CHẦM CHẬM YÊU NHAU

CHẦM CHẬM YÊU NHAU

 

Thời đại bây giờ, chúng ta chỉ cần tải vài ứng dụng hẹn hò, gửi đôi câu làm quen trên mạng xã hội là đã có thể nói lời yêu nhau thông qua màn hình điện thoại. Vài hôm sau, cả hai lại vì một số vấn đề nảy sinh như “Cô ấy không xinh đẹp như trên ảnh”, “Tôi và anh ấy có phong cách sống không hợp nhau” mà vội vã chia tay.

Chuyện tình cứ thế vội đến rồi vội đi, lướt qua như một cơn gió lạ, chẳng để lại chút kỉ niệm nhung nhớ, có chăng chỉ là cảm xúc chán chường và niềm tin vụn vỡ.

Bản thân tôi cũng từng lao vào những mối quan hệ chóng vánh, hời hợt chỉ vì muốn xóa bỏ những chuỗi ngày lầm lũi và đơn độc thường nhật. Sự cô đơn khiến tôi khao khát được ai đó ôm lấy rồi bảo rằng hôm nay tôi đã làm việc rất tốt, khiến tôi ghen tị với cặp tình nhân nắm tay nhau và che chung một chiếc ô ở phía bên kia đường, khiến tôi vội vã gật đầu với ai đó để có thể chạm được đích đến mang tên hạnh phúc mà mình luôn mong mỏi.

Thế nhưng, chuyện tình của tôi nhanh mau rồi cũng sớm chóng tàn. Vì quá dễ dàng có được nên chúng tôi nào biết trân trọng mối quan hệ tạm bợ mà cả hai vừa vẽ ra. Trải qua đổ vỡ, tôi càng hiểu rằng, tình yêu cần một quá trình dài tìm kiếm và tạo dựng, chứ không phải món đồ chỉ cần đến siêu thị là có thể mua được.

Nữ ca sĩ Hàn Quốc Ailee từng đăng một thông điệp truyền cảm hứng lên mạng xã hội như thế này: “New York sớm hơn California 3 giờ, nhưng điều đó cũng không làm cho cuộc sống ở California bị chậm đi. Có người 22 tuổi tốt nghiệp, nhưng phải 5 năm sau mới tìm được một công việc tốt. Có người 25 tuổi đã trở thành CEO, nhưng lại ra đi ở tuổi 50. Có người đến 50 tuổi mới giữ chức vụ CEO, và họ đã sống đến 90 tuổi. Có những người bạn đã kết hôn, nhưng cũng có những người vẫn đơn thân. Obama về hưu ở tuổi 55, Trump 70 tuổi mới bắt đầu giữ chức vụ tổng thống.

Trên đời này, vốn dĩ mỗi người đều có múi giờ riêng để phát triển bản thân. Bên cạnh dường như có những người đang đi ở phía trước bạn, cũng có những người dường như đang ở sau bạn. Nhưng thực ra là mỗi người ở trong múi giờ của chính mình. Đừng đố kị, cũng đừng chê cười, chỉ là họ đang đi trong chính múi giờ của mình thôi, bạn cũng vậy! Cuộc sống chính là chờ đợi cơ hội chính xác để hành động. Vì vậy, hãy thả lỏng. Bạn không sớm. Bạn cũng không muộn. Chỉ là cuộc sống đang đặt cho bạn múi giờ thuộc về chính bạn, tất cả đều đúng giờ!”

Tôi nghĩ rằng “đúng giờ” ở đây không chỉ là về mặt sự nghiệp, danh tiếng, địa vị mà còn về mặt tình cảm. Ai cũng có một múi giờ hạnh phúc riêng của chính mình. Có người năm 20 tuổi đã gặp được tình yêu đích thực. Có người đến năm 30 mới tìm được nửa kia tròn vẹn cho mình. Tình yêu không phải một trận đua Marathon mà ai cũng phải vội vã chạy về đích trước. Không ai hạnh phúc thay cho ai, vì vậy đừng lấy hạnh phúc của người khác làm thước đo và tiêu chuẩn cho câu chuyện riêng của mình.

