BẠN ĐÃ CƯỚI ĐÚNG NGƯỜI

BẠN ĐÃ CƯỚI ĐÚNG NGƯỜI

 

Trong buổi hội thảo, một người phụ nữ đã hỏi tôi rằng: “Làm thế nào để biết được rằng tôi đã lựa chọn đúng người bạn đời?”

Ngồi bên cạnh cô ấy là một người đàn ông vạm vỡ. Tôi khẽ cười trả lời: “Điều này còn tùy nữa. Anh ấy chồng của bạn, có phải không?”

Vậy rốt cuộc, bạn phải làm thế nào để biết liệu cuộc hôn nhân của mình có phải là một quyết định đúng đắn?

Hãy cùng tôi khám phá câu trả lời.

Mọi mối quan hệ trong cuộc sống này đều có một chu kỳ vận hành riêng. Những ngày mới yêu, bạn mải mê chìm đắm trong những cảm xúc ngọt ngào và sâu lắng nhất mà tình yêu có thể đem lại. Bạn sẵn sàng dành cả ngày để chờ một cuộc gọi từ dãy số quen thuộc. Cả hai luôn chực chờ để được ôm lấy nhau hay đan bàn tay mình vào nhau. Mọi cá tính của người ấy cũng khiến bạn cảm thấy thật đáng yêu và đặc biệt.

Khi ấy, yêu thương một người dường như trở thành chuyện dễ dàng nhất trong cuộc sống này. Thực tế, nảy sinh tình cảm là một quá trình tự nhiên, chẳng hề đòi hỏi con người phải lao tâm khổ tứ làm bất cứ điều gì. Chúng ta cứ thế nhẹ nhàng rơi vào hố sâu của tình yêu, và chìm đắm trong đó từ lúc nào không hay.

Có một câu thành ngữ tiếng Anh rất hay mà những người đang yêu đôi khi nói với nhau: “I was swept off my feet”. Nghĩa là ta chỉ đứng đó, không cần làm gì cả, và rồi những cơn sóng đầu tiên của yêu thương xuất hiện, dần cuốn ta vào cõi hạnh phúc miên man dạt dào.

Nói cách khác, rất dễ để một người nảy sinh tình yêu với một người. Đó là một quá trình tự nhiên, được người trong cuộc thụ động đón nhận.

Thế nhưng, khi thời gian dần qua đi, những cung bậc cảm xúc cũng dần trở nên phai mờ. Đó là chu kỳ vốn có của mọi mối quan hệ trong cuộc sống này. Chu kỳ ấy có thể vận hành một cách chậm rãi. Nhưng chắc chắn rằng đến một lúc nào đó, những cuộc gọi trở bỗng nên phiền phức, những cái ôm hay những chiếc hôn không còn được chào đón, những cá tính riêng biệt của đối phương thay vì nhuốm màu đáng yêu như trước đây lại làm bạn chán ghét, thậm chí muốn phát điên.

Sự biến đổi cảm xúc này diễn ra với bất cứ mối quan hệ nào. Thử nghĩ về cuộc hôn nhân của chính mình mà xem, ắt hẳn bạn sẽ nhận thấy sự khác biệt rõ rệt giữa những ngày mới yêu và giai đoạn sau này – khi trái tim chứa đầy nỗi buồn bã, thậm chí là giận dữ.

Lúc đó, cả bạn và nửa kia đều dần tự hỏi chính mình rằng tôi đã lựa chọn đúng người bạn đời hay chưa? Cứ thế, cả hai dần đuổi theo những hồi ức cũ xưa về năm tháng còn yêu nhau bằng cả trái tim, khi mọi cảm xúc mà đôi bên từng có đều là những nốt nhạc ngân nga và bay bổng nhất. Dần dần, cả hai bắt đầu khao khát được sống trong cảm xúc đó một lần nữa – với một người khác. Đây cũng là lúc hôn nhân tan vỡ, bởi đôi bên đều đổ lỗi cho nửa kia về sự nguội lạnh của trái tim mình và tìm cách thỏa mãn chính mình bằng những yếu tố bên ngoài.

