ỐNG BƠM NĂNG LƯỢNG

ỐNG BƠM NĂNG LƯỢNG

 

Tôi sẽ nói thẳng vào vấn đề: Cách tốt nhất để vượt qua cả ngày dài mà giữ được mí mắt không sụp xuống chính là ngủ đủ giấc vào ban đêm. Không có gì thay thế được tác dụng của giấc ngủ trong việc cung cấp năng lượng cho cơ thể. Hầu hết mọi người cần 7-9 giờ ngủ mỗi đêm để cảm thấy tràn đầy năng lượng nhất, nhưng trong cuộc sống tất bật thời hiện đại thì điều này không phải lúc nào cũng dễ thực hiện. 

Tin vui là có một số mẹo được xem là ống bơm năng lượng tức thì mà bạn có thể thử ngay từ lúc này.

Ngay khi thức dậy, hãy lên tinh thần cho ngày mới

Bạn có biết cảm giác khi vừa mở mắt thức dậy, quá nhiều việc phải làm ập vào não bạn và bạn chỉ muốn lăn ra ngủ tiếp? Mẹo này có thể hữu ích đối với cảm giác “quá tải” đó. Hãy bắt đầu mỗi ngày với một suy nghĩ hoặc mục tiêu tích cực (chẳng hạn như: “Tôi sẽ dành 20 phút để chuẩn bị tinh thần thật tốt cho bài thuyết trình hôm nay”). 

Điều này sẽ giúp bạn kiểm soát thái độ đối với các hoạt động của ngày hôm đó, và duy trì một phần năng lượng quý giá của bạn, bởi vì nỗi lo sợ mọi thứ chính là thủ phạm hút cạn năng lượng của bạn. Riêng tôi, tôi cố gắng tập trung vào một điều mà mình cảm thấy biết ơn trong cuộc sống để tạo ra một suy nghĩ tích cực và tiến về phía trước.

Uống đủ nước

Bạn có thể ngạc nhiên khi nghe nói đến các phần mềm nhắc uống nước trên thiết bị điện tử, nhưng sự thật là lười uống nước chính là “căn bệnh” chung của xã hội hiện đại. Thiếu nước là một trong những lý do chính khiến mức năng lượng giảm xuống. 

Hầu hết chúng ta ở trong tình trạng thiếu nước hàng ngày và khi cơ thể mất nước, bạn có thể cảm thấy mệt mỏi và uể oải. May mắn thay, hầu như bất kỳ loại đồ uống nào (trừ rượu) đều được tính vào lượng nước cung cấp cho cơ thể, vì vậy nếu bạn không thích nước lọc, hãy pha nó với nước ép trái cây, trà hoặc thậm chí nước dùng từ súp.

Chọn cà phê thay vì nước tăng lực

Đúng là việc cung cấp caffeine cho cơ thể chắc chắn có thể giúp bạn tăng cường năng lượng, nhưng vấn đề là không phải tất cả các loại caffeine đều như nhau. Nước tăng lực thường chứa caffeine cũng như hỗn hợp các chất kích thích khác như Guarana và Yerba Mate. Chúng có thể giúp bạn tăng năng lượng tạm thời, nhưng đây là những chất kích thích và có thể khiến bạn gặp vấn đề về sau.

Vì vậy, hãy tránh xa nước tăng lực. Thay vào đó, một ít cà phê là sự lựa chọn tốt hơn nhiều khi bạn cần thêm năng lượng (mà vẫn duy trì được sức khỏe). Chỉ cần lưu ý về thời điểm nạp caffeine trong ngày, nạp caffeine muộn sau 4 giờ chiều có thể gây trở ngại cho giấc ngủ và có thể buộc bạn cần thêm caffeine vào ngày hôm sau.

Ăn nhẹ 

Năng lượng trong cơ thể đến từ lượng calo bạn tiêu thụ, vì vậy nếu cảm thấy cơ thể uể oải, chậm chạp, bạn có thể cần phải nạp năng lượng. Nhưng đừng vội lao đến máy bán hàng tự động dưới sảnh; có một công thức đơn giản cho một bữa ăn nhẹ hoàn hảo (và tốt cho sức khỏe).