Thế giới ngoài kia 7 tỉ người, chúng ta không biết ai mới là mảnh ghép hoàn hảo nhất để cùng đồng hành với bản thân. Chúng ta có thể cảm nắng ai đó vì một ánh mắt hay một nụ cười thoáng qua, nhưng để hiểu và gắn bó dài lâu đòi hỏi nhiều thời gian và công sức. Cả hai cần trải qua một hành trình dài để kể cho nhau nghe về những câu chuyện từng xảy ra, để hiểu cách nghĩ và lối sống của nhau, để dần học cảm thông và trân trọng, để trái tim đưa ra câu trả lời đúng đắn và rõ ràng.

Bất cứ thứ gì muốn đạt kết quả tốt cũng đều phải trải qua những bước và giai đoạn khác nhau. Hạt giống cần thời gian để nảy mầm, đâm chồi, ra lá. Chuyện tình cảm cũng thế, cần thời gian để cả hai gặp gỡ, chuyện trò, tìm hiểu về nhau, ngỏ lời với nhau… Thay vì cố thúc ép hay tìm cách đốt cháy giai đoạn, hãy để hạt giống tình yêu được phát triển một cách tự nhiên nhất.

Ta cứ yêu nhau chậm thôi, vì tình yêu chóng vánh chỉ có thể thỏa mãn được một phần cảm xúc ở hiện tại chứ không giúp cả hai nắm tay nhau đi đến tận cùng của hạnh phúc. Yêu chậm để cảm nhận rõ ràng nhịp đập của trái tim nhau, để không vô tình bỏ lỡ những thứ quý giá trong cuộc đời. Yêu chậm để tận hưởng trọn vẹn từng phút giây bên nhau, hiểu rằng thời khắc này quý giá đến mức nào, mặc kệ dòng người ngoài kia đang lướt qua vội vã.

Chầm chậm yêu nhau không có nghĩa là ù lì, không dám nắm lấy để rồi vụt mất tình yêu khi nào không hay. Chầm chậm ở đây là cho trái tim thời gian để học cách yêu nhau và để xác định tình cảm dành cho đối phương sâu đậm đến đâu – là rung động thoáng qua hay thật lòng khắc khoải.

Cuộc sống đã hối hả lắm rồi, nên chúng ta đừng yêu cuồng, sống vội. Hãy cứ yêu nhau chậm thôi, bình yên thôi, như những gì Mạc Văn Úy đã hát: “Chầm chậm thích anh. Chầm chậm trở nên thân thuộc. Chầm chậm kể về bản thân mình. Chầm chậm sánh bước bên anh. Chầm chậm muốn thích hợp với anh hơn. Chầm chậm trao cho anh cả bản thân mình. Chầm chậm hồi tưởng lại. Chầm chậm ở bên anh rồi chầm chậm cùng nhau già đi. Bởi vì chầm chậm chính là lý do tốt nhất”.

CATHERINE

Thời đại bây giờ, chúng ta chỉ cần tải vài ứng dụng hẹn hò, gửi đôi câu làm quen trên mạng xã hội là đã có thể nói lời yêu nhau thông qua màn hình điện thoại. Vài hôm sau, cả hai lại vì một số vấn đề nảy sinh như “Cô ấy không xinh đẹp như trên ảnh”, “Tôi và anh ấy có phong cách sống không hợp nhau” mà vội vã chia tay.

Chuyện tình cứ thế vội đến rồi vội đi, lướt qua như một cơn gió lạ, chẳng để lại chút kỉ niệm nhung nhớ, có chăng chỉ là cảm xúc chán chường và niềm tin vụn vỡ.

Bản thân tôi cũng từng lao vào những mối quan hệ chóng vánh, hời hợt chỉ vì muốn xóa bỏ những chuỗi ngày lầm lũi và đơn độc thường nhật. Sự cô đơn khiến tôi khao khát được ai đó ôm lấy rồi bảo rằng hôm nay tôi đã làm việc rất tốt, khiến tôi ghen tị với cặp tình nhân nắm tay nhau và che chung một chiếc ô ở phía bên kia đường, khiến tôi vội vã gật đầu với ai đó để có thể chạm được đích đến mang tên hạnh phúc mà mình luôn mong mỏi.

