QUY TẮC 100% DÀNH CHO PHỤ NỮ

QUY TẮC 100% DÀNH CHO PHỤ NỮ

Tôi có một người bạn từng là một tín đồ của các món ngọt nhưng đã quyết tâm cai “đường” từ 2 năm trước. Mỗi khi chúng tôi đi ăn cùng nhau, tôi hầu như không thể bỏ qua món tráng miệng. Mỗi lần như vậy, tôi đều “thử lòng” cô ấy bằng cách hỏi: “Cậu muốn ăn thử một miếng không?”. Và cô ấy luôn đáp lại ngay lập tức với vẻ thờ ơ như thể món tráng miệng không đáng xu nào trong mắt cô vậy: “Không, cảm ơn!”. Bạn nghĩ rằng cô ấy sẽ rất khó khăn để kiềm chế bản thân mỗi lần như vậy, đúng không?

Câu trả lời hoàn toàn ngược lại.

Bí quyết cô ấy chia sẻ với tôi trong một quyết định đã giúp thay đổi hoàn toàn cuộc sống của mình chính là: QUY TẮC 100%. Nói một cách đơn giản, thật dễ lãng phí thời gian, tiền bạc và năng lượng bằng cách không cam kết hết lòng với điều gì đó quan trọng đối với mỗi người trong cuộc sống. Ta ấp ủ ý định bắt đầu viết blog nhưng hết lần này đến lần khác bị phân tâm rồi trì hoãn. Ta chi tiêu cho việc mua sắm quần áo quá nhiều trong khi đã tự hứa với lòng sẽ cố gắng cắt giảm ngân sách mua sắm trực tuyến.

Những điều đó được tôi gọi là những việc “nỗ lực 99%” và khiến chúng ta kiệt sức. Nó tiêu hao năng lượng nhưng lại không tạo ra kết quả. Nó gây áp lực rất lớn và khiến chúng ta cảm thấy mình như một kẻ thất bại khi chưa hoàn toàn cam kết với thứ gì đó. Đặt nỗ lực 99% vào những thứ quan trọng trong cuộc sống có nghĩa là chúng ta không ngừng đánh rơi tiềm năng tốt nhất của mình và cảm thấy tồi tệ về điều đó.

Quy tắc 100%

Hãy xem xét các trường hợp sau đây: một người ăn chay nghiêm túc, một tác giả 6 lần có sách bán chạy nhất của tờ New York Times, và một diễn viên hài đều đặn cho ra đời video mới trên YouTube mới mỗi tuần với lượt xem ngất ngưởng. Không có ngoại lệ hoặc vi phạm hoặc biện minh ở đây.

Bạn nghĩ những việc họ làm được có khó không? Có lẽ khó khi họ bắt đầu vào lần đầu tiên. Nhưng bây giờ, cô gái “thuần chay” ấy biết chính xác loại thực phẩm cần mua, mua ở đâu và biết cách nấu nướng để có những bữa ăn chay ngon và bảo đảm chất lượng nhất. 

Tác giả đáng ngưỡng mộ ấy viết mỗi ngày như một thói quen không thể thiếu chứ không chỉ khi cảm thấy được truyền cảm hứng thú. Người diễn viên tài năng ấy liên tục học các kỹ năng mới, nghiên cứu và phát triển các thói quen mới, và rồi mỗi video sau đều tốt hơn so với video trước  đó.

Nếu có một thứ gì đó đang “giữ chân” bạn hết lần này qua lần khác, bạn có thể đã sa lầy vào kiểu “nỗ lực 99%” quá lâu rồi. Và đây là “liều thuốc” để bạn bung hết tất cả 100% tiềm năng của mình.

1. Xác định chính xác những gì bạn cần tập trung 100% để thực hiện

Sở thích viết lách? Nhiếp ảnh? Một ý tưởng kinh doanh đã được ấp ủ trong một khoảng thời gian dài nhưng cần bắt đầu hành động? Một thói quen bạn cần phải vứt bỏ hoàn toàn – mua sắm trực tuyến, uống nước có ga, hoặc thậm chí là từ bỏ một con người tệ hại nào đó?

