BẠN ĐÃ CƯỚI ĐÚNG NGƯỜI

BẠN ĐÃ CƯỚI ĐÚNG NGƯỜI

 

Trong buổi hội thảo, một người phụ nữ đã hỏi tôi rằng: “Làm thế nào để biết được rằng tôi đã lựa chọn đúng người bạn đời?”

Ngồi bên cạnh cô ấy là một người đàn ông vạm vỡ. Tôi khẽ cười trả lời: “Điều này còn tùy nữa. Anh ấy chồng của bạn, có phải không?”

Vậy rốt cuộc, bạn phải làm thế nào để biết liệu cuộc hôn nhân của mình có phải là một quyết định đúng đắn?

Hãy cùng tôi khám phá câu trả lời.

Mọi mối quan hệ trong cuộc sống này đều có một chu kỳ vận hành riêng. Những ngày mới yêu, bạn mải mê chìm đắm trong những cảm xúc ngọt ngào và sâu lắng nhất mà tình yêu có thể đem lại. Bạn sẵn sàng dành cả ngày để chờ một cuộc gọi từ dãy số quen thuộc. Cả hai luôn chực chờ để được ôm lấy nhau hay đan bàn tay mình vào nhau. Mọi cá tính của người ấy cũng khiến bạn cảm thấy thật đáng yêu và đặc biệt.

Khi ấy, yêu thương một người dường như trở thành chuyện dễ dàng nhất trong cuộc sống này. Thực tế, nảy sinh tình cảm là một quá trình tự nhiên, chẳng hề đòi hỏi con người phải lao tâm khổ tứ làm bất cứ điều gì. Chúng ta cứ thế nhẹ nhàng rơi vào hố sâu của tình yêu, và chìm đắm trong đó từ lúc nào không hay.

Có một câu thành ngữ tiếng Anh rất hay mà những người đang yêu đôi khi nói với nhau: “I was swept off my feet”. Nghĩa là ta chỉ đứng đó, không cần làm gì cả, và rồi những cơn sóng đầu tiên của yêu thương xuất hiện, dần cuốn ta vào cõi hạnh phúc miên man dạt dào.

Nói cách khác, rất dễ để một người nảy sinh tình yêu với một người. Đó là một quá trình tự nhiên, được người trong cuộc thụ động đón nhận.

Thế nhưng, khi thời gian dần qua đi, những cung bậc cảm xúc cũng dần trở nên phai mờ. Đó là chu kỳ vốn có của mọi mối quan hệ trong cuộc sống này. Chu kỳ ấy có thể vận hành một cách chậm rãi. Nhưng chắc chắn rằng đến một lúc nào đó, những cuộc gọi trở bỗng nên phiền phức, những cái ôm hay những chiếc hôn không còn được chào đón, những cá tính riêng biệt của đối phương thay vì nhuốm màu đáng yêu như trước đây lại làm bạn chán ghét, thậm chí muốn phát điên.

Sự biến đổi cảm xúc này diễn ra với bất cứ mối quan hệ nào. Thử nghĩ về cuộc hôn nhân của chính mình mà xem, ắt hẳn bạn sẽ nhận thấy sự khác biệt rõ rệt giữa những ngày mới yêu và giai đoạn sau này – khi trái tim chứa đầy nỗi buồn bã, thậm chí là giận dữ.

Lúc đó, cả bạn và nửa kia đều dần tự hỏi chính mình rằng tôi đã lựa chọn đúng người bạn đời hay chưa? Cứ thế, cả hai dần đuổi theo những hồi ức cũ xưa về năm tháng còn yêu nhau bằng cả trái tim, khi mọi cảm xúc mà đôi bên từng có đều là những nốt nhạc ngân nga và bay bổng nhất. Dần dần, cả hai bắt đầu khao khát được sống trong cảm xúc đó một lần nữa – với một người khác. Đây cũng là lúc hôn nhân tan vỡ, bởi đôi bên đều đổ lỗi cho nửa kia về sự nguội lạnh của trái tim mình và tìm cách thỏa mãn chính mình bằng những yếu tố bên ngoài.