Sự tự thỏa mãn này có thể được biểu hiện bằng nhiều cách khác nhau. Ngoại tình chính là biểu hiện rõ nhất. Cũng có lúc, con người tìm sự bình yên và hạnh phúc bằng cách đến nhà thờ, lao đầu vào công việc, đắm chìm trong sở thích của riêng mình, ra ngoài với bạn bè, xem Tivi cả ngày hoặc lạm dụng chất gây hại. 

Thế nhưng, câu trả lời cho vấn đề nan giải này không nằm ngoài cuộc hôn nhân của cả hai mà tồn tại trong chính nó.

Tôi không nói rằng bạn không thể nảy sinh tình cảm với người khác. Bạn có thể, và điều đó giúp bạn tạm thời cảm thấy tốt hơn. Nhưng vài năm sau, trái tim bạn sẽ lại dần trở nên chai lì và đưa bạn vào tình trạng tương tự một lần nữa. Bởi lẽ, chìa khóa để thành công trong hôn nhân không phải là tìm được đúng người, mà là học cách yêu thương người mà ta đã chọn.

Tình yêu bền vững không phải là một đích đến có sẵn hay tự nhiên xuất hiện. Thay vì “tìm kiếm” tình yêu vĩnh hằng, chúng ta phải học cách “tạo ra” nó mỗi ngày. Chẳng phải người ta thường nói “the labor of love” vì tình yêu cũng cần được đầu tư thời gian, công sức và sự nỗ lực đấy sao? Quan trọng hơn cả là tình yêu còn đòi hỏi sự sáng suốt từ người trong cuộc. Cả hai cần biết rõ mình phải làm gì để hôn nhân có thể lăn bánh và di chuyển trên đúng đường ray của nó.

Đừng vội vã tạo ra sai lầm đáng tiếc. Tình yêu chẳng phải chiếc hộp Pandora bí ẩn và cầu kỳ. Luôn có những điều cụ thể mà cả hai có thể cùng thực hiện để cuộc hôn nhân đi đến đích đến của hạnh phúc.

Vũ trụ có những quy luật vật lý như trọng lực, các mối quan hệ cũng có quy luật vận hành cho riêng mình. Nếu chế độ ăn kiêng và chương trình tập thể dục phù hợp cải thiện sức khỏe thể chất con người, thì một số thói quen trong mối quan hệ sẽ cải thiện chất lượng của đời sống hôn nhân. Chúng là nguyên nhân, cũng là sự ảnh hưởng trực tiếp đến cuộc hôn nhân của bạn. Một khi bạn hiểu và khéo léo vận dụng chúng, bạn nhất định có thể vẽ nên câu chuyện tình yêu viên mãn cho riêng mình.

CATHERINE

Trong buổi hội thảo, một người phụ nữ đã hỏi tôi rằng: “Làm thế nào để biết được rằng tôi đã lựa chọn đúng người bạn đời?”

Ngồi bên cạnh cô ấy là một người đàn ông vạm vỡ. Tôi khẽ cười trả lời: “Điều này còn tùy nữa. Anh ấy chồng của bạn, có phải không?”

Vậy rốt cuộc, bạn phải làm thế nào để biết liệu cuộc hôn nhân của mình có phải là một quyết định đúng đắn?

Hãy cùng tôi khám phá câu trả lời.

Mọi mối quan hệ trong cuộc sống này đều có một chu kỳ vận hành riêng. Những ngày mới yêu, bạn mải mê chìm đắm trong những cảm xúc ngọt ngào và sâu lắng nhất mà tình yêu có thể đem lại. Bạn sẵn sàng dành cả ngày để chờ một cuộc gọi từ dãy số quen thuộc. Cả hai luôn chực chờ để được ôm lấy nhau hay đan bàn tay mình vào nhau. Mọi cá tính của người ấy cũng khiến bạn cảm thấy thật đáng yêu và đặc biệt.

