ĐỪNG VỘI CƯỚI

ĐỪNG VỘI CƯỚI

 

Nhận được lời mời đến buổi nói chuyện với chủ đề “Hôn nhân màu hồng” cho các cô dâu tương lai, tôi thật sự vô cùng hạnh phúc. Nhìn gương mặt rạng rỡ, ấm áp và đầy hi vọng của các bạn nữ trong ngày vui sắp đến khiến bản thân mình cũng rộn ràng như mở hội. Buổi chia sẻ diễn ra trọn vẹn và kết thúc trong niềm vui khôn tả về một hạnh phúc viên mãn.

Nhưng đâu đó trong tôi vẫn còn những trăn trở, tâm trạng như đang đứng ở ngã ba đường. Trả lời câu hỏi về hôn nhân trong buổi chia sẻ là một bạn nữ còn rất trẻ: “Với em, kết hôn, sinh con sẽ mang lại cho em nhiều hạnh phúc và hoàn thành trách nhiệm của người đàn bà”. Nhiều bạn nữ cũng rất đồng tình, tôi cũng không đưa ra thêm ý kiến. 

Về đến nhà, dạo một vòng trên các trang thông tin về tình yêu tôi đọc được câu chuyện của một chàng trai muốn buông tay để bạn gái đi lấy chồng kẻo lỡ thì. Sau hơn một năm quen nhau, bạn gái 26 tuổi đề cập mong muốn kết hôn nhưng công việc của anh chưa ổn định, lại phải lo các em ăn học nên đặt mục tiêu 30 tuổi mới cưới vợ. Dù bạn gái đồng ý, nhưng anh vẫn thấy áp lực vì lời hứa, vì không muốn bạn gái chờ đợi, và vì anh cũng không chắc tương lai của mình khi 30 tuổi sẽ thế nào?

Rồi trong một lần đi họp lớp, chứng kiến các chị em phụ nữ chia làm 3 phe tranh luận, phe lấy chồng có con và ở nhà lo cho gia đình, phe có chồng con nhưng vẫn phải đi làm vì điều kiện kinh tế và phe độc thân vui tính. Hai phe đã yên bề gia thất khá tương đồng với nhau về nhiều chủ đề để chia sẻ và chỉ dừng lại khi muốn “trêu” phe thứ 3 vì các cô đã xấp xỉ 40 mà vẫn còn lo hưởng thụ cuộc sống độc thân và chẳng đứa nào chịu từ bỏ “cuộc chơi”.

Thế mới thấy từ lâu, lấy được chồng hay lập gia đình đã trở thành một tiêu chuẩn đo lường sự ổn định, thành công và hạnh phúc của một con người. Mà thật, nếu cuộc hôn nhân đó đáng giá, gặp được người chồng, người vợ phù hợp cùng chung tay xây dựng lâu đài tình ái thì còn gì bằng. Nhưng đơn giản chỉ kết hôn khi đến tuổi, hoặc lấy một ai chịu lấy mình vì sợ “quá lứa lỡ thì”, sợ quá tuổi sinh con thì điều đó chẳng có gì vẻ vang hơn người khác.

Tự dưng tôi nhớ đến câu nói của mẹ tôi khi còn trẻ “Đàn bà hơn nhau ở tấm chồng” nên những gì chúng ta đang theo đuổi như học vấn, sự nghiệp, niềm tin, tự do cá nhân sẽ có một ngày bắt buộc nhường đường cho cuộc sống lứa đôi, cho hôn nhân gia đình. Cũng bởi vì kết hôn và sinh con là những mục tiêu hết sức thực tế còn làm thế nào để nâng cao giá trị bản thân thì quá mơ hồ và buồn tẻ khiến ai cũng phải ngao ngán thở dài.