Sự tự thỏa mãn này có thể được biểu hiện bằng nhiều cách khác nhau. Ngoại tình chính là biểu hiện rõ nhất. Cũng có lúc, con người tìm sự bình yên và hạnh phúc bằng cách đến nhà thờ, lao đầu vào công việc, đắm chìm trong sở thích của riêng mình, ra ngoài với bạn bè, xem Tivi cả ngày hoặc lạm dụng chất gây hại. 

Thế nhưng, câu trả lời cho vấn đề nan giải này không nằm ngoài cuộc hôn nhân của cả hai mà tồn tại trong chính nó.

Tôi không nói rằng bạn không thể nảy sinh tình cảm với người khác. Bạn có thể, và điều đó giúp bạn tạm thời cảm thấy tốt hơn. Nhưng vài năm sau, trái tim bạn sẽ lại dần trở nên chai lì và đưa bạn vào tình trạng tương tự một lần nữa. Bởi lẽ, chìa khóa để thành công trong hôn nhân không phải là tìm được đúng người, mà là học cách yêu thương người mà ta đã chọn.

Tình yêu bền vững không phải là một đích đến có sẵn hay tự nhiên xuất hiện. Thay vì “tìm kiếm” tình yêu vĩnh hằng, chúng ta phải học cách “tạo ra” nó mỗi ngày. Chẳng phải người ta thường nói “the labor of love” vì tình yêu cũng cần được đầu tư thời gian, công sức và sự nỗ lực đấy sao? Quan trọng hơn cả là tình yêu còn đòi hỏi sự sáng suốt từ người trong cuộc. Cả hai cần biết rõ mình phải làm gì để hôn nhân có thể lăn bánh và di chuyển trên đúng đường ray của nó.

Đừng vội vã tạo ra sai lầm đáng tiếc. Tình yêu chẳng phải chiếc hộp Pandora bí ẩn và cầu kỳ. Luôn có những điều cụ thể mà cả hai có thể cùng thực hiện để cuộc hôn nhân đi đến đích đến của hạnh phúc.

Vũ trụ có những quy luật vật lý như trọng lực, các mối quan hệ cũng có quy luật vận hành cho riêng mình. Nếu chế độ ăn kiêng và chương trình tập thể dục phù hợp cải thiện sức khỏe thể chất con người, thì một số thói quen trong mối quan hệ sẽ cải thiện chất lượng của đời sống hôn nhân. Chúng là nguyên nhân, cũng là sự ảnh hưởng trực tiếp đến cuộc hôn nhân của bạn. Một khi bạn hiểu và khéo léo vận dụng chúng, bạn nhất định có thể vẽ nên câu chuyện tình yêu viên mãn cho riêng mình.

CATHERINE

Trong buổi hội thảo, một người phụ nữ đã hỏi tôi rằng: “Làm thế nào để biết được rằng tôi đã lựa chọn đúng người bạn đời?”

Ngồi bên cạnh cô ấy là một người đàn ông vạm vỡ. Tôi khẽ cười trả lời: “Điều này còn tùy nữa. Anh ấy chồng của bạn, có phải không?”

Vậy rốt cuộc, bạn phải làm thế nào để biết liệu cuộc hôn nhân của mình có phải là một quyết định đúng đắn?

Hãy cùng tôi khám phá câu trả lời.

Mọi mối quan hệ trong cuộc sống này đều có một chu kỳ vận hành riêng. Những ngày mới yêu, bạn mải mê chìm đắm trong những cảm xúc ngọt ngào và sâu lắng nhất mà tình yêu có thể đem lại. Bạn sẵn sàng dành cả ngày để chờ một cuộc gọi từ dãy số quen thuộc. Cả hai luôn chực chờ để được ôm lấy nhau hay đan bàn tay mình vào nhau. Mọi cá tính của người ấy cũng khiến bạn cảm thấy thật đáng yêu và đặc biệt.

Khi ấy, yêu thương một người dường như trở thành chuyện dễ dàng nhất trong cuộc sống này. Thực tế, nảy sinh tình cảm là một quá trình tự nhiên, chẳng hề đòi hỏi con người phải lao tâm khổ tứ làm bất cứ điều gì. Chúng ta cứ thế nhẹ nhàng rơi vào hố sâu của tình yêu, và chìm đắm trong đó từ lúc nào không hay.