Khi ấy, yêu thương một người dường như trở thành chuyện dễ dàng nhất trong cuộc sống này. Thực tế, nảy sinh tình cảm là một quá trình tự nhiên, chẳng hề đòi hỏi con người phải lao tâm khổ tứ làm bất cứ điều gì. Chúng ta cứ thế nhẹ nhàng rơi vào hố sâu của tình yêu, và chìm đắm trong đó từ lúc nào không hay.

Có một câu thành ngữ tiếng Anh rất hay mà những người đang yêu đôi khi nói với nhau: “I was swept off my feet”. Nghĩa là ta chỉ đứng đó, không cần làm gì cả, và rồi những cơn sóng đầu tiên của yêu thương xuất hiện, dần cuốn ta vào cõi hạnh phúc miên man dạt dào.

Nói cách khác, rất dễ để một người nảy sinh tình yêu với một người. Đó là một quá trình tự nhiên, được người trong cuộc thụ động đón nhận.

Thế nhưng, khi thời gian dần qua đi, những cung bậc cảm xúc cũng dần trở nên phai mờ. Đó là chu kỳ vốn có của mọi mối quan hệ trong cuộc sống này. Chu kỳ ấy có thể vận hành một cách chậm rãi. Nhưng chắc chắn rằng đến một lúc nào đó, những cuộc gọi trở bỗng nên phiền phức, những cái ôm hay những chiếc hôn không còn được chào đón, những cá tính riêng biệt của đối phương thay vì nhuốm màu đáng yêu như trước đây lại làm bạn chán ghét, thậm chí muốn phát điên.

Sự biến đổi cảm xúc này diễn ra với bất cứ mối quan hệ nào. Thử nghĩ về cuộc hôn nhân của chính mình mà xem, ắt hẳn bạn sẽ nhận thấy sự khác biệt rõ rệt giữa những ngày mới yêu và giai đoạn sau này – khi trái tim chứa đầy nỗi buồn bã, thậm chí là giận dữ.

Lúc đó, cả bạn và nửa kia đều dần tự hỏi chính mình rằng tôi đã lựa chọn đúng người bạn đời hay chưa? Cứ thế, cả hai dần đuổi theo những hồi ức cũ xưa về năm tháng còn yêu nhau bằng cả trái tim, khi mọi cảm xúc mà đôi bên từng có đều là những nốt nhạc ngân nga và bay bổng nhất. Dần dần, cả hai bắt đầu khao khát được sống trong cảm xúc đó một lần nữa – với một người khác. Đây cũng là lúc hôn nhân tan vỡ, bởi đôi bên đều đổ lỗi cho nửa kia về sự nguội lạnh của trái tim mình và tìm cách thỏa mãn chính mình bằng những yếu tố bên ngoài.

Sự tự thỏa mãn này có thể được biểu hiện bằng nhiều cách khác nhau. Ngoại tình chính là biểu hiện rõ nhất. Cũng có lúc, con người tìm sự bình yên và hạnh phúc bằng cách đến nhà thờ, lao đầu vào công việc, đắm chìm trong sở thích của riêng mình, ra ngoài với bạn bè, xem Tivi cả ngày hoặc lạm dụng chất gây hại. 

Thế nhưng, câu trả lời cho vấn đề nan giải này không nằm ngoài cuộc hôn nhân của cả hai mà tồn tại trong chính nó.

Tôi không nói rằng bạn không thể nảy sinh tình cảm với người khác. Bạn có thể, và điều đó giúp bạn tạm thời cảm thấy tốt hơn. Nhưng vài năm sau, trái tim bạn sẽ lại dần trở nên chai lì và đưa bạn vào tình trạng tương tự một lần nữa. Bởi lẽ, chìa khóa để thành công trong hôn nhân không phải là tìm được đúng người, mà là học cách yêu thương người mà ta đã chọn.

