GIÁNG SINH VÀ NHỮNG CÁNH THIỆP

GIÁNG SINH VÀ NHỮNG CÁNH THIỆP

Những ngày đông tới, thời tiết se se lạnh vào buổi sáng, vội vàng khoác thêm một chiếc áo mỏng khi đi ra ngoài- tất cả báo hiệu Sài Gòn đã vào mùa Giáng sinh.

Giáng sinh đối với người công giáo như ngày tết, rộn rã và tưng bừng. Xóm Đạo nô nức treo cờ hoa, giăng dây đèn, dựng hang đá và những dòng chữ Merry Christmas. Văn hoá ấy ảnh hưởng luôn cả vào những người ngoại đạo. Đêm 24 tháng 12 dù bạn dạo quanh một vòng Sài Gòn để ngắm đường phố với muôn ánh đèn hay lân la đến những nhà thờ để nghe những dàn đồng ca cất cao tiếng hát. Tất cả đều thiêng liêng và thật đẹp. 

Giáng sinh mọi người sẽ gửi những tin nhắn chúc nhau vui vẻ, an lành. Những tin nhắn hình ảnh sẽ tràn mạng xã hội và chỉ cần một cú nhấp nhẹ, tin nhắn đầy yêu thương đó sẽ gửi đến toàn bộ danh sách bạn bè của bạn. Người ngoại đạo thì chỉ có vậy, chỉ có những lời chúc. Nhưng từ trước khi có internet thì người ta vẫn thường chúc nhau bằng những tấm thiệp Giáng sinh viết tay thật đẹp. Bạn có biết tấm thiệp Giáng sinh thương mại đầu tiên trên thế giới được ra đời vào năm 1843, do một hoạ sĩ ở London tên là J.Horsley thiết kế. Tấm thiệp với kiểu tranh ba phần được vẽ bằng tay. Phần giữa là hình một gia đình quây quần bên bữa tiệc Giáng sinh và hai phần còn lại vẽ cảnh trẻ em nghèo được ăn no và mặc ấm. Trên tấm thiệp còn có dòng chữ “Merry Christmas and Happy New Year to you!” thật nổi bật. 

Với bản thiết kế đó- ông Henry Cole- người đã nhờ hoạ sĩ J.Horsley vẽ mẫu- đã tạo ra 1000 tấm thiệp với giá thành khá đắt đỏ. Hiện nay, còn khoảng mười hai tấm vẫn được lưu giữ trong các bộ sưu tập cá nhân hay các viện bảo tàng. Ở các năm về sau, thiệp Giáng sinh trở thành trào lưu ở Anh và Đức. Thế nhưng phải mất đến 30 năm, người Mỹ mới tiếp nhận trào lưu này. Từ năm 1881 một thợ in gốc Đức sống tại Mỹ đã sản xuất ra thị trường khoảng năm triệu tấm thiệp mỗi năm. Chúng phát triển đa dạng từ hình thức cho đến kiểu mẫu và hình thành một nét văn hoá trao tặng và lưu giữ những tấm thiệp như một vật tượng trưng cho may mắn và an lành đến ngày nay. Trong hai thập kỷ gần đây, công nghệ là nguyên nhân dẫn đến sự suy giảm tiêu thụ của thiệp Giáng sinh. Mạng xã hội và thư điện tử đã thay đổi thói quen viết thiệp tay truyền thống.

Mùa Giáng sinh sắp đến, cảm giác se lạnh sẽ dễ làm người cô đơn thấy cô đơn hơn, và người ta cũng dễ nhớ về những ký ức xa xưa hơn. Tôi cũng nhớ về những Giáng sinh xưa cũ và những cánh thiệp noel đầy sắc màu.