Có một câu thành ngữ tiếng Anh rất hay mà những người đang yêu đôi khi nói với nhau: “I was swept off my feet”. Nghĩa là ta chỉ đứng đó, không cần làm gì cả, và rồi những cơn sóng đầu tiên của yêu thương xuất hiện, dần cuốn ta vào cõi hạnh phúc miên man dạt dào.

Nói cách khác, rất dễ để một người nảy sinh tình yêu với một người. Đó là một quá trình tự nhiên, được người trong cuộc thụ động đón nhận.

Thế nhưng, khi thời gian dần qua đi, những cung bậc cảm xúc cũng dần trở nên phai mờ. Đó là chu kỳ vốn có của mọi mối quan hệ trong cuộc sống này. Chu kỳ ấy có thể vận hành một cách chậm rãi. Nhưng chắc chắn rằng đến một lúc nào đó, những cuộc gọi trở bỗng nên phiền phức, những cái ôm hay những chiếc hôn không còn được chào đón, những cá tính riêng biệt của đối phương thay vì nhuốm màu đáng yêu như trước đây lại làm bạn chán ghét, thậm chí muốn phát điên.

Sự biến đổi cảm xúc này diễn ra với bất cứ mối quan hệ nào. Thử nghĩ về cuộc hôn nhân của chính mình mà xem, ắt hẳn bạn sẽ nhận thấy sự khác biệt rõ rệt giữa những ngày mới yêu và giai đoạn sau này – khi trái tim chứa đầy nỗi buồn bã, thậm chí là giận dữ.

Lúc đó, cả bạn và nửa kia đều dần tự hỏi chính mình rằng tôi đã lựa chọn đúng người bạn đời hay chưa? Cứ thế, cả hai dần đuổi theo những hồi ức cũ xưa về năm tháng còn yêu nhau bằng cả trái tim, khi mọi cảm xúc mà đôi bên từng có đều là những nốt nhạc ngân nga và bay bổng nhất. Dần dần, cả hai bắt đầu khao khát được sống trong cảm xúc đó một lần nữa – với một người khác. Đây cũng là lúc hôn nhân tan vỡ, bởi đôi bên đều đổ lỗi cho nửa kia về sự nguội lạnh của trái tim mình và tìm cách thỏa mãn chính mình bằng những yếu tố bên ngoài.

Sự tự thỏa mãn này có thể được biểu hiện bằng nhiều cách khác nhau. Ngoại tình chính là biểu hiện rõ nhất. Cũng có lúc, con người tìm sự bình yên và hạnh phúc bằng cách đến nhà thờ, lao đầu vào công việc, đắm chìm trong sở thích của riêng mình, ra ngoài với bạn bè, xem Tivi cả ngày hoặc lạm dụng chất gây hại. 

Thế nhưng, câu trả lời cho vấn đề nan giải này không nằm ngoài cuộc hôn nhân của cả hai mà tồn tại trong chính nó.

Tôi không nói rằng bạn không thể nảy sinh tình cảm với người khác. Bạn có thể, và điều đó giúp bạn tạm thời cảm thấy tốt hơn. Nhưng vài năm sau, trái tim bạn sẽ lại dần trở nên chai lì và đưa bạn vào tình trạng tương tự một lần nữa. Bởi lẽ, chìa khóa để thành công trong hôn nhân không phải là tìm được đúng người, mà là học cách yêu thương người mà ta đã chọn.

Tình yêu bền vững không phải là một đích đến có sẵn hay tự nhiên xuất hiện. Thay vì “tìm kiếm” tình yêu vĩnh hằng, chúng ta phải học cách “tạo ra” nó mỗi ngày. Chẳng phải người ta thường nói “the labor of love” vì tình yêu cũng cần được đầu tư thời gian, công sức và sự nỗ lực đấy sao? Quan trọng hơn cả là tình yêu còn đòi hỏi sự sáng suốt từ người trong cuộc. Cả hai cần biết rõ mình phải làm gì để hôn nhân có thể lăn bánh và di chuyển trên đúng đường ray của nó.

