BI KỊCH CỦA PHỤ NỮ THÀNH ĐẠT HƠN CHỒNG

BI KỊCH CỦA PHỤ NỮ THÀNH ĐẠT HƠN CHỒNG

 

Phụ nữ hiện đại đã có nhiều cơ hội để rèn luyện, trau dồi và thăng tiến trong sự nghiệp. Chính vì vậy, ngày nay có không ít những người phụ nữ trở thành trụ cột kinh tế của gia đình khi giỏi giang, tháo vát hơn cả chồng. Nhưng thật mỉa mai, chua chát khi chính điều này lại trở thành lý do để họ nhận lấy sự chê trách, thậm chí phản bội từ bạn đời.

Cách đây không lâu, tôi có đọc được một bài báo. Rằng người vợ vì vốn tiếng Anh và tài ngoại giao tốt nên được cấp trên tín nhiệm và thăng chức thành trưởng phòng kinh doanh. Còn người chồng sau khoảng thời gian dài mặc cảm do thua kém vợ thì ngoại tình với một người đàn bà khác. Đáng buồn hơn khi lí do mà người chồng đưa ra là “Em giờ cao sang rồi, còn cô ấy thì khác, cô ấy thua kém anh về mọi thứ, khiến anh thấy mình được là đàn ông hơn”.

Hóa ra, không chỉ điều kiện kinh tế không ổn định, mà việc kiếm ra nhiều tiền cũng có thể đẩy một cuộc hôn nhân đến sự tan vỡ. Có lẽ là vì trong quan niệm “phu xướng phụ tùy” của nhiều người, đàn ông mới là trụ cột gia đình với nhiệm vụ kiếm tiền để trang trải cuộc sống, còn đàn bà lại đảm đương trách nhiệm làm bếp, quán xuyến việc nhà và chăm sóc chồng con.

Không ít trường hợp người chồng bị bạn bè, đồng nghiệp trêu chọc là kém cỏi, “núp váy vợ” khi có thu nhập thấp hơn vợ mình. Chính vì vậy mà họ trở nên nhụt chí, tự ti, nghĩ rằng mình thua kém vợ, không đáng mặt nam nhi. Mặt khác, những người vợ lại bị chồng trách mắng là coi thường chồng, không nể mặt chồng, hoặc không làm tròn bổn phận của người vợ và người mẹ khi chỉ ưu tiên phát triển sự nghiệp mà lơ là chăm sóc chồng con. Tệ hơn nữa là bị chồng phản bội. Cuộc sống vợ chồng cứ thế trở nên lục đục từ ngày này qua tháng nọ với những trận cãi vã kéo dài không dứt.

Có người từng nói, làm phụ nữ là “nghề” khó nhất trên đời này. Là phụ nữ, quá mạnh mẽ sẽ không đủ dịu dàng, quá dịu dàng lại trở nên nhu nhược yếu đuối, quá phụ thuộc sẽ trở thành gánh nặng, quá tài giỏi lại làm đàn ông bị áp lực. Điển hình là những người vợ trong câu chuyện trên. Họ ngày ngày vất vả tính toán làm việc, đến lúc về nhà lại phải “bày mưu tính kế”, đối phó với tâm trạng bất thường và những lời trách cứ của một người đàn ông có lòng tự trọng cao hơn núi.

Chúng ta đã dành quá nhiều thời gian để ru ngủ phụ nữ với những ca từ mỹ miều về đức hi sinh. Rằng phụ nữ phải là hậu phương, phải biết nhún nhường và lùi lại đằng sau để chồng mình bước lên phía trước. Người ta thường nói “Phía sau người đàn ông thành đạt có bóng dáng của một người phụ nữ”. Vậy rốt cuộc phía sau người phụ nữ thành đạt là gì? Phải chăng là nỗi cô đơn đến cùng cực và vô vàn định kiến giới cần vượt qua?

Vốn dĩ, đồng tiền nào cũng phải đánh đổi bởi thời gian và công sức chứ không phải tự nhiên mà có được. Không có gì xấu khi phụ nữ biết làm ra tiền một cách chính đáng và hợp pháp. Rốt cuộc, đâu mới là lối thoát cho những người phụ nữ thành đạt?

