BA CÂU HỎI VUN ĐẮP TÌNH YÊU

BA CÂU HỎI VUN ĐẮP TÌNH YÊU

Khi còn độc thân, ta trăn trở làm thế nào để có thể kết đôi được với người ta thầm thương trộm nhớ. Đến giai đoạn yêu đương mặn nồng, ta tiếp tục suy tư những cách thức để có được một tình cảm hoàn hảo, bền vững. Để giải quyết được nỗi băn khoăn về việc duy trì một tình yêu lý tưởng, có lẽ ta nên mở ra một cuộc đối thoại nội tâm và trả lời ba câu hỏi sau:

1. “Hạnh phúc của mình và đối phương đến từ bánh mì hay tình yêu?”

Tôi có quen biết một cặp đôi anh Tùng và chị Mai, anh Tùng nói hiện tại bản thân đang muốn dành thời gian nhiều cho sự nghiệp. Anh ấy muốn có thật nhiều tiền để sau này có thể lo cho tương lai với những trải nghiệm tốt nhất. Trong khi đó, chị Mai cảm thấy bạn trai không thật sự yêu thương mình, anh không dành nhiều thời gian quan tâm và thương yêu chị. Tình cảm hai người xuất hiện sự mất cân bằng giữa cảm giác hài lòng về cuộc sống và sự vui vẻ trong tình cảm. Đối với anh Tùng, hạnh phúc là chất lượng cuộc sống với nhiều trải nghiệm tốt đẹp và những điều đó chỉ có thể có nhờ vào vật chất. Nhưng đối với chị Mai, hạnh phúc đơn giản là tình cảm trong khoảnh khắc hiện tại, là sự hiện diện của đối phương và sự chăm sóc của người ấy. 

Chúng ta có thể lựa chọn hạnh phúc của mình đến từ “ổ bánh mì” –  trải nghiệm mới mẻ, chất lượng giống như anh Tùng, hay lựa chọn hạnh phúc là những cảm xúc trong tình ái. Tuy nhiên trong mối quan hệ mang tính gắn bó và cam kết lâu dài, nếu hai người có sự trái ngược về quan điểm sống có thể sẽ dẫn đến nhiều sự tranh cãi. Để tránh những mâu thuẫn không đáng có xảy ra thì câu trả lời “Hạnh phúc của mình và đối phương đến từ bánh mì hay tình yêu?” là cần thiết, nhất là khi cả hai ở giai đoạn tìm hiểu lẫn nhau. 

2. “Liệu đối phương có hạnh phúc như mình hay không?” 

Khi ta yêu, ta chìm đắm trong tình yêu và cảm thấy thoải mái với sự quan tâm, chăm sóc của đối phương. Đứng dưới góc độ lợi ích cá nhân, có lẽ chúng ta sẽ chờ đợi một người bạn đời có thể hy sinh cho mình một cách vô điều kiện. Tình yêu cũng không thể đo đếm bằng việc họ cho mình bao nhiêu thì mình phải cho lại họ bấy nhiêu, hay ngược lại. Thế nhưng nếu ta chỉ biết trông chờ và đón nhận tình cảm của người khác, dần ta sẽ biến nó thành thói quen xem việc hy sinh của đối phương là điều hiển nhiên. Họ cho đi/hy sinh vì họ yêu thương ta, nhưng nếu mải cho đi và không nhận được sự hồi đáp trong một thời gian dài thì sẽ đến một lúc đối phương kiệt sức và rời đi. Đó là lý do vì sao có những mối quan hệ khi một người cảm thấy mọi chuyện vẫn yên ổn, tốt đẹp; người còn lại thì chỉ muốn chia tay. 

Thế nên khi tận hưởng cảm giác “được yêu”, đồng thời ta cũng dành sự hồi đáp tương ứng cho một nửa của mình. Thể hiện sự chân thành trước hết ở việc nhìn nhận những nỗ lực và hy sinh mà đối phương đem đến cho ta. Chúng ta sẽ gọi tên cụ thể những hành động mà đối phương đã làm vì mình. Chẳng hạn như: “Anh ấy thấy mình bị đau chân vì mang giày cao gót nên đã mua cho mình thảo dược ngâm chân”; “Cô ấy thích ăn cay, nhưng vì mình đau bao tử nên luôn chọn những quán ăn thanh đạm”. Ghi những hành động dù nhỏ xíu của nửa kia sẽ giúp cho ta nhớ rằng nửa kia của mình tuyệt vời thế nào. Sau đó chúng ta sẽ miêu tả những cảm xúc của mình với những gì đối phương làm cho mình. “Mình cảm thấy hạnh phúc”; “Mình là chàng trai may mắn nhất thế gian”. Khi ta gọi tên cảm xúc cụ thể của bản thân ra cũng là lúc đang ghi dấu vào cuốn sổ tiểu thuyết tình yêu của cuộc đời mình. Cuối cùng chúng ta sẽ chia sẻ với đối phương về những cảm xúc tuyệt vời ấy và gửi lời cảm ơn ngọt ngào từ tận thâm tâm mình. 