Đừng vội vã tạo ra sai lầm đáng tiếc. Tình yêu chẳng phải chiếc hộp Pandora bí ẩn và cầu kỳ. Luôn có những điều cụ thể mà cả hai có thể cùng thực hiện để cuộc hôn nhân đi đến đích đến của hạnh phúc.

Vũ trụ có những quy luật vật lý như trọng lực, các mối quan hệ cũng có quy luật vận hành cho riêng mình. Nếu chế độ ăn kiêng và chương trình tập thể dục phù hợp cải thiện sức khỏe thể chất con người, thì một số thói quen trong mối quan hệ sẽ cải thiện chất lượng của đời sống hôn nhân. Chúng là nguyên nhân, cũng là sự ảnh hưởng trực tiếp đến cuộc hôn nhân của bạn. Một khi bạn hiểu và khéo léo vận dụng chúng, bạn nhất định có thể vẽ nên câu chuyện tình yêu viên mãn cho riêng mình.

CATHERINE

EMDR TRONG TRỊ LIỆU SANG CHẤN PHỨC HỢP

  Sang chấn phức hợp (Complex Trauma, C-PTSD) không hình thành từ một sự kiện đơn lẻ, mà từ những trải nghiệm đau đớn lặp đi lặp lại, kéo dài và xảy ra trong các mối quan hệ quan trọng, đặc biệt là trong thời thơ ấu. Đó có thể là bị bỏ rơi về mặt cảm xúc, bị kiểm...

KHI CON GÁI BỊ CHA PHẢN BỘI

Với nhiều người con gái, người cha không chỉ là một nhân vật gia đình, mà còn là hình ảnh đầu tiên về sự bảo vệ, công bằng và giá trị của bản thân trong thế giới bên ngoài. Khi sự bảo vệ ấy bị rút lại, bị phủ nhận hoặc bị phản bội, nỗi đau để lại không ồn ào nhưng sâu...

NHỮNG CÔ CON GÁI KHÔNG ĐƯỢC MẸ BẢO VỆ

Một trong những nỗi đau sâu sắc nhưng ít được gọi tên nhất của phụ nữ là trải nghiệm không được mẹ bảo vệ. Đây không phải là nỗi đau đến từ việc thiếu tình thương rõ ràng, mà thường đến từ một nghịch lý: người mẹ vẫn ở đó, vẫn chăm lo, vẫn hy sinh, nhưng lại không...

KHI MẸ KHÔNG BÊNH VỰC CON GÁI

Trong nhiều gia đình Việt Nam, mối quan hệ mẹ – con gái mang theo một nghịch lý đau đớn: người mẹ yêu con, hy sinh vì con, nhưng lại không thể hoặc không dám bênh vực con khi con bị tổn thương. Hiện tượng này không đơn thuần là vấn đề cá nhân hay thiếu tình thương, mà...

KHI NỖI ĐAU ĐƯỢC GIỮ KÍN, CƠ THỂ NÓI THAY

  Không phải mọi sang chấn hay đau đớn đều được kể bằng lời. Trên thực tế, nhiều sang chấn – đặc biệt là sang chấn phát triển, sang chấn gắn bó và những trải nghiệm gắn liền với xấu hổ hoặc bất lực – thường được giữ kín, không phải vì cá nhân “không muốn nói”, mà...

CHỮA LÀNH BẰNG ĐẦU, CHƯA CHẠM TỚI THÂN

  “Chữa lành bằng đầu, chưa chạm tới thân” là hiện tượng phổ biến ở những người có nền sang chấn, đặc biệt là sang chấn gắn bó hoặc C-PTSD, đồng thời có xu hướng đọc nhiều sách tâm lý, liệu pháp và tự học chữa lành. Ở đây, kiến thức không chỉ đóng vai trò học...