Tôi thật sự không biết thiệp Giáng sinh du nhập vào Việt Nam lúc nào? Những nghĩ có lẽ là từ lâu lắm. Ở thập niên 90, hễ gần đến Giáng sinh thiệp sẽ bày bán tràn lan ở các lề đường trường học, ở các quầy hàng trong nhà sách. Từ nhỏ xíu cỡ bàn tay đến những tấm thiệp treo dài như chuông gió, đủ kích cỡ và màu sắc. Từ những tấm thiệp in hình cây thông và gói quà đơn giản đến những tấm thiệp nhạc vang vang giai điệu bài Jingle Bells vui tươi. Từ những tấm thiệp cầu kỳ đến những tấm thiệp làm bằng tay ngộ nghĩnh. Bạn đã từng kiếm thêm bằng việc tự làm những tấm thiệp Giáng sinh với giấy thơm và ruy băng màu sắc để bán cho bạn bè chưa? Giá cả được chi trả tuỳ theo mức độ thân thiết của đối tượng sẽ nhận được thiệp. Có đôi khi là cả mấy đêm thức trắng để tự chế một chiếc thiệp thật độc lạ dành riêng cho người đặc biệt. Mùa Noel cũng là lúc bạn có thể phát hiện ra “người ấy” của bạn có đang bị ai khác tia trúng hay không. Và gần tới Noel bạn cũng sẽ dễ dàng bắt gặp những cô nữ sinh bẽn lẽn trao cho một anh nam sinh khác lớp tấm thiệp nhỏ xinh với một đôi gò má ửng đỏ, hay những chàng trai len lén bỏ vào hộc bàn của người bạn thích một chiếc thiệp ghi vội. Rồi cũng có những vầng trán nhăn lại vì suy tư, người ấy có tặng lại thiệp cho mình không, hay những đôi mắt thật buồn vì người mình định tặng thiệp đã nhận thiệp của  một ai khác. Nhận được thiệp của người ấy tặng thì còn gì hạnh phúc bằng nữa đúng không. Tất cả đều là những cảm xúc đầu đời của lứa tuổi thiếu niên – trong trẻo và tinh khôi… 

Ngày nay khó mà bắt gặp hình ảnh của thiệp Giáng sinh viết tay. Vậy nên, sẽ thật ngạc nhiên nếu buổi sáng 24 tháng 12 bạn thức dậy và nhận một tấm thiệp Giáng sinh viết tay bên cạnh. Còn nếu bạn cũng đang cô đơn, vậy ký ức về những chiếc thiệp Giáng sinh của bạn là gì? Bạn còn lưu giữ bao nhiêu tấm thiệp Giáng sinh? Hay guồng quay của cuộc sống đã làm bạn lãng phai phần nào những ký ức đó.

Với tôi những cánh thiệp Giáng sinh cũ không còn là ký ức riêng biệt về những ngày Noel nữa. mà nó còn là ký ức của tuổi thanh xuân, của những mối tình đầu vụng dại, ngốc nghếch và đầy mơ mộng….

TỊNH VĂN

Những ngày đông tới, thời tiết se se lạnh vào buổi sáng, vội vàng khoác thêm một chiếc áo mỏng khi đi ra ngoài- tất cả báo hiệu Sài Gòn đã vào mùa Giáng sinh.

Giáng sinh đối với người công giáo như ngày tết, rộn rã và tưng bừng. Xóm Đạo nô nức treo cờ hoa, giăng dây đèn, dựng hang đá và những dòng chữ Merry Christmas. Văn hoá ấy ảnh hưởng luôn cả vào những người ngoại đạo. Đêm 24 tháng 12 dù bạn dạo quanh một vòng Sài Gòn để ngắm đường phố với muôn ánh đèn hay lân la đến những nhà thờ để nghe những dàn đồng ca cất cao tiếng hát. Tất cả đều thiêng liêng và thật đẹp. 