Thế nhưng, chuyện tình của tôi nhanh mau rồi cũng sớm chóng tàn. Vì quá dễ dàng có được nên chúng tôi nào biết trân trọng mối quan hệ tạm bợ mà cả hai vừa vẽ ra. Trải qua đổ vỡ, tôi càng hiểu rằng, tình yêu cần một quá trình dài tìm kiếm và tạo dựng, chứ không phải món đồ chỉ cần đến siêu thị là có thể mua được.

Nữ ca sĩ Hàn Quốc Ailee từng đăng một thông điệp truyền cảm hứng lên mạng xã hội như thế này: “New York sớm hơn California 3 giờ, nhưng điều đó cũng không làm cho cuộc sống ở California bị chậm đi. Có người 22 tuổi tốt nghiệp, nhưng phải 5 năm sau mới tìm được một công việc tốt. Có người 25 tuổi đã trở thành CEO, nhưng lại ra đi ở tuổi 50. Có người đến 50 tuổi mới giữ chức vụ CEO, và họ đã sống đến 90 tuổi. Có những người bạn đã kết hôn, nhưng cũng có những người vẫn đơn thân. Obama về hưu ở tuổi 55, Trump 70 tuổi mới bắt đầu giữ chức vụ tổng thống.

Trên đời này, vốn dĩ mỗi người đều có múi giờ riêng để phát triển bản thân. Bên cạnh dường như có những người đang đi ở phía trước bạn, cũng có những người dường như đang ở sau bạn. Nhưng thực ra là mỗi người ở trong múi giờ của chính mình. Đừng đố kị, cũng đừng chê cười, chỉ là họ đang đi trong chính múi giờ của mình thôi, bạn cũng vậy! Cuộc sống chính là chờ đợi cơ hội chính xác để hành động. Vì vậy, hãy thả lỏng. Bạn không sớm. Bạn cũng không muộn. Chỉ là cuộc sống đang đặt cho bạn múi giờ thuộc về chính bạn, tất cả đều đúng giờ!”

Tôi nghĩ rằng “đúng giờ” ở đây không chỉ là về mặt sự nghiệp, danh tiếng, địa vị mà còn về mặt tình cảm. Ai cũng có một múi giờ hạnh phúc riêng của chính mình. Có người năm 20 tuổi đã gặp được tình yêu đích thực. Có người đến năm 30 mới tìm được nửa kia tròn vẹn cho mình. Tình yêu không phải một trận đua Marathon mà ai cũng phải vội vã chạy về đích trước. Không ai hạnh phúc thay cho ai, vì vậy đừng lấy hạnh phúc của người khác làm thước đo và tiêu chuẩn cho câu chuyện riêng của mình.

Thế giới ngoài kia 7 tỉ người, chúng ta không biết ai mới là mảnh ghép hoàn hảo nhất để cùng đồng hành với bản thân. Chúng ta có thể cảm nắng ai đó vì một ánh mắt hay một nụ cười thoáng qua, nhưng để hiểu và gắn bó dài lâu đòi hỏi nhiều thời gian và công sức. Cả hai cần trải qua một hành trình dài để kể cho nhau nghe về những câu chuyện từng xảy ra, để hiểu cách nghĩ và lối sống của nhau, để dần học cảm thông và trân trọng, để trái tim đưa ra câu trả lời đúng đắn và rõ ràng.

Bất cứ thứ gì muốn đạt kết quả tốt cũng đều phải trải qua những bước và giai đoạn khác nhau. Hạt giống cần thời gian để nảy mầm, đâm chồi, ra lá. Chuyện tình cảm cũng thế, cần thời gian để cả hai gặp gỡ, chuyện trò, tìm hiểu về nhau, ngỏ lời với nhau… Thay vì cố thúc ép hay tìm cách đốt cháy giai đoạn, hãy để hạt giống tình yêu được phát triển một cách tự nhiên nhất.