NGHIỆN YÊU – SỰ ĐÁNH MẤT CHÍNH MÌNH

Nghiện yêu thường bị hiểu nhầm như sự yếu đuối cảm xúc, phụ thuộc tình cảm hay thiếu ranh giới cá nhân. Tuy nhiên, dưới góc nhìn sang chấn gắn bó và C-PTSD, nghiện yêu có thể được xem là một hành vi nghiện mang tính quan hệ, nơi đối tượng yêu trở thành nguồn điều hòa...

HÀNH VI NGHIỆN VÀ SANG CHẤN GẮN BÓ

  Hành vi nghiện thường được nhìn nhận như một vấn đề kiểm soát xung động hoặc lệ thuộc sinh hóa, tuy nhiên trong nhiều trường hợp lâm sàng, nghiện là biểu hiện của sang chấn gắn bó chưa được giải quyết. Khi các mối quan hệ gắn bó sớm không đủ an toàn, nhất quán...

NỖI SỢ KHI BẢN THÂN MÌNH HẠNH PHÚC

Có một nỗi sợ rất âm thầm nhưng dai dẳng: nỗi sợ khi bản thân mình hạnh phúc. Không phải vì hạnh phúc là điều xấu, mà vì với nhiều người, hạnh phúc đi kèm cảm giác tội lỗi. Họ lớn lên trong những hoàn cảnh mà nỗi đau của người thân hiện diện quá rõ ràng: một người ông...

PHÍA SAU MỘT “NỮ CƯỜNG NHÂN”… LÀ MỘT NGƯỜI ĐÀN ÔNG KÉM NĂNG LỰC, KHÔNG HIỆN DIỆN

Hình ảnh “nữ cường nhân” thường được ca ngợi như biểu tượng của bản lĩnh, tự lập và chịu trách nhiệm. Tuy nhiên, trong nhiều bối cảnh gia đình và quan hệ, phía sau sự mạnh mẽ ấy lại là một khoảng trống: một người đàn ông kém năng lực, không hiện diện, hoặc không đảm...

NGƯỜI TRỞ VỀ TỪ CÕI CHẾT: NHỮNG THAY ĐỔI TÂM LÝ SAU TRẢI NGHIỆM CẬN TỬ

Những người từng trải qua trải nghiệm cận tử hiếm khi quay trở lại cuộc sống với cùng một cấu trúc tâm lý như trước. Dù nguyên nhân là tai nạn, bệnh nặng hay một khủng hoảng sinh tồn nghiêm trọng, việc đối diện trực tiếp với ranh giới sống – chết tạo ra một sự tái tổ...

TẠI SAO NGƯỜI BỊ SO SÁNH THỜI THƠ ẤU DỄ YÊU TRONG BẤT AN

Những người lớn lên trong môi trường thường xuyên bị so sánh — với anh chị em, với người khác, hoặc với những chuẩn mực ngầm về “đứa trẻ tốt hơn” — rất dễ mang theo một kiểu yêu đầy bất an khi trưởng thành. Bất an này không phải do họ thiếu khả năng yêu, mà vì hệ...

YÊU AI CŨNG KHÔNG BAO GIỜ THẤY ĐỦ

Với nhiều người, cảm giác “mình không đủ, mình thua kém người khác” không xuất hiện một cách ngẫu nhiên trong các mối quan hệ trưởng thành. Nó thường bắt nguồn từ những trải nghiệm rất sớm, khi họ lớn lên trong môi trường bị so sánh — với anh chị em trong gia đình,...

SAU KHI RỜI NGƯỜI ÁI KỶ, VÌ SAO VẪN NHỚ VÀ QUAY LẠI

Việc rời khỏi một mối quan hệ mang tính ái kỷ không đồng nghĩa với việc cảm xúc chấm dứt. Trên thực tế, nhiều người trải nghiệm một nghịch lý đau đớn: dù đã rời đi vì bị tổn thương, họ vẫn nhớ, vẫn khao khát và đôi khi quay lại. Hiện tượng này không phản ánh sự yếu...

VÌ SAO NGƯỜI BỊ ÁI KỶ THU HÚT VÀ KHÓ RỜI ĐI

Những người ở lại lâu trong các mối quan hệ mang tính ái kỷ thường không phải vì họ “yếu đuối”, “thiếu hiểu biết” hay “mù quáng vì tình”. Ngược lại, rất nhiều người trong số họ nhạy cảm, có khả năng đồng cảm cao và quen chịu trách nhiệm cảm xúc từ sớm. Chính những đặc...