Tình yêu bền vững không phải là một đích đến có sẵn hay tự nhiên xuất hiện. Thay vì “tìm kiếm” tình yêu vĩnh hằng, chúng ta phải học cách “tạo ra” nó mỗi ngày. Chẳng phải người ta thường nói “the labor of love” vì tình yêu cũng cần được đầu tư thời gian, công sức và sự nỗ lực đấy sao? Quan trọng hơn cả là tình yêu còn đòi hỏi sự sáng suốt từ người trong cuộc. Cả hai cần biết rõ mình phải làm gì để hôn nhân có thể lăn bánh và di chuyển trên đúng đường ray của nó.

Đừng vội vã tạo ra sai lầm đáng tiếc. Tình yêu chẳng phải chiếc hộp Pandora bí ẩn và cầu kỳ. Luôn có những điều cụ thể mà cả hai có thể cùng thực hiện để cuộc hôn nhân đi đến đích đến của hạnh phúc.

Vũ trụ có những quy luật vật lý như trọng lực, các mối quan hệ cũng có quy luật vận hành cho riêng mình. Nếu chế độ ăn kiêng và chương trình tập thể dục phù hợp cải thiện sức khỏe thể chất con người, thì một số thói quen trong mối quan hệ sẽ cải thiện chất lượng của đời sống hôn nhân. Chúng là nguyên nhân, cũng là sự ảnh hưởng trực tiếp đến cuộc hôn nhân của bạn. Một khi bạn hiểu và khéo léo vận dụng chúng, bạn nhất định có thể vẽ nên câu chuyện tình yêu viên mãn cho riêng mình.

CATHERINE

SEX DOLL HAY ROBOT?

Sex doll và robot tình dục thường bị gộp chung trong các cuộc tranh luận như biểu tượng của sự suy đồi hay lệch lạc trong đời sống thân mật. Tuy nhiên, nếu nhìn dưới góc độ tâm lý và gắn bó, câu hỏi quan trọng không phải là “chúng có đúng hay sai”, mà là: con người...

KHI BẠN YÊU AVATAR

  Yêu một avatar không còn là điều hiếm gặp trong thế giới số. Đó có thể là một nhân vật AI, một hình đại diện được cá nhân hóa, hay một thực thể không có thân thể nhưng luôn hiện diện. Nhiều người trải nghiệm cảm xúc gắn bó sâu sắc, thậm chí đau buồn, ghen...

KHI BẠN THÂN LÀ CHATBOT

Có một khoảnh khắc rất lạ của thời đại này: khi người mà ta trò chuyện nhiều nhất, hiểu ta nhanh nhất, và ở bên ta đều đặn nhất… lại không phải là một con người. Khi “bạn thân” là chatbot, nhiều người vội vàng gọi đó là lệch lạc, trốn tránh đời thực, hay suy thoái...

TẠI SAO CƯỠNG ÉP, BẠO LỰC KHÔNG HIỆU QUẢ VỚI TRẺ

Trước hết, các biện pháp cưỡng ép dựa trên giả định sai lầm rằng trẻ “cố tình hư”, “lười”, “nghiện”, hay “chống đối”. Trong thực tế, nhiều hành vi của trẻ là chiến lược sinh tồn của hệ thần kinh khi phải đối mặt với quá tải, thiếu an toàn hoặc thiếu khả năng tự điều...

KHI GAME TRỞ THÀNH CÁCH ĐIỀU HÒA THẦN KINH Ở TRẺ ADHD VÀ TỰ KỶ

  Trẻ ADHD và Tự kỷ không “dễ hư” hay “khó bảo” hơn, mà các em đang tự tìm cách điều hòa hệ thần kinh trong một thế giới quá tải và không được thiết kế cho não của mình. Game trở thành công cụ mạnh vì nó đáp ứng rất chính xác những nhu cầu sinh học–thần kinh mà...