Ta cứ yêu nhau chậm thôi, vì tình yêu chóng vánh chỉ có thể thỏa mãn được một phần cảm xúc ở hiện tại chứ không giúp cả hai nắm tay nhau đi đến tận cùng của hạnh phúc. Yêu chậm để cảm nhận rõ ràng nhịp đập của trái tim nhau, để không vô tình bỏ lỡ những thứ quý giá trong cuộc đời. Yêu chậm để tận hưởng trọn vẹn từng phút giây bên nhau, hiểu rằng thời khắc này quý giá đến mức nào, mặc kệ dòng người ngoài kia đang lướt qua vội vã.

Chầm chậm yêu nhau không có nghĩa là ù lì, không dám nắm lấy để rồi vụt mất tình yêu khi nào không hay. Chầm chậm ở đây là cho trái tim thời gian để học cách yêu nhau và để xác định tình cảm dành cho đối phương sâu đậm đến đâu – là rung động thoáng qua hay thật lòng khắc khoải.

Cuộc sống đã hối hả lắm rồi, nên chúng ta đừng yêu cuồng, sống vội. Hãy cứ yêu nhau chậm thôi, bình yên thôi, như những gì Mạc Văn Úy đã hát: “Chầm chậm thích anh. Chầm chậm trở nên thân thuộc. Chầm chậm kể về bản thân mình. Chầm chậm sánh bước bên anh. Chầm chậm muốn thích hợp với anh hơn. Chầm chậm trao cho anh cả bản thân mình. Chầm chậm hồi tưởng lại. Chầm chậm ở bên anh rồi chầm chậm cùng nhau già đi. Bởi vì chầm chậm chính là lý do tốt nhất”.

CATHERINE

ĐỂ TANG LIÊN TỤC CHO MỘT CÁI CHẾT CHƯA XẢY RA

  Để tang liên tục cho một cái chết chưa xảy ra là một trạng thái tâm lý – thần kinh ít được gọi tên, nhưng lại khá phổ biến ở những người lớn lên cùng cha mẹ hoặc người chăm sóc mắc bệnh mãn tính, bệnh nặng, hoặc thường xuyên nói về nỗi đau và mong muốn không...

SANG CHẤN KHI SỐNG VỚI CHA MẸ MẮC BỆNH MÃN TÍNH

  Sang chấn hiện sinh (existential trauma) không xuất phát từ một biến cố bạo lực đơn lẻ, mà hình thành khi con người phải sống lâu dài trong sự đối diện với những câu hỏi cốt lõi của tồn tại: sự sống – cái chết – ý nghĩa – sự mong manh – trách nhiệm sống. Ở...

SANG CHẤN HIỆN SINH

Sang chấn hiện sinh (existential trauma) không hình thành từ một biến cố bạo lực rõ ràng, mà phát triển khi một con người phải sống lâu dài trong sự đối diện với những câu hỏi cốt lõi của tồn tại như sự sống, cái chết, ý nghĩa và tính mong manh của đời người. Với...

HÀNH TRÌNH TRỞ THÀNH NHÀ TÂM LÝ TRỊ LIỆU

Trở thành nhà tâm lý trị liệu không phải là một danh xưng đạt được sau vài khóa học, cũng không phải là kết quả trực tiếp của một văn bằng hay một mô hình trị liệu cụ thể. Đây là một hành trình dài, nhiều tầng, đòi hỏi sự chuẩn bị nghiêm túc cả về kiến thức, kỹ năng...

SÁNG CHẤN HẬU NGOẠI TÌNH

Sang chấn hậu ngoại tình (Post-Infidelity Trauma – PIT) là trạng thái tâm lý xảy ra khi một người phát hiện bạn đời hoặc người yêu phản bội. Đây không chỉ là nỗi buồn hay thất vọng thông thường, mà là tổn thương sâu sắc chạm vào cảm giác an toàn, tin tưởng và giá trị...