Không phải mọi thứ trong cuộc sống đều cần nỗ lực 100%. Nhưng trái tim của bạn luôn biết được điều đó thực sự là gì. Bạn không cần phải phát cuồng và cam kết với hàng triệu thứ hoặc vứt bỏ mọi thứ thú vị trong cuộc sống của bạn. Giờ hãy đặt tay lên tim và lắng nghe. Điều cần nỗ lực 100 % của bạn ngay bây giờ có lẽ chỉ có một. Đó là gì vậy?

2. Nỗ lực hết sức

Hãy cam kết dành ra một giờ mỗi ngày để viết lách, 7 ngày một tuần. Xác định chính xác cách thực hiện giao dịch bán hàng đầu tiên cho dự án kinh doanh của bạn (bạn có thể làm được điều đó)! Xóa tài khoản mua sắm trực tuyến, hoàn toàn “nói không” với soda hoặc kết thúc mối quan hệ tệ hại đó một lần và mãi mãi. Và đừng nhìn lại.

Đối với tôi, tôi nhận ra rằng “100%” của mình chính là được viết blog mỗi ngày. Tôi đã nỗ lực 99% trong 4 năm, và sau khi nghe lời khuyên này, cuối cùng tôi đã hoàn thành nó – chỉ trong 4 tháng. Chuyện này không dễ dàng, nhưng nó dễ hơn rất nhiều so với việc luôn nghĩ về một website có những bài viết của mình trên đường đi làm, trong kỳ nghỉ hè, khi nấu ăn, và cả khi đi chơi cùng bạn bè.

Khi đẩy nỗ lực của mình đến 100%, tôi không thể quyết định khác đi. Hoặc là tập trung vào viết, hoặc là chết. 99% khó hơn rất nhiều. Nó đè nặng lên tôi hàng ngày, thậm chí hàng giờ. Nó nặng nề hơn chính bản thân của nhiệm vụ thực tế mà tôi cần thực hiện. 

Sự mệt mỏi khi phải đưa ra các quyết định khiến tôi chết dần chết mòn: “Tôi nên viết hay đi cà phê cùng hội bạn thân?” “Tôi nên viết hay là nên đi mua sắm?”, “Tôi nên viết hay nên gọi cho một người bạn?”… Khi tôi thiết lập cơ chế 100%, tôi không cần đưa ra quyết định kiểu như vậy nữa. Hoặc là viết, hoặc là chết, thế thôi.

3. Lặp đi lặp lại

Hạnh phúc thực sự là niềm vui chúng ta nếm trải khi phát huy tốt nhất tiềm năng của mình. Phần thưởng đáng khích lệ ở đây là khi áp dụng quy tắc 100% cho một nhiệm vụ có thể thực hiện, chúng ta sẽ hoàn thành nó. Một ý tưởng được triển khai. Một lời khuyên tốt dần trở thành thói quen. Một mục tiêu được hoàn thành.

Sau đó, nó giải phóng tâm trí để ta có thể nhìn rõ được những ưu tiên tiếp theo trong cuộc sống, vì ta không còn bị ám ảnh bởi cảm giác tội lỗi về những điều nửa vời khác. Và với quy tắc 100%, những thứ không quan trọng khác sẽ tự động giảm đi như một lẽ tất yếu.

Đã bao giờ bạn hỏi tại sao một số người thành công hơn những người khác? Đó là bởi vì họ cam kết hoàn toàn với một cái gì đó. Nếu ai đó tự tạo ra và phát triển tài sản của họ theo thời gian, bạn sẽ thấy rằng họ không thể có những chiến lược đầu tư nửa vời được. Nếu ai đó liên tục cho ra đời những cuốn sách bán chạy nhất, bạn biết rằng họ không viết kiểu “thường xuyên” hoặc chỉ khi nào hứng thú mới viết mà là viết “mỗi ngày”. Nếu ai đó đã xây dựng một kênh YouTube nổi tiếng, bạn biết rằng họ liên tục nỗ lực để đưa ra nội dung mới, độc đáo.

Và đó được gọi là cam kết.

Đọc giả có thể gửi chia sẻ câu hỏi, nhu cần tham vấn hoặc câu chuyện của bạn đến chúng tôi qua email: info@ladiesofvietnam.net, Zalo: +848 9934 4478. Chân thành cảm ơn và hẹn gặp các bạn trong những chương trình sắp tới.

