GIÁNG SINH VÀ NHỮNG CÁNH THIỆP

GIÁNG SINH VÀ NHỮNG CÁNH THIỆP

Những ngày đông tới, thời tiết se se lạnh vào buổi sáng, vội vàng khoác thêm một chiếc áo mỏng khi đi ra ngoài- tất cả báo hiệu Sài Gòn đã vào mùa Giáng sinh.

Giáng sinh đối với người công giáo như ngày tết, rộn rã và tưng bừng. Xóm Đạo nô nức treo cờ hoa, giăng dây đèn, dựng hang đá và những dòng chữ Merry Christmas. Văn hoá ấy ảnh hưởng luôn cả vào những người ngoại đạo. Đêm 24 tháng 12 dù bạn dạo quanh một vòng Sài Gòn để ngắm đường phố với muôn ánh đèn hay lân la đến những nhà thờ để nghe những dàn đồng ca cất cao tiếng hát. Tất cả đều thiêng liêng và thật đẹp. 

Giáng sinh mọi người sẽ gửi những tin nhắn chúc nhau vui vẻ, an lành. Những tin nhắn hình ảnh sẽ tràn mạng xã hội và chỉ cần một cú nhấp nhẹ, tin nhắn đầy yêu thương đó sẽ gửi đến toàn bộ danh sách bạn bè của bạn. Người ngoại đạo thì chỉ có vậy, chỉ có những lời chúc. Nhưng từ trước khi có internet thì người ta vẫn thường chúc nhau bằng những tấm thiệp Giáng sinh viết tay thật đẹp. Bạn có biết tấm thiệp Giáng sinh thương mại đầu tiên trên thế giới được ra đời vào năm 1843, do một hoạ sĩ ở London tên là J.Horsley thiết kế. Tấm thiệp với kiểu tranh ba phần được vẽ bằng tay. Phần giữa là hình một gia đình quây quần bên bữa tiệc Giáng sinh và hai phần còn lại vẽ cảnh trẻ em nghèo được ăn no và mặc ấm. Trên tấm thiệp còn có dòng chữ “Merry Christmas and Happy New Year to you!” thật nổi bật. 

Với bản thiết kế đó- ông Henry Cole- người đã nhờ hoạ sĩ J.Horsley vẽ mẫu- đã tạo ra 1000 tấm thiệp với giá thành khá đắt đỏ. Hiện nay, còn khoảng mười hai tấm vẫn được lưu giữ trong các bộ sưu tập cá nhân hay các viện bảo tàng. Ở các năm về sau, thiệp Giáng sinh trở thành trào lưu ở Anh và Đức. Thế nhưng phải mất đến 30 năm, người Mỹ mới tiếp nhận trào lưu này. Từ năm 1881 một thợ in gốc Đức sống tại Mỹ đã sản xuất ra thị trường khoảng năm triệu tấm thiệp mỗi năm. Chúng phát triển đa dạng từ hình thức cho đến kiểu mẫu và hình thành một nét văn hoá trao tặng và lưu giữ những tấm thiệp như một vật tượng trưng cho may mắn và an lành đến ngày nay. Trong hai thập kỷ gần đây, công nghệ là nguyên nhân dẫn đến sự suy giảm tiêu thụ của thiệp Giáng sinh. Mạng xã hội và thư điện tử đã thay đổi thói quen viết thiệp tay truyền thống.

Mùa Giáng sinh sắp đến, cảm giác se lạnh sẽ dễ làm người cô đơn thấy cô đơn hơn, và người ta cũng dễ nhớ về những ký ức xa xưa hơn. Tôi cũng nhớ về những Giáng sinh xưa cũ và những cánh thiệp noel đầy sắc màu.