NHỮNG ĐÀN BÀ KHÔNG DÁM TỐT HƠN

Nhiều phụ nữ thông minh, có năng lực và giàu tiềm năng lại chọn sống trong những mối quan hệ không có tình yêu, những công việc không tương xứng với khả năng, hoặc những hoàn cảnh “tạm ổn nhưng không hạnh phúc”. Họ không dám lựa chọn tốt hơn, không phải vì thiếu khả...

PHÂN BIỆT NHÀ TÂM LÝ TRỊ LIỆU, BÁC SĨ TÂM THẦN VÀ BÁC SĨ THẦN KINH

Trong lĩnh vực chăm sóc sức khỏe tinh thần, việc phân biệt nhà tâm lý trị liệu, bác sĩ tâm thần và bác sĩ thần kinh không chỉ là vấn đề thuật ngữ, mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến việc một người có nhận được sự hỗ trợ phù hợp hay không. Mỗi chuyên môn có vai trò riêng,...

NỖI SỢ MẤT NGƯỜI THÂN

Nỗi sợ mất người thân là một trong những nỗi sợ cảm xúc mạnh mẽ nhất mà con người có thể trải nghiệm. Ở mức bề mặt, nó có thể xuất hiện như lo âu khi người mình thương không hồi đáp, hoảng hốt khi có dấu hiệu xung đột, hoặc cảm giác bất an mỗi khi có khoảng cách....

XẤU HỔ TÌNH DỤC MANG TÍNH VĂN HÓA

  Rất nhiều phụ nữ dị tính không hề thiếu ham muốn tình dục, nhưng họ mong muốn sự gần gũi, vuốt ve và kết nối cảm xúc nhiều hơn là quan hệ thâm nhập. Điều này không phải dấu hiệu lãnh cảm hay xa cách, mà xuất phát từ cơ chế xấu hổ tình dục (sexual shame) được...

KHI TA BỊ HẤP DẪN BỞI ĐIỀU LÀM TA TỔN THƯƠNG

  Trong trị liệu tâm lý, đặc biệt khi làm việc với sang chấn gắn bó, một hiện tượng lặp đi lặp lại thường thấy là việc thân chủ liên tục bị hấp dẫn bởi những kiểu người hoặc mối quan hệ gây tổn thương cho họ. Douglas C. Kort (2018) gọi hiện tượng này là CCSA –...

PHÂN BIỆT THAM VẤN TÂM LÝ, TÂM LÝ LÂM SÀNG VÀ TÂM LÝ TRỊ LIỆU

  Hiểu đúng để tiếp cận đúng dịch vụ sức khỏe tâm thần Trong bối cảnh sức khỏe tâm thần tại Việt Nam ngày càng được quan tâm, hàng loạt thuật ngữ chuyên môn như counseling (tham vấn tâm lý), clinical psychology (tâm lý lâm sàng) và psychotherapy (tâm lý trị liệu)...

SANG CHẤN ĐẠO ĐỨC – MORAL INJURY

Khi vết thương nằm ở tầng sâu của lương tâm Không phải mọi sang chấn đều đến từ sợ hãi hay bạo lực. Có những tổn thương không nhìn thấy bằng mắt thường, nhưng gặm nhấm con người từ bên trong – đó là sang chấn đạo đức (moral injury). Nó xuất hiện khi một người làm,...

PHÂN LY CƠ THỂ

  Phân ly cơ thể (somatic dissociation) là một dạng đặc biệt của phản ứng phân ly, trong đó sự tách rời không diễn ra ở cấp độ ý thức hay ký ức, mà biểu hiện trực tiếp thông qua cảm giác cơ thể, tri giác thân thể và các chức năng sinh học. Đây là một chiến lược...

PHÂN LY BẢN NGÃ

  Dissociative parts – hay các phần phân ly của bản ngã – là khái niệm trung tâm trong tâm lý học sang chấn hiện đại, mô tả hiện tượng tâm trí con người “tách ra” thành nhiều phần tương đối độc lập nhằm thích nghi với các trải nghiệm đau thương vượt quá khả năng...