Lựa chọn một loại thức ăn có carbonhydrate và protein chính là công thức tối ưu nhất để cung cấp năng lượng, đồng thời giúp bạn no lâu hơn (và thỏa mãn hơn). Hãy thử một quả táo với một miếng phô mai que, bánh quy giòn với bơ đậu phộng hoặc một nửa thanh protein.

Rời khỏi bàn làm việc

Nếu bạn thấy mình gật gù tại bàn làm việc, có một giải pháp đơn giản: hãy đi bộ. Đây là nguồn năng lượng tự động giúp tăng cường lưu thông máu và giữ cho cơ bắp hoạt động. Và trước khi phàn nàn rằng không có nơi nào để đi bộ bên ngoài tòa nhà văn phòng của bạn, hãy lưu ý rằng mẹo này không cần đến những nơi có không khí trong lành. 

Hãy thường xuyên di chuyển đến máy nước nóng lạnh của công ty, đi vài vòng xung quanh văn phòng, hoặc đi bộ lên xuống cầu thang. Bạn nên đặt báo thức trên điện thoại để nhắc nhở bản thân đứng dậy và bước khỏi bàn làm việc mỗi giờ để giúp giảm bớt sự mệt mỏi và giữ cho trí não tập trung.

Tạo nên một bầu không khí mới mẻ

Cho dù làm việc trong văn phòng hay ở nhà, không khí xung quanh bạn có thể trở nên nhạt nhẽo, việc này chắc chắn không tốt cho việc đánh thức nguồn năng lượng trong bạn. Hãy khuấy động bầu không khí bằng cách khuếch tán các loại tinh dầu. 

Tinh dầu khuynh diệp và cam quýt có thể tiếp thêm sinh khí cho một cơ thể và tâm trí mệt mỏi. Nếu chỉ đơn giản ngửi một chút hương chanh không thực sự hiệu quả thì bạn cũng có thể thử tăng mức độ lên một chút (như thoa vào bên trong cổ tay chẳng hạn). Chỉ cần bảo đảm đọc kĩ hướng dẫn sử dụng vì một số loại tinh dầu có thể gây kích ứng da.

Ngủ trưa

Nếu bạn làm việc toàn thời gian hoặc bận chăm sóc trẻ em, một giấc ngủ trưa dài để phục hồi năng lượng có vẻ là điều xa xỉ. Nhưng tin tốt là bạn không cần đến một giấc ngủ dài để duy trì một buổi chiều tỉnh táo và tràn đầy năng lượng.

Thông thường, thời gian ngủ trưa lý tưởng là khoảng 20 phút. Những giấc ngủ trưa dài hơn thường khiến mọi người buồn ngủ hơn, một phần bởi vì càng đi sâu vào chu kỳ giấc ngủ, bạn càng dễ ngủ sâu và thức dậy giữa chừng trong giai đoạn đó thường khiến mọi người cảm thấy khó chịu hơn.

LILA

Tôi sẽ nói thẳng vào vấn đề: Cách tốt nhất để vượt qua cả ngày dài mà giữ được mí mắt không sụp xuống chính là ngủ đủ giấc vào ban đêm. Không có gì thay thế được tác dụng của giấc ngủ trong việc cung cấp năng lượng cho cơ thể. Hầu hết mọi người cần 7-9 giờ ngủ mỗi đêm để cảm thấy tràn đầy năng lượng nhất, nhưng trong cuộc sống tất bật thời hiện đại thì điều này không phải lúc nào cũng dễ thực hiện. 

Tin vui là có một số mẹo được xem là ống bơm năng lượng tức thì mà bạn có thể thử ngay từ lúc này.