Thật ra điều đáng sợ nhất trong cuộc đời không phải là độc thân mà là sống hết phần đời còn lại với một người hoàn toàn không phù hợp. Trước đây tôi cũng từng nghĩ mình sẽ độc thân cả đời cũng do tính tôi rất khó chiều, lại thích được đi đây đi đó, kết bạn và muốn gây dựng sự nghiệp riêng nên để tìm một người hiểu mình là vô cùng khó khăn.

Có lần tôi hẹn hò với một anh bạn người Châu Á khi đang đi tu nghiệp ở nước ngoài. Trong lần hẹn hò đầu tiên, anh hỏi: “Em có biết nấu ăn không? Vì với anh phụ nữ biết nấu ăn là biết quan tâm đến gia đình và sẽ là một người vợ tốt”. Kể từ đó, chúng tôi không tiến xa hơn mà chỉ trở thành bạn bè cũng bởi tự tôi cảm thấy không phù hợp. 

Dù bản thân biết nấu ăn và quan tâm gia đình nhưng với tôi đó chưa bao giờ là chuẩn mực duy nhất mà còn nhiều những giá trị khác mà người đàn ông phù hợp sẽ cảm thấy tự tin khi ở bên cạnh. Khi bước vào hôn nhân, cả hai phải là người chịu trách nhiệm với hạnh phúc của mình, và luôn nỗ lực cố gắng để xây dựng hôn nhân bền chặt và trách nhiệm đó chưa bao giờ chỉ thuộc về phụ nữ.

Hôn nhân hiện tại của tôi không hẳn là hoàn hảo nhưng quan trọng nhất là cả hai chúng tôi cảm thấy phù hợp. Tôi được tự do làm công việc mình thích, còn trong gia đình anh chia sẻ với tôi mọi việc, anh chưa bao giờ đòi hỏi hay yêu cầu tôi phải là một người phụ nữ khác đi vì anh yêu chính con người tôi từ những ngày đầu gặp gỡ.

Một cuộc hôn nhân tốt không bao giờ là quá muộn, dù người ấy chưa xuất hiện cũng không sao. Bởi tôi đã gặp rất nhiều phụ nữ bước vào hôn nhân bằng những huyễn hoặc, có khi là thỏa hiệp với một người kém cỏi hơn mình về nhiều mặt chỉ đơn giản là để có một tấm chồng và để ổn định cuộc sống.

Cá nhân cho rằng nếu mọi phụ nữ trên thế gian này đều không chịu thỏa hiệp, đều có tiêu chuẩn riêng, và lòng tự trọng cao khi bước vào tình yêu thì tin chắc rằng cánh đàn ông cũng sẽ tự nâng cao “tố chất” của mình và biết cách cư xử phù hợp với người phụ nữ họ yêu vì điều đó là xứng đáng.

Đọc giả có thể gửi chia sẻ câu hỏi hoặc câu chuyện của bạn đến chúng tôi qua email: info@ladiesofvietnam.net. Chân thành cảm ơn và hẹn gặp các bạn trong những chương trình sắp tới.

MIA

Nhận được lời mời đến buổi nói chuyện với chủ đề “Hôn nhân màu hồng” cho các cô dâu tương lai, tôi thật sự vô cùng hạnh phúc. Nhìn gương mặt rạng rỡ, ấm áp và đầy hi vọng của các bạn nữ trong ngày vui sắp đến khiến bản thân mình cũng rộn ràng như mở hội. Buổi chia sẻ diễn ra trọn vẹn và kết thúc trong niềm vui khôn tả về một hạnh phúc viên mãn.

Nhưng đâu đó trong tôi vẫn còn những trăn trở, tâm trạng như đang đứng ở ngã ba đường. Trả lời câu hỏi về hôn nhân trong buổi chia sẻ là một bạn nữ còn rất trẻ: “Với em, kết hôn, sinh con sẽ mang lại cho em nhiều hạnh phúc và hoàn thành trách nhiệm của người đàn bà”. Nhiều bạn nữ cũng rất đồng tình, tôi cũng không đưa ra thêm ý kiến. 