3. “Những câu nói và hành động của mình tại thời điểm xuất hiện mâu thuẫn có thể giúp cho mối quan hệ của hai người trở nên tốt đẹp hay không?”

Tình yêu xuất hiện mâu thuẫn không đồng nghĩa với việc hai người không hợp nhau và sẽ mau chóng đi đến chia tay. Mâu thuẫn trong mối quan hệ tình cảm cần được nhìn nhận dưới góc độ tích cực, nó là tín hiệu cho thấy cả hai người cần tiến thêm một bước trong việc hoàn thiện bản thân. Bởi vì cuộc đời là một quá trình không ngừng trưởng thành, ta sẽ có rất nhiều nhược điểm, sẽ thiếu đi cảm giác an toàn, không tự tin, không biết cách biểu đạt cảm xúc và bao dung cho người mình yêu thương… Và quá trình yêu đương là một dạng thử nghiệm để đôi bên cùng nhau tốt đẹp hơn. Đừng nên sợ hãi những mâu thuẫn, bởi việc tránh né giải quyết vấn đề sẽ càng làm cho mối quan hệ trở nên tồi tệ thêm vì chúng ta bỏ lỡ cơ hội được nhìn nhận bản thân và trưởng thành.

Khi mâu thuẫn xuất hiện, hãy nhủ lòng mình cần bình tĩnh và đối mặt. Sau đó cả hai người sẽ cùng ngồi lại và nói cho nhau nghe góc nhìn của mình đối với xung đột đó. Và luôn đảm bảo rằng những gì mình nói, thể hiện ra là những điều đóng góp cho việc vun đắp tình yêu lý tưởng. Không nói ra chỉ để thỏa mãn việc giải tỏa cảm xúc của bản thân, điều đó sẽ vô tình biến chúng ta trở thành người đổ lỗi và làm tổn thương đối phương. Khi tôn trọng và chấp nhận những giãi bày của nhau cũng là lúc mối quan hệ của cả hai đang trưởng thành nhanh chóng, sẽ có nhiều niềm tin và sự thân mật hơn. 

Không có mối quan hệ nào ngay từ ban đầu đã lý tưởng, trọn vẹn. Sự hoàn hảo của tình yêu có xuất phát điểm từ việc đôi bên không ngừng trở nên tốt đẹp hơn! 

HUYỀN TRANG 

Khi còn độc thân, ta trăn trở làm thế nào để có thể kết đôi được với người ta thầm thương trộm nhớ. Đến giai đoạn yêu đương mặn nồng, ta tiếp tục suy tư những cách thức để có được một tình cảm hoàn hảo, bền vững. Để giải quyết được nỗi băn khoăn về việc duy trì một tình yêu lý tưởng, có lẽ ta nên mở ra một cuộc đối thoại nội tâm và trả lời ba câu hỏi sau:

1. “Hạnh phúc của mình và đối phương đến từ bánh mì hay tình yêu?”

Tôi có quen biết một cặp đôi anh Tùng và chị Mai, anh Tùng nói hiện tại bản thân đang muốn dành thời gian nhiều cho sự nghiệp. Anh ấy muốn có thật nhiều tiền để sau này có thể lo cho tương lai với những trải nghiệm tốt nhất. Trong khi đó, chị Mai cảm thấy bạn trai không thật sự yêu thương mình, anh không dành nhiều thời gian quan tâm và thương yêu chị. Tình cảm hai người xuất hiện sự mất cân bằng giữa cảm giác hài lòng về cuộc sống và sự vui vẻ trong tình cảm. Đối với anh Tùng, hạnh phúc là chất lượng cuộc sống với nhiều trải nghiệm tốt đẹp và những điều đó chỉ có thể có nhờ vào vật chất. Nhưng đối với chị Mai, hạnh phúc đơn giản là tình cảm trong khoảnh khắc hiện tại, là sự hiện diện của đối phương và sự chăm sóc của người ấy. 