Giáng sinh mọi người sẽ gửi những tin nhắn chúc nhau vui vẻ, an lành. Những tin nhắn hình ảnh sẽ tràn mạng xã hội và chỉ cần một cú nhấp nhẹ, tin nhắn đầy yêu thương đó sẽ gửi đến toàn bộ danh sách bạn bè của bạn. Người ngoại đạo thì chỉ có vậy, chỉ có những lời chúc. Nhưng từ trước khi có internet thì người ta vẫn thường chúc nhau bằng những tấm thiệp Giáng sinh viết tay thật đẹp. Bạn có biết tấm thiệp Giáng sinh thương mại đầu tiên trên thế giới được ra đời vào năm 1843, do một hoạ sĩ ở London tên là J.Horsley thiết kế. Tấm thiệp với kiểu tranh ba phần được vẽ bằng tay. Phần giữa là hình một gia đình quây quần bên bữa tiệc Giáng sinh và hai phần còn lại vẽ cảnh trẻ em nghèo được ăn no và mặc ấm. Trên tấm thiệp còn có dòng chữ “Merry Christmas and Happy New Year to you!” thật nổi bật. 

Với bản thiết kế đó- ông Henry Cole- người đã nhờ hoạ sĩ J.Horsley vẽ mẫu- đã tạo ra 1000 tấm thiệp với giá thành khá đắt đỏ. Hiện nay, còn khoảng mười hai tấm vẫn được lưu giữ trong các bộ sưu tập cá nhân hay các viện bảo tàng. Ở các năm về sau, thiệp Giáng sinh trở thành trào lưu ở Anh và Đức. Thế nhưng phải mất đến 30 năm, người Mỹ mới tiếp nhận trào lưu này. Từ năm 1881 một thợ in gốc Đức sống tại Mỹ đã sản xuất ra thị trường khoảng năm triệu tấm thiệp mỗi năm. Chúng phát triển đa dạng từ hình thức cho đến kiểu mẫu và hình thành một nét văn hoá trao tặng và lưu giữ những tấm thiệp như một vật tượng trưng cho may mắn và an lành đến ngày nay. Trong hai thập kỷ gần đây, công nghệ là nguyên nhân dẫn đến sự suy giảm tiêu thụ của thiệp Giáng sinh. Mạng xã hội và thư điện tử đã thay đổi thói quen viết thiệp tay truyền thống.

Mùa Giáng sinh sắp đến, cảm giác se lạnh sẽ dễ làm người cô đơn thấy cô đơn hơn, và người ta cũng dễ nhớ về những ký ức xa xưa hơn. Tôi cũng nhớ về những Giáng sinh xưa cũ và những cánh thiệp noel đầy sắc màu.

Tôi thật sự không biết thiệp Giáng sinh du nhập vào Việt Nam lúc nào? Những nghĩ có lẽ là từ lâu lắm. Ở thập niên 90, hễ gần đến Giáng sinh thiệp sẽ bày bán tràn lan ở các lề đường trường học, ở các quầy hàng trong nhà sách. Từ nhỏ xíu cỡ bàn tay đến những tấm thiệp treo dài như chuông gió, đủ kích cỡ và màu sắc. Từ những tấm thiệp in hình cây thông và gói quà đơn giản đến những tấm thiệp nhạc vang vang giai điệu bài Jingle Bells vui tươi. Từ những tấm thiệp cầu kỳ đến những tấm thiệp làm bằng tay ngộ nghĩnh. Bạn đã từng kiếm thêm bằng việc tự làm những tấm thiệp Giáng sinh với giấy thơm và ruy băng màu sắc để bán cho bạn bè chưa? Giá cả được chi trả tuỳ theo mức độ thân thiết của đối tượng sẽ nhận được thiệp. Có đôi khi là cả mấy đêm thức trắng để tự chế một chiếc thiệp thật độc lạ dành riêng cho người đặc biệt. Mùa Noel cũng là lúc bạn có thể phát hiện ra “người ấy” của bạn có đang bị ai khác tia trúng hay không. Và gần tới Noel bạn cũng sẽ dễ dàng bắt gặp những cô nữ sinh bẽn lẽn trao cho một anh nam sinh khác lớp tấm thiệp nhỏ xinh với một đôi gò má ửng đỏ, hay những chàng trai len lén bỏ vào hộc bàn của người bạn thích một chiếc thiệp ghi vội. Rồi cũng có những vầng trán nhăn lại vì suy tư, người ấy có tặng lại thiệp cho mình không, hay những đôi mắt thật buồn vì người mình định tặng thiệp đã nhận thiệp của  một ai khác. Nhận được thiệp của người ấy tặng thì còn gì hạnh phúc bằng nữa đúng không. Tất cả đều là những cảm xúc đầu đời của lứa tuổi thiếu niên – trong trẻo và tinh khôi… 

