PHÉP MÀU TỪ CÁC KỲ NGHỈ MINI

PHÉP MÀU TỪ CÁC KỲ NGHỈ MINI

 

Nhắc đến kỳ nghỉ, người ta thường nghĩ đến “sáng thức dậy ở một nơi xa”. Dù sự thật là những chuyến du lịch hoành tráng có thể vui vẻ và đem đến sự tươi mới, nhưng chúng có thể làm bạn tiêu tốn rất nhiều thời gian, năng lượng và tiền bạc.

Chỉ mới nghĩ đến việc lên kế hoạch cho một kỳ nghỉ đã khiến nhiều người cảm thấy mệt mỏi — không những phải điều chỉnh lịch trình cá nhân và thu xếp ngày nghỉ, mà còn phải tìm cách bàn giao các dự án lớn hoặc gác lại công việc để có thể có một kỳ nghỉ thoải mái. Vì vậy, một số người có thể trì hoãn việc sử dụng ngày nghỉ, cho rằng mình sẽ nghỉ phép khi không quá bận rộn, để rồi đến cuối năm họ mới nhận ra rằng đã bỏ lỡ những ngày nghỉ quý giá của mình.

Tôi nhận thấy rằng không nhất thiết phải có những kỳ nghỉ dài để tạo ảnh hưởng lớn đến sức khỏe và hạnh phúc của bạn. Trong thực tế, tôi đã thử nghiệm ý tưởng “kỳ nghỉ mini” thường xuyên, thường là cách tuần. Những khoảng thời gian nghỉ ngắn này có thể giúp tôi hạnh phúc hơn và cảm thấy cuộc sống bớt ngột ngạt.

Theo quan điểm của tôi, kỳ nghỉ mini là thời gian nghỉ kéo dài một ngày hoặc ngắn hơn. Do thời gian ngắn hơn, kỳ nghỉ mini thường cần ít nỗ lực hơn để lên kế hoạch và thường không cần nhờ người khác phụ trách công việc của mình khi nghỉ. Vì những lợi ích này, kỳ nghỉ kiểu này có thể được thực hiện thường xuyên hơn trong suốt cả năm, giúp bạn tái tạo năng lượng trước khi kiệt sức.

Nếu bạn luôn có cảm giác muốn nghỉ ngơi ngày này qua tháng nọ nhưng không cách nào thu xếp được một kỳ nghỉ dài, dưới đây là 4 cách để tận dụng những kỳ nghỉ mini.

Chuyến đi cuối tuần. Thay vì tự giới hạn kỳ nghỉ là những chuyến đi kéo dài cả tuần, hãy xem xét một chuyến đi 2-3 ngày đến những nơi gần chỗ bạn đang ở. Đặc biệt, nếu bạn sống trong khu đô thị, việc đi du lịch chỉ trong vài giờ có thể khiến bạn cảm thấy như đang ở một thế giới khác vậy.

Để chuyến đi thoải mái nhất, bạn hãy cân nhắc nghỉ ngày thứ Sáu để có thể sắp xếp đồ đạc, di chuyển đến điểm đến và làm vài thứ trước khi nghỉ ngơi. Như vậy bạn vẫn còn 2 ngày để khám phá nơi đó. Nếu về nhà vào giờ ăn tối chủ nhật, bạn có thể soạn đồ ra và dọn dẹp nhà cửa trước khi bắt đầu tuần làm việc mới.

Có thể bạn phải xử lý nhiều email hơn vào thứ Hai, nhưng hơn hết thì kỳ nghỉ mini không làm phát sinh khối lượng công việc lớn chờ giải quyết.

Lên danh sách các việc cá nhân cần làm. Đôi khi hoàn thành những việc nhỏ có thể khiến bạn cảm thấy tuyệt vời. Hãy cân nhắc dành ra một buổi chiều hoặc thậm chí là cả ngày để từ từ giải quyết tất cả những việc lặt vặt mà bạn muốn làm nhưng chưa thu xếp được thời gian. Ví dụ, nghĩ về những việc như cắt tóc, làm móng, thay nhớt xe hoặc khám bác sĩ. Bạn biết mình nên dành thời gian quan tâm đến những việc này nhưng rất khó thu xếp trong lịch trình bận rộn thường ngày.