Đối với những người đàn ông, đây chính là trận chiến giữa tình yêu, sự trân trọng dành cho vợ và lòng kiêu hãnh của chính mình. Người phụ nữ khôn ngoan sẽ không so sánh chồng với người khác hoặc nói xấu chồng rồi nâng cao giá trị của bản thân. Cũng đừng biến đồng tiền trở thành vũ khí “thống trị” để điều khiển, lấn át hoặc coi thường bạn đời. Thay vào đó, hãy để chồng hiểu rằng dù thế nào, anh ấy vẫn là một người đàn ông ấm áp và bạn cần anh ấy để cả hai có thể cùng nhau vượt qua giông tố cuộc đời.

Không phải thời đại nào cũng cần “Đàn ông xây nhà, đàn bà xây tổ ấm”. Để tìm ra tiếng nói chung, đôi bên hãy cùng nhau bàn bạc và tìm cách vun vén cho gia đình. Chăm sóc gia đình vốn dĩ đòi hỏi một nỗ lực chung và trọn đời. Không nhất thiết phải là chồng kiếm nhiều tiền hơn vợ hay vợ phải làm nhiều việc nhà hơn chồng, vì đã đến lúc đàn ông và đàn bà cùng chung tay bảo vệ và xây dựng tổ ấm.

Bên cạnh tình yêu, hôn nhân còn cần sự dung hòa, cảm thông và thấu hiểu. Đừng để cái tôi trong mình lớn lên, lấn át cả tình yêu và lòng trân trọng mà hai bên dành cho nhau. Lời đàm tiếu của người ngoài sẽ không kết thúc, nhưng chính sự tự tin, thấu hiểu và quan niệm tiến bộ về vai trò của nam và nữ giới mới là thứ giúp hôn nhân mãi vững bền.

CATHERINE

Phụ nữ hiện đại đã có nhiều cơ hội để rèn luyện, trau dồi và thăng tiến trong sự nghiệp. Chính vì vậy, ngày nay có không ít những người phụ nữ trở thành trụ cột kinh tế của gia đình khi giỏi giang, tháo vát hơn cả chồng. Nhưng thật mỉa mai, chua chát khi chính điều này lại trở thành lý do để họ nhận lấy sự chê trách, thậm chí phản bội từ bạn đời.

Cách đây không lâu, tôi có đọc được một bài báo. Rằng người vợ vì vốn tiếng Anh và tài ngoại giao tốt nên được cấp trên tín nhiệm và thăng chức thành trưởng phòng kinh doanh. Còn người chồng sau khoảng thời gian dài mặc cảm do thua kém vợ thì ngoại tình với một người đàn bà khác. Đáng buồn hơn khi lí do mà người chồng đưa ra là “Em giờ cao sang rồi, còn cô ấy thì khác, cô ấy thua kém anh về mọi thứ, khiến anh thấy mình được là đàn ông hơn”.

Hóa ra, không chỉ điều kiện kinh tế không ổn định, mà việc kiếm ra nhiều tiền cũng có thể đẩy một cuộc hôn nhân đến sự tan vỡ. Có lẽ là vì trong quan niệm “phu xướng phụ tùy” của nhiều người, đàn ông mới là trụ cột gia đình với nhiệm vụ kiếm tiền để trang trải cuộc sống, còn đàn bà lại đảm đương trách nhiệm làm bếp, quán xuyến việc nhà và chăm sóc chồng con.

Không ít trường hợp người chồng bị bạn bè, đồng nghiệp trêu chọc là kém cỏi, “núp váy vợ” khi có thu nhập thấp hơn vợ mình. Chính vì vậy mà họ trở nên nhụt chí, tự ti, nghĩ rằng mình thua kém vợ, không đáng mặt nam nhi. Mặt khác, những người vợ lại bị chồng trách mắng là coi thường chồng, không nể mặt chồng, hoặc không làm tròn bổn phận của người vợ và người mẹ khi chỉ ưu tiên phát triển sự nghiệp mà lơ là chăm sóc chồng con. Tệ hơn nữa là bị chồng phản bội. Cuộc sống vợ chồng cứ thế trở nên lục đục từ ngày này qua tháng nọ với những trận cãi vã kéo dài không dứt.