Ngày nay khó mà bắt gặp hình ảnh của thiệp Giáng sinh viết tay. Vậy nên, sẽ thật ngạc nhiên nếu buổi sáng 24 tháng 12 bạn thức dậy và nhận một tấm thiệp Giáng sinh viết tay bên cạnh. Còn nếu bạn cũng đang cô đơn, vậy ký ức về những chiếc thiệp Giáng sinh của bạn là gì? Bạn còn lưu giữ bao nhiêu tấm thiệp Giáng sinh? Hay guồng quay của cuộc sống đã làm bạn lãng phai phần nào những ký ức đó.

Với tôi những cánh thiệp Giáng sinh cũ không còn là ký ức riêng biệt về những ngày Noel nữa. mà nó còn là ký ức của tuổi thanh xuân, của những mối tình đầu vụng dại, ngốc nghếch và đầy mơ mộng….

TỊNH VĂN

TRẦM CẢM – CHIẾN LƯỢC SINH TỒN CỦA HỆ THẦN KINH

Khi nhắc đến trầm cảm, nhiều người nghĩ đến sự yếu đuối, thiếu ý chí hoặc mất động lực sống. Tuy nhiên, dưới góc nhìn của khoa học thần kinh và trị liệu sang chấn, trầm cảm có thể được hiểu theo một cách hoàn toàn khác: đó là một chiến lược sinh tồn của hệ thần kinh....

KHI CHA LÀM CON SỢ HÃI

Đối với một đứa trẻ, người cha không chỉ là một thành viên trong gia đình. Người cha thường đại diện cho sự bảo vệ, sức mạnh và cảm giác an toàn. Vì vậy, khi chính người cha trở thành nguồn của nỗi sợ hãi, thế giới của đứa trẻ có thể bị đảo lộn theo những cách mà...

KHI TỰ HOẠI LÀ LỜI KÊU CỨU CỦA GẮN BÓ GIA ĐÌNH

Khi nhắc đến hành vi tự hủy hoại bản thân, nhiều người thường nghĩ đến sự yếu đuối, thiếu ý chí hoặc những quyết định mang tính phá hoại. Tuy nhiên, dưới góc nhìn của sang chấn và gắn bó, những hành vi như nghiện ngập, rối loạn ăn uống, tự làm hại hay thậm chí ý tưởng...

LÀ CON CỦA NGƯỜI MẸ HOẢNG LOẠN, SỢ HÃI, LO ÂU

Một trong những nền tảng quan trọng nhất đối với sự phát triển lành mạnh của trẻ em là có một người chăm sóc mà trẻ có thể tìm đến khi sợ hãi, đau buồn hoặc cần được an ủi. Trong những hoàn cảnh bình thường, người chăm sóc là "nơi trú ẩn an toàn" giúp trẻ điều hòa cảm...

PHÂN LY CẤU TRÚC THỨ PHÁT TRONG SANG CHẤN TÂM LÝ

Lý thuyết Phân ly Cấu trúc Nhân cách (Structural Dissociation of the Personality) do Onno van der Hart, Ellert Nijenhuis và Kathy Steele phát triển cho rằng sang chấn không chỉ tạo ra những ký ức đau thương mà còn có thể dẫn đến sự phân tách trong cấu trúc nhân cách....

TRẦM CẢM – CHIẾN LƯỢC SINH TỒN CỦA HỆ THẦN KINH

Khi nhắc đến trầm cảm, nhiều người nghĩ đến sự yếu đuối, thiếu ý chí hoặc mất động lực sống. Tuy nhiên, dưới góc nhìn của khoa học thần kinh và trị liệu sang chấn, trầm cảm có thể được hiểu theo một cách hoàn toàn khác: đó là một chiến lược sinh tồn của hệ thần kinh....