Hoặc có thể bạn muốn dành thời gian để làm những thứ có lẽ không bao giờ làm được, chẳng hạn như chọn vật dụng sân vườn, mở các thùng đồ còn lại trong phòng khách hoặc mở tài khoản hưu trí. Về nguyên tắc, bạn có thể hoàn thành những việc này trong một đêm cuối tuần hoặc trong suốt ngày cuối tuần. Nhưng nếu bạn luôn thấy rằng mình không làm được và bạn có thời gian nghỉ phép, hãy tận dụng kỳ nghỉ để hoàn thành bớt một số việc trong danh sách tồn đọng dai dẳng này.

Những khoảng thời gian ngắn dành cho hoạt động xã hội. Khi người ta càng nhiều tuổi và đặc biệt sau khi kết hôn, họ có xu hướng giảm thời gian dành cho bạn bè. Có một cách để dành thời gian cho bạn bè mà không cảm thấy đang hy sinh thời gian cho gia đình là dành một hoặc hai giờ trong ngày để ăn trưa cùng một người bạn hoặc họp mặt nhóm bạn trước khi về nhà. Nếu chia thời gian thành những khoảng nhỏ, thì một ngày nghỉ có thể dễ dàng đem đến cho bạn 4 cơ hội kết nối với bạn bè mà bạn có thể hoàn toàn không có dịp gặp gỡ.

Nếu bạn khó có được một cuộc trò chuyện với người bạn đời mà không bị gián đoạn bởi sự quấy nhiễu của bọn trẻ xung quanh, một cách làm tương tự có thể hữu ích. Hãy xác định những ngày mà bạn hoặc cả hai có thể dành một chút thời gian để ở bên nhau. Dành thêm một hoặc hai giờ sẽ không tạo khác biệt trong công việc nhưng có thể tác động lớn đến chất lượng mối quan hệ của bạn.

Những ngày làm việc từ xa để giảm sức ép. Nhiều công ty cho phép nhân viên làm việc từ xa vài ngày trong tuần hoặc suốt tuần. Nếu phong cách làm việc này phù hợp và hữu ích cho bạn, hãy tận dụng cơ hội đó.

Làm việc từ xa về nguyên tắc không phải là một kỳ nghỉ ngắn, nhưng nó thường có thể tạo cảm giác tương tự. Nếu bạn phải mất từ 1 giờ trở lên để di chuyển đến công ty mỗi ngày, việc làm việc ở nhà có thể giúp tiết kiệm 2 giờ hoặc nhiều hơn để bạn có thể thực hiện những việc cá nhân hoặc dành thời gian cho hoạt động xã hội như đã đề cập phía trên.

Ngoài ra, đối với những ai làm việc trong văn phòng ồn ào, thiếu cửa sổ, hoặc nơi thường xuyên hội họp, làm việc từ xa có thể đem lại cảm giác thư thái. Thêm nữa, bạn có thể làm được nhiều việc hơn. Một không gian đẹp như tranh vẽ cũng có thể mang lại cảm giác tĩnh tại khi bạn đảm nhận các dự án căng thẳng. Tôi nhận ra rằng nếu làm việc trong một khung cảnh đẹp, như ở cạnh hồ nước, sẽ đem lại cảm giác tuyệt vời tương tự như một kỳ nghỉ. Môi trường xung quanh có tác động lớn đến cảm giác của tôi.

Thay vì xem “kỳ nghỉ” như một sự kiện trọng đại chỉ diễn ra một hoặc hai lần một năm, hãy để các kỳ nghỉ mini đem lại phép màu trong cuộc sống của bạn. Bằng cách tự cho phép mình dành thời gian riêng cho bản thân, bạn có thể cảm thấy dễ dàng hơn trong việc sắp xếp cuộc sống của mình.

LILA

Nhắc đến kỳ nghỉ, người ta thường nghĩ đến “sáng thức dậy ở một nơi xa”. Dù sự thật là những chuyến du lịch hoành tráng có thể vui vẻ và đem đến sự tươi mới, nhưng chúng có thể làm bạn tiêu tốn rất nhiều thời gian, năng lượng và tiền bạc.