Chúng ta có thể lựa chọn hạnh phúc của mình đến từ “ổ bánh mì” –  trải nghiệm mới mẻ, chất lượng giống như anh Tùng, hay lựa chọn hạnh phúc là những cảm xúc trong tình ái. Tuy nhiên trong mối quan hệ mang tính gắn bó và cam kết lâu dài, nếu hai người có sự trái ngược về quan điểm sống có thể sẽ dẫn đến nhiều sự tranh cãi. Để tránh những mâu thuẫn không đáng có xảy ra thì câu trả lời “Hạnh phúc của mình và đối phương đến từ bánh mì hay tình yêu?” là cần thiết, nhất là khi cả hai ở giai đoạn tìm hiểu lẫn nhau. 

2. “Liệu đối phương có hạnh phúc như mình hay không?” 

Khi ta yêu, ta chìm đắm trong tình yêu và cảm thấy thoải mái với sự quan tâm, chăm sóc của đối phương. Đứng dưới góc độ lợi ích cá nhân, có lẽ chúng ta sẽ chờ đợi một người bạn đời có thể hy sinh cho mình một cách vô điều kiện. Tình yêu cũng không thể đo đếm bằng việc họ cho mình bao nhiêu thì mình phải cho lại họ bấy nhiêu, hay ngược lại. Thế nhưng nếu ta chỉ biết trông chờ và đón nhận tình cảm của người khác, dần ta sẽ biến nó thành thói quen xem việc hy sinh của đối phương là điều hiển nhiên. Họ cho đi/hy sinh vì họ yêu thương ta, nhưng nếu mải cho đi và không nhận được sự hồi đáp trong một thời gian dài thì sẽ đến một lúc đối phương kiệt sức và rời đi. Đó là lý do vì sao có những mối quan hệ khi một người cảm thấy mọi chuyện vẫn yên ổn, tốt đẹp; người còn lại thì chỉ muốn chia tay. 

Thế nên khi tận hưởng cảm giác “được yêu”, đồng thời ta cũng dành sự hồi đáp tương ứng cho một nửa của mình. Thể hiện sự chân thành trước hết ở việc nhìn nhận những nỗ lực và hy sinh mà đối phương đem đến cho ta. Chúng ta sẽ gọi tên cụ thể những hành động mà đối phương đã làm vì mình. Chẳng hạn như: “Anh ấy thấy mình bị đau chân vì mang giày cao gót nên đã mua cho mình thảo dược ngâm chân”; “Cô ấy thích ăn cay, nhưng vì mình đau bao tử nên luôn chọn những quán ăn thanh đạm”. Ghi những hành động dù nhỏ xíu của nửa kia sẽ giúp cho ta nhớ rằng nửa kia của mình tuyệt vời thế nào. Sau đó chúng ta sẽ miêu tả những cảm xúc của mình với những gì đối phương làm cho mình. “Mình cảm thấy hạnh phúc”; “Mình là chàng trai may mắn nhất thế gian”. Khi ta gọi tên cảm xúc cụ thể của bản thân ra cũng là lúc đang ghi dấu vào cuốn sổ tiểu thuyết tình yêu của cuộc đời mình. Cuối cùng chúng ta sẽ chia sẻ với đối phương về những cảm xúc tuyệt vời ấy và gửi lời cảm ơn ngọt ngào từ tận thâm tâm mình. 

3. “Những câu nói và hành động của mình tại thời điểm xuất hiện mâu thuẫn có thể giúp cho mối quan hệ của hai người trở nên tốt đẹp hay không?”

Tình yêu xuất hiện mâu thuẫn không đồng nghĩa với việc hai người không hợp nhau và sẽ mau chóng đi đến chia tay. Mâu thuẫn trong mối quan hệ tình cảm cần được nhìn nhận dưới góc độ tích cực, nó là tín hiệu cho thấy cả hai người cần tiến thêm một bước trong việc hoàn thiện bản thân. Bởi vì cuộc đời là một quá trình không ngừng trưởng thành, ta sẽ có rất nhiều nhược điểm, sẽ thiếu đi cảm giác an toàn, không tự tin, không biết cách biểu đạt cảm xúc và bao dung cho người mình yêu thương… Và quá trình yêu đương là một dạng thử nghiệm để đôi bên cùng nhau tốt đẹp hơn. Đừng nên sợ hãi những mâu thuẫn, bởi việc tránh né giải quyết vấn đề sẽ càng làm cho mối quan hệ trở nên tồi tệ thêm vì chúng ta bỏ lỡ cơ hội được nhìn nhận bản thân và trưởng thành.