TỔN THƯƠNG ÂM THẦM Ở TRẺ TRƯỜNG CHUYÊN, LỚP CHỌN

Trong tưởng tượng phổ biến, trẻ học ở trường chuyên, lớp chọn thường được xem là nhóm có năng lực vượt trội, được đầu tư tốt và có nhiều cơ hội phát triển. Các em “hoạt động tốt”, đạt thành tích cao, có vẻ tự tin và kỷ luật. Chính vì vậy, những khó khăn tâm lý của...

ĐỂ TANG LIÊN TỤC CHO MỘT CÁI CHẾT CHƯA XẢY RA

  Để tang liên tục cho một cái chết chưa xảy ra là một trạng thái tâm lý – thần kinh ít được gọi tên, nhưng lại khá phổ biến ở những người lớn lên cùng cha mẹ hoặc người chăm sóc mắc bệnh mãn tính, bệnh nặng, hoặc thường xuyên nói về nỗi đau và mong muốn không...

SANG CHẤN KHI SỐNG VỚI CHA MẸ MẮC BỆNH MÃN TÍNH

  Sang chấn hiện sinh (existential trauma) không xuất phát từ một biến cố bạo lực đơn lẻ, mà hình thành khi con người phải sống lâu dài trong sự đối diện với những câu hỏi cốt lõi của tồn tại: sự sống – cái chết – ý nghĩa – sự mong manh – trách nhiệm sống. Ở...

SANG CHẤN HIỆN SINH

Sang chấn hiện sinh (existential trauma) không hình thành từ một biến cố bạo lực rõ ràng, mà phát triển khi một con người phải sống lâu dài trong sự đối diện với những câu hỏi cốt lõi của tồn tại như sự sống, cái chết, ý nghĩa và tính mong manh của đời người. Với...

HÀNH TRÌNH TRỞ THÀNH NHÀ TÂM LÝ TRỊ LIỆU

Trở thành nhà tâm lý trị liệu không phải là một danh xưng đạt được sau vài khóa học, cũng không phải là kết quả trực tiếp của một văn bằng hay một mô hình trị liệu cụ thể. Đây là một hành trình dài, nhiều tầng, đòi hỏi sự chuẩn bị nghiêm túc cả về kiến thức, kỹ năng...

SÁNG CHẤN HẬU NGOẠI TÌNH

Sang chấn hậu ngoại tình (Post-Infidelity Trauma – PIT) là trạng thái tâm lý xảy ra khi một người phát hiện bạn đời hoặc người yêu phản bội. Đây không chỉ là nỗi buồn hay thất vọng thông thường, mà là tổn thương sâu sắc chạm vào cảm giác an toàn, tin tưởng và giá trị...

NHỮNG ĐÀN BÀ KHÔNG DÁM TỐT HƠN

Nhiều phụ nữ thông minh, có năng lực và giàu tiềm năng lại chọn sống trong những mối quan hệ không có tình yêu, những công việc không tương xứng với khả năng, hoặc những hoàn cảnh “tạm ổn nhưng không hạnh phúc”. Họ không dám lựa chọn tốt hơn, không phải vì thiếu khả...

PHÂN BIỆT NHÀ TÂM LÝ TRỊ LIỆU, BÁC SĨ TÂM THẦN VÀ BÁC SĨ THẦN KINH

Trong lĩnh vực chăm sóc sức khỏe tinh thần, việc phân biệt nhà tâm lý trị liệu, bác sĩ tâm thần và bác sĩ thần kinh không chỉ là vấn đề thuật ngữ, mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến việc một người có nhận được sự hỗ trợ phù hợp hay không. Mỗi chuyên môn có vai trò riêng,...

NỖI SỢ MẤT NGƯỜI THÂN

Nỗi sợ mất người thân là một trong những nỗi sợ cảm xúc mạnh mẽ nhất mà con người có thể trải nghiệm. Ở mức bề mặt, nó có thể xuất hiện như lo âu khi người mình thương không hồi đáp, hoảng hốt khi có dấu hiệu xung đột, hoặc cảm giác bất an mỗi khi có khoảng cách....