Có người từng nói, làm phụ nữ là “nghề” khó nhất trên đời này. Là phụ nữ, quá mạnh mẽ sẽ không đủ dịu dàng, quá dịu dàng lại trở nên nhu nhược yếu đuối, quá phụ thuộc sẽ trở thành gánh nặng, quá tài giỏi lại làm đàn ông bị áp lực. Điển hình là những người vợ trong câu chuyện trên. Họ ngày ngày vất vả tính toán làm việc, đến lúc về nhà lại phải “bày mưu tính kế”, đối phó với tâm trạng bất thường và những lời trách cứ của một người đàn ông có lòng tự trọng cao hơn núi.

Chúng ta đã dành quá nhiều thời gian để ru ngủ phụ nữ với những ca từ mỹ miều về đức hi sinh. Rằng phụ nữ phải là hậu phương, phải biết nhún nhường và lùi lại đằng sau để chồng mình bước lên phía trước. Người ta thường nói “Phía sau người đàn ông thành đạt có bóng dáng của một người phụ nữ”. Vậy rốt cuộc phía sau người phụ nữ thành đạt là gì? Phải chăng là nỗi cô đơn đến cùng cực và vô vàn định kiến giới cần vượt qua?

Vốn dĩ, đồng tiền nào cũng phải đánh đổi bởi thời gian và công sức chứ không phải tự nhiên mà có được. Không có gì xấu khi phụ nữ biết làm ra tiền một cách chính đáng và hợp pháp. Rốt cuộc, đâu mới là lối thoát cho những người phụ nữ thành đạt?

Đối với những người đàn ông, đây chính là trận chiến giữa tình yêu, sự trân trọng dành cho vợ và lòng kiêu hãnh của chính mình. Người phụ nữ khôn ngoan sẽ không so sánh chồng với người khác hoặc nói xấu chồng rồi nâng cao giá trị của bản thân. Cũng đừng biến đồng tiền trở thành vũ khí “thống trị” để điều khiển, lấn át hoặc coi thường bạn đời. Thay vào đó, hãy để chồng hiểu rằng dù thế nào, anh ấy vẫn là một người đàn ông ấm áp và bạn cần anh ấy để cả hai có thể cùng nhau vượt qua giông tố cuộc đời.

Không phải thời đại nào cũng cần “Đàn ông xây nhà, đàn bà xây tổ ấm”. Để tìm ra tiếng nói chung, đôi bên hãy cùng nhau bàn bạc và tìm cách vun vén cho gia đình. Chăm sóc gia đình vốn dĩ đòi hỏi một nỗ lực chung và trọn đời. Không nhất thiết phải là chồng kiếm nhiều tiền hơn vợ hay vợ phải làm nhiều việc nhà hơn chồng, vì đã đến lúc đàn ông và đàn bà cùng chung tay bảo vệ và xây dựng tổ ấm.

Bên cạnh tình yêu, hôn nhân còn cần sự dung hòa, cảm thông và thấu hiểu. Đừng để cái tôi trong mình lớn lên, lấn át cả tình yêu và lòng trân trọng mà hai bên dành cho nhau. Lời đàm tiếu của người ngoài sẽ không kết thúc, nhưng chính sự tự tin, thấu hiểu và quan niệm tiến bộ về vai trò của nam và nữ giới mới là thứ giúp hôn nhân mãi vững bền.

CATHERINE

ĐỂ TANG LIÊN TỤC CHO MỘT CÁI CHẾT CHƯA XẢY RA

  Để tang liên tục cho một cái chết chưa xảy ra là một trạng thái tâm lý – thần kinh ít được gọi tên, nhưng lại khá phổ biến ở những người lớn lên cùng cha mẹ hoặc người chăm sóc mắc bệnh mãn tính, bệnh nặng, hoặc thường xuyên nói về nỗi đau và mong muốn không...

SANG CHẤN KHI SỐNG VỚI CHA MẸ MẮC BỆNH MÃN TÍNH

  Sang chấn hiện sinh (existential trauma) không xuất phát từ một biến cố bạo lực đơn lẻ, mà hình thành khi con người phải sống lâu dài trong sự đối diện với những câu hỏi cốt lõi của tồn tại: sự sống – cái chết – ý nghĩa – sự mong manh – trách nhiệm sống. Ở...