Khi mâu thuẫn xuất hiện, hãy nhủ lòng mình cần bình tĩnh và đối mặt. Sau đó cả hai người sẽ cùng ngồi lại và nói cho nhau nghe góc nhìn của mình đối với xung đột đó. Và luôn đảm bảo rằng những gì mình nói, thể hiện ra là những điều đóng góp cho việc vun đắp tình yêu lý tưởng. Không nói ra chỉ để thỏa mãn việc giải tỏa cảm xúc của bản thân, điều đó sẽ vô tình biến chúng ta trở thành người đổ lỗi và làm tổn thương đối phương. Khi tôn trọng và chấp nhận những giãi bày của nhau cũng là lúc mối quan hệ của cả hai đang trưởng thành nhanh chóng, sẽ có nhiều niềm tin và sự thân mật hơn. 

Không có mối quan hệ nào ngay từ ban đầu đã lý tưởng, trọn vẹn. Sự hoàn hảo của tình yêu có xuất phát điểm từ việc đôi bên không ngừng trở nên tốt đẹp hơn! 

HUYỀN TRANG 

KHI BẠN BỊ HẤP DẪN BỞI NGƯỜI “KHÔNG THỂ CÓ ĐƯỢC”

  Nhiều người, bất kể xu hướng tính dục hay bản dạng giới, đều trải nghiệm một mô thức lặp lại: họ chỉ rung động với những người “không thể thuộc về mình” — người đã có gia đình, người không quan tâm, người lạnh nhạt, hoặc những đối tượng mà ngay từ đầu họ biết...

XẤU HỔ TÌNH DỤC MANG TÍNH VĂN HÓA

  Rất nhiều phụ nữ dị tính không hề thiếu ham muốn tình dục, nhưng họ mong muốn sự gần gũi, vuốt ve và kết nối cảm xúc nhiều hơn là quan hệ thâm nhập. Điều này không phải dấu hiệu lãnh cảm hay xa cách, mà xuất phát từ cơ chế xấu hổ tình dục (sexual shame) được...

PHÂN BIỆT THAM VẤN TÂM LÝ, TÂM LÝ LÂM SÀNG VÀ TÂM LÝ TRỊ LIỆU

  Hiểu đúng để tiếp cận đúng dịch vụ sức khỏe tâm thần Trong bối cảnh sức khỏe tâm thần tại Việt Nam ngày càng được quan tâm, hàng loạt thuật ngữ chuyên môn như counseling (tham vấn tâm lý), clinical psychology (tâm lý lâm sàng) và psychotherapy (tâm lý trị liệu)...

TẠI SAO VIỆT NAM ÍT NƠI ĐÀO TẠO TÂM LÝ TRỊ LIỆU?

Tâm lý trị liệu – hiểu như một ngành khoa học ứng dụng đòi hỏi đào tạo bài bản, giám sát lâm sàng và tiêu chuẩn đạo đức nghiêm ngặt – hiện còn khan hiếm tại Việt Nam. Sự thiếu hụt này không chỉ đến từ khó khăn trong hệ thống giáo dục mà còn bắt nguồn từ văn hóa, chính...

ĐỨA TRẺ VÀ NGƯỜI MẸ TRẦM CẢM

  Khi người mẹ rơi vào trầm cảm, đứa trẻ không chỉ mất đi nguồn chăm sóc thường xuyên mà còn thiếu vắng sự kết nối cảm xúc – yếu tố thiết yếu cho sự phát triển thần kinh và gắn bó. Trầm cảm khiến người mẹ trở nên rút lui, nét mặt ít biểu cảm, giọng nói phẳng, khả...

KHI BẠN BỊ HẤP DẪN BỞI NGƯỜI “KHÔNG THỂ CÓ ĐƯỢC”

  Nhiều người, bất kể xu hướng tính dục hay bản dạng giới, đều trải nghiệm một mô thức lặp lại: họ chỉ rung động với những người “không thể thuộc về mình” — người đã có gia đình, người không quan tâm, người lạnh nhạt, hoặc những đối tượng mà ngay từ đầu họ biết...