Ngay khi thức dậy, hãy lên tinh thần cho ngày mới

Bạn có biết cảm giác khi vừa mở mắt thức dậy, quá nhiều việc phải làm ập vào não bạn và bạn chỉ muốn lăn ra ngủ tiếp? Mẹo này có thể hữu ích đối với cảm giác “quá tải” đó. Hãy bắt đầu mỗi ngày với một suy nghĩ hoặc mục tiêu tích cực (chẳng hạn như: “Tôi sẽ dành 20 phút để chuẩn bị tinh thần thật tốt cho bài thuyết trình hôm nay”). 

Điều này sẽ giúp bạn kiểm soát thái độ đối với các hoạt động của ngày hôm đó, và duy trì một phần năng lượng quý giá của bạn, bởi vì nỗi lo sợ mọi thứ chính là thủ phạm hút cạn năng lượng của bạn. Riêng tôi, tôi cố gắng tập trung vào một điều mà mình cảm thấy biết ơn trong cuộc sống để tạo ra một suy nghĩ tích cực và tiến về phía trước.

Uống đủ nước

Bạn có thể ngạc nhiên khi nghe nói đến các phần mềm nhắc uống nước trên thiết bị điện tử, nhưng sự thật là lười uống nước chính là “căn bệnh” chung của xã hội hiện đại. Thiếu nước là một trong những lý do chính khiến mức năng lượng giảm xuống. 

Hầu hết chúng ta ở trong tình trạng thiếu nước hàng ngày và khi cơ thể mất nước, bạn có thể cảm thấy mệt mỏi và uể oải. May mắn thay, hầu như bất kỳ loại đồ uống nào (trừ rượu) đều được tính vào lượng nước cung cấp cho cơ thể, vì vậy nếu bạn không thích nước lọc, hãy pha nó với nước ép trái cây, trà hoặc thậm chí nước dùng từ súp.

Chọn cà phê thay vì nước tăng lực

Đúng là việc cung cấp caffeine cho cơ thể chắc chắn có thể giúp bạn tăng cường năng lượng, nhưng vấn đề là không phải tất cả các loại caffeine đều như nhau. Nước tăng lực thường chứa caffeine cũng như hỗn hợp các chất kích thích khác như Guarana và Yerba Mate. Chúng có thể giúp bạn tăng năng lượng tạm thời, nhưng đây là những chất kích thích và có thể khiến bạn gặp vấn đề về sau.

Vì vậy, hãy tránh xa nước tăng lực. Thay vào đó, một ít cà phê là sự lựa chọn tốt hơn nhiều khi bạn cần thêm năng lượng (mà vẫn duy trì được sức khỏe). Chỉ cần lưu ý về thời điểm nạp caffeine trong ngày, nạp caffeine muộn sau 4 giờ chiều có thể gây trở ngại cho giấc ngủ và có thể buộc bạn cần thêm caffeine vào ngày hôm sau.

Ăn nhẹ 

Năng lượng trong cơ thể đến từ lượng calo bạn tiêu thụ, vì vậy nếu cảm thấy cơ thể uể oải, chậm chạp, bạn có thể cần phải nạp năng lượng. Nhưng đừng vội lao đến máy bán hàng tự động dưới sảnh; có một công thức đơn giản cho một bữa ăn nhẹ hoàn hảo (và tốt cho sức khỏe).

Lựa chọn một loại thức ăn có carbonhydrate và protein chính là công thức tối ưu nhất để cung cấp năng lượng, đồng thời giúp bạn no lâu hơn (và thỏa mãn hơn). Hãy thử một quả táo với một miếng phô mai que, bánh quy giòn với bơ đậu phộng hoặc một nửa thanh protein.

Rời khỏi bàn làm việc

Nếu bạn thấy mình gật gù tại bàn làm việc, có một giải pháp đơn giản: hãy đi bộ. Đây là nguồn năng lượng tự động giúp tăng cường lưu thông máu và giữ cho cơ bắp hoạt động. Và trước khi phàn nàn rằng không có nơi nào để đi bộ bên ngoài tòa nhà văn phòng của bạn, hãy lưu ý rằng mẹo này không cần đến những nơi có không khí trong lành. 