SANG CHẤN HIỆN SINH

Sang chấn hiện sinh (existential trauma) không hình thành từ một biến cố bạo lực rõ ràng, mà phát triển khi một con người phải sống lâu dài trong sự đối diện với những câu hỏi cốt lõi của tồn tại như sự sống, cái chết, ý nghĩa và tính mong manh của đời người. Với...

HÀNH TRÌNH TRỞ THÀNH NHÀ TÂM LÝ TRỊ LIỆU

Trở thành nhà tâm lý trị liệu không phải là một danh xưng đạt được sau vài khóa học, cũng không phải là kết quả trực tiếp của một văn bằng hay một mô hình trị liệu cụ thể. Đây là một hành trình dài, nhiều tầng, đòi hỏi sự chuẩn bị nghiêm túc cả về kiến thức, kỹ năng...

SÁNG CHẤN HẬU NGOẠI TÌNH

Sang chấn hậu ngoại tình (Post-Infidelity Trauma – PIT) là trạng thái tâm lý xảy ra khi một người phát hiện bạn đời hoặc người yêu phản bội. Đây không chỉ là nỗi buồn hay thất vọng thông thường, mà là tổn thương sâu sắc chạm vào cảm giác an toàn, tin tưởng và giá trị...

NHỮNG ĐÀN BÀ KHÔNG DÁM TỐT HƠN

Nhiều phụ nữ thông minh, có năng lực và giàu tiềm năng lại chọn sống trong những mối quan hệ không có tình yêu, những công việc không tương xứng với khả năng, hoặc những hoàn cảnh “tạm ổn nhưng không hạnh phúc”. Họ không dám lựa chọn tốt hơn, không phải vì thiếu khả...

PHÂN BIỆT NHÀ TÂM LÝ TRỊ LIỆU, BÁC SĨ TÂM THẦN VÀ BÁC SĨ THẦN KINH

Trong lĩnh vực chăm sóc sức khỏe tinh thần, việc phân biệt nhà tâm lý trị liệu, bác sĩ tâm thần và bác sĩ thần kinh không chỉ là vấn đề thuật ngữ, mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến việc một người có nhận được sự hỗ trợ phù hợp hay không. Mỗi chuyên môn có vai trò riêng,...

NỖI SỢ MẤT NGƯỜI THÂN

Nỗi sợ mất người thân là một trong những nỗi sợ cảm xúc mạnh mẽ nhất mà con người có thể trải nghiệm. Ở mức bề mặt, nó có thể xuất hiện như lo âu khi người mình thương không hồi đáp, hoảng hốt khi có dấu hiệu xung đột, hoặc cảm giác bất an mỗi khi có khoảng cách....

XẤU HỔ TÌNH DỤC MANG TÍNH VĂN HÓA

  Rất nhiều phụ nữ dị tính không hề thiếu ham muốn tình dục, nhưng họ mong muốn sự gần gũi, vuốt ve và kết nối cảm xúc nhiều hơn là quan hệ thâm nhập. Điều này không phải dấu hiệu lãnh cảm hay xa cách, mà xuất phát từ cơ chế xấu hổ tình dục (sexual shame) được...

KHI TA BỊ HẤP DẪN BỞI ĐIỀU LÀM TA TỔN THƯƠNG

  Trong trị liệu tâm lý, đặc biệt khi làm việc với sang chấn gắn bó, một hiện tượng lặp đi lặp lại thường thấy là việc thân chủ liên tục bị hấp dẫn bởi những kiểu người hoặc mối quan hệ gây tổn thương cho họ. Douglas C. Kort (2018) gọi hiện tượng này là CCSA –...

PHÂN BIỆT THAM VẤN TÂM LÝ, TÂM LÝ LÂM SÀNG VÀ TÂM LÝ TRỊ LIỆU

  Hiểu đúng để tiếp cận đúng dịch vụ sức khỏe tâm thần Trong bối cảnh sức khỏe tâm thần tại Việt Nam ngày càng được quan tâm, hàng loạt thuật ngữ chuyên môn như counseling (tham vấn tâm lý), clinical psychology (tâm lý lâm sàng) và psychotherapy (tâm lý trị liệu)...

SANG CHẤN ĐẠO ĐỨC – MORAL INJURY

Khi vết thương nằm ở tầng sâu của lương tâm Không phải mọi sang chấn đều đến từ sợ hãi hay bạo lực. Có những tổn thương không nhìn thấy bằng mắt thường, nhưng gặm nhấm con người từ bên trong – đó là sang chấn đạo đức (moral injury). Nó xuất hiện khi một người làm,...