XẤU HỔ TÌNH DỤC MANG TÍNH VĂN HÓA

  Rất nhiều phụ nữ dị tính không hề thiếu ham muốn tình dục, nhưng họ mong muốn sự gần gũi, vuốt ve và kết nối cảm xúc nhiều hơn là quan hệ thâm nhập. Điều này không phải dấu hiệu lãnh cảm hay xa cách, mà xuất phát từ cơ chế xấu hổ tình dục (sexual shame) được...

KHI TA BỊ HẤP DẪN BỞI ĐIỀU LÀM TA TỔN THƯƠNG

  Trong trị liệu tâm lý, đặc biệt khi làm việc với sang chấn gắn bó, một hiện tượng lặp đi lặp lại thường thấy là việc thân chủ liên tục bị hấp dẫn bởi những kiểu người hoặc mối quan hệ gây tổn thương cho họ. Douglas C. Kort (2018) gọi hiện tượng này là CCSA –...

PHÂN BIỆT THAM VẤN TÂM LÝ, TÂM LÝ LÂM SÀNG VÀ TÂM LÝ TRỊ LIỆU

  Hiểu đúng để tiếp cận đúng dịch vụ sức khỏe tâm thần Trong bối cảnh sức khỏe tâm thần tại Việt Nam ngày càng được quan tâm, hàng loạt thuật ngữ chuyên môn như counseling (tham vấn tâm lý), clinical psychology (tâm lý lâm sàng) và psychotherapy (tâm lý trị liệu)...

SANG CHẤN ĐẠO ĐỨC – MORAL INJURY

Khi vết thương nằm ở tầng sâu của lương tâm Không phải mọi sang chấn đều đến từ sợ hãi hay bạo lực. Có những tổn thương không nhìn thấy bằng mắt thường, nhưng gặm nhấm con người từ bên trong – đó là sang chấn đạo đức (moral injury). Nó xuất hiện khi một người làm,...

PHÂN LY CƠ THỂ

  Phân ly cơ thể (somatic dissociation) là một dạng đặc biệt của phản ứng phân ly, trong đó sự tách rời không diễn ra ở cấp độ ý thức hay ký ức, mà biểu hiện trực tiếp thông qua cảm giác cơ thể, tri giác thân thể và các chức năng sinh học. Đây là một chiến lược...

PHÂN LY BẢN NGÃ

  Dissociative parts – hay các phần phân ly của bản ngã – là khái niệm trung tâm trong tâm lý học sang chấn hiện đại, mô tả hiện tượng tâm trí con người “tách ra” thành nhiều phần tương đối độc lập nhằm thích nghi với các trải nghiệm đau thương vượt quá khả năng...

SEX DOLL HAY ROBOT?

Sex doll và robot tình dục thường bị gộp chung trong các cuộc tranh luận như biểu tượng của sự suy đồi hay lệch lạc trong đời sống thân mật. Tuy nhiên, nếu nhìn dưới góc độ tâm lý và gắn bó, câu hỏi quan trọng không phải là “chúng có đúng hay sai”, mà là: con người...

KHI BẠN YÊU AVATAR

  Yêu một avatar không còn là điều hiếm gặp trong thế giới số. Đó có thể là một nhân vật AI, một hình đại diện được cá nhân hóa, hay một thực thể không có thân thể nhưng luôn hiện diện. Nhiều người trải nghiệm cảm xúc gắn bó sâu sắc, thậm chí đau buồn, ghen...

KHI BẠN THÂN LÀ CHATBOT

Có một khoảnh khắc rất lạ của thời đại này: khi người mà ta trò chuyện nhiều nhất, hiểu ta nhanh nhất, và ở bên ta đều đặn nhất… lại không phải là một con người. Khi “bạn thân” là chatbot, nhiều người vội vàng gọi đó là lệch lạc, trốn tránh đời thực, hay suy thoái...