PHÂN LY, TÊ LIỆT, ĐÔNG CỨNG GÂY ĐAU KHI QUAN HỆ

  Hiện tượng tê liệt, đông cứng hoặc phân ly ở bộ phận sinh dục nữ là một chủ đề nhạy cảm nhưng rất quan trọng trong lĩnh vực trị liệu tình dục và sang chấn. Đây không phải là dấu hiệu của sự “lạnh lùng” hay “thiếu ham muốn” như nhiều người lầm tưởng, mà là phản...

RỐI LOẠN PHÂN LY

  Khi tâm trí tách rời để sinh tồn Rối loạn phân ly là một cơ chế tự bảo vệ phức tạp của tâm trí, xảy ra khi con người phải đối diện với những trải nghiệm quá sức chịu đựng, thường là sang chấn nghiêm trọng trong thời thơ ấu như bạo hành, xâm hại tình dục, bỏ...

CAN THIỆP BẮT BUỘC THỦ PHẠM GÂY BẠO HÀNH

  Bạo lực gia đình là một trong những nguyên nhân gây sang chấn tâm lý nghiêm trọng và kéo dài nhất. Nhiều nạn nhân, đặc biệt là phụ nữ và trẻ em, phải sống trong trạng thái sợ hãi, bất lực và bị “đông cứng” (freeze response) trong suốt thời gian dài. Khi bị dồn...

NỖI ĐAU BẤT LỰC CỦA NGƯỜI SỐNG SÓT SAU XÂM HẠI

Trầm cảm là một trong những hệ quả tâm lý phổ biến và nặng nề nhất đối với những người từng trải qua xâm hại tình dục. Trải nghiệm bị xâm phạm không chỉ để lại nỗi đau thể chất và tinh thần tức thời mà còn làm xói mòn niềm tin cơ bản của con người vào sự an toàn, giá...

“TRẦM CẢM” DO “NGHIỆN” MẠNG XÃ HỘI

Trong xã hội hiện đại, mạng xã hội đã trở thành công cụ giao tiếp, giải trí và chia sẻ thông tin phổ biến. Tuy nhiên, việc sử dụng quá mức dẫn đến “nghiện mạng xã hội” đang trở thành một hiện tượng đáng báo động. Nghiện mạng xã hội không chỉ ảnh hưởng đến thói quen...

MỐI NGUY HIỂM KHI SỬ DỤNG MÀN HÌNH VỚI TRẺ EM

  Trong giai đoạn từ 0 đến 3 tuổi, não bộ của trẻ phát triển nhanh nhất và nhạy cảm nhất trong suốt cuộc đời. Đây là thời kỳ hình thành hàng tỷ kết nối thần kinh mới, được nuôi dưỡng qua những trải nghiệm thực tế như nghe giọng nói của cha mẹ, vận động, tiếp xúc...

ĐỂ TANG LIÊN TỤC CHO MỘT CÁI CHẾT CHƯA XẢY RA

  Để tang liên tục cho một cái chết chưa xảy ra là một trạng thái tâm lý – thần kinh ít được gọi tên, nhưng lại khá phổ biến ở những người lớn lên cùng cha mẹ hoặc người chăm sóc mắc bệnh mãn tính, bệnh nặng, hoặc thường xuyên nói về nỗi đau và mong muốn không...

SANG CHẤN KHI SỐNG VỚI CHA MẸ MẮC BỆNH MÃN TÍNH

  Sang chấn hiện sinh (existential trauma) không xuất phát từ một biến cố bạo lực đơn lẻ, mà hình thành khi con người phải sống lâu dài trong sự đối diện với những câu hỏi cốt lõi của tồn tại: sự sống – cái chết – ý nghĩa – sự mong manh – trách nhiệm sống. Ở...

SANG CHẤN HIỆN SINH

Sang chấn hiện sinh (existential trauma) không hình thành từ một biến cố bạo lực rõ ràng, mà phát triển khi một con người phải sống lâu dài trong sự đối diện với những câu hỏi cốt lõi của tồn tại như sự sống, cái chết, ý nghĩa và tính mong manh của đời người. Với...