PHÂN LY CƠ THỂ

  Phân ly cơ thể (somatic dissociation) là một dạng đặc biệt của phản ứng phân ly, trong đó sự tách rời không diễn ra ở cấp độ ý thức hay ký ức, mà biểu hiện trực tiếp thông qua cảm giác cơ thể, tri giác thân thể và các chức năng sinh học. Đây là một chiến lược...

PHÂN LY BẢN NGÃ

  Dissociative parts – hay các phần phân ly của bản ngã – là khái niệm trung tâm trong tâm lý học sang chấn hiện đại, mô tả hiện tượng tâm trí con người “tách ra” thành nhiều phần tương đối độc lập nhằm thích nghi với các trải nghiệm đau thương vượt quá khả năng...

PHÂN LY, TÊ LIỆT, ĐÔNG CỨNG GÂY ĐAU KHI QUAN HỆ

  Hiện tượng tê liệt, đông cứng hoặc phân ly ở bộ phận sinh dục nữ là một chủ đề nhạy cảm nhưng rất quan trọng trong lĩnh vực trị liệu tình dục và sang chấn. Đây không phải là dấu hiệu của sự “lạnh lùng” hay “thiếu ham muốn” như nhiều người lầm tưởng, mà là phản...

RỐI LOẠN PHÂN LY

  Khi tâm trí tách rời để sinh tồn Rối loạn phân ly là một cơ chế tự bảo vệ phức tạp của tâm trí, xảy ra khi con người phải đối diện với những trải nghiệm quá sức chịu đựng, thường là sang chấn nghiêm trọng trong thời thơ ấu như bạo hành, xâm hại tình dục, bỏ...

CAN THIỆP BẮT BUỘC THỦ PHẠM GÂY BẠO HÀNH

  Bạo lực gia đình là một trong những nguyên nhân gây sang chấn tâm lý nghiêm trọng và kéo dài nhất. Nhiều nạn nhân, đặc biệt là phụ nữ và trẻ em, phải sống trong trạng thái sợ hãi, bất lực và bị “đông cứng” (freeze response) trong suốt thời gian dài. Khi bị dồn...

NỖI ĐAU BẤT LỰC CỦA NGƯỜI SỐNG SÓT SAU XÂM HẠI

Trầm cảm là một trong những hệ quả tâm lý phổ biến và nặng nề nhất đối với những người từng trải qua xâm hại tình dục. Trải nghiệm bị xâm phạm không chỉ để lại nỗi đau thể chất và tinh thần tức thời mà còn làm xói mòn niềm tin cơ bản của con người vào sự an toàn, giá...

“TRẦM CẢM” DO “NGHIỆN” MẠNG XÃ HỘI

Trong xã hội hiện đại, mạng xã hội đã trở thành công cụ giao tiếp, giải trí và chia sẻ thông tin phổ biến. Tuy nhiên, việc sử dụng quá mức dẫn đến “nghiện mạng xã hội” đang trở thành một hiện tượng đáng báo động. Nghiện mạng xã hội không chỉ ảnh hưởng đến thói quen...

MỐI NGUY HIỂM KHI SỬ DỤNG MÀN HÌNH VỚI TRẺ EM

  Trong giai đoạn từ 0 đến 3 tuổi, não bộ của trẻ phát triển nhanh nhất và nhạy cảm nhất trong suốt cuộc đời. Đây là thời kỳ hình thành hàng tỷ kết nối thần kinh mới, được nuôi dưỡng qua những trải nghiệm thực tế như nghe giọng nói của cha mẹ, vận động, tiếp xúc...

ĐỂ TANG LIÊN TỤC CHO MỘT CÁI CHẾT CHƯA XẢY RA

  Để tang liên tục cho một cái chết chưa xảy ra là một trạng thái tâm lý – thần kinh ít được gọi tên, nhưng lại khá phổ biến ở những người lớn lên cùng cha mẹ hoặc người chăm sóc mắc bệnh mãn tính, bệnh nặng, hoặc thường xuyên nói về nỗi đau và mong muốn không...