TẠI SAO CƯỠNG ÉP, BẠO LỰC KHÔNG HIỆU QUẢ VỚI TRẺ

Trước hết, các biện pháp cưỡng ép dựa trên giả định sai lầm rằng trẻ “cố tình hư”, “lười”, “nghiện”, hay “chống đối”. Trong thực tế, nhiều hành vi của trẻ là chiến lược sinh tồn của hệ thần kinh khi phải đối mặt với quá tải, thiếu an toàn hoặc thiếu khả năng tự điều...

KHI GAME TRỞ THÀNH CÁCH ĐIỀU HÒA THẦN KINH Ở TRẺ ADHD VÀ TỰ KỶ

  Trẻ ADHD và Tự kỷ không “dễ hư” hay “khó bảo” hơn, mà các em đang tự tìm cách điều hòa hệ thần kinh trong một thế giới quá tải và không được thiết kế cho não của mình. Game trở thành công cụ mạnh vì nó đáp ứng rất chính xác những nhu cầu sinh học–thần kinh mà...

TỔN THƯƠNG ÂM THẦM Ở TRẺ TRƯỜNG CHUYÊN, LỚP CHỌN

Trong tưởng tượng phổ biến, trẻ học ở trường chuyên, lớp chọn thường được xem là nhóm có năng lực vượt trội, được đầu tư tốt và có nhiều cơ hội phát triển. Các em “hoạt động tốt”, đạt thành tích cao, có vẻ tự tin và kỷ luật. Chính vì vậy, những khó khăn tâm lý của...

ĐỂ TANG LIÊN TỤC CHO MỘT CÁI CHẾT CHƯA XẢY RA

  Để tang liên tục cho một cái chết chưa xảy ra là một trạng thái tâm lý – thần kinh ít được gọi tên, nhưng lại khá phổ biến ở những người lớn lên cùng cha mẹ hoặc người chăm sóc mắc bệnh mãn tính, bệnh nặng, hoặc thường xuyên nói về nỗi đau và mong muốn không...

SANG CHẤN KHI SỐNG VỚI CHA MẸ MẮC BỆNH MÃN TÍNH

  Sang chấn hiện sinh (existential trauma) không xuất phát từ một biến cố bạo lực đơn lẻ, mà hình thành khi con người phải sống lâu dài trong sự đối diện với những câu hỏi cốt lõi của tồn tại: sự sống – cái chết – ý nghĩa – sự mong manh – trách nhiệm sống. Ở...

SANG CHẤN HIỆN SINH

Sang chấn hiện sinh (existential trauma) không hình thành từ một biến cố bạo lực rõ ràng, mà phát triển khi một con người phải sống lâu dài trong sự đối diện với những câu hỏi cốt lõi của tồn tại như sự sống, cái chết, ý nghĩa và tính mong manh của đời người. Với...

HÀNH TRÌNH TRỞ THÀNH NHÀ TÂM LÝ TRỊ LIỆU

Trở thành nhà tâm lý trị liệu không phải là một danh xưng đạt được sau vài khóa học, cũng không phải là kết quả trực tiếp của một văn bằng hay một mô hình trị liệu cụ thể. Đây là một hành trình dài, nhiều tầng, đòi hỏi sự chuẩn bị nghiêm túc cả về kiến thức, kỹ năng...

PERFORMANCE ANXIETY Ở NAM GIỚI KHI QUAN HỆ: KHI CĂNG THẲNG LẤN ÁT SỰ GẦN GŨI

Performance anxiety (lo âu về khả năng tình dục) ở nam giới là một hiện tượng phổ biến hơn nhiều so với những gì xã hội thường thừa nhận. Không ít người đàn ông bước vào quan hệ tình dục với tâm thế căng thẳng, tự giám sát bản thân và sợ thất bại, thay vì cảm nhận...

SÁNG CHẤN HẬU NGOẠI TÌNH

Sang chấn hậu ngoại tình (Post-Infidelity Trauma – PIT) là trạng thái tâm lý xảy ra khi một người phát hiện bạn đời hoặc người yêu phản bội. Đây không chỉ là nỗi buồn hay thất vọng thông thường, mà là tổn thương sâu sắc chạm vào cảm giác an toàn, tin tưởng và giá trị...