Chỉ mới nghĩ đến việc lên kế hoạch cho một kỳ nghỉ đã khiến nhiều người cảm thấy mệt mỏi — không những phải điều chỉnh lịch trình cá nhân và thu xếp ngày nghỉ, mà còn phải tìm cách bàn giao các dự án lớn hoặc gác lại công việc để có thể có một kỳ nghỉ thoải mái. Vì vậy, một số người có thể trì hoãn việc sử dụng ngày nghỉ, cho rằng mình sẽ nghỉ phép khi không quá bận rộn, để rồi đến cuối năm họ mới nhận ra rằng đã bỏ lỡ những ngày nghỉ quý giá của mình.

Tôi nhận thấy rằng không nhất thiết phải có những kỳ nghỉ dài để tạo ảnh hưởng lớn đến sức khỏe và hạnh phúc của bạn. Trong thực tế, tôi đã thử nghiệm ý tưởng “kỳ nghỉ mini” thường xuyên, thường là cách tuần. Những khoảng thời gian nghỉ ngắn này có thể giúp tôi hạnh phúc hơn và cảm thấy cuộc sống bớt ngột ngạt.

Theo quan điểm của tôi, kỳ nghỉ mini là thời gian nghỉ kéo dài một ngày hoặc ngắn hơn. Do thời gian ngắn hơn, kỳ nghỉ mini thường cần ít nỗ lực hơn để lên kế hoạch và thường không cần nhờ người khác phụ trách công việc của mình khi nghỉ. Vì những lợi ích này, kỳ nghỉ kiểu này có thể được thực hiện thường xuyên hơn trong suốt cả năm, giúp bạn tái tạo năng lượng trước khi kiệt sức.

Nếu bạn luôn có cảm giác muốn nghỉ ngơi ngày này qua tháng nọ nhưng không cách nào thu xếp được một kỳ nghỉ dài, dưới đây là 4 cách để tận dụng những kỳ nghỉ mini.

Chuyến đi cuối tuần. Thay vì tự giới hạn kỳ nghỉ là những chuyến đi kéo dài cả tuần, hãy xem xét một chuyến đi 2-3 ngày đến những nơi gần chỗ bạn đang ở. Đặc biệt, nếu bạn sống trong khu đô thị, việc đi du lịch chỉ trong vài giờ có thể khiến bạn cảm thấy như đang ở một thế giới khác vậy.

Để chuyến đi thoải mái nhất, bạn hãy cân nhắc nghỉ ngày thứ Sáu để có thể sắp xếp đồ đạc, di chuyển đến điểm đến và làm vài thứ trước khi nghỉ ngơi. Như vậy bạn vẫn còn 2 ngày để khám phá nơi đó. Nếu về nhà vào giờ ăn tối chủ nhật, bạn có thể soạn đồ ra và dọn dẹp nhà cửa trước khi bắt đầu tuần làm việc mới.

Có thể bạn phải xử lý nhiều email hơn vào thứ Hai, nhưng hơn hết thì kỳ nghỉ mini không làm phát sinh khối lượng công việc lớn chờ giải quyết.

Lên danh sách các việc cá nhân cần làm. Đôi khi hoàn thành những việc nhỏ có thể khiến bạn cảm thấy tuyệt vời. Hãy cân nhắc dành ra một buổi chiều hoặc thậm chí là cả ngày để từ từ giải quyết tất cả những việc lặt vặt mà bạn muốn làm nhưng chưa thu xếp được thời gian. Ví dụ, nghĩ về những việc như cắt tóc, làm móng, thay nhớt xe hoặc khám bác sĩ. Bạn biết mình nên dành thời gian quan tâm đến những việc này nhưng rất khó thu xếp trong lịch trình bận rộn thường ngày.

Hoặc có thể bạn muốn dành thời gian để làm những thứ có lẽ không bao giờ làm được, chẳng hạn như chọn vật dụng sân vườn, mở các thùng đồ còn lại trong phòng khách hoặc mở tài khoản hưu trí. Về nguyên tắc, bạn có thể hoàn thành những việc này trong một đêm cuối tuần hoặc trong suốt ngày cuối tuần. Nhưng nếu bạn luôn thấy rằng mình không làm được và bạn có thời gian nghỉ phép, hãy tận dụng kỳ nghỉ để hoàn thành bớt một số việc trong danh sách tồn đọng dai dẳng này.