HÀNH TRÌNH TRỞ THÀNH NHÀ TÂM LÝ TRỊ LIỆU

Trở thành nhà tâm lý trị liệu không phải là một danh xưng đạt được sau vài khóa học, cũng không phải là kết quả trực tiếp của một văn bằng hay một mô hình trị liệu cụ thể. Đây là một hành trình dài, nhiều tầng, đòi hỏi sự chuẩn bị nghiêm túc cả về kiến thức, kỹ năng...

PERFORMANCE ANXIETY Ở NAM GIỚI KHI QUAN HỆ: KHI CĂNG THẲNG LẤN ÁT SỰ GẦN GŨI

Performance anxiety (lo âu về khả năng tình dục) ở nam giới là một hiện tượng phổ biến hơn nhiều so với những gì xã hội thường thừa nhận. Không ít người đàn ông bước vào quan hệ tình dục với tâm thế căng thẳng, tự giám sát bản thân và sợ thất bại, thay vì cảm nhận...

SÁNG CHẤN HẬU NGOẠI TÌNH

Sang chấn hậu ngoại tình (Post-Infidelity Trauma – PIT) là trạng thái tâm lý xảy ra khi một người phát hiện bạn đời hoặc người yêu phản bội. Đây không chỉ là nỗi buồn hay thất vọng thông thường, mà là tổn thương sâu sắc chạm vào cảm giác an toàn, tin tưởng và giá trị...

NHỮNG ĐÀN BÀ KHÔNG DÁM TỐT HƠN

Nhiều phụ nữ thông minh, có năng lực và giàu tiềm năng lại chọn sống trong những mối quan hệ không có tình yêu, những công việc không tương xứng với khả năng, hoặc những hoàn cảnh “tạm ổn nhưng không hạnh phúc”. Họ không dám lựa chọn tốt hơn, không phải vì thiếu khả...

PHÂN BIỆT NHÀ TÂM LÝ TRỊ LIỆU, BÁC SĨ TÂM THẦN VÀ BÁC SĨ THẦN KINH

Trong lĩnh vực chăm sóc sức khỏe tinh thần, việc phân biệt nhà tâm lý trị liệu, bác sĩ tâm thần và bác sĩ thần kinh không chỉ là vấn đề thuật ngữ, mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến việc một người có nhận được sự hỗ trợ phù hợp hay không. Mỗi chuyên môn có vai trò riêng,...

NỖI SỢ MẤT NGƯỜI THÂN

Nỗi sợ mất người thân là một trong những nỗi sợ cảm xúc mạnh mẽ nhất mà con người có thể trải nghiệm. Ở mức bề mặt, nó có thể xuất hiện như lo âu khi người mình thương không hồi đáp, hoảng hốt khi có dấu hiệu xung đột, hoặc cảm giác bất an mỗi khi có khoảng cách....

KHI BẠN BỊ HẤP DẪN BỞI NGƯỜI “KHÔNG THỂ CÓ ĐƯỢC”

  Nhiều người, bất kể xu hướng tính dục hay bản dạng giới, đều trải nghiệm một mô thức lặp lại: họ chỉ rung động với những người “không thể thuộc về mình” — người đã có gia đình, người không quan tâm, người lạnh nhạt, hoặc những đối tượng mà ngay từ đầu họ biết...

XẤU HỔ TÌNH DỤC MANG TÍNH VĂN HÓA

  Rất nhiều phụ nữ dị tính không hề thiếu ham muốn tình dục, nhưng họ mong muốn sự gần gũi, vuốt ve và kết nối cảm xúc nhiều hơn là quan hệ thâm nhập. Điều này không phải dấu hiệu lãnh cảm hay xa cách, mà xuất phát từ cơ chế xấu hổ tình dục (sexual shame) được...