Hãy thường xuyên di chuyển đến máy nước nóng lạnh của công ty, đi vài vòng xung quanh văn phòng, hoặc đi bộ lên xuống cầu thang. Bạn nên đặt báo thức trên điện thoại để nhắc nhở bản thân đứng dậy và bước khỏi bàn làm việc mỗi giờ để giúp giảm bớt sự mệt mỏi và giữ cho trí não tập trung.

Tạo nên một bầu không khí mới mẻ

Cho dù làm việc trong văn phòng hay ở nhà, không khí xung quanh bạn có thể trở nên nhạt nhẽo, việc này chắc chắn không tốt cho việc đánh thức nguồn năng lượng trong bạn. Hãy khuấy động bầu không khí bằng cách khuếch tán các loại tinh dầu. 

Tinh dầu khuynh diệp và cam quýt có thể tiếp thêm sinh khí cho một cơ thể và tâm trí mệt mỏi. Nếu chỉ đơn giản ngửi một chút hương chanh không thực sự hiệu quả thì bạn cũng có thể thử tăng mức độ lên một chút (như thoa vào bên trong cổ tay chẳng hạn). Chỉ cần bảo đảm đọc kĩ hướng dẫn sử dụng vì một số loại tinh dầu có thể gây kích ứng da.

Ngủ trưa

Nếu bạn làm việc toàn thời gian hoặc bận chăm sóc trẻ em, một giấc ngủ trưa dài để phục hồi năng lượng có vẻ là điều xa xỉ. Nhưng tin tốt là bạn không cần đến một giấc ngủ dài để duy trì một buổi chiều tỉnh táo và tràn đầy năng lượng.

Thông thường, thời gian ngủ trưa lý tưởng là khoảng 20 phút. Những giấc ngủ trưa dài hơn thường khiến mọi người buồn ngủ hơn, một phần bởi vì càng đi sâu vào chu kỳ giấc ngủ, bạn càng dễ ngủ sâu và thức dậy giữa chừng trong giai đoạn đó thường khiến mọi người cảm thấy khó chịu hơn.

LILA

NHỮNG ĐÀN BÀ KHÔNG DÁM TỐT HƠN

Nhiều phụ nữ thông minh, có năng lực và giàu tiềm năng lại chọn sống trong những mối quan hệ không có tình yêu, những công việc không tương xứng với khả năng, hoặc những hoàn cảnh “tạm ổn nhưng không hạnh phúc”. Họ không dám lựa chọn tốt hơn, không phải vì thiếu khả...

PHÂN BIỆT NHÀ TÂM LÝ TRỊ LIỆU, BÁC SĨ TÂM THẦN VÀ BÁC SĨ THẦN KINH

Trong lĩnh vực chăm sóc sức khỏe tinh thần, việc phân biệt nhà tâm lý trị liệu, bác sĩ tâm thần và bác sĩ thần kinh không chỉ là vấn đề thuật ngữ, mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến việc một người có nhận được sự hỗ trợ phù hợp hay không. Mỗi chuyên môn có vai trò riêng,...

NỖI SỢ MẤT NGƯỜI THÂN

Nỗi sợ mất người thân là một trong những nỗi sợ cảm xúc mạnh mẽ nhất mà con người có thể trải nghiệm. Ở mức bề mặt, nó có thể xuất hiện như lo âu khi người mình thương không hồi đáp, hoảng hốt khi có dấu hiệu xung đột, hoặc cảm giác bất an mỗi khi có khoảng cách....

XẤU HỔ TÌNH DỤC MANG TÍNH VĂN HÓA

  Rất nhiều phụ nữ dị tính không hề thiếu ham muốn tình dục, nhưng họ mong muốn sự gần gũi, vuốt ve và kết nối cảm xúc nhiều hơn là quan hệ thâm nhập. Điều này không phải dấu hiệu lãnh cảm hay xa cách, mà xuất phát từ cơ chế xấu hổ tình dục (sexual shame) được...