SANG CHẤN KHI SỐNG VỚI CHA MẸ MẮC BỆNH MÃN TÍNH

  Sang chấn hiện sinh (existential trauma) không xuất phát từ một biến cố bạo lực đơn lẻ, mà hình thành khi con người phải sống lâu dài trong sự đối diện với những câu hỏi cốt lõi của tồn tại: sự sống – cái chết – ý nghĩa – sự mong manh – trách nhiệm sống. Ở...

SANG CHẤN HIỆN SINH

Sang chấn hiện sinh (existential trauma) không hình thành từ một biến cố bạo lực rõ ràng, mà phát triển khi một con người phải sống lâu dài trong sự đối diện với những câu hỏi cốt lõi của tồn tại như sự sống, cái chết, ý nghĩa và tính mong manh của đời người. Với...

HÀNH TRÌNH TRỞ THÀNH NHÀ TÂM LÝ TRỊ LIỆU

Trở thành nhà tâm lý trị liệu không phải là một danh xưng đạt được sau vài khóa học, cũng không phải là kết quả trực tiếp của một văn bằng hay một mô hình trị liệu cụ thể. Đây là một hành trình dài, nhiều tầng, đòi hỏi sự chuẩn bị nghiêm túc cả về kiến thức, kỹ năng...

PERFORMANCE ANXIETY Ở NAM GIỚI KHI QUAN HỆ: KHI CĂNG THẲNG LẤN ÁT SỰ GẦN GŨI

Performance anxiety (lo âu về khả năng tình dục) ở nam giới là một hiện tượng phổ biến hơn nhiều so với những gì xã hội thường thừa nhận. Không ít người đàn ông bước vào quan hệ tình dục với tâm thế căng thẳng, tự giám sát bản thân và sợ thất bại, thay vì cảm nhận...

SÁNG CHẤN HẬU NGOẠI TÌNH

Sang chấn hậu ngoại tình (Post-Infidelity Trauma – PIT) là trạng thái tâm lý xảy ra khi một người phát hiện bạn đời hoặc người yêu phản bội. Đây không chỉ là nỗi buồn hay thất vọng thông thường, mà là tổn thương sâu sắc chạm vào cảm giác an toàn, tin tưởng và giá trị...

NHỮNG ĐÀN BÀ KHÔNG DÁM TỐT HƠN

Nhiều phụ nữ thông minh, có năng lực và giàu tiềm năng lại chọn sống trong những mối quan hệ không có tình yêu, những công việc không tương xứng với khả năng, hoặc những hoàn cảnh “tạm ổn nhưng không hạnh phúc”. Họ không dám lựa chọn tốt hơn, không phải vì thiếu khả...

PHÂN BIỆT NHÀ TÂM LÝ TRỊ LIỆU, BÁC SĨ TÂM THẦN VÀ BÁC SĨ THẦN KINH

Trong lĩnh vực chăm sóc sức khỏe tinh thần, việc phân biệt nhà tâm lý trị liệu, bác sĩ tâm thần và bác sĩ thần kinh không chỉ là vấn đề thuật ngữ, mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến việc một người có nhận được sự hỗ trợ phù hợp hay không. Mỗi chuyên môn có vai trò riêng,...

NỖI SỢ MẤT NGƯỜI THÂN

Nỗi sợ mất người thân là một trong những nỗi sợ cảm xúc mạnh mẽ nhất mà con người có thể trải nghiệm. Ở mức bề mặt, nó có thể xuất hiện như lo âu khi người mình thương không hồi đáp, hoảng hốt khi có dấu hiệu xung đột, hoặc cảm giác bất an mỗi khi có khoảng cách....

KHI BẠN BỊ HẤP DẪN BỞI NGƯỜI “KHÔNG THỂ CÓ ĐƯỢC”

  Nhiều người, bất kể xu hướng tính dục hay bản dạng giới, đều trải nghiệm một mô thức lặp lại: họ chỉ rung động với những người “không thể thuộc về mình” — người đã có gia đình, người không quan tâm, người lạnh nhạt, hoặc những đối tượng mà ngay từ đầu họ biết...

XẤU HỔ TÌNH DỤC MANG TÍNH VĂN HÓA

  Rất nhiều phụ nữ dị tính không hề thiếu ham muốn tình dục, nhưng họ mong muốn sự gần gũi, vuốt ve và kết nối cảm xúc nhiều hơn là quan hệ thâm nhập. Điều này không phải dấu hiệu lãnh cảm hay xa cách, mà xuất phát từ cơ chế xấu hổ tình dục (sexual shame) được...

