NHỮNG NGỌT NGÀO NGỤY TẠO

NHỮNG NGỌT NGÀO NGỤY TẠO

 

Người ta vẫn thường nói rằng những chất ngọt nhân tạo như đường hóa học luôn đem đến nhiều tác hại cho sức khỏe hơn là chất ngọt sẵn có trong tự nhiên. Tương tự như vậy, tôi tin rằng những ngọt ngào ngụy tạo, không xuất phát từ cảm xúc chân thành chính là thứ độc dược gây hại cho tình yêu và có khả năng giết dần giết mòn mối quan hệ giữa người với người.

Cô bạn tôi chính là minh chứng sống cho điều đó. Những tháng năm cận kề người yêu chẳng đem lại gì cho cô ngoài sự hiu quạnh và đớn đau, nhưng cô vẫn không nỡ buông tay người đàn ông tồi tệ này. Khi được hỏi lý do là gì, cô ấy mới yếu đuối bảo rằng, trong thời khắc cô dồn hết dũng khí để từ bỏ, hắn ta lại tỏ ra ngọt ngào, chu đáo với cô. Hắn còn tìm cách đưa ra mọi lời xin lỗi lẫn hứa hẹn, thậm chí thề thốt như thể nếu thiếu cô, hắn sẽ không thể sống tiếp được nữa.

Vốn đã trải qua ngần ấy tổn thương, nhưng khi đứng trước sự ngọt ngào và chân thành ngụy tạo của người còn lại, chúng ta lại mủi lòng, không nỡ đặt dấu chấm hết cho mối tình chật vật của mình. Chúng ta tựa như một đứa trẻ ngốc nghếch, chỉ cần được tặng một viên kẹo cũng đã sẵn sàng nhượng bộ, dù biết rõ ẩn sau sự ngọt ngào ấy là bao nhiêu dối trá. Chúng ta cứ thế cam tâm tình nguyện để bản thân bị lừa một lần nữa, thầm hi vọng rồi lại nhận lấy nỗi thất vọng ê chề.

Thứ đối phương cần nào phải bản thân chúng ta. Họ chỉ muốn một cơ thể ấm để ôm ngủ hoặc một người sẵn sàng nhắn tin hỏi han họ mỗi ngày dù họ chẳng buồn hồi đáp. Họ ghét sự trống trải, cô đơn ập đến sau những giờ phút nói cười vui vẻ với những mối quan hệ khác. Họ thích cảm giác có người theo đuổi mình, tựa như một cách đánh bóng bản thân và chứng tỏ giá trị với gia đình, bạn bè. 

Ắt hẳn có nhiều người cũng giống như cậu người yêu của cô bạn tôi. Sự ích kỉ khiến hắn không muốn mình đánh mất vị trí trong lòng đối phương, nhưng cũng chẳng thể cho đối phương thứ mà cô ấy thật sự khao khát. Vì không có tình cảm chân thành nên lúc cần họ mới tìm đến, khi không cần nữa họ lại sẵn sàng rời đi chẳng một chút băn khoăn. Họ có thể ngó lơ người yêu mình một cách phũ phàng, nhưng khi người đó nản lòng và muốn từ bỏ, họ lại tìm cách xoa dịu và níu kéo bằng thứ chân tình mong manh không có thật.

Thứ tình cảm đó có lớp vỏ ngoài hào nhoáng nhưng bên trong lại rỗng tuếch, chỉ cần một chút tác động bên ngoài cũng đủ khiến nó trở nên vỡ vụn. Mối quan hệ thực thụ phải được xây dựng và duy trì bằng tình cảm chân thành, chứ đâu phải là những lời hứa trót lưỡi đầu môi hay những mật ngọt giả dối. Chẳng phải người ta vẫn thường nói, thà rằng cô đơn một mình, còn hơn phải cam chịu nỗi cô đơn khi cầu cạnh bản thân ở bên một người không yêu mình đấy ư?