Về đến nhà, dạo một vòng trên các trang thông tin về tình yêu tôi đọc được câu chuyện của một chàng trai muốn buông tay để bạn gái đi lấy chồng kẻo lỡ thì. Sau hơn một năm quen nhau, bạn gái 26 tuổi đề cập mong muốn kết hôn nhưng công việc của anh chưa ổn định, lại phải lo các em ăn học nên đặt mục tiêu 30 tuổi mới cưới vợ. Dù bạn gái đồng ý, nhưng anh vẫn thấy áp lực vì lời hứa, vì không muốn bạn gái chờ đợi, và vì anh cũng không chắc tương lai của mình khi 30 tuổi sẽ thế nào?

Rồi trong một lần đi họp lớp, chứng kiến các chị em phụ nữ chia làm 3 phe tranh luận, phe lấy chồng có con và ở nhà lo cho gia đình, phe có chồng con nhưng vẫn phải đi làm vì điều kiện kinh tế và phe độc thân vui tính. Hai phe đã yên bề gia thất khá tương đồng với nhau về nhiều chủ đề để chia sẻ và chỉ dừng lại khi muốn “trêu” phe thứ 3 vì các cô đã xấp xỉ 40 mà vẫn còn lo hưởng thụ cuộc sống độc thân và chẳng đứa nào chịu từ bỏ “cuộc chơi”.

Thế mới thấy từ lâu, lấy được chồng hay lập gia đình đã trở thành một tiêu chuẩn đo lường sự ổn định, thành công và hạnh phúc của một con người. Mà thật, nếu cuộc hôn nhân đó đáng giá, gặp được người chồng, người vợ phù hợp cùng chung tay xây dựng lâu đài tình ái thì còn gì bằng. Nhưng đơn giản chỉ kết hôn khi đến tuổi, hoặc lấy một ai chịu lấy mình vì sợ “quá lứa lỡ thì”, sợ quá tuổi sinh con thì điều đó chẳng có gì vẻ vang hơn người khác.

Tự dưng tôi nhớ đến câu nói của mẹ tôi khi còn trẻ “Đàn bà hơn nhau ở tấm chồng” nên những gì chúng ta đang theo đuổi như học vấn, sự nghiệp, niềm tin, tự do cá nhân sẽ có một ngày bắt buộc nhường đường cho cuộc sống lứa đôi, cho hôn nhân gia đình. Cũng bởi vì kết hôn và sinh con là những mục tiêu hết sức thực tế còn làm thế nào để nâng cao giá trị bản thân thì quá mơ hồ và buồn tẻ khiến ai cũng phải ngao ngán thở dài.

Thật ra điều đáng sợ nhất trong cuộc đời không phải là độc thân mà là sống hết phần đời còn lại với một người hoàn toàn không phù hợp. Trước đây tôi cũng từng nghĩ mình sẽ độc thân cả đời cũng do tính tôi rất khó chiều, lại thích được đi đây đi đó, kết bạn và muốn gây dựng sự nghiệp riêng nên để tìm một người hiểu mình là vô cùng khó khăn.

Có lần tôi hẹn hò với một anh bạn người Châu Á khi đang đi tu nghiệp ở nước ngoài. Trong lần hẹn hò đầu tiên, anh hỏi: “Em có biết nấu ăn không? Vì với anh phụ nữ biết nấu ăn là biết quan tâm đến gia đình và sẽ là một người vợ tốt”. Kể từ đó, chúng tôi không tiến xa hơn mà chỉ trở thành bạn bè cũng bởi tự tôi cảm thấy không phù hợp. 

Dù bản thân biết nấu ăn và quan tâm gia đình nhưng với tôi đó chưa bao giờ là chuẩn mực duy nhất mà còn nhiều những giá trị khác mà người đàn ông phù hợp sẽ cảm thấy tự tin khi ở bên cạnh. Khi bước vào hôn nhân, cả hai phải là người chịu trách nhiệm với hạnh phúc của mình, và luôn nỗ lực cố gắng để xây dựng hôn nhân bền chặt và trách nhiệm đó chưa bao giờ chỉ thuộc về phụ nữ.