Tôi thật sự không biết thiệp Giáng sinh du nhập vào Việt Nam lúc nào? Những nghĩ có lẽ là từ lâu lắm. Ở thập niên 90, hễ gần đến Giáng sinh thiệp sẽ bày bán tràn lan ở các lề đường trường học, ở các quầy hàng trong nhà sách. Từ nhỏ xíu cỡ bàn tay đến những tấm thiệp treo dài như chuông gió, đủ kích cỡ và màu sắc. Từ những tấm thiệp in hình cây thông và gói quà đơn giản đến những tấm thiệp nhạc vang vang giai điệu bài Jingle Bells vui tươi. Từ những tấm thiệp cầu kỳ đến những tấm thiệp làm bằng tay ngộ nghĩnh. Bạn đã từng kiếm thêm bằng việc tự làm những tấm thiệp Giáng sinh với giấy thơm và ruy băng màu sắc để bán cho bạn bè chưa? Giá cả được chi trả tuỳ theo mức độ thân thiết của đối tượng sẽ nhận được thiệp. Có đôi khi là cả mấy đêm thức trắng để tự chế một chiếc thiệp thật độc lạ dành riêng cho người đặc biệt. Mùa Noel cũng là lúc bạn có thể phát hiện ra “người ấy” của bạn có đang bị ai khác tia trúng hay không. Và gần tới Noel bạn cũng sẽ dễ dàng bắt gặp những cô nữ sinh bẽn lẽn trao cho một anh nam sinh khác lớp tấm thiệp nhỏ xinh với một đôi gò má ửng đỏ, hay những chàng trai len lén bỏ vào hộc bàn của người bạn thích một chiếc thiệp ghi vội. Rồi cũng có những vầng trán nhăn lại vì suy tư, người ấy có tặng lại thiệp cho mình không, hay những đôi mắt thật buồn vì người mình định tặng thiệp đã nhận thiệp của  một ai khác. Nhận được thiệp của người ấy tặng thì còn gì hạnh phúc bằng nữa đúng không. Tất cả đều là những cảm xúc đầu đời của lứa tuổi thiếu niên – trong trẻo và tinh khôi… 

Ngày nay khó mà bắt gặp hình ảnh của thiệp Giáng sinh viết tay. Vậy nên, sẽ thật ngạc nhiên nếu buổi sáng 24 tháng 12 bạn thức dậy và nhận một tấm thiệp Giáng sinh viết tay bên cạnh. Còn nếu bạn cũng đang cô đơn, vậy ký ức về những chiếc thiệp Giáng sinh của bạn là gì? Bạn còn lưu giữ bao nhiêu tấm thiệp Giáng sinh? Hay guồng quay của cuộc sống đã làm bạn lãng phai phần nào những ký ức đó.

Với tôi những cánh thiệp Giáng sinh cũ không còn là ký ức riêng biệt về những ngày Noel nữa. mà nó còn là ký ức của tuổi thanh xuân, của những mối tình đầu vụng dại, ngốc nghếch và đầy mơ mộng….

TỊNH VĂN

Những ngày đông tới, thời tiết se se lạnh vào buổi sáng, vội vàng khoác thêm một chiếc áo mỏng khi đi ra ngoài- tất cả báo hiệu Sài Gòn đã vào mùa Giáng sinh.

Giáng sinh đối với người công giáo như ngày tết, rộn rã và tưng bừng. Xóm Đạo nô nức treo cờ hoa, giăng dây đèn, dựng hang đá và những dòng chữ Merry Christmas. Văn hoá ấy ảnh hưởng luôn cả vào những người ngoại đạo. Đêm 24 tháng 12 dù bạn dạo quanh một vòng Sài Gòn để ngắm đường phố với muôn ánh đèn hay lân la đến những nhà thờ để nghe những dàn đồng ca cất cao tiếng hát. Tất cả đều thiêng liêng và thật đẹp. 