Những khoảng thời gian ngắn dành cho hoạt động xã hội. Khi người ta càng nhiều tuổi và đặc biệt sau khi kết hôn, họ có xu hướng giảm thời gian dành cho bạn bè. Có một cách để dành thời gian cho bạn bè mà không cảm thấy đang hy sinh thời gian cho gia đình là dành một hoặc hai giờ trong ngày để ăn trưa cùng một người bạn hoặc họp mặt nhóm bạn trước khi về nhà. Nếu chia thời gian thành những khoảng nhỏ, thì một ngày nghỉ có thể dễ dàng đem đến cho bạn 4 cơ hội kết nối với bạn bè mà bạn có thể hoàn toàn không có dịp gặp gỡ.

Nếu bạn khó có được một cuộc trò chuyện với người bạn đời mà không bị gián đoạn bởi sự quấy nhiễu của bọn trẻ xung quanh, một cách làm tương tự có thể hữu ích. Hãy xác định những ngày mà bạn hoặc cả hai có thể dành một chút thời gian để ở bên nhau. Dành thêm một hoặc hai giờ sẽ không tạo khác biệt trong công việc nhưng có thể tác động lớn đến chất lượng mối quan hệ của bạn.

Những ngày làm việc từ xa để giảm sức ép. Nhiều công ty cho phép nhân viên làm việc từ xa vài ngày trong tuần hoặc suốt tuần. Nếu phong cách làm việc này phù hợp và hữu ích cho bạn, hãy tận dụng cơ hội đó.

Làm việc từ xa về nguyên tắc không phải là một kỳ nghỉ ngắn, nhưng nó thường có thể tạo cảm giác tương tự. Nếu bạn phải mất từ 1 giờ trở lên để di chuyển đến công ty mỗi ngày, việc làm việc ở nhà có thể giúp tiết kiệm 2 giờ hoặc nhiều hơn để bạn có thể thực hiện những việc cá nhân hoặc dành thời gian cho hoạt động xã hội như đã đề cập phía trên.

Ngoài ra, đối với những ai làm việc trong văn phòng ồn ào, thiếu cửa sổ, hoặc nơi thường xuyên hội họp, làm việc từ xa có thể đem lại cảm giác thư thái. Thêm nữa, bạn có thể làm được nhiều việc hơn. Một không gian đẹp như tranh vẽ cũng có thể mang lại cảm giác tĩnh tại khi bạn đảm nhận các dự án căng thẳng. Tôi nhận ra rằng nếu làm việc trong một khung cảnh đẹp, như ở cạnh hồ nước, sẽ đem lại cảm giác tuyệt vời tương tự như một kỳ nghỉ. Môi trường xung quanh có tác động lớn đến cảm giác của tôi.

Thay vì xem “kỳ nghỉ” như một sự kiện trọng đại chỉ diễn ra một hoặc hai lần một năm, hãy để các kỳ nghỉ mini đem lại phép màu trong cuộc sống của bạn. Bằng cách tự cho phép mình dành thời gian riêng cho bản thân, bạn có thể cảm thấy dễ dàng hơn trong việc sắp xếp cuộc sống của mình.

LILA

KHI GAME TRỞ THÀNH CÁCH ĐIỀU HÒA THẦN KINH Ở TRẺ ADHD VÀ TỰ KỶ

  Trẻ ADHD và Tự kỷ không “dễ hư” hay “khó bảo” hơn, mà các em đang tự tìm cách điều hòa hệ thần kinh trong một thế giới quá tải và không được thiết kế cho não của mình. Game trở thành công cụ mạnh vì nó đáp ứng rất chính xác những nhu cầu sinh học–thần kinh mà...

TỔN THƯƠNG ÂM THẦM Ở TRẺ TRƯỜNG CHUYÊN, LỚP CHỌN

Trong tưởng tượng phổ biến, trẻ học ở trường chuyên, lớp chọn thường được xem là nhóm có năng lực vượt trội, được đầu tư tốt và có nhiều cơ hội phát triển. Các em “hoạt động tốt”, đạt thành tích cao, có vẻ tự tin và kỷ luật. Chính vì vậy, những khó khăn tâm lý của...

ĐỂ TANG LIÊN TỤC CHO MỘT CÁI CHẾT CHƯA XẢY RA

  Để tang liên tục cho một cái chết chưa xảy ra là một trạng thái tâm lý – thần kinh ít được gọi tên, nhưng lại khá phổ biến ở những người lớn lên cùng cha mẹ hoặc người chăm sóc mắc bệnh mãn tính, bệnh nặng, hoặc thường xuyên nói về nỗi đau và mong muốn không...