NHỮNG ĐÀN BÀ KHÔNG DÁM TỐT HƠN

Nhiều phụ nữ thông minh, có năng lực và giàu tiềm năng lại chọn sống trong những mối quan hệ không có tình yêu, những công việc không tương xứng với khả năng, hoặc những hoàn cảnh “tạm ổn nhưng không hạnh phúc”. Họ không dám lựa chọn tốt hơn, không phải vì thiếu khả...

PHÂN BIỆT NHÀ TÂM LÝ TRỊ LIỆU, BÁC SĨ TÂM THẦN VÀ BÁC SĨ THẦN KINH

Trong lĩnh vực chăm sóc sức khỏe tinh thần, việc phân biệt nhà tâm lý trị liệu, bác sĩ tâm thần và bác sĩ thần kinh không chỉ là vấn đề thuật ngữ, mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến việc một người có nhận được sự hỗ trợ phù hợp hay không. Mỗi chuyên môn có vai trò riêng,...

NỖI SỢ MẤT NGƯỜI THÂN

Nỗi sợ mất người thân là một trong những nỗi sợ cảm xúc mạnh mẽ nhất mà con người có thể trải nghiệm. Ở mức bề mặt, nó có thể xuất hiện như lo âu khi người mình thương không hồi đáp, hoảng hốt khi có dấu hiệu xung đột, hoặc cảm giác bất an mỗi khi có khoảng cách....

KHI BẠN BỊ HẤP DẪN BỞI NGƯỜI “KHÔNG THỂ CÓ ĐƯỢC”

  Nhiều người, bất kể xu hướng tính dục hay bản dạng giới, đều trải nghiệm một mô thức lặp lại: họ chỉ rung động với những người “không thể thuộc về mình” — người đã có gia đình, người không quan tâm, người lạnh nhạt, hoặc những đối tượng mà ngay từ đầu họ biết...

XẤU HỔ TÌNH DỤC MANG TÍNH VĂN HÓA

  Rất nhiều phụ nữ dị tính không hề thiếu ham muốn tình dục, nhưng họ mong muốn sự gần gũi, vuốt ve và kết nối cảm xúc nhiều hơn là quan hệ thâm nhập. Điều này không phải dấu hiệu lãnh cảm hay xa cách, mà xuất phát từ cơ chế xấu hổ tình dục (sexual shame) được...

KHI TA BỊ HẤP DẪN BỞI ĐIỀU LÀM TA TỔN THƯƠNG

  Trong trị liệu tâm lý, đặc biệt khi làm việc với sang chấn gắn bó, một hiện tượng lặp đi lặp lại thường thấy là việc thân chủ liên tục bị hấp dẫn bởi những kiểu người hoặc mối quan hệ gây tổn thương cho họ. Douglas C. Kort (2018) gọi hiện tượng này là CCSA –...

PHÂN BIỆT THAM VẤN TÂM LÝ, TÂM LÝ LÂM SÀNG VÀ TÂM LÝ TRỊ LIỆU

  Hiểu đúng để tiếp cận đúng dịch vụ sức khỏe tâm thần Trong bối cảnh sức khỏe tâm thần tại Việt Nam ngày càng được quan tâm, hàng loạt thuật ngữ chuyên môn như counseling (tham vấn tâm lý), clinical psychology (tâm lý lâm sàng) và psychotherapy (tâm lý trị liệu)...

TẠI SAO VIỆT NAM ÍT NƠI ĐÀO TẠO TÂM LÝ TRỊ LIỆU?

Tâm lý trị liệu – hiểu như một ngành khoa học ứng dụng đòi hỏi đào tạo bài bản, giám sát lâm sàng và tiêu chuẩn đạo đức nghiêm ngặt – hiện còn khan hiếm tại Việt Nam. Sự thiếu hụt này không chỉ đến từ khó khăn trong hệ thống giáo dục mà còn bắt nguồn từ văn hóa, chính...