Hôn nhân hiện tại của tôi không hẳn là hoàn hảo nhưng quan trọng nhất là cả hai chúng tôi cảm thấy phù hợp. Tôi được tự do làm công việc mình thích, còn trong gia đình anh chia sẻ với tôi mọi việc, anh chưa bao giờ đòi hỏi hay yêu cầu tôi phải là một người phụ nữ khác đi vì anh yêu chính con người tôi từ những ngày đầu gặp gỡ.

Một cuộc hôn nhân tốt không bao giờ là quá muộn, dù người ấy chưa xuất hiện cũng không sao. Bởi tôi đã gặp rất nhiều phụ nữ bước vào hôn nhân bằng những huyễn hoặc, có khi là thỏa hiệp với một người kém cỏi hơn mình về nhiều mặt chỉ đơn giản là để có một tấm chồng và để ổn định cuộc sống.

Cá nhân cho rằng nếu mọi phụ nữ trên thế gian này đều không chịu thỏa hiệp, đều có tiêu chuẩn riêng, và lòng tự trọng cao khi bước vào tình yêu thì tin chắc rằng cánh đàn ông cũng sẽ tự nâng cao “tố chất” của mình và biết cách cư xử phù hợp với người phụ nữ họ yêu vì điều đó là xứng đáng.

Đọc giả có thể gửi chia sẻ câu hỏi hoặc câu chuyện của bạn đến chúng tôi qua email: info@ladiesofvietnam.net. Chân thành cảm ơn và hẹn gặp các bạn trong những chương trình sắp tới.

MIA

XẤU HỔ TÌNH DỤC MANG TÍNH VĂN HÓA

  Rất nhiều phụ nữ dị tính không hề thiếu ham muốn tình dục, nhưng họ mong muốn sự gần gũi, vuốt ve và kết nối cảm xúc nhiều hơn là quan hệ thâm nhập. Điều này không phải dấu hiệu lãnh cảm hay xa cách, mà xuất phát từ cơ chế xấu hổ tình dục (sexual shame) được...

KHI TA BỊ HẤP DẪN BỞI ĐIỀU LÀM TA TỔN THƯƠNG

  Trong trị liệu tâm lý, đặc biệt khi làm việc với sang chấn gắn bó, một hiện tượng lặp đi lặp lại thường thấy là việc thân chủ liên tục bị hấp dẫn bởi những kiểu người hoặc mối quan hệ gây tổn thương cho họ. Douglas C. Kort (2018) gọi hiện tượng này là CCSA –...

PHÂN BIỆT THAM VẤN TÂM LÝ, TÂM LÝ LÂM SÀNG VÀ TÂM LÝ TRỊ LIỆU

  Hiểu đúng để tiếp cận đúng dịch vụ sức khỏe tâm thần Trong bối cảnh sức khỏe tâm thần tại Việt Nam ngày càng được quan tâm, hàng loạt thuật ngữ chuyên môn như counseling (tham vấn tâm lý), clinical psychology (tâm lý lâm sàng) và psychotherapy (tâm lý trị liệu)...

SANG CHẤN ĐẠO ĐỨC – MORAL INJURY

Khi vết thương nằm ở tầng sâu của lương tâm Không phải mọi sang chấn đều đến từ sợ hãi hay bạo lực. Có những tổn thương không nhìn thấy bằng mắt thường, nhưng gặm nhấm con người từ bên trong – đó là sang chấn đạo đức (moral injury). Nó xuất hiện khi một người làm,...

PHÂN LY CƠ THỂ

  Phân ly cơ thể (somatic dissociation) là một dạng đặc biệt của phản ứng phân ly, trong đó sự tách rời không diễn ra ở cấp độ ý thức hay ký ức, mà biểu hiện trực tiếp thông qua cảm giác cơ thể, tri giác thân thể và các chức năng sinh học. Đây là một chiến lược...