Giáng sinh mọi người sẽ gửi những tin nhắn chúc nhau vui vẻ, an lành. Những tin nhắn hình ảnh sẽ tràn mạng xã hội và chỉ cần một cú nhấp nhẹ, tin nhắn đầy yêu thương đó sẽ gửi đến toàn bộ danh sách bạn bè của bạn. Người ngoại đạo thì chỉ có vậy, chỉ có những lời chúc. Nhưng từ trước khi có internet thì người ta vẫn thường chúc nhau bằng những tấm thiệp Giáng sinh viết tay thật đẹp. Bạn có biết tấm thiệp Giáng sinh thương mại đầu tiên trên thế giới được ra đời vào năm 1843, do một hoạ sĩ ở London tên là J.Horsley thiết kế. Tấm thiệp với kiểu tranh ba phần được vẽ bằng tay. Phần giữa là hình một gia đình quây quần bên bữa tiệc Giáng sinh và hai phần còn lại vẽ cảnh trẻ em nghèo được ăn no và mặc ấm. Trên tấm thiệp còn có dòng chữ “Merry Christmas and Happy New Year to you!” thật nổi bật. 

Với bản thiết kế đó- ông Henry Cole- người đã nhờ hoạ sĩ J.Horsley vẽ mẫu- đã tạo ra 1000 tấm thiệp với giá thành khá đắt đỏ. Hiện nay, còn khoảng mười hai tấm vẫn được lưu giữ trong các bộ sưu tập cá nhân hay các viện bảo tàng. Ở các năm về sau, thiệp Giáng sinh trở thành trào lưu ở Anh và Đức. Thế nhưng phải mất đến 30 năm, người Mỹ mới tiếp nhận trào lưu này. Từ năm 1881 một thợ in gốc Đức sống tại Mỹ đã sản xuất ra thị trường khoảng năm triệu tấm thiệp mỗi năm. Chúng phát triển đa dạng từ hình thức cho đến kiểu mẫu và hình thành một nét văn hoá trao tặng và lưu giữ những tấm thiệp như một vật tượng trưng cho may mắn và an lành đến ngày nay. Trong hai thập kỷ gần đây, công nghệ là nguyên nhân dẫn đến sự suy giảm tiêu thụ của thiệp Giáng sinh. Mạng xã hội và thư điện tử đã thay đổi thói quen viết thiệp tay truyền thống.

Mùa Giáng sinh sắp đến, cảm giác se lạnh sẽ dễ làm người cô đơn thấy cô đơn hơn, và người ta cũng dễ nhớ về những ký ức xa xưa hơn. Tôi cũng nhớ về những Giáng sinh xưa cũ và những cánh thiệp noel đầy sắc màu.

Tôi thật sự không biết thiệp Giáng sinh du nhập vào Việt Nam lúc nào? Những nghĩ có lẽ là từ lâu lắm. Ở thập niên 90, hễ gần đến Giáng sinh thiệp sẽ bày bán tràn lan ở các lề đường trường học, ở các quầy hàng trong nhà sách. Từ nhỏ xíu cỡ bàn tay đến những tấm thiệp treo dài như chuông gió, đủ kích cỡ và màu sắc. Từ những tấm thiệp in hình cây thông và gói quà đơn giản đến những tấm thiệp nhạc vang vang giai điệu bài Jingle Bells vui tươi. Từ những tấm thiệp cầu kỳ đến những tấm thiệp làm bằng tay ngộ nghĩnh. Bạn đã từng kiếm thêm bằng việc tự làm những tấm thiệp Giáng sinh với giấy thơm và ruy băng màu sắc để bán cho bạn bè chưa? Giá cả được chi trả tuỳ theo mức độ thân thiết của đối tượng sẽ nhận được thiệp. Có đôi khi là cả mấy đêm thức trắng để tự chế một chiếc thiệp thật độc lạ dành riêng cho người đặc biệt. Mùa Noel cũng là lúc bạn có thể phát hiện ra “người ấy” của bạn có đang bị ai khác tia trúng hay không. Và gần tới Noel bạn cũng sẽ dễ dàng bắt gặp những cô nữ sinh bẽn lẽn trao cho một anh nam sinh khác lớp tấm thiệp nhỏ xinh với một đôi gò má ửng đỏ, hay những chàng trai len lén bỏ vào hộc bàn của người bạn thích một chiếc thiệp ghi vội. Rồi cũng có những vầng trán nhăn lại vì suy tư, người ấy có tặng lại thiệp cho mình không, hay những đôi mắt thật buồn vì người mình định tặng thiệp đã nhận thiệp của  một ai khác. Nhận được thiệp của người ấy tặng thì còn gì hạnh phúc bằng nữa đúng không. Tất cả đều là những cảm xúc đầu đời của lứa tuổi thiếu niên – trong trẻo và tinh khôi… 