NGƯỜI ÁI KỶ CHỈ RỜI KHỎI BẠN KHI BẠN KHÔNG CÒN KHẢ NĂNG LỢI DỤNG

Trong các mối quan hệ mang tính ái kỷ cao, sự rời đi hiếm khi xảy ra vì hết tình cảm hay vì xung đột không thể giải quyết. Thay vào đó, sự đứt gãy thường xuất hiện khi đối phương không còn đáp ứng được chức năng điều tiết, nâng đỡ hoặc phục vụ cho nhu cầu tâm lý của...

KHI PHỤ NỮ DỊ TÍNH YÊU PHỤ NỮ ĐỒNG TÍNH

Trong thực hành lâm sàng, mối quan hệ giữa một phụ nữ dị tính và một phụ nữ đồng tính thường mang theo những động lực tâm lý phức tạp, không thể hiểu đơn giản như sự “lệch pha xu hướng tính dục”. Nhiều trường hợp cho thấy đây là những mối quan hệ được hình thành trong...

CẢM GIÁC “MÌNH KHÔNG ĐỦ”

Cảm giác “mình không đủ” không chỉ là một suy nghĩ thoáng qua về năng lực hay giá trị bản thân. Trong nhiều trường hợp, đó là một trạng thái tồn tại dai dẳng, ăn sâu vào cách cá nhân cảm nhận chính mình và thế giới xung quanh. Người mang cảm giác này có thể liên tục...

“MÌNH KHÔNG TIN CÓ NGƯỜI THẬT SỰ THƯƠNG MÌNH”

Trong thực hành lâm sàng, niềm tin “mình không tin có người thật sự thương mình” thường không xuất hiện như một suy nghĩ bề mặt, mà như một kết luận rất sâu được hình thành từ những trải nghiệm gắn bó sớm. Đây không đơn thuần là sự bi quan hay thiếu tự tin, mà là một...

NHỮNG NGƯỜI “GAY” HOÀN HẢO ĐẾN ĐAU LÒNG…

Có một kiểu hoàn hảo rất quen thuộc ở nhiều người gay: hoàn hảo đến mức không cho phép mình được thiếu, được yếu, được sai. Họ chăm chút ngoại hình, kỷ luật cơ thể, để ý từng chi tiết nhỏ trong cách ăn mặc, làm việc, giao tiếp và yêu đương. Từ bên ngoài, họ trông thu...

EMDR TRONG TRỊ LIỆU SANG CHẤN PHỨC HỢP

  Sang chấn phức hợp (Complex Trauma, C-PTSD) không hình thành từ một sự kiện đơn lẻ, mà từ những trải nghiệm đau đớn lặp đi lặp lại, kéo dài và xảy ra trong các mối quan hệ quan trọng, đặc biệt là trong thời thơ ấu. Đó có thể là bị bỏ rơi về mặt cảm xúc, bị kiểm...

KHI CON GÁI BỊ CHA PHẢN BỘI

Với nhiều người con gái, người cha không chỉ là một nhân vật gia đình, mà còn là hình ảnh đầu tiên về sự bảo vệ, công bằng và giá trị của bản thân trong thế giới bên ngoài. Khi sự bảo vệ ấy bị rút lại, bị phủ nhận hoặc bị phản bội, nỗi đau để lại không ồn ào nhưng sâu...

NHỮNG CÔ CON GÁI KHÔNG ĐƯỢC MẸ BẢO VỆ

Một trong những nỗi đau sâu sắc nhưng ít được gọi tên nhất của phụ nữ là trải nghiệm không được mẹ bảo vệ. Đây không phải là nỗi đau đến từ việc thiếu tình thương rõ ràng, mà thường đến từ một nghịch lý: người mẹ vẫn ở đó, vẫn chăm lo, vẫn hy sinh, nhưng lại không...