SANG CHẤN KHI SỐNG VỚI CHA MẸ MẮC BỆNH MÃN TÍNH

  Sang chấn hiện sinh (existential trauma) không xuất phát từ một biến cố bạo lực đơn lẻ, mà hình thành khi con người phải sống lâu dài trong sự đối diện với những câu hỏi cốt lõi của tồn tại: sự sống – cái chết – ý nghĩa – sự mong manh – trách nhiệm sống. Ở...

SANG CHẤN HIỆN SINH

Sang chấn hiện sinh (existential trauma) không hình thành từ một biến cố bạo lực rõ ràng, mà phát triển khi một con người phải sống lâu dài trong sự đối diện với những câu hỏi cốt lõi của tồn tại như sự sống, cái chết, ý nghĩa và tính mong manh của đời người. Với...

HÀNH TRÌNH TRỞ THÀNH NHÀ TÂM LÝ TRỊ LIỆU

Trở thành nhà tâm lý trị liệu không phải là một danh xưng đạt được sau vài khóa học, cũng không phải là kết quả trực tiếp của một văn bằng hay một mô hình trị liệu cụ thể. Đây là một hành trình dài, nhiều tầng, đòi hỏi sự chuẩn bị nghiêm túc cả về kiến thức, kỹ năng...

SÁNG CHẤN HẬU NGOẠI TÌNH

Sang chấn hậu ngoại tình (Post-Infidelity Trauma – PIT) là trạng thái tâm lý xảy ra khi một người phát hiện bạn đời hoặc người yêu phản bội. Đây không chỉ là nỗi buồn hay thất vọng thông thường, mà là tổn thương sâu sắc chạm vào cảm giác an toàn, tin tưởng và giá trị...

NHỮNG ĐÀN BÀ KHÔNG DÁM TỐT HƠN

Nhiều phụ nữ thông minh, có năng lực và giàu tiềm năng lại chọn sống trong những mối quan hệ không có tình yêu, những công việc không tương xứng với khả năng, hoặc những hoàn cảnh “tạm ổn nhưng không hạnh phúc”. Họ không dám lựa chọn tốt hơn, không phải vì thiếu khả...

PHÂN BIỆT NHÀ TÂM LÝ TRỊ LIỆU, BÁC SĨ TÂM THẦN VÀ BÁC SĨ THẦN KINH

Trong lĩnh vực chăm sóc sức khỏe tinh thần, việc phân biệt nhà tâm lý trị liệu, bác sĩ tâm thần và bác sĩ thần kinh không chỉ là vấn đề thuật ngữ, mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến việc một người có nhận được sự hỗ trợ phù hợp hay không. Mỗi chuyên môn có vai trò riêng,...

NỖI SỢ MẤT NGƯỜI THÂN

Nỗi sợ mất người thân là một trong những nỗi sợ cảm xúc mạnh mẽ nhất mà con người có thể trải nghiệm. Ở mức bề mặt, nó có thể xuất hiện như lo âu khi người mình thương không hồi đáp, hoảng hốt khi có dấu hiệu xung đột, hoặc cảm giác bất an mỗi khi có khoảng cách....

XẤU HỔ TÌNH DỤC MANG TÍNH VĂN HÓA

  Rất nhiều phụ nữ dị tính không hề thiếu ham muốn tình dục, nhưng họ mong muốn sự gần gũi, vuốt ve và kết nối cảm xúc nhiều hơn là quan hệ thâm nhập. Điều này không phải dấu hiệu lãnh cảm hay xa cách, mà xuất phát từ cơ chế xấu hổ tình dục (sexual shame) được...

KHI TA BỊ HẤP DẪN BỞI ĐIỀU LÀM TA TỔN THƯƠNG

  Trong trị liệu tâm lý, đặc biệt khi làm việc với sang chấn gắn bó, một hiện tượng lặp đi lặp lại thường thấy là việc thân chủ liên tục bị hấp dẫn bởi những kiểu người hoặc mối quan hệ gây tổn thương cho họ. Douglas C. Kort (2018) gọi hiện tượng này là CCSA –...