Ngày nay khó mà bắt gặp hình ảnh của thiệp Giáng sinh viết tay. Vậy nên, sẽ thật ngạc nhiên nếu buổi sáng 24 tháng 12 bạn thức dậy và nhận một tấm thiệp Giáng sinh viết tay bên cạnh. Còn nếu bạn cũng đang cô đơn, vậy ký ức về những chiếc thiệp Giáng sinh của bạn là gì? Bạn còn lưu giữ bao nhiêu tấm thiệp Giáng sinh? Hay guồng quay của cuộc sống đã làm bạn lãng phai phần nào những ký ức đó.

Với tôi những cánh thiệp Giáng sinh cũ không còn là ký ức riêng biệt về những ngày Noel nữa. mà nó còn là ký ức của tuổi thanh xuân, của những mối tình đầu vụng dại, ngốc nghếch và đầy mơ mộng….

TỊNH VĂN

KHI YÊU NGƯỜI CÓ SANG CHẤN GẮN BÓ

Yêu một người có sang chấn gắn bó không giống như yêu một người chỉ đơn giản “khó tính” hay “nhạy cảm”. Bạn có thể cảm thấy mình đang bước vào một thế giới nơi sự gần gũi vừa là điều họ khao khát nhất, vừa là điều khiến họ sợ hãi nhất. Họ có thể nói yêu bạn rất nhiều,...

KHI BẠN KHÔNG NHẬN RA SANG CHẤN GẮN BÓ GIA ĐÌNH!

Không phải ai trải qua tổn thương trong gia đình cũng gọi đó là “sang chấn”. Nhiều người lớn lên trong những môi trường thiếu an toàn cảm xúc, bị phê bình thường xuyên, thiếu sự nâng đỡ, hoặc phải trưởng thành quá sớm — nhưng vẫn tin rằng “mọi chuyện đã qua rồi”. Tuy...

SANG CHẤN GẮN BÓ

  Sang chấn gắn bó (attachment trauma) là dạng tổn thương tâm lý phát sinh trong bối cảnh mối quan hệ gắn bó quan trọng – thường là giữa trẻ và người chăm sóc chính – khi nguồn an toàn đồng thời cũng là nguồn gây sợ hãi, bỏ rơi hoặc không ổn định. Khác với sang...

MẤT MÁT MƠ HỒ

Ambiguous loss (mất mát mơ hồ) là một dạng mất mát đặc biệt khi sự mất đi không rõ ràng, không trọn vẹn và không có điểm kết thúc cụ thể. Khái niệm này thường được dùng để mô tả những tình huống mà người thân vẫn còn sống nhưng không còn hiện diện về mặt tâm lý, cảm...

BẠN THEO TRƯỜNG PHÁI TRỊ LIỆU NÀO? KHI TƯ DUY “CHỌN PHE” LÊN NGÔI

Một trong những câu hỏi phổ biến nhất của sinh viên tâm lý là: “Em nên theo trường phái nào?” CBT, phân tâm, nhân văn, hiện sinh, tích cực...? Câu hỏi này phản ánh một nhu cầu rất tự nhiên: muốn có một nền tảng rõ ràng để bám vào khi bước vào nghề. Tuy nhiên, chính...

KHI YÊU NGƯỜI CÓ SANG CHẤN GẮN BÓ

Yêu một người có sang chấn gắn bó không giống như yêu một người chỉ đơn giản “khó tính” hay “nhạy cảm”. Bạn có thể cảm thấy mình đang bước vào một thế giới nơi sự gần gũi vừa là điều họ khao khát nhất, vừa là điều khiến họ sợ hãi nhất. Họ có thể nói yêu bạn rất nhiều,...

KHI BẠN KHÔNG NHẬN RA SANG CHẤN GẮN BÓ GIA ĐÌNH!