XẤU HỔ TÌNH DỤC MANG TÍNH VĂN HÓA

  Rất nhiều phụ nữ dị tính không hề thiếu ham muốn tình dục, nhưng họ mong muốn sự gần gũi, vuốt ve và kết nối cảm xúc nhiều hơn là quan hệ thâm nhập. Điều này không phải dấu hiệu lãnh cảm hay xa cách, mà xuất phát từ cơ chế xấu hổ tình dục (sexual shame) được...

KHI TA BỊ HẤP DẪN BỞI ĐIỀU LÀM TA TỔN THƯƠNG

  Trong trị liệu tâm lý, đặc biệt khi làm việc với sang chấn gắn bó, một hiện tượng lặp đi lặp lại thường thấy là việc thân chủ liên tục bị hấp dẫn bởi những kiểu người hoặc mối quan hệ gây tổn thương cho họ. Douglas C. Kort (2018) gọi hiện tượng này là CCSA –...

PHÂN BIỆT THAM VẤN TÂM LÝ, TÂM LÝ LÂM SÀNG VÀ TÂM LÝ TRỊ LIỆU

  Hiểu đúng để tiếp cận đúng dịch vụ sức khỏe tâm thần Trong bối cảnh sức khỏe tâm thần tại Việt Nam ngày càng được quan tâm, hàng loạt thuật ngữ chuyên môn như counseling (tham vấn tâm lý), clinical psychology (tâm lý lâm sàng) và psychotherapy (tâm lý trị liệu)...

TẠI SAO VIỆT NAM ÍT NƠI ĐÀO TẠO TÂM LÝ TRỊ LIỆU?

Tâm lý trị liệu – hiểu như một ngành khoa học ứng dụng đòi hỏi đào tạo bài bản, giám sát lâm sàng và tiêu chuẩn đạo đức nghiêm ngặt – hiện còn khan hiếm tại Việt Nam. Sự thiếu hụt này không chỉ đến từ khó khăn trong hệ thống giáo dục mà còn bắt nguồn từ văn hóa, chính...

ĐỨA TRẺ VÀ NGƯỜI MẸ TRẦM CẢM

  Khi người mẹ rơi vào trầm cảm, đứa trẻ không chỉ mất đi nguồn chăm sóc thường xuyên mà còn thiếu vắng sự kết nối cảm xúc – yếu tố thiết yếu cho sự phát triển thần kinh và gắn bó. Trầm cảm khiến người mẹ trở nên rút lui, nét mặt ít biểu cảm, giọng nói phẳng, khả...

KHI NGƯỜI MẸ ĐE DỌA BỎ MẶT CON TRAI MÌNH…

  Khi một người mẹ đe dọa bỏ mặc, rời đi, hoặc “không cần con nữa”, trải nghiệm này gây ra một dạng sang chấn gắn bó đặc biệt nặng nề đối với đứa trẻ, kể cả khi lời đe dọa không trở thành sự thật. Đối với trẻ em, người mẹ đại diện cho sự sống còn, an toàn và ổn...

NỖI ĐAU MẤT NGƯỜI THÂN

Khi cơ thể và tâm trí cùng tan vỡ Mất người thân là một trong những trải nghiệm đau đớn nhất mà con người có thể trải qua. Nó không chỉ là việc một người rời khỏi cuộc đời ta, mà còn là sự sụp đổ của cảm giác gắn bó, an toàn và ý nghĩa sống. Với nhiều người, đây không...

SANG CHẤN ĐẠO ĐỨC – MORAL INJURY

Khi vết thương nằm ở tầng sâu của lương tâm Không phải mọi sang chấn đều đến từ sợ hãi hay bạo lực. Có những tổn thương không nhìn thấy bằng mắt thường, nhưng gặm nhấm con người từ bên trong – đó là sang chấn đạo đức (moral injury). Nó xuất hiện khi một người làm,...

PHÂN LY CƠ THỂ

  Phân ly cơ thể (somatic dissociation) là một dạng đặc biệt của phản ứng phân ly, trong đó sự tách rời không diễn ra ở cấp độ ý thức hay ký ức, mà biểu hiện trực tiếp thông qua cảm giác cơ thể, tri giác thân thể và các chức năng sinh học. Đây là một chiến lược...