PHÂN LY BẢN NGÃ

  Dissociative parts – hay các phần phân ly của bản ngã – là khái niệm trung tâm trong tâm lý học sang chấn hiện đại, mô tả hiện tượng tâm trí con người “tách ra” thành nhiều phần tương đối độc lập nhằm thích nghi với các trải nghiệm đau thương vượt quá khả năng...

PHÂN LY, TÊ LIỆT, ĐÔNG CỨNG GÂY ĐAU KHI QUAN HỆ

  Hiện tượng tê liệt, đông cứng hoặc phân ly ở bộ phận sinh dục nữ là một chủ đề nhạy cảm nhưng rất quan trọng trong lĩnh vực trị liệu tình dục và sang chấn. Đây không phải là dấu hiệu của sự “lạnh lùng” hay “thiếu ham muốn” như nhiều người lầm tưởng, mà là phản...

RỐI LOẠN PHÂN LY

  Khi tâm trí tách rời để sinh tồn Rối loạn phân ly là một cơ chế tự bảo vệ phức tạp của tâm trí, xảy ra khi con người phải đối diện với những trải nghiệm quá sức chịu đựng, thường là sang chấn nghiêm trọng trong thời thơ ấu như bạo hành, xâm hại tình dục, bỏ...

CAN THIỆP BẮT BUỘC THỦ PHẠM GÂY BẠO HÀNH

  Bạo lực gia đình là một trong những nguyên nhân gây sang chấn tâm lý nghiêm trọng và kéo dài nhất. Nhiều nạn nhân, đặc biệt là phụ nữ và trẻ em, phải sống trong trạng thái sợ hãi, bất lực và bị “đông cứng” (freeze response) trong suốt thời gian dài. Khi bị dồn...

NỖI ĐAU BẤT LỰC CỦA NGƯỜI SỐNG SÓT SAU XÂM HẠI

Trầm cảm là một trong những hệ quả tâm lý phổ biến và nặng nề nhất đối với những người từng trải qua xâm hại tình dục. Trải nghiệm bị xâm phạm không chỉ để lại nỗi đau thể chất và tinh thần tức thời mà còn làm xói mòn niềm tin cơ bản của con người vào sự an toàn, giá...

“TRẦM CẢM” DO “NGHIỆN” MẠNG XÃ HỘI

Trong xã hội hiện đại, mạng xã hội đã trở thành công cụ giao tiếp, giải trí và chia sẻ thông tin phổ biến. Tuy nhiên, việc sử dụng quá mức dẫn đến “nghiện mạng xã hội” đang trở thành một hiện tượng đáng báo động. Nghiện mạng xã hội không chỉ ảnh hưởng đến thói quen...

MỐI NGUY HIỂM KHI SỬ DỤNG MÀN HÌNH VỚI TRẺ EM

  Trong giai đoạn từ 0 đến 3 tuổi, não bộ của trẻ phát triển nhanh nhất và nhạy cảm nhất trong suốt cuộc đời. Đây là thời kỳ hình thành hàng tỷ kết nối thần kinh mới, được nuôi dưỡng qua những trải nghiệm thực tế như nghe giọng nói của cha mẹ, vận động, tiếp xúc...

“NGHIỆN” MẠNG XÃ HỘI

  Trong kỷ nguyên công nghệ, mạng xã hội, trò chơi điện tử và các ứng dụng giải trí như TikTok đã trở thành một phần quen thuộc của đời sống hằng ngày. Tuy nhiên, khi việc sử dụng không còn nằm trong tầm kiểm soát, trẻ em và thanh thiếu niên rất dễ rơi vào trạng...

“NGHIỆN” MÀN HÌNH

  Trong thời đại công nghệ số, thiết bị điện tử như điện thoại thông minh, máy tính bảng hay máy tính trở thành công cụ không thể thiếu trong học tập, làm việc và giải trí. Tuy nhiên, khi việc sử dụng mất kiểm soát, lấn át các hoạt động cần thiết khác và gây suy...