KHI TA BỊ HẤP DẪN BỞI ĐIỀU LÀM TA TỔN THƯƠNG

  Trong trị liệu tâm lý, đặc biệt khi làm việc với sang chấn gắn bó, một hiện tượng lặp đi lặp lại thường thấy là việc thân chủ liên tục bị hấp dẫn bởi những kiểu người hoặc mối quan hệ gây tổn thương cho họ. Douglas C. Kort (2018) gọi hiện tượng này là CCSA –...

PHÂN BIỆT THAM VẤN TÂM LÝ, TÂM LÝ LÂM SÀNG VÀ TÂM LÝ TRỊ LIỆU

  Hiểu đúng để tiếp cận đúng dịch vụ sức khỏe tâm thần Trong bối cảnh sức khỏe tâm thần tại Việt Nam ngày càng được quan tâm, hàng loạt thuật ngữ chuyên môn như counseling (tham vấn tâm lý), clinical psychology (tâm lý lâm sàng) và psychotherapy (tâm lý trị liệu)...

TẠI SAO VIỆT NAM ÍT NƠI ĐÀO TẠO TÂM LÝ TRỊ LIỆU?

Tâm lý trị liệu – hiểu như một ngành khoa học ứng dụng đòi hỏi đào tạo bài bản, giám sát lâm sàng và tiêu chuẩn đạo đức nghiêm ngặt – hiện còn khan hiếm tại Việt Nam. Sự thiếu hụt này không chỉ đến từ khó khăn trong hệ thống giáo dục mà còn bắt nguồn từ văn hóa, chính...

ĐỨA TRẺ VÀ NGƯỜI MẸ TRẦM CẢM

  Khi người mẹ rơi vào trầm cảm, đứa trẻ không chỉ mất đi nguồn chăm sóc thường xuyên mà còn thiếu vắng sự kết nối cảm xúc – yếu tố thiết yếu cho sự phát triển thần kinh và gắn bó. Trầm cảm khiến người mẹ trở nên rút lui, nét mặt ít biểu cảm, giọng nói phẳng, khả...

KHI NGƯỜI MẸ ĐE DỌA BỎ MẶT CON TRAI MÌNH…

  Khi một người mẹ đe dọa bỏ mặc, rời đi, hoặc “không cần con nữa”, trải nghiệm này gây ra một dạng sang chấn gắn bó đặc biệt nặng nề đối với đứa trẻ, kể cả khi lời đe dọa không trở thành sự thật. Đối với trẻ em, người mẹ đại diện cho sự sống còn, an toàn và ổn...

NỖI ĐAU MẤT NGƯỜI THÂN

Khi cơ thể và tâm trí cùng tan vỡ Mất người thân là một trong những trải nghiệm đau đớn nhất mà con người có thể trải qua. Nó không chỉ là việc một người rời khỏi cuộc đời ta, mà còn là sự sụp đổ của cảm giác gắn bó, an toàn và ý nghĩa sống. Với nhiều người, đây không...

SANG CHẤN ĐẠO ĐỨC – MORAL INJURY

Khi vết thương nằm ở tầng sâu của lương tâm Không phải mọi sang chấn đều đến từ sợ hãi hay bạo lực. Có những tổn thương không nhìn thấy bằng mắt thường, nhưng gặm nhấm con người từ bên trong – đó là sang chấn đạo đức (moral injury). Nó xuất hiện khi một người làm,...

PHÂN LY CƠ THỂ

  Phân ly cơ thể (somatic dissociation) là một dạng đặc biệt của phản ứng phân ly, trong đó sự tách rời không diễn ra ở cấp độ ý thức hay ký ức, mà biểu hiện trực tiếp thông qua cảm giác cơ thể, tri giác thân thể và các chức năng sinh học. Đây là một chiến lược...

PHÂN LY BẢN NGÃ

  Dissociative parts – hay các phần phân ly của bản ngã – là khái niệm trung tâm trong tâm lý học sang chấn hiện đại, mô tả hiện tượng tâm trí con người “tách ra” thành nhiều phần tương đối độc lập nhằm thích nghi với các trải nghiệm đau thương vượt quá khả năng...