KHI MẸ KHÔNG BÊNH VỰC CON GÁI

Trong nhiều gia đình Việt Nam, mối quan hệ mẹ – con gái mang theo một nghịch lý đau đớn: người mẹ yêu con, hy sinh vì con, nhưng lại không thể hoặc không dám bênh vực con khi con bị tổn thương. Hiện tượng này không đơn thuần là vấn đề cá nhân hay thiếu tình thương, mà...

KHI NỖI ĐAU ĐƯỢC GIỮ KÍN, CƠ THỂ NÓI THAY

  Không phải mọi sang chấn hay đau đớn đều được kể bằng lời. Trên thực tế, nhiều sang chấn – đặc biệt là sang chấn phát triển, sang chấn gắn bó và những trải nghiệm gắn liền với xấu hổ hoặc bất lực – thường được giữ kín, không phải vì cá nhân “không muốn nói”, mà...

CHỮA LÀNH BẰNG ĐẦU, CHƯA CHẠM TỚI THÂN

  “Chữa lành bằng đầu, chưa chạm tới thân” là hiện tượng phổ biến ở những người có nền sang chấn, đặc biệt là sang chấn gắn bó hoặc C-PTSD, đồng thời có xu hướng đọc nhiều sách tâm lý, liệu pháp và tự học chữa lành. Ở đây, kiến thức không chỉ đóng vai trò học...

NGHIỆN YÊU – SỰ ĐÁNH MẤT CHÍNH MÌNH

Nghiện yêu thường bị hiểu nhầm như sự yếu đuối cảm xúc, phụ thuộc tình cảm hay thiếu ranh giới cá nhân. Tuy nhiên, dưới góc nhìn sang chấn gắn bó và C-PTSD, nghiện yêu có thể được xem là một hành vi nghiện mang tính quan hệ, nơi đối tượng yêu trở thành nguồn điều hòa...

HÀNH VI NGHIỆN VÀ SANG CHẤN GẮN BÓ

  Hành vi nghiện thường được nhìn nhận như một vấn đề kiểm soát xung động hoặc lệ thuộc sinh hóa, tuy nhiên trong nhiều trường hợp lâm sàng, nghiện là biểu hiện của sang chấn gắn bó chưa được giải quyết. Khi các mối quan hệ gắn bó sớm không đủ an toàn, nhất quán...

RỐI LOẠN ĂN UỐNG – HÀNH VI TỰ ĐIỀU HÒA THAY THẾ

  Rối loạn ăn uống không đơn thuần là vấn đề liên quan đến thực phẩm hay hình thể, mà là một hình thức tự điều hòa thay thế (substitute self-regulation) khi cá nhân thiếu các nguồn lực điều hòa cảm xúc và thần kinh an toàn. Trong nhiều trường hợp lâm sàng, rối...

QUAN SÁT CASE LÂM SÀNG VÀ NHỮNG RỦI RO TRONG ĐÀO TẠO

Trong đào tạo tâm lý học, việc cho sinh viên quan sát ca trị liệu thường được xem là một hình thức học tập thực tế quan trọng. Tuy nhiên, khi sinh viên hệ cử nhân hoặc thạc sĩ chưa được đào tạo bài bản về sang chấn lại được ngồi nghe hoặc quan sát các case raw trauma...

NỖI SỢ KHI BẢN THÂN MÌNH HẠNH PHÚC

Có một nỗi sợ rất âm thầm nhưng dai dẳng: nỗi sợ khi bản thân mình hạnh phúc. Không phải vì hạnh phúc là điều xấu, mà vì với nhiều người, hạnh phúc đi kèm cảm giác tội lỗi. Họ lớn lên trong những hoàn cảnh mà nỗi đau của người thân hiện diện quá rõ ràng: một người ông...

PHÍA SAU MỘT “NỮ CƯỜNG NHÂN”… LÀ MỘT NGƯỜI ĐÀN ÔNG KÉM NĂNG LỰC, KHÔNG HIỆN DIỆN

Hình ảnh “nữ cường nhân” thường được ca ngợi như biểu tượng của bản lĩnh, tự lập và chịu trách nhiệm. Tuy nhiên, trong nhiều bối cảnh gia đình và quan hệ, phía sau sự mạnh mẽ ấy lại là một khoảng trống: một người đàn ông kém năng lực, không hiện diện, hoặc không đảm...