Chuyện tình mà một người luôn dùng dằng giữa “bỏ thì thương mà vương thì tội”, còn một kẻ ích kỉ chỉ biết dành tặng người kia cảm xúc giả dối sớm muộn gì cũng đi đến vực thẳm, vì vốn hai bên chẳng có kết nối nào đủ vững chãi để có thể cùng vượt qua thử thách và giông tố cuộc đời. Đã không ở bên nhau những ngày mưa thì làm sao đủ tư cách để cùng tận hưởng những ngày nắng? Cả quãng đường đã không thể che chở cho nhau, tại sao còn cố ngụy tạo ân cần vào những lúc sắp mất nhau?

Tôi hiểu rằng tình yêu vốn là thứ không thế cưỡng cầu. Không phải tấm chân tình nào cũng may mắn được hồi đáp. Thực tế, chúng ta có thể không đáp lại tình cảm của một người, nhưng đừng giẫm đạp, đùa cợt hay lợi dụng nó để thỏa mãn những cảm xúc cá nhân. Yêu thương là cảm xúc tự nhiên của con người. Không có ai vì yêu ai mà xứng đáng bị trêu đùa, bị người mình yêu xem như kẻ si tình mù quáng và khờ khạo.

Đã không yêu nhau thì đừng tìm cách trói buộc lẫn nhau bằng những sợi dây vô hình được làm nên từ sự ích kỉ. Nếu không thể đáp lại tình cảm của đối phương, hãy cho họ cơ hội để dành thời gian và tâm sức cho một người xứng đáng hơn, vì ai trong chúng ta cũng xứng đáng có một tình yêu chân thành, xuất phát từ những cảm xúc chân thật nhất của con tim. 

CATHERINE

Người ta vẫn thường nói rằng những chất ngọt nhân tạo như đường hóa học luôn đem đến nhiều tác hại cho sức khỏe hơn là chất ngọt sẵn có trong tự nhiên. Tương tự như vậy, tôi tin rằng những ngọt ngào ngụy tạo, không xuất phát từ cảm xúc chân thành chính là thứ độc dược gây hại cho tình yêu và có khả năng giết dần giết mòn mối quan hệ giữa người với người.

Cô bạn tôi chính là minh chứng sống cho điều đó. Những tháng năm cận kề người yêu chẳng đem lại gì cho cô ngoài sự hiu quạnh và đớn đau, nhưng cô vẫn không nỡ buông tay người đàn ông tồi tệ này. Khi được hỏi lý do là gì, cô ấy mới yếu đuối bảo rằng, trong thời khắc cô dồn hết dũng khí để từ bỏ, hắn ta lại tỏ ra ngọt ngào, chu đáo với cô. Hắn còn tìm cách đưa ra mọi lời xin lỗi lẫn hứa hẹn, thậm chí thề thốt như thể nếu thiếu cô, hắn sẽ không thể sống tiếp được nữa.

Vốn đã trải qua ngần ấy tổn thương, nhưng khi đứng trước sự ngọt ngào và chân thành ngụy tạo của người còn lại, chúng ta lại mủi lòng, không nỡ đặt dấu chấm hết cho mối tình chật vật của mình. Chúng ta tựa như một đứa trẻ ngốc nghếch, chỉ cần được tặng một viên kẹo cũng đã sẵn sàng nhượng bộ, dù biết rõ ẩn sau sự ngọt ngào ấy là bao nhiêu dối trá. Chúng ta cứ thế cam tâm tình nguyện để bản thân bị lừa một lần nữa, thầm hi vọng rồi lại nhận lấy nỗi thất vọng ê chề.

Thứ đối phương cần nào phải bản thân chúng ta. Họ chỉ muốn một cơ thể ấm để ôm ngủ hoặc một người sẵn sàng nhắn tin hỏi han họ mỗi ngày dù họ chẳng buồn hồi đáp. Họ ghét sự trống trải, cô đơn ập đến sau những giờ phút nói cười vui vẻ với những mối quan hệ khác. Họ thích cảm giác có người theo đuổi mình, tựa như một cách đánh bóng bản thân và chứng tỏ giá trị với gia đình, bạn bè. 