PHÂN BIỆT THAM VẤN TÂM LÝ, TÂM LÝ LÂM SÀNG VÀ TÂM LÝ TRỊ LIỆU

  Hiểu đúng để tiếp cận đúng dịch vụ sức khỏe tâm thần Trong bối cảnh sức khỏe tâm thần tại Việt Nam ngày càng được quan tâm, hàng loạt thuật ngữ chuyên môn như counseling (tham vấn tâm lý), clinical psychology (tâm lý lâm sàng) và psychotherapy (tâm lý trị liệu)...

SANG CHẤN ĐẠO ĐỨC – MORAL INJURY

Khi vết thương nằm ở tầng sâu của lương tâm Không phải mọi sang chấn đều đến từ sợ hãi hay bạo lực. Có những tổn thương không nhìn thấy bằng mắt thường, nhưng gặm nhấm con người từ bên trong – đó là sang chấn đạo đức (moral injury). Nó xuất hiện khi một người làm,...

PHÂN LY CƠ THỂ

  Phân ly cơ thể (somatic dissociation) là một dạng đặc biệt của phản ứng phân ly, trong đó sự tách rời không diễn ra ở cấp độ ý thức hay ký ức, mà biểu hiện trực tiếp thông qua cảm giác cơ thể, tri giác thân thể và các chức năng sinh học. Đây là một chiến lược...

PHÂN LY BẢN NGÃ

  Dissociative parts – hay các phần phân ly của bản ngã – là khái niệm trung tâm trong tâm lý học sang chấn hiện đại, mô tả hiện tượng tâm trí con người “tách ra” thành nhiều phần tương đối độc lập nhằm thích nghi với các trải nghiệm đau thương vượt quá khả năng...

PHÂN LY, TÊ LIỆT, ĐÔNG CỨNG GÂY ĐAU KHI QUAN HỆ

  Hiện tượng tê liệt, đông cứng hoặc phân ly ở bộ phận sinh dục nữ là một chủ đề nhạy cảm nhưng rất quan trọng trong lĩnh vực trị liệu tình dục và sang chấn. Đây không phải là dấu hiệu của sự “lạnh lùng” hay “thiếu ham muốn” như nhiều người lầm tưởng, mà là phản...

RỐI LOẠN PHÂN LY

  Khi tâm trí tách rời để sinh tồn Rối loạn phân ly là một cơ chế tự bảo vệ phức tạp của tâm trí, xảy ra khi con người phải đối diện với những trải nghiệm quá sức chịu đựng, thường là sang chấn nghiêm trọng trong thời thơ ấu như bạo hành, xâm hại tình dục, bỏ...

CAN THIỆP BẮT BUỘC THỦ PHẠM GÂY BẠO HÀNH

  Bạo lực gia đình là một trong những nguyên nhân gây sang chấn tâm lý nghiêm trọng và kéo dài nhất. Nhiều nạn nhân, đặc biệt là phụ nữ và trẻ em, phải sống trong trạng thái sợ hãi, bất lực và bị “đông cứng” (freeze response) trong suốt thời gian dài. Khi bị dồn...

NỖI ĐAU BẤT LỰC CỦA NGƯỜI SỐNG SÓT SAU XÂM HẠI

Trầm cảm là một trong những hệ quả tâm lý phổ biến và nặng nề nhất đối với những người từng trải qua xâm hại tình dục. Trải nghiệm bị xâm phạm không chỉ để lại nỗi đau thể chất và tinh thần tức thời mà còn làm xói mòn niềm tin cơ bản của con người vào sự an toàn, giá...

KHI GAME TRỞ THÀNH CÁCH ĐIỀU HÒA THẦN KINH Ở TRẺ ADHD VÀ TỰ KỶ

  Trẻ ADHD và Tự kỷ không “dễ hư” hay “khó bảo” hơn, mà các em đang tự tìm cách điều hòa hệ thần kinh trong một thế giới quá tải và không được thiết kế cho não của mình. Game trở thành công cụ mạnh vì nó đáp ứng rất chính xác những nhu cầu sinh học–thần kinh mà...

TỔN THƯƠNG ÂM THẦM Ở TRẺ TRƯỜNG CHUYÊN, LỚP CHỌN

Trong tưởng tượng phổ biến, trẻ học ở trường chuyên, lớp chọn thường được xem là nhóm có năng lực vượt trội, được đầu tư tốt và có nhiều cơ hội phát triển. Các em “hoạt động tốt”, đạt thành tích cao, có vẻ tự tin và kỷ luật. Chính vì vậy, những khó khăn tâm lý của...