KHI TA BỊ HẤP DẪN BỞI ĐIỀU LÀM TA TỔN THƯƠNG

  Trong trị liệu tâm lý, đặc biệt khi làm việc với sang chấn gắn bó, một hiện tượng lặp đi lặp lại thường thấy là việc thân chủ liên tục bị hấp dẫn bởi những kiểu người hoặc mối quan hệ gây tổn thương cho họ. Douglas C. Kort (2018) gọi hiện tượng này là CCSA –...

PHÂN BIỆT THAM VẤN TÂM LÝ, TÂM LÝ LÂM SÀNG VÀ TÂM LÝ TRỊ LIỆU

  Hiểu đúng để tiếp cận đúng dịch vụ sức khỏe tâm thần Trong bối cảnh sức khỏe tâm thần tại Việt Nam ngày càng được quan tâm, hàng loạt thuật ngữ chuyên môn như counseling (tham vấn tâm lý), clinical psychology (tâm lý lâm sàng) và psychotherapy (tâm lý trị liệu)...

SANG CHẤN ĐẠO ĐỨC – MORAL INJURY

Khi vết thương nằm ở tầng sâu của lương tâm Không phải mọi sang chấn đều đến từ sợ hãi hay bạo lực. Có những tổn thương không nhìn thấy bằng mắt thường, nhưng gặm nhấm con người từ bên trong – đó là sang chấn đạo đức (moral injury). Nó xuất hiện khi một người làm,...

PHÂN LY CƠ THỂ

  Phân ly cơ thể (somatic dissociation) là một dạng đặc biệt của phản ứng phân ly, trong đó sự tách rời không diễn ra ở cấp độ ý thức hay ký ức, mà biểu hiện trực tiếp thông qua cảm giác cơ thể, tri giác thân thể và các chức năng sinh học. Đây là một chiến lược...

PHÂN LY BẢN NGÃ

  Dissociative parts – hay các phần phân ly của bản ngã – là khái niệm trung tâm trong tâm lý học sang chấn hiện đại, mô tả hiện tượng tâm trí con người “tách ra” thành nhiều phần tương đối độc lập nhằm thích nghi với các trải nghiệm đau thương vượt quá khả năng...

PHÂN LY, TÊ LIỆT, ĐÔNG CỨNG GÂY ĐAU KHI QUAN HỆ

  Hiện tượng tê liệt, đông cứng hoặc phân ly ở bộ phận sinh dục nữ là một chủ đề nhạy cảm nhưng rất quan trọng trong lĩnh vực trị liệu tình dục và sang chấn. Đây không phải là dấu hiệu của sự “lạnh lùng” hay “thiếu ham muốn” như nhiều người lầm tưởng, mà là phản...

RỐI LOẠN PHÂN LY

  Khi tâm trí tách rời để sinh tồn Rối loạn phân ly là một cơ chế tự bảo vệ phức tạp của tâm trí, xảy ra khi con người phải đối diện với những trải nghiệm quá sức chịu đựng, thường là sang chấn nghiêm trọng trong thời thơ ấu như bạo hành, xâm hại tình dục, bỏ...

CAN THIỆP BẮT BUỘC THỦ PHẠM GÂY BẠO HÀNH

  Bạo lực gia đình là một trong những nguyên nhân gây sang chấn tâm lý nghiêm trọng và kéo dài nhất. Nhiều nạn nhân, đặc biệt là phụ nữ và trẻ em, phải sống trong trạng thái sợ hãi, bất lực và bị “đông cứng” (freeze response) trong suốt thời gian dài. Khi bị dồn...

NỖI ĐAU BẤT LỰC CỦA NGƯỜI SỐNG SÓT SAU XÂM HẠI

Trầm cảm là một trong những hệ quả tâm lý phổ biến và nặng nề nhất đối với những người từng trải qua xâm hại tình dục. Trải nghiệm bị xâm phạm không chỉ để lại nỗi đau thể chất và tinh thần tức thời mà còn làm xói mòn niềm tin cơ bản của con người vào sự an toàn, giá...