CHE GIẤU BÍ MẬT ĐỂ GIA ĐÌNH KHÔNG TAN VỠ

Trong nhiều gia đình, khi có một sự thật khó chấp nhận – như chuyện vợ hoặc chồng ngoại tình, hay việc hôn nhân không còn hạnh phúc – các thành viên thường chọn cách che giấu và né tránh. Người lớn nói dối rằng “mọi chuyện vẫn ổn”, con cái giả vờ tin, còn cả gia đình...

NÓI DỐI MÃN TÍNH

  Nói dối là hành vi con người nào cũng từng trải qua, nhưng khi nó trở thành một thói quen kéo dài và dường như ăn sâu vào cách tồn tại của một người, ta gọi đó là nói dối mãn tính. Đây không chỉ đơn thuần là sự gian lận hay thiếu trung thực, mà thường là một cơ...

LGBT+ – NỖI ĐAU MANG TÊN CÔ ĐƠN

  Cô đơn là trải nghiệm mà ai cũng từng nếm trải, nhưng với cộng đồng LGBT+, nỗi cô đơn thường mang màu sắc đặc biệt sâu và đau hơn. Khi một người lớn lên trong môi trường bị kỳ thị, từ chối hay không được công nhận, não bộ họ liên tục ghi nhận tín hiệu “mình...

CÔ ĐƠN DƯỚI GÓC NHÌN SINH HỌC THẦN KINH

  Cô đơn không chỉ là cảm giác trống trải hay nỗi buồn thoáng qua, mà thực sự là một trải nghiệm đau đớn ở cấp độ sinh học thần kinh. Con người là sinh vật xã hội, bộ não chúng ta tiến hóa để duy trì kết nối với nhóm nhằm đảm bảo sự tồn tại. Khi bị tách rời hoặc...

CÔ ĐƠN VÀ TRẦM CẢM

  Cô đơn là một trải nghiệm phổ biến, ai trong chúng ta cũng từng trải qua. Thế nhưng, khi nỗi cô đơn kéo dài và không được xoa dịu bằng sự kết nối, sự lắng nghe và những vòng tay ấm áp, nó có thể trở thành mảnh đất màu mỡ cho trầm cảm hình thành. Về mặt sinh học...

CĂNG THẲNG VÀ KHẢ NĂNG THỤ THAI, MANG THAI

  Hệ thống đáp ứng với căng thẳng (stress response system) là một cơ chế sinh học phức tạp, trong đó trục hạ đồi – tuyến yên – tuyến thượng thận (HPA axis) đóng vai trò trung tâm. Khi cơ thể đối mặt với áp lực, hormone cortisol và catecholamine (adrenaline,...

KHI BẠN BỊ HẤP DẪN BỞI NGƯỜI “KHÔNG THỂ CÓ ĐƯỢC”

  Nhiều người, bất kể xu hướng tính dục hay bản dạng giới, đều trải nghiệm một mô thức lặp lại: họ chỉ rung động với những người “không thể thuộc về mình” — người đã có gia đình, người không quan tâm, người lạnh nhạt, hoặc những đối tượng mà ngay từ đầu họ biết...

XẤU HỔ TÌNH DỤC MANG TÍNH VĂN HÓA

  Rất nhiều phụ nữ dị tính không hề thiếu ham muốn tình dục, nhưng họ mong muốn sự gần gũi, vuốt ve và kết nối cảm xúc nhiều hơn là quan hệ thâm nhập. Điều này không phải dấu hiệu lãnh cảm hay xa cách, mà xuất phát từ cơ chế xấu hổ tình dục (sexual shame) được...

KHI TA BỊ HẤP DẪN BỞI ĐIỀU LÀM TA TỔN THƯƠNG

  Trong trị liệu tâm lý, đặc biệt khi làm việc với sang chấn gắn bó, một hiện tượng lặp đi lặp lại thường thấy là việc thân chủ liên tục bị hấp dẫn bởi những kiểu người hoặc mối quan hệ gây tổn thương cho họ. Douglas C. Kort (2018) gọi hiện tượng này là CCSA –...