ĐỂ TANG LIÊN TỤC CHO MỘT CÁI CHẾT CHƯA XẢY RA

  Để tang liên tục cho một cái chết chưa xảy ra là một trạng thái tâm lý – thần kinh ít được gọi tên, nhưng lại khá phổ biến ở những người lớn lên cùng cha mẹ hoặc người chăm sóc mắc bệnh mãn tính, bệnh nặng, hoặc thường xuyên nói về nỗi đau và mong muốn không...

SANG CHẤN KHI SỐNG VỚI CHA MẸ MẮC BỆNH MÃN TÍNH

  Sang chấn hiện sinh (existential trauma) không xuất phát từ một biến cố bạo lực đơn lẻ, mà hình thành khi con người phải sống lâu dài trong sự đối diện với những câu hỏi cốt lõi của tồn tại: sự sống – cái chết – ý nghĩa – sự mong manh – trách nhiệm sống. Ở...

SANG CHẤN HIỆN SINH

Sang chấn hiện sinh (existential trauma) không hình thành từ một biến cố bạo lực rõ ràng, mà phát triển khi một con người phải sống lâu dài trong sự đối diện với những câu hỏi cốt lõi của tồn tại như sự sống, cái chết, ý nghĩa và tính mong manh của đời người. Với...

HÀNH TRÌNH TRỞ THÀNH NHÀ TÂM LÝ TRỊ LIỆU

Trở thành nhà tâm lý trị liệu không phải là một danh xưng đạt được sau vài khóa học, cũng không phải là kết quả trực tiếp của một văn bằng hay một mô hình trị liệu cụ thể. Đây là một hành trình dài, nhiều tầng, đòi hỏi sự chuẩn bị nghiêm túc cả về kiến thức, kỹ năng...

PERFORMANCE ANXIETY Ở NAM GIỚI KHI QUAN HỆ: KHI CĂNG THẲNG LẤN ÁT SỰ GẦN GŨI

Performance anxiety (lo âu về khả năng tình dục) ở nam giới là một hiện tượng phổ biến hơn nhiều so với những gì xã hội thường thừa nhận. Không ít người đàn ông bước vào quan hệ tình dục với tâm thế căng thẳng, tự giám sát bản thân và sợ thất bại, thay vì cảm nhận...

SÁNG CHẤN HẬU NGOẠI TÌNH

Sang chấn hậu ngoại tình (Post-Infidelity Trauma – PIT) là trạng thái tâm lý xảy ra khi một người phát hiện bạn đời hoặc người yêu phản bội. Đây không chỉ là nỗi buồn hay thất vọng thông thường, mà là tổn thương sâu sắc chạm vào cảm giác an toàn, tin tưởng và giá trị...

NHỮNG ĐÀN BÀ KHÔNG DÁM TỐT HƠN

Nhiều phụ nữ thông minh, có năng lực và giàu tiềm năng lại chọn sống trong những mối quan hệ không có tình yêu, những công việc không tương xứng với khả năng, hoặc những hoàn cảnh “tạm ổn nhưng không hạnh phúc”. Họ không dám lựa chọn tốt hơn, không phải vì thiếu khả...

PHÂN BIỆT NHÀ TÂM LÝ TRỊ LIỆU, BÁC SĨ TÂM THẦN VÀ BÁC SĨ THẦN KINH

Trong lĩnh vực chăm sóc sức khỏe tinh thần, việc phân biệt nhà tâm lý trị liệu, bác sĩ tâm thần và bác sĩ thần kinh không chỉ là vấn đề thuật ngữ, mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến việc một người có nhận được sự hỗ trợ phù hợp hay không. Mỗi chuyên môn có vai trò riêng,...

NỖI SỢ MẤT NGƯỜI THÂN

Nỗi sợ mất người thân là một trong những nỗi sợ cảm xúc mạnh mẽ nhất mà con người có thể trải nghiệm. Ở mức bề mặt, nó có thể xuất hiện như lo âu khi người mình thương không hồi đáp, hoảng hốt khi có dấu hiệu xung đột, hoặc cảm giác bất an mỗi khi có khoảng cách....