“TRẦM CẢM” DO “NGHIỆN” MẠNG XÃ HỘI

Trong xã hội hiện đại, mạng xã hội đã trở thành công cụ giao tiếp, giải trí và chia sẻ thông tin phổ biến. Tuy nhiên, việc sử dụng quá mức dẫn đến “nghiện mạng xã hội” đang trở thành một hiện tượng đáng báo động. Nghiện mạng xã hội không chỉ ảnh hưởng đến thói quen...

MỐI NGUY HIỂM KHI SỬ DỤNG MÀN HÌNH VỚI TRẺ EM

  Trong giai đoạn từ 0 đến 3 tuổi, não bộ của trẻ phát triển nhanh nhất và nhạy cảm nhất trong suốt cuộc đời. Đây là thời kỳ hình thành hàng tỷ kết nối thần kinh mới, được nuôi dưỡng qua những trải nghiệm thực tế như nghe giọng nói của cha mẹ, vận động, tiếp xúc...

“NGHIỆN” MẠNG XÃ HỘI

  Trong kỷ nguyên công nghệ, mạng xã hội, trò chơi điện tử và các ứng dụng giải trí như TikTok đã trở thành một phần quen thuộc của đời sống hằng ngày. Tuy nhiên, khi việc sử dụng không còn nằm trong tầm kiểm soát, trẻ em và thanh thiếu niên rất dễ rơi vào trạng...

“NGHIỆN” MÀN HÌNH

  Trong thời đại công nghệ số, thiết bị điện tử như điện thoại thông minh, máy tính bảng hay máy tính trở thành công cụ không thể thiếu trong học tập, làm việc và giải trí. Tuy nhiên, khi việc sử dụng mất kiểm soát, lấn át các hoạt động cần thiết khác và gây suy...

CHE GIẤU BÍ MẬT ĐỂ GIA ĐÌNH KHÔNG TAN VỠ

Trong nhiều gia đình, khi có một sự thật khó chấp nhận – như chuyện vợ hoặc chồng ngoại tình, hay việc hôn nhân không còn hạnh phúc – các thành viên thường chọn cách che giấu và né tránh. Người lớn nói dối rằng “mọi chuyện vẫn ổn”, con cái giả vờ tin, còn cả gia đình...

NÓI DỐI MÃN TÍNH

  Nói dối là hành vi con người nào cũng từng trải qua, nhưng khi nó trở thành một thói quen kéo dài và dường như ăn sâu vào cách tồn tại của một người, ta gọi đó là nói dối mãn tính. Đây không chỉ đơn thuần là sự gian lận hay thiếu trung thực, mà thường là một cơ...

LGBT+ – NỖI ĐAU MANG TÊN CÔ ĐƠN

  Cô đơn là trải nghiệm mà ai cũng từng nếm trải, nhưng với cộng đồng LGBT+, nỗi cô đơn thường mang màu sắc đặc biệt sâu và đau hơn. Khi một người lớn lên trong môi trường bị kỳ thị, từ chối hay không được công nhận, não bộ họ liên tục ghi nhận tín hiệu “mình...

NHỮNG ĐÀN BÀ KHÔNG DÁM TỐT HƠN

Nhiều phụ nữ thông minh, có năng lực và giàu tiềm năng lại chọn sống trong những mối quan hệ không có tình yêu, những công việc không tương xứng với khả năng, hoặc những hoàn cảnh “tạm ổn nhưng không hạnh phúc”. Họ không dám lựa chọn tốt hơn, không phải vì thiếu khả...

PHÂN BIỆT NHÀ TÂM LÝ TRỊ LIỆU, BÁC SĨ TÂM THẦN VÀ BÁC SĨ THẦN KINH

Trong lĩnh vực chăm sóc sức khỏe tinh thần, việc phân biệt nhà tâm lý trị liệu, bác sĩ tâm thần và bác sĩ thần kinh không chỉ là vấn đề thuật ngữ, mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến việc một người có nhận được sự hỗ trợ phù hợp hay không. Mỗi chuyên môn có vai trò riêng,...