NGƯỜI TRỞ VỀ TỪ CÕI CHẾT: NHỮNG THAY ĐỔI TÂM LÝ SAU TRẢI NGHIỆM CẬN TỬ

Những người từng trải qua trải nghiệm cận tử hiếm khi quay trở lại cuộc sống với cùng một cấu trúc tâm lý như trước. Dù nguyên nhân là tai nạn, bệnh nặng hay một khủng hoảng sinh tồn nghiêm trọng, việc đối diện trực tiếp với ranh giới sống – chết tạo ra một sự tái tổ...

NHỮNG NGƯỜI HAY ĐI CỨU RỖI…

Những người hay đi cứu rỗi thường được nhìn nhận là hiền lành, tử tế, biết thương người và rất nhạy cảm với nỗi đau của người khác. Họ dễ lắng nghe, dễ đồng cảm, dễ đặt mình vào vị trí của người đối diện. Khi ai đó gặp khủng hoảng, họ là người ở lại lâu nhất; khi...

ĐỨA TRẺ ĐƯỢC DẠY PHẢI HIỀN LÀNH, PHẢI THA THỨ, PHẢI “KỆ HỌ ĐI”

Có những đứa trẻ lớn lên với những lời dạy nghe rất đúng: phải hiền lành, phải biết tha thứ, giúp người rồi sẽ nhận lại điều tốt đẹp, đừng để bụng, kệ họ đi. Những lời dạy này thường được trao đi với mong muốn con trẻ trở thành người tử tế và dễ sống. Nhưng trong...

TẠI SAO NGƯỜI BỊ SO SÁNH THỜI THƠ ẤU DỄ YÊU TRONG BẤT AN

Những người lớn lên trong môi trường thường xuyên bị so sánh — với anh chị em, với người khác, hoặc với những chuẩn mực ngầm về “đứa trẻ tốt hơn” — rất dễ mang theo một kiểu yêu đầy bất an khi trưởng thành. Bất an này không phải do họ thiếu khả năng yêu, mà vì hệ...

YÊU AI CŨNG KHÔNG BAO GIỜ THẤY ĐỦ

Với nhiều người, cảm giác “mình không đủ, mình thua kém người khác” không xuất hiện một cách ngẫu nhiên trong các mối quan hệ trưởng thành. Nó thường bắt nguồn từ những trải nghiệm rất sớm, khi họ lớn lên trong môi trường bị so sánh — với anh chị em trong gia đình,...

SAU KHI RỜI NGƯỜI ÁI KỶ, VÌ SAO VẪN NHỚ VÀ QUAY LẠI

Việc rời khỏi một mối quan hệ mang tính ái kỷ không đồng nghĩa với việc cảm xúc chấm dứt. Trên thực tế, nhiều người trải nghiệm một nghịch lý đau đớn: dù đã rời đi vì bị tổn thương, họ vẫn nhớ, vẫn khao khát và đôi khi quay lại. Hiện tượng này không phản ánh sự yếu...

VÌ SAO NGƯỜI BỊ ÁI KỶ THU HÚT VÀ KHÓ RỜI ĐI

Những người ở lại lâu trong các mối quan hệ mang tính ái kỷ thường không phải vì họ “yếu đuối”, “thiếu hiểu biết” hay “mù quáng vì tình”. Ngược lại, rất nhiều người trong số họ nhạy cảm, có khả năng đồng cảm cao và quen chịu trách nhiệm cảm xúc từ sớm. Chính những đặc...

NGƯỜI ÁI KỶ CHỈ RỜI KHỎI BẠN KHI BẠN KHÔNG CÒN KHẢ NĂNG LỢI DỤNG

Trong các mối quan hệ mang tính ái kỷ cao, sự rời đi hiếm khi xảy ra vì hết tình cảm hay vì xung đột không thể giải quyết. Thay vào đó, sự đứt gãy thường xuất hiện khi đối phương không còn đáp ứng được chức năng điều tiết, nâng đỡ hoặc phục vụ cho nhu cầu tâm lý của...