KHI BẠN BỊ HẤP DẪN BỞI NGƯỜI “KHÔNG THỂ CÓ ĐƯỢC”

  Nhiều người, bất kể xu hướng tính dục hay bản dạng giới, đều trải nghiệm một mô thức lặp lại: họ chỉ rung động với những người “không thể thuộc về mình” — người đã có gia đình, người không quan tâm, người lạnh nhạt, hoặc những đối tượng mà ngay từ đầu họ biết...

XẤU HỔ TÌNH DỤC MANG TÍNH VĂN HÓA

  Rất nhiều phụ nữ dị tính không hề thiếu ham muốn tình dục, nhưng họ mong muốn sự gần gũi, vuốt ve và kết nối cảm xúc nhiều hơn là quan hệ thâm nhập. Điều này không phải dấu hiệu lãnh cảm hay xa cách, mà xuất phát từ cơ chế xấu hổ tình dục (sexual shame) được...

KHI TA BỊ HẤP DẪN BỞI ĐIỀU LÀM TA TỔN THƯƠNG

  Trong trị liệu tâm lý, đặc biệt khi làm việc với sang chấn gắn bó, một hiện tượng lặp đi lặp lại thường thấy là việc thân chủ liên tục bị hấp dẫn bởi những kiểu người hoặc mối quan hệ gây tổn thương cho họ. Douglas C. Kort (2018) gọi hiện tượng này là CCSA –...

PHÂN BIỆT THAM VẤN TÂM LÝ, TÂM LÝ LÂM SÀNG VÀ TÂM LÝ TRỊ LIỆU

  Hiểu đúng để tiếp cận đúng dịch vụ sức khỏe tâm thần Trong bối cảnh sức khỏe tâm thần tại Việt Nam ngày càng được quan tâm, hàng loạt thuật ngữ chuyên môn như counseling (tham vấn tâm lý), clinical psychology (tâm lý lâm sàng) và psychotherapy (tâm lý trị liệu)...

TẠI SAO VIỆT NAM ÍT NƠI ĐÀO TẠO TÂM LÝ TRỊ LIỆU?

Tâm lý trị liệu – hiểu như một ngành khoa học ứng dụng đòi hỏi đào tạo bài bản, giám sát lâm sàng và tiêu chuẩn đạo đức nghiêm ngặt – hiện còn khan hiếm tại Việt Nam. Sự thiếu hụt này không chỉ đến từ khó khăn trong hệ thống giáo dục mà còn bắt nguồn từ văn hóa, chính...

ĐỨA TRẺ VÀ NGƯỜI MẸ TRẦM CẢM

  Khi người mẹ rơi vào trầm cảm, đứa trẻ không chỉ mất đi nguồn chăm sóc thường xuyên mà còn thiếu vắng sự kết nối cảm xúc – yếu tố thiết yếu cho sự phát triển thần kinh và gắn bó. Trầm cảm khiến người mẹ trở nên rút lui, nét mặt ít biểu cảm, giọng nói phẳng, khả...

KHI NGƯỜI MẸ ĐE DỌA BỎ MẶT CON TRAI MÌNH…

  Khi một người mẹ đe dọa bỏ mặc, rời đi, hoặc “không cần con nữa”, trải nghiệm này gây ra một dạng sang chấn gắn bó đặc biệt nặng nề đối với đứa trẻ, kể cả khi lời đe dọa không trở thành sự thật. Đối với trẻ em, người mẹ đại diện cho sự sống còn, an toàn và ổn...

NỖI ĐAU MẤT NGƯỜI THÂN

Khi cơ thể và tâm trí cùng tan vỡ Mất người thân là một trong những trải nghiệm đau đớn nhất mà con người có thể trải qua. Nó không chỉ là việc một người rời khỏi cuộc đời ta, mà còn là sự sụp đổ của cảm giác gắn bó, an toàn và ý nghĩa sống. Với nhiều người, đây không...

SANG CHẤN ĐẠO ĐỨC – MORAL INJURY

Khi vết thương nằm ở tầng sâu của lương tâm Không phải mọi sang chấn đều đến từ sợ hãi hay bạo lực. Có những tổn thương không nhìn thấy bằng mắt thường, nhưng gặm nhấm con người từ bên trong – đó là sang chấn đạo đức (moral injury). Nó xuất hiện khi một người làm,...