PHÂN BIỆT THAM VẤN TÂM LÝ, TÂM LÝ LÂM SÀNG VÀ TÂM LÝ TRỊ LIỆU

  Hiểu đúng để tiếp cận đúng dịch vụ sức khỏe tâm thần Trong bối cảnh sức khỏe tâm thần tại Việt Nam ngày càng được quan tâm, hàng loạt thuật ngữ chuyên môn như counseling (tham vấn tâm lý), clinical psychology (tâm lý lâm sàng) và psychotherapy (tâm lý trị liệu)...

TẠI SAO VIỆT NAM ÍT NƠI ĐÀO TẠO TÂM LÝ TRỊ LIỆU?

Tâm lý trị liệu – hiểu như một ngành khoa học ứng dụng đòi hỏi đào tạo bài bản, giám sát lâm sàng và tiêu chuẩn đạo đức nghiêm ngặt – hiện còn khan hiếm tại Việt Nam. Sự thiếu hụt này không chỉ đến từ khó khăn trong hệ thống giáo dục mà còn bắt nguồn từ văn hóa, chính...

ĐỨA TRẺ VÀ NGƯỜI MẸ TRẦM CẢM

  Khi người mẹ rơi vào trầm cảm, đứa trẻ không chỉ mất đi nguồn chăm sóc thường xuyên mà còn thiếu vắng sự kết nối cảm xúc – yếu tố thiết yếu cho sự phát triển thần kinh và gắn bó. Trầm cảm khiến người mẹ trở nên rút lui, nét mặt ít biểu cảm, giọng nói phẳng, khả...

KHI NGƯỜI MẸ ĐE DỌA BỎ MẶT CON TRAI MÌNH…

  Khi một người mẹ đe dọa bỏ mặc, rời đi, hoặc “không cần con nữa”, trải nghiệm này gây ra một dạng sang chấn gắn bó đặc biệt nặng nề đối với đứa trẻ, kể cả khi lời đe dọa không trở thành sự thật. Đối với trẻ em, người mẹ đại diện cho sự sống còn, an toàn và ổn...

NỖI ĐAU MẤT NGƯỜI THÂN

Khi cơ thể và tâm trí cùng tan vỡ Mất người thân là một trong những trải nghiệm đau đớn nhất mà con người có thể trải qua. Nó không chỉ là việc một người rời khỏi cuộc đời ta, mà còn là sự sụp đổ của cảm giác gắn bó, an toàn và ý nghĩa sống. Với nhiều người, đây không...

SANG CHẤN ĐẠO ĐỨC – MORAL INJURY

Khi vết thương nằm ở tầng sâu của lương tâm Không phải mọi sang chấn đều đến từ sợ hãi hay bạo lực. Có những tổn thương không nhìn thấy bằng mắt thường, nhưng gặm nhấm con người từ bên trong – đó là sang chấn đạo đức (moral injury). Nó xuất hiện khi một người làm,...

PHÂN LY CƠ THỂ

  Phân ly cơ thể (somatic dissociation) là một dạng đặc biệt của phản ứng phân ly, trong đó sự tách rời không diễn ra ở cấp độ ý thức hay ký ức, mà biểu hiện trực tiếp thông qua cảm giác cơ thể, tri giác thân thể và các chức năng sinh học. Đây là một chiến lược...

PHÂN LY BẢN NGÃ

  Dissociative parts – hay các phần phân ly của bản ngã – là khái niệm trung tâm trong tâm lý học sang chấn hiện đại, mô tả hiện tượng tâm trí con người “tách ra” thành nhiều phần tương đối độc lập nhằm thích nghi với các trải nghiệm đau thương vượt quá khả năng...