KHI TA BỊ HẤP DẪN BỞI ĐIỀU LÀM TA TỔN THƯƠNG

  Trong trị liệu tâm lý, đặc biệt khi làm việc với sang chấn gắn bó, một hiện tượng lặp đi lặp lại thường thấy là việc thân chủ liên tục bị hấp dẫn bởi những kiểu người hoặc mối quan hệ gây tổn thương cho họ. Douglas C. Kort (2018) gọi hiện tượng này là CCSA –...

PHÂN BIỆT THAM VẤN TÂM LÝ, TÂM LÝ LÂM SÀNG VÀ TÂM LÝ TRỊ LIỆU

  Hiểu đúng để tiếp cận đúng dịch vụ sức khỏe tâm thần Trong bối cảnh sức khỏe tâm thần tại Việt Nam ngày càng được quan tâm, hàng loạt thuật ngữ chuyên môn như counseling (tham vấn tâm lý), clinical psychology (tâm lý lâm sàng) và psychotherapy (tâm lý trị liệu)...

TẠI SAO VIỆT NAM ÍT NƠI ĐÀO TẠO TÂM LÝ TRỊ LIỆU?

Tâm lý trị liệu – hiểu như một ngành khoa học ứng dụng đòi hỏi đào tạo bài bản, giám sát lâm sàng và tiêu chuẩn đạo đức nghiêm ngặt – hiện còn khan hiếm tại Việt Nam. Sự thiếu hụt này không chỉ đến từ khó khăn trong hệ thống giáo dục mà còn bắt nguồn từ văn hóa, chính...

ĐỨA TRẺ VÀ NGƯỜI MẸ TRẦM CẢM

  Khi người mẹ rơi vào trầm cảm, đứa trẻ không chỉ mất đi nguồn chăm sóc thường xuyên mà còn thiếu vắng sự kết nối cảm xúc – yếu tố thiết yếu cho sự phát triển thần kinh và gắn bó. Trầm cảm khiến người mẹ trở nên rút lui, nét mặt ít biểu cảm, giọng nói phẳng, khả...

KHI NGƯỜI MẸ ĐE DỌA BỎ MẶT CON TRAI MÌNH…

  Khi một người mẹ đe dọa bỏ mặc, rời đi, hoặc “không cần con nữa”, trải nghiệm này gây ra một dạng sang chấn gắn bó đặc biệt nặng nề đối với đứa trẻ, kể cả khi lời đe dọa không trở thành sự thật. Đối với trẻ em, người mẹ đại diện cho sự sống còn, an toàn và ổn...

NỖI ĐAU MẤT NGƯỜI THÂN

Khi cơ thể và tâm trí cùng tan vỡ Mất người thân là một trong những trải nghiệm đau đớn nhất mà con người có thể trải qua. Nó không chỉ là việc một người rời khỏi cuộc đời ta, mà còn là sự sụp đổ của cảm giác gắn bó, an toàn và ý nghĩa sống. Với nhiều người, đây không...

SANG CHẤN ĐẠO ĐỨC – MORAL INJURY

Khi vết thương nằm ở tầng sâu của lương tâm Không phải mọi sang chấn đều đến từ sợ hãi hay bạo lực. Có những tổn thương không nhìn thấy bằng mắt thường, nhưng gặm nhấm con người từ bên trong – đó là sang chấn đạo đức (moral injury). Nó xuất hiện khi một người làm,...

PHÂN LY CƠ THỂ

  Phân ly cơ thể (somatic dissociation) là một dạng đặc biệt của phản ứng phân ly, trong đó sự tách rời không diễn ra ở cấp độ ý thức hay ký ức, mà biểu hiện trực tiếp thông qua cảm giác cơ thể, tri giác thân thể và các chức năng sinh học. Đây là một chiến lược...

PHÂN LY BẢN NGÃ

  Dissociative parts – hay các phần phân ly của bản ngã – là khái niệm trung tâm trong tâm lý học sang chấn hiện đại, mô tả hiện tượng tâm trí con người “tách ra” thành nhiều phần tương đối độc lập nhằm thích nghi với các trải nghiệm đau thương vượt quá khả năng...