NỖI SỢ MẤT NGƯỜI THÂN

Nỗi sợ mất người thân là một trong những nỗi sợ cảm xúc mạnh mẽ nhất mà con người có thể trải nghiệm. Ở mức bề mặt, nó có thể xuất hiện như lo âu khi người mình thương không hồi đáp, hoảng hốt khi có dấu hiệu xung đột, hoặc cảm giác bất an mỗi khi có khoảng cách....

KHI BẠN BỊ HẤP DẪN BỞI NGƯỜI “KHÔNG THỂ CÓ ĐƯỢC”

  Nhiều người, bất kể xu hướng tính dục hay bản dạng giới, đều trải nghiệm một mô thức lặp lại: họ chỉ rung động với những người “không thể thuộc về mình” — người đã có gia đình, người không quan tâm, người lạnh nhạt, hoặc những đối tượng mà ngay từ đầu họ biết...

XẤU HỔ TÌNH DỤC MANG TÍNH VĂN HÓA

  Rất nhiều phụ nữ dị tính không hề thiếu ham muốn tình dục, nhưng họ mong muốn sự gần gũi, vuốt ve và kết nối cảm xúc nhiều hơn là quan hệ thâm nhập. Điều này không phải dấu hiệu lãnh cảm hay xa cách, mà xuất phát từ cơ chế xấu hổ tình dục (sexual shame) được...

KHI TA BỊ HẤP DẪN BỞI ĐIỀU LÀM TA TỔN THƯƠNG

  Trong trị liệu tâm lý, đặc biệt khi làm việc với sang chấn gắn bó, một hiện tượng lặp đi lặp lại thường thấy là việc thân chủ liên tục bị hấp dẫn bởi những kiểu người hoặc mối quan hệ gây tổn thương cho họ. Douglas C. Kort (2018) gọi hiện tượng này là CCSA –...

PHÂN BIỆT THAM VẤN TÂM LÝ, TÂM LÝ LÂM SÀNG VÀ TÂM LÝ TRỊ LIỆU

  Hiểu đúng để tiếp cận đúng dịch vụ sức khỏe tâm thần Trong bối cảnh sức khỏe tâm thần tại Việt Nam ngày càng được quan tâm, hàng loạt thuật ngữ chuyên môn như counseling (tham vấn tâm lý), clinical psychology (tâm lý lâm sàng) và psychotherapy (tâm lý trị liệu)...

TẠI SAO VIỆT NAM ÍT NƠI ĐÀO TẠO TÂM LÝ TRỊ LIỆU?

Tâm lý trị liệu – hiểu như một ngành khoa học ứng dụng đòi hỏi đào tạo bài bản, giám sát lâm sàng và tiêu chuẩn đạo đức nghiêm ngặt – hiện còn khan hiếm tại Việt Nam. Sự thiếu hụt này không chỉ đến từ khó khăn trong hệ thống giáo dục mà còn bắt nguồn từ văn hóa, chính...

ĐỨA TRẺ VÀ NGƯỜI MẸ TRẦM CẢM

  Khi người mẹ rơi vào trầm cảm, đứa trẻ không chỉ mất đi nguồn chăm sóc thường xuyên mà còn thiếu vắng sự kết nối cảm xúc – yếu tố thiết yếu cho sự phát triển thần kinh và gắn bó. Trầm cảm khiến người mẹ trở nên rút lui, nét mặt ít biểu cảm, giọng nói phẳng, khả...

KHI NGƯỜI MẸ ĐE DỌA BỎ MẶT CON TRAI MÌNH…

  Khi một người mẹ đe dọa bỏ mặc, rời đi, hoặc “không cần con nữa”, trải nghiệm này gây ra một dạng sang chấn gắn bó đặc biệt nặng nề đối với đứa trẻ, kể cả khi lời đe dọa không trở thành sự thật. Đối với trẻ em, người mẹ đại diện cho sự sống còn, an toàn và ổn...

NỖI ĐAU MẤT NGƯỜI THÂN

Khi cơ thể và tâm trí cùng tan vỡ Mất người thân là một trong những trải nghiệm đau đớn nhất mà con người có thể trải qua. Nó không chỉ là việc một người rời khỏi cuộc đời ta, mà còn là sự sụp đổ của cảm giác gắn bó, an toàn và ý nghĩa sống. Với nhiều người, đây không...