Ắt hẳn có nhiều người cũng giống như cậu người yêu của cô bạn tôi. Sự ích kỉ khiến hắn không muốn mình đánh mất vị trí trong lòng đối phương, nhưng cũng chẳng thể cho đối phương thứ mà cô ấy thật sự khao khát. Vì không có tình cảm chân thành nên lúc cần họ mới tìm đến, khi không cần nữa họ lại sẵn sàng rời đi chẳng một chút băn khoăn. Họ có thể ngó lơ người yêu mình một cách phũ phàng, nhưng khi người đó nản lòng và muốn từ bỏ, họ lại tìm cách xoa dịu và níu kéo bằng thứ chân tình mong manh không có thật.

Thứ tình cảm đó có lớp vỏ ngoài hào nhoáng nhưng bên trong lại rỗng tuếch, chỉ cần một chút tác động bên ngoài cũng đủ khiến nó trở nên vỡ vụn. Mối quan hệ thực thụ phải được xây dựng và duy trì bằng tình cảm chân thành, chứ đâu phải là những lời hứa trót lưỡi đầu môi hay những mật ngọt giả dối. Chẳng phải người ta vẫn thường nói, thà rằng cô đơn một mình, còn hơn phải cam chịu nỗi cô đơn khi cầu cạnh bản thân ở bên một người không yêu mình đấy ư?

Chuyện tình mà một người luôn dùng dằng giữa “bỏ thì thương mà vương thì tội”, còn một kẻ ích kỉ chỉ biết dành tặng người kia cảm xúc giả dối sớm muộn gì cũng đi đến vực thẳm, vì vốn hai bên chẳng có kết nối nào đủ vững chãi để có thể cùng vượt qua thử thách và giông tố cuộc đời. Đã không ở bên nhau những ngày mưa thì làm sao đủ tư cách để cùng tận hưởng những ngày nắng? Cả quãng đường đã không thể che chở cho nhau, tại sao còn cố ngụy tạo ân cần vào những lúc sắp mất nhau?

Tôi hiểu rằng tình yêu vốn là thứ không thế cưỡng cầu. Không phải tấm chân tình nào cũng may mắn được hồi đáp. Thực tế, chúng ta có thể không đáp lại tình cảm của một người, nhưng đừng giẫm đạp, đùa cợt hay lợi dụng nó để thỏa mãn những cảm xúc cá nhân. Yêu thương là cảm xúc tự nhiên của con người. Không có ai vì yêu ai mà xứng đáng bị trêu đùa, bị người mình yêu xem như kẻ si tình mù quáng và khờ khạo.

Đã không yêu nhau thì đừng tìm cách trói buộc lẫn nhau bằng những sợi dây vô hình được làm nên từ sự ích kỉ. Nếu không thể đáp lại tình cảm của đối phương, hãy cho họ cơ hội để dành thời gian và tâm sức cho một người xứng đáng hơn, vì ai trong chúng ta cũng xứng đáng có một tình yêu chân thành, xuất phát từ những cảm xúc chân thật nhất của con tim. 

CATHERINE

ĐỂ TANG LIÊN TỤC CHO MỘT CÁI CHẾT CHƯA XẢY RA

  Để tang liên tục cho một cái chết chưa xảy ra là một trạng thái tâm lý – thần kinh ít được gọi tên, nhưng lại khá phổ biến ở những người lớn lên cùng cha mẹ hoặc người chăm sóc mắc bệnh mãn tính, bệnh nặng, hoặc thường xuyên nói về nỗi đau và mong muốn không...

SANG CHẤN KHI SỐNG VỚI CHA MẸ MẮC BỆNH MÃN TÍNH

  Sang chấn hiện sinh (existential trauma) không xuất phát từ một biến cố bạo lực đơn lẻ, mà hình thành khi con người phải sống lâu dài trong sự đối diện với những câu hỏi cốt lõi của tồn tại: sự sống – cái chết – ý nghĩa – sự mong manh – trách nhiệm sống. Ở...

SANG CHẤN HIỆN SINH

Sang chấn hiện sinh (existential trauma) không hình thành từ một biến cố bạo lực rõ ràng, mà phát triển khi một con người phải sống lâu dài trong sự đối diện với những câu hỏi cốt lõi của tồn tại như sự sống, cái chết, ý nghĩa và tính mong manh của đời người. Với...