NHỮNG ĐỨA TRẺ ĂN CẮP

Tiếng nói thầm lặng của nỗi đau Khi một đứa trẻ bị phát hiện ăn cắp, người lớn thường vội vàng quy kết đó là hành vi sai trái, vô đạo đức hay “mất dạy”. Thế nhưng, nếu ta dừng lại để lắng nghe phía sau hành vi ấy, ta sẽ nhận ra đó không chỉ là câu chuyện về một món đồ...

PHÂN LY, TÊ LIỆT, ĐÔNG CỨNG GÂY ĐAU KHI QUAN HỆ

  Hiện tượng tê liệt, đông cứng hoặc phân ly ở bộ phận sinh dục nữ là một chủ đề nhạy cảm nhưng rất quan trọng trong lĩnh vực trị liệu tình dục và sang chấn. Đây không phải là dấu hiệu của sự “lạnh lùng” hay “thiếu ham muốn” như nhiều người lầm tưởng, mà là phản...

RỐI LOẠN PHÂN LY

  Khi tâm trí tách rời để sinh tồn Rối loạn phân ly là một cơ chế tự bảo vệ phức tạp của tâm trí, xảy ra khi con người phải đối diện với những trải nghiệm quá sức chịu đựng, thường là sang chấn nghiêm trọng trong thời thơ ấu như bạo hành, xâm hại tình dục, bỏ...

CAN THIỆP BẮT BUỘC THỦ PHẠM GÂY BẠO HÀNH

  Bạo lực gia đình là một trong những nguyên nhân gây sang chấn tâm lý nghiêm trọng và kéo dài nhất. Nhiều nạn nhân, đặc biệt là phụ nữ và trẻ em, phải sống trong trạng thái sợ hãi, bất lực và bị “đông cứng” (freeze response) trong suốt thời gian dài. Khi bị dồn...

NỖI ĐAU BẤT LỰC CỦA NGƯỜI SỐNG SÓT SAU XÂM HẠI

Trầm cảm là một trong những hệ quả tâm lý phổ biến và nặng nề nhất đối với những người từng trải qua xâm hại tình dục. Trải nghiệm bị xâm phạm không chỉ để lại nỗi đau thể chất và tinh thần tức thời mà còn làm xói mòn niềm tin cơ bản của con người vào sự an toàn, giá...

“TRẦM CẢM” DO “NGHIỆN” MẠNG XÃ HỘI

Trong xã hội hiện đại, mạng xã hội đã trở thành công cụ giao tiếp, giải trí và chia sẻ thông tin phổ biến. Tuy nhiên, việc sử dụng quá mức dẫn đến “nghiện mạng xã hội” đang trở thành một hiện tượng đáng báo động. Nghiện mạng xã hội không chỉ ảnh hưởng đến thói quen...

MỐI NGUY HIỂM KHI SỬ DỤNG MÀN HÌNH VỚI TRẺ EM

  Trong giai đoạn từ 0 đến 3 tuổi, não bộ của trẻ phát triển nhanh nhất và nhạy cảm nhất trong suốt cuộc đời. Đây là thời kỳ hình thành hàng tỷ kết nối thần kinh mới, được nuôi dưỡng qua những trải nghiệm thực tế như nghe giọng nói của cha mẹ, vận động, tiếp xúc...

“NGHIỆN” MẠNG XÃ HỘI

  Trong kỷ nguyên công nghệ, mạng xã hội, trò chơi điện tử và các ứng dụng giải trí như TikTok đã trở thành một phần quen thuộc của đời sống hằng ngày. Tuy nhiên, khi việc sử dụng không còn nằm trong tầm kiểm soát, trẻ em và thanh thiếu niên rất dễ rơi vào trạng...

“NGHIỆN” MÀN HÌNH

  Trong thời đại công nghệ số, thiết bị điện tử như điện thoại thông minh, máy tính bảng hay máy tính trở thành công cụ không thể thiếu trong học tập, làm việc và giải trí. Tuy nhiên, khi việc sử dụng mất kiểm soát, lấn át các hoạt động cần thiết khác và gây suy...