KHI CHA LÀM CON SỢ HÃI

Đối với một đứa trẻ, người cha không chỉ là một thành viên trong gia đình. Người cha thường đại diện cho sự bảo vệ, sức mạnh và cảm giác an toàn. Vì vậy, khi chính người cha trở thành nguồn của nỗi sợ hãi, thế giới của đứa trẻ có thể bị đảo lộn theo những cách mà...

KHI TỰ HOẠI LÀ LỜI KÊU CỨU CỦA GẮN BÓ GIA ĐÌNH

Khi nhắc đến hành vi tự hủy hoại bản thân, nhiều người thường nghĩ đến sự yếu đuối, thiếu ý chí hoặc những quyết định mang tính phá hoại. Tuy nhiên, dưới góc nhìn của sang chấn và gắn bó, những hành vi như nghiện ngập, rối loạn ăn uống, tự làm hại hay thậm chí ý tưởng...

LÀ CON CỦA NGƯỜI MẸ HOẢNG LOẠN, SỢ HÃI, LO ÂU

Một trong những nền tảng quan trọng nhất đối với sự phát triển lành mạnh của trẻ em là có một người chăm sóc mà trẻ có thể tìm đến khi sợ hãi, đau buồn hoặc cần được an ủi. Trong những hoàn cảnh bình thường, người chăm sóc là "nơi trú ẩn an toàn" giúp trẻ điều hòa cảm...

PHÂN LY CẤU TRÚC THỨ PHÁT TRONG SANG CHẤN TÂM LÝ

Lý thuyết Phân ly Cấu trúc Nhân cách (Structural Dissociation of the Personality) do Onno van der Hart, Ellert Nijenhuis và Kathy Steele phát triển cho rằng sang chấn không chỉ tạo ra những ký ức đau thương mà còn có thể dẫn đến sự phân tách trong cấu trúc nhân cách....

PASTEL DISSOCIATION TRONG SANG CHẤN

Phân ly (dissociation) là một cơ chế bảo vệ tâm lý thường xuất hiện khi con người phải đối diện với những trải nghiệm sang chấn vượt quá khả năng chịu đựng của hệ thần kinh. Trong một số tài liệu lâm sàng, khái niệm "Pastel Dissociation" được dùng để mô tả trạng thái...

KHI BẠN CHẤP NHẬN NGƯỜI YÊU TỆ BẠC

Có những người phụ nữ ở lại trong những mối quan hệ làm mình đau không phải vì họ không nhận ra sự tệ bạc, mà vì sâu bên trong họ tồn tại một nỗi sợ còn lớn hơn: sợ không còn ai, sợ bị bỏ lại, sợ mình không đủ giá trị để được yêu theo cách tốt đẹp hơn. Trong sang chấn...

ĐÀN ÔNG LY THÂN NHƯNG KHÔNG DÁM LY HÔN

Có những người đàn ông đã rời khỏi cuộc hôn nhân từ rất lâu về mặt cảm xúc, nhưng lại không thể thật sự bước ra khỏi nó. Họ sống trong trạng thái lửng lơ giữa đi và ở, giữa tự do và trách nhiệm, giữa khát khao được cứu và nỗi sợ phải đối diện với hậu quả của sự thật....

HỘI CHỨNG CON GÁI GÁNH PHẢI GÁNH CẢ GIA ĐÌNH

Có những người phụ nữ lớn lên mà chưa bao giờ thật sự được làm một đứa trẻ. Ngay từ nhỏ, họ đã học cách quan sát sắc mặt người lớn, đoán trước nguy hiểm, tự chăm sóc bản thân và gồng mình để giữ cho gia đình không sụp đổ. Trong những gia đình có bạo hành, ngược đãi,...

XẤU HỔ MÃN TÍNH TRONG SINH HỌC THẦN KINH

Xấu hổ mãn tính không chỉ là một trạng thái tâm lý mà còn là một phản ứng sinh học thần kinh được hình thành trong bối cảnh các mối quan hệ gắn bó không an toàn và trải nghiệm sang chấn kéo dài. Theo góc nhìn sinh học thần kinh, xấu hổ là một trạng thái của hệ thần...