HÀNH TRÌNH TRỞ THÀNH NHÀ TÂM LÝ TRỊ LIỆU

Trở thành nhà tâm lý trị liệu không phải là một danh xưng đạt được sau vài khóa học, cũng không phải là kết quả trực tiếp của một văn bằng hay một mô hình trị liệu cụ thể. Đây là một hành trình dài, nhiều tầng, đòi hỏi sự chuẩn bị nghiêm túc cả về kiến thức, kỹ năng...

SÁNG CHẤN HẬU NGOẠI TÌNH

Sang chấn hậu ngoại tình (Post-Infidelity Trauma – PIT) là trạng thái tâm lý xảy ra khi một người phát hiện bạn đời hoặc người yêu phản bội. Đây không chỉ là nỗi buồn hay thất vọng thông thường, mà là tổn thương sâu sắc chạm vào cảm giác an toàn, tin tưởng và giá trị...

NHỮNG ĐÀN BÀ KHÔNG DÁM TỐT HƠN

Nhiều phụ nữ thông minh, có năng lực và giàu tiềm năng lại chọn sống trong những mối quan hệ không có tình yêu, những công việc không tương xứng với khả năng, hoặc những hoàn cảnh “tạm ổn nhưng không hạnh phúc”. Họ không dám lựa chọn tốt hơn, không phải vì thiếu khả...

PHÂN BIỆT NHÀ TÂM LÝ TRỊ LIỆU, BÁC SĨ TÂM THẦN VÀ BÁC SĨ THẦN KINH

Trong lĩnh vực chăm sóc sức khỏe tinh thần, việc phân biệt nhà tâm lý trị liệu, bác sĩ tâm thần và bác sĩ thần kinh không chỉ là vấn đề thuật ngữ, mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến việc một người có nhận được sự hỗ trợ phù hợp hay không. Mỗi chuyên môn có vai trò riêng,...

NỖI SỢ MẤT NGƯỜI THÂN

Nỗi sợ mất người thân là một trong những nỗi sợ cảm xúc mạnh mẽ nhất mà con người có thể trải nghiệm. Ở mức bề mặt, nó có thể xuất hiện như lo âu khi người mình thương không hồi đáp, hoảng hốt khi có dấu hiệu xung đột, hoặc cảm giác bất an mỗi khi có khoảng cách....

XẤU HỔ TÌNH DỤC MANG TÍNH VĂN HÓA

  Rất nhiều phụ nữ dị tính không hề thiếu ham muốn tình dục, nhưng họ mong muốn sự gần gũi, vuốt ve và kết nối cảm xúc nhiều hơn là quan hệ thâm nhập. Điều này không phải dấu hiệu lãnh cảm hay xa cách, mà xuất phát từ cơ chế xấu hổ tình dục (sexual shame) được...

KHI TA BỊ HẤP DẪN BỞI ĐIỀU LÀM TA TỔN THƯƠNG

  Trong trị liệu tâm lý, đặc biệt khi làm việc với sang chấn gắn bó, một hiện tượng lặp đi lặp lại thường thấy là việc thân chủ liên tục bị hấp dẫn bởi những kiểu người hoặc mối quan hệ gây tổn thương cho họ. Douglas C. Kort (2018) gọi hiện tượng này là CCSA –...

PHÂN BIỆT THAM VẤN TÂM LÝ, TÂM LÝ LÂM SÀNG VÀ TÂM LÝ TRỊ LIỆU

  Hiểu đúng để tiếp cận đúng dịch vụ sức khỏe tâm thần Trong bối cảnh sức khỏe tâm thần tại Việt Nam ngày càng được quan tâm, hàng loạt thuật ngữ chuyên môn như counseling (tham vấn tâm lý), clinical psychology (tâm lý lâm sàng) và psychotherapy (tâm lý trị liệu)...

SANG CHẤN ĐẠO ĐỨC – MORAL INJURY

Khi vết thương nằm ở tầng sâu của lương tâm Không phải mọi sang chấn đều đến từ sợ hãi hay bạo lực. Có những tổn thương không nhìn thấy bằng mắt thường, nhưng gặm nhấm con người từ bên trong – đó là sang chấn đạo đức (moral injury). Nó xuất hiện khi một người làm,...