Không phải ai trải qua tổn thương trong gia đình cũng gọi đó là “sang chấn”. Nhiều người lớn lên trong những môi trường thiếu an toàn cảm xúc, bị phê bình thường xuyên, thiếu sự nâng đỡ, hoặc phải trưởng thành quá sớm — nhưng vẫn tin rằng “mọi chuyện đã qua rồi”. Tuy...

SANG CHẤN GẮN BÓ

  Sang chấn gắn bó (attachment trauma) là dạng tổn thương tâm lý phát sinh trong bối cảnh mối quan hệ gắn bó quan trọng – thường là giữa trẻ và người chăm sóc chính – khi nguồn an toàn đồng thời cũng là nguồn gây sợ hãi, bỏ rơi hoặc không ổn định. Khác với sang...

MẤT MÁT MƠ HỒ

Ambiguous loss (mất mát mơ hồ) là một dạng mất mát đặc biệt khi sự mất đi không rõ ràng, không trọn vẹn và không có điểm kết thúc cụ thể. Khái niệm này thường được dùng để mô tả những tình huống mà người thân vẫn còn sống nhưng không còn hiện diện về mặt tâm lý, cảm...

BẠN THEO TRƯỜNG PHÁI TRỊ LIỆU NÀO? KHI TƯ DUY “CHỌN PHE” LÊN NGÔI

Một trong những câu hỏi phổ biến nhất của sinh viên tâm lý là: “Em nên theo trường phái nào?” CBT, phân tâm, nhân văn, hiện sinh, tích cực...? Câu hỏi này phản ánh một nhu cầu rất tự nhiên: muốn có một nền tảng rõ ràng để bám vào khi bước vào nghề. Tuy nhiên, chính...

MÌNH XẤU – KHI BẠN GHÉT CƠ THỂ CHÍNH MÌNH

“Mình xấu.” Câu nói ấy thường không chỉ là một nhận xét về ngoại hình. Nó là một cảm giác, một trạng thái co rút bên trong cơ thể. Khi bạn đứng trước gương và thấy khó chịu, khi bạn né ánh mắt người khác, khi bạn chỉnh lại quần áo liên tục vì sợ bị đánh giá – đó không...

BUỔI THAM VẤN – TRỊ LIỆU ĐẦU TIÊN

Bước vào buổi tham vấn – trị liệu đầu tiên thường đi kèm với nhiều cảm xúc: hồi hộp, lo lắng, hoài nghi, thậm chí có chút sợ hãi. Nhiều người tự hỏi: mình cần chuẩn bị gì? Nhà trị liệu sẽ hỏi gì? Và sau buổi đó, điều gì sẽ thay đổi? Trước buổi đầu tiên, điều quan...

VÌ SAO MỘT BUỔI TÂM LÝ TRỊ LIỆU LẠI “ĐẮT”

“Chỉ ngồi nói chuyện một tiếng mà giá như vậy thì đắt quá.” Đây là suy nghĩ khá phổ biến khi ai đó cân nhắc trị liệu tâm lý. So với một buổi cà phê, một buổi tư vấn nhanh hay một khóa học ngắn hạn, chi phí cho mỗi phiên trị liệu có thể khiến nhiều người do dự. Tuy...

BỊ ĐAU TRONG TIẾN TRÌNH TRỊ LIỆU TÂM LÝ

Một trong những nỗi sợ lớn nhất khi bước vào trị liệu là: “Nếu nói về quá khứ, mình sẽ đau lại.” Và câu hỏi tiếp theo thường là: “Nếu đã đau như vậy, có cần phải xử lý những ký ức đó không?”Không phải mọi ký ức đều cần đào sâu. Có những điều đã thực sự nằm lại phía...

KHI BẠN YÊU NGƯỜI CÓ SANG CHẤN THỜI THƠ ẤU

Yêu một người có tổn thương thời thơ ấu (childhood trauma) không giống với yêu một người chỉ đơn thuần “khó tính” hay “nhạy cảm”. Bạn không chỉ đang yêu con người hiện tại của họ. Bạn cũng đang yêu những phần đã từng bị bỏ rơi, bị làm tổn thương, hoặc chưa từng được...