SANG CHẤN ĐẠO ĐỨC – MORAL INJURY

Khi vết thương nằm ở tầng sâu của lương tâm Không phải mọi sang chấn đều đến từ sợ hãi hay bạo lực. Có những tổn thương không nhìn thấy bằng mắt thường, nhưng gặm nhấm con người từ bên trong – đó là sang chấn đạo đức (moral injury). Nó xuất hiện khi một người làm,...

PHÂN LY CƠ THỂ

  Phân ly cơ thể (somatic dissociation) là một dạng đặc biệt của phản ứng phân ly, trong đó sự tách rời không diễn ra ở cấp độ ý thức hay ký ức, mà biểu hiện trực tiếp thông qua cảm giác cơ thể, tri giác thân thể và các chức năng sinh học. Đây là một chiến lược...

PHÂN LY BẢN NGÃ

  Dissociative parts – hay các phần phân ly của bản ngã – là khái niệm trung tâm trong tâm lý học sang chấn hiện đại, mô tả hiện tượng tâm trí con người “tách ra” thành nhiều phần tương đối độc lập nhằm thích nghi với các trải nghiệm đau thương vượt quá khả năng...

NHỮNG ĐỨA TRẺ ĂN CẮP

Tiếng nói thầm lặng của nỗi đau Khi một đứa trẻ bị phát hiện ăn cắp, người lớn thường vội vàng quy kết đó là hành vi sai trái, vô đạo đức hay “mất dạy”. Thế nhưng, nếu ta dừng lại để lắng nghe phía sau hành vi ấy, ta sẽ nhận ra đó không chỉ là câu chuyện về một món đồ...

PHÂN LY, TÊ LIỆT, ĐÔNG CỨNG GÂY ĐAU KHI QUAN HỆ

  Hiện tượng tê liệt, đông cứng hoặc phân ly ở bộ phận sinh dục nữ là một chủ đề nhạy cảm nhưng rất quan trọng trong lĩnh vực trị liệu tình dục và sang chấn. Đây không phải là dấu hiệu của sự “lạnh lùng” hay “thiếu ham muốn” như nhiều người lầm tưởng, mà là phản...

RỐI LOẠN PHÂN LY

  Khi tâm trí tách rời để sinh tồn Rối loạn phân ly là một cơ chế tự bảo vệ phức tạp của tâm trí, xảy ra khi con người phải đối diện với những trải nghiệm quá sức chịu đựng, thường là sang chấn nghiêm trọng trong thời thơ ấu như bạo hành, xâm hại tình dục, bỏ...

CAN THIỆP BẮT BUỘC THỦ PHẠM GÂY BẠO HÀNH

  Bạo lực gia đình là một trong những nguyên nhân gây sang chấn tâm lý nghiêm trọng và kéo dài nhất. Nhiều nạn nhân, đặc biệt là phụ nữ và trẻ em, phải sống trong trạng thái sợ hãi, bất lực và bị “đông cứng” (freeze response) trong suốt thời gian dài. Khi bị dồn...

NỖI ĐAU BẤT LỰC CỦA NGƯỜI SỐNG SÓT SAU XÂM HẠI

Trầm cảm là một trong những hệ quả tâm lý phổ biến và nặng nề nhất đối với những người từng trải qua xâm hại tình dục. Trải nghiệm bị xâm phạm không chỉ để lại nỗi đau thể chất và tinh thần tức thời mà còn làm xói mòn niềm tin cơ bản của con người vào sự an toàn, giá...

“TRẦM CẢM” DO “NGHIỆN” MẠNG XÃ HỘI

Trong xã hội hiện đại, mạng xã hội đã trở thành công cụ giao tiếp, giải trí và chia sẻ thông tin phổ biến. Tuy nhiên, việc sử dụng quá mức dẫn đến “nghiện mạng xã hội” đang trở thành một hiện tượng đáng báo động. Nghiện mạng xã hội không chỉ ảnh hưởng đến thói quen...