PHÂN LY CƠ THỂ

  Phân ly cơ thể (somatic dissociation) là một dạng đặc biệt của phản ứng phân ly, trong đó sự tách rời không diễn ra ở cấp độ ý thức hay ký ức, mà biểu hiện trực tiếp thông qua cảm giác cơ thể, tri giác thân thể và các chức năng sinh học. Đây là một chiến lược...

PHÂN LY BẢN NGÃ

  Dissociative parts – hay các phần phân ly của bản ngã – là khái niệm trung tâm trong tâm lý học sang chấn hiện đại, mô tả hiện tượng tâm trí con người “tách ra” thành nhiều phần tương đối độc lập nhằm thích nghi với các trải nghiệm đau thương vượt quá khả năng...

PHÂN LY, TÊ LIỆT, ĐÔNG CỨNG GÂY ĐAU KHI QUAN HỆ

  Hiện tượng tê liệt, đông cứng hoặc phân ly ở bộ phận sinh dục nữ là một chủ đề nhạy cảm nhưng rất quan trọng trong lĩnh vực trị liệu tình dục và sang chấn. Đây không phải là dấu hiệu của sự “lạnh lùng” hay “thiếu ham muốn” như nhiều người lầm tưởng, mà là phản...

RỐI LOẠN PHÂN LY

  Khi tâm trí tách rời để sinh tồn Rối loạn phân ly là một cơ chế tự bảo vệ phức tạp của tâm trí, xảy ra khi con người phải đối diện với những trải nghiệm quá sức chịu đựng, thường là sang chấn nghiêm trọng trong thời thơ ấu như bạo hành, xâm hại tình dục, bỏ...

CAN THIỆP BẮT BUỘC THỦ PHẠM GÂY BẠO HÀNH

  Bạo lực gia đình là một trong những nguyên nhân gây sang chấn tâm lý nghiêm trọng và kéo dài nhất. Nhiều nạn nhân, đặc biệt là phụ nữ và trẻ em, phải sống trong trạng thái sợ hãi, bất lực và bị “đông cứng” (freeze response) trong suốt thời gian dài. Khi bị dồn...

NỖI ĐAU BẤT LỰC CỦA NGƯỜI SỐNG SÓT SAU XÂM HẠI

Trầm cảm là một trong những hệ quả tâm lý phổ biến và nặng nề nhất đối với những người từng trải qua xâm hại tình dục. Trải nghiệm bị xâm phạm không chỉ để lại nỗi đau thể chất và tinh thần tức thời mà còn làm xói mòn niềm tin cơ bản của con người vào sự an toàn, giá...

“TRẦM CẢM” DO “NGHIỆN” MẠNG XÃ HỘI

Trong xã hội hiện đại, mạng xã hội đã trở thành công cụ giao tiếp, giải trí và chia sẻ thông tin phổ biến. Tuy nhiên, việc sử dụng quá mức dẫn đến “nghiện mạng xã hội” đang trở thành một hiện tượng đáng báo động. Nghiện mạng xã hội không chỉ ảnh hưởng đến thói quen...

MỐI NGUY HIỂM KHI SỬ DỤNG MÀN HÌNH VỚI TRẺ EM

  Trong giai đoạn từ 0 đến 3 tuổi, não bộ của trẻ phát triển nhanh nhất và nhạy cảm nhất trong suốt cuộc đời. Đây là thời kỳ hình thành hàng tỷ kết nối thần kinh mới, được nuôi dưỡng qua những trải nghiệm thực tế như nghe giọng nói của cha mẹ, vận động, tiếp xúc...

ĐỂ TANG LIÊN TỤC CHO MỘT CÁI CHẾT CHƯA XẢY RA

  Để tang liên tục cho một cái chết chưa xảy ra là một trạng thái tâm lý – thần kinh ít được gọi tên, nhưng lại khá phổ biến ở những người lớn lên cùng cha mẹ hoặc người chăm sóc mắc bệnh mãn tính, bệnh nặng, hoặc thường xuyên nói về nỗi đau và mong muốn không...

SANG CHẤN KHI SỐNG VỚI CHA MẸ MẮC BỆNH MÃN TÍNH

  Sang chấn hiện sinh (existential trauma) không xuất phát từ một biến cố bạo lực đơn lẻ, mà hình thành khi con người phải sống lâu dài trong sự đối diện với những câu hỏi cốt lõi của tồn tại: sự sống – cái chết – ý nghĩa – sự mong manh – trách nhiệm sống. Ở...

SANG CHẤN HIỆN SINH

Sang chấn hiện sinh (existential trauma) không hình thành từ một biến cố bạo lực rõ ràng, mà phát triển khi một con người phải sống lâu dài trong sự đối diện với những câu hỏi cốt lõi của tồn tại như sự sống, cái chết, ý nghĩa và tính mong manh của đời người. Với...

HÀNH TRÌNH TRỞ THÀNH NHÀ TÂM LÝ TRỊ LIỆU

Trở thành nhà tâm lý trị liệu không phải là một danh xưng đạt được sau vài khóa học, cũng không phải là kết quả trực tiếp của một văn bằng hay một mô hình trị liệu cụ thể. Đây là một hành trình dài, nhiều tầng, đòi hỏi sự chuẩn bị nghiêm túc cả về kiến thức, kỹ năng...

PERFORMANCE ANXIETY Ở NAM GIỚI KHI QUAN HỆ: KHI CĂNG THẲNG LẤN ÁT SỰ GẦN GŨI

Performance anxiety (lo âu về khả năng tình dục) ở nam giới là một hiện tượng phổ biến hơn nhiều so với những gì xã hội thường thừa nhận. Không ít người đàn ông bước vào quan hệ tình dục với tâm thế căng thẳng, tự giám sát bản thân và sợ thất bại, thay vì cảm nhận...

SÁNG CHẤN HẬU NGOẠI TÌNH

Sang chấn hậu ngoại tình (Post-Infidelity Trauma – PIT) là trạng thái tâm lý xảy ra khi một người phát hiện bạn đời hoặc người yêu phản bội. Đây không chỉ là nỗi buồn hay thất vọng thông thường, mà là tổn thương sâu sắc chạm vào cảm giác an toàn, tin tưởng và giá trị...

NHỮNG ĐÀN BÀ KHÔNG DÁM TỐT HƠN

Nhiều phụ nữ thông minh, có năng lực và giàu tiềm năng lại chọn sống trong những mối quan hệ không có tình yêu, những công việc không tương xứng với khả năng, hoặc những hoàn cảnh “tạm ổn nhưng không hạnh phúc”. Họ không dám lựa chọn tốt hơn, không phải vì thiếu khả...

PHÂN BIỆT NHÀ TÂM LÝ TRỊ LIỆU, BÁC SĨ TÂM THẦN VÀ BÁC SĨ THẦN KINH

Trong lĩnh vực chăm sóc sức khỏe tinh thần, việc phân biệt nhà tâm lý trị liệu, bác sĩ tâm thần và bác sĩ thần kinh không chỉ là vấn đề thuật ngữ, mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến việc một người có nhận được sự hỗ trợ phù hợp hay không. Mỗi chuyên môn có vai trò riêng,...

NỖI SỢ MẤT NGƯỜI THÂN

Nỗi sợ mất người thân là một trong những nỗi sợ cảm xúc mạnh mẽ nhất mà con người có thể trải nghiệm. Ở mức bề mặt, nó có thể xuất hiện như lo âu khi người mình thương không hồi đáp, hoảng hốt khi có dấu hiệu xung đột, hoặc cảm giác bất an mỗi khi có khoảng cách....

KHI BẠN BỊ HẤP DẪN BỞI NGƯỜI “KHÔNG THỂ CÓ ĐƯỢC”

  Nhiều người, bất kể xu hướng tính dục hay bản dạng giới, đều trải nghiệm một mô thức lặp lại: họ chỉ rung động với những người “không thể thuộc về mình” — người đã có gia đình, người không quan tâm, người lạnh nhạt, hoặc những đối tượng mà ngay từ đầu họ biết...

XẤU HỔ TÌNH DỤC MANG TÍNH VĂN HÓA

  Rất nhiều phụ nữ dị tính không hề thiếu ham muốn tình dục, nhưng họ mong muốn sự gần gũi, vuốt ve và kết nối cảm xúc nhiều hơn là quan hệ thâm nhập. Điều này không phải dấu hiệu lãnh cảm hay xa cách, mà xuất phát từ cơ chế xấu hổ tình dục (sexual shame) được...

KHI TA BỊ HẤP DẪN BỞI ĐIỀU LÀM TA TỔN THƯƠNG

  Trong trị liệu tâm lý, đặc biệt khi làm việc với sang chấn gắn bó, một hiện tượng lặp đi lặp lại thường thấy là việc thân chủ liên tục bị hấp dẫn bởi những kiểu người hoặc mối quan hệ gây tổn thương cho họ. Douglas C. Kort (2018) gọi hiện tượng này là CCSA –...

PHÂN BIỆT THAM VẤN TÂM LÝ, TÂM LÝ LÂM SÀNG VÀ TÂM LÝ TRỊ LIỆU

  Hiểu đúng để tiếp cận đúng dịch vụ sức khỏe tâm thần Trong bối cảnh sức khỏe tâm thần tại Việt Nam ngày càng được quan tâm, hàng loạt thuật ngữ chuyên môn như counseling (tham vấn tâm lý), clinical psychology (tâm lý lâm sàng) và psychotherapy (tâm lý trị liệu)...

TẠI SAO VIỆT NAM ÍT NƠI ĐÀO TẠO TÂM LÝ TRỊ LIỆU?

Tâm lý trị liệu – hiểu như một ngành khoa học ứng dụng đòi hỏi đào tạo bài bản, giám sát lâm sàng và tiêu chuẩn đạo đức nghiêm ngặt – hiện còn khan hiếm tại Việt Nam. Sự thiếu hụt này không chỉ đến từ khó khăn trong hệ thống giáo dục mà còn bắt nguồn từ văn hóa, chính...

ĐỨA TRẺ VÀ NGƯỜI MẸ TRẦM CẢM

  Khi người mẹ rơi vào trầm cảm, đứa trẻ không chỉ mất đi nguồn chăm sóc thường xuyên mà còn thiếu vắng sự kết nối cảm xúc – yếu tố thiết yếu cho sự phát triển thần kinh và gắn bó. Trầm cảm khiến người mẹ trở nên rút lui, nét mặt ít biểu cảm, giọng nói phẳng, khả...

KHI NGƯỜI MẸ ĐE DỌA BỎ MẶT CON TRAI MÌNH…

  Khi một người mẹ đe dọa bỏ mặc, rời đi, hoặc “không cần con nữa”, trải nghiệm này gây ra một dạng sang chấn gắn bó đặc biệt nặng nề đối với đứa trẻ, kể cả khi lời đe dọa không trở thành sự thật. Đối với trẻ em, người mẹ đại diện cho sự sống còn, an toàn và ổn...

NỖI ĐAU MẤT NGƯỜI THÂN

Khi cơ thể và tâm trí cùng tan vỡ Mất người thân là một trong những trải nghiệm đau đớn nhất mà con người có thể trải qua. Nó không chỉ là việc một người rời khỏi cuộc đời ta, mà còn là sự sụp đổ của cảm giác gắn bó, an toàn và ý nghĩa sống. Với nhiều người, đây không...

SANG CHẤN ĐẠO ĐỨC – MORAL INJURY

Khi vết thương nằm ở tầng sâu của lương tâm Không phải mọi sang chấn đều đến từ sợ hãi hay bạo lực. Có những tổn thương không nhìn thấy bằng mắt thường, nhưng gặm nhấm con người từ bên trong – đó là sang chấn đạo đức (moral injury). Nó xuất hiện khi một người làm,...

PHÂN LY CƠ THỂ

  Phân ly cơ thể (somatic dissociation) là một dạng đặc biệt của phản ứng phân ly, trong đó sự tách rời không diễn ra ở cấp độ ý thức hay ký ức, mà biểu hiện trực tiếp thông qua cảm giác cơ thể, tri giác thân thể và các chức năng sinh học. Đây là một chiến lược...

PHÂN LY BẢN NGÃ

  Dissociative parts – hay các phần phân ly của bản ngã – là khái niệm trung tâm trong tâm lý học sang chấn hiện đại, mô tả hiện tượng tâm trí con người “tách ra” thành nhiều phần tương đối độc lập nhằm thích nghi với các trải nghiệm đau thương vượt quá khả năng...