LILA

Tôi có một người bạn từng là một tín đồ của các món ngọt nhưng đã quyết tâm cai “đường” từ 2 năm trước. Mỗi khi chúng tôi đi ăn cùng nhau, tôi hầu như không thể bỏ qua món tráng miệng. Mỗi lần như vậy, tôi đều “thử lòng” cô ấy bằng cách hỏi: “Cậu muốn ăn thử một miếng không?”. Và cô ấy luôn đáp lại ngay lập tức với vẻ thờ ơ như thể món tráng miệng không đáng xu nào trong mắt cô vậy: “Không, cảm ơn!”. Bạn nghĩ rằng cô ấy sẽ rất khó khăn để kiềm chế bản thân mỗi lần như vậy, đúng không?

Câu trả lời hoàn toàn ngược lại.

Bí quyết cô ấy chia sẻ với tôi trong một quyết định đã giúp thay đổi hoàn toàn cuộc sống của mình chính là: QUY TẮC 100%. Nói một cách đơn giản, thật dễ lãng phí thời gian, tiền bạc và năng lượng bằng cách không cam kết hết lòng với điều gì đó quan trọng đối với mỗi người trong cuộc sống. Ta ấp ủ ý định bắt đầu viết blog nhưng hết lần này đến lần khác bị phân tâm rồi trì hoãn. Ta chi tiêu cho việc mua sắm quần áo quá nhiều trong khi đã tự hứa với lòng sẽ cố gắng cắt giảm ngân sách mua sắm trực tuyến.

Những điều đó được tôi gọi là những việc “nỗ lực 99%” và khiến chúng ta kiệt sức. Nó tiêu hao năng lượng nhưng lại không tạo ra kết quả. Nó gây áp lực rất lớn và khiến chúng ta cảm thấy mình như một kẻ thất bại khi chưa hoàn toàn cam kết với thứ gì đó. Đặt nỗ lực 99% vào những thứ quan trọng trong cuộc sống có nghĩa là chúng ta không ngừng đánh rơi tiềm năng tốt nhất của mình và cảm thấy tồi tệ về điều đó.

Quy tắc 100%

Hãy xem xét các trường hợp sau đây: một người ăn chay nghiêm túc, một tác giả 6 lần có sách bán chạy nhất của tờ New York Times, và một diễn viên hài đều đặn cho ra đời video mới trên YouTube mới mỗi tuần với lượt xem ngất ngưởng. Không có ngoại lệ hoặc vi phạm hoặc biện minh ở đây.

Bạn nghĩ những việc họ làm được có khó không? Có lẽ khó khi họ bắt đầu vào lần đầu tiên. Nhưng bây giờ, cô gái “thuần chay” ấy biết chính xác loại thực phẩm cần mua, mua ở đâu và biết cách nấu nướng để có những bữa ăn chay ngon và bảo đảm chất lượng nhất. 

Tác giả đáng ngưỡng mộ ấy viết mỗi ngày như một thói quen không thể thiếu chứ không chỉ khi cảm thấy được truyền cảm hứng thú. Người diễn viên tài năng ấy liên tục học các kỹ năng mới, nghiên cứu và phát triển các thói quen mới, và rồi mỗi video sau đều tốt hơn so với video trước  đó.

Nếu có một thứ gì đó đang “giữ chân” bạn hết lần này qua lần khác, bạn có thể đã sa lầy vào kiểu “nỗ lực 99%” quá lâu rồi. Và đây là “liều thuốc” để bạn bung hết tất cả 100% tiềm năng của mình.

1. Xác định chính xác những gì bạn cần tập trung 100% để thực hiện

Sở thích viết lách? Nhiếp ảnh? Một ý tưởng kinh doanh đã được ấp ủ trong một khoảng thời gian dài nhưng cần bắt đầu hành động? Một thói quen bạn cần phải vứt bỏ hoàn toàn – mua sắm trực tuyến, uống nước có ga, hoặc thậm chí là từ bỏ một con người tệ hại nào đó?

Không phải mọi thứ trong cuộc sống đều cần nỗ lực 100%. Nhưng trái tim của bạn luôn biết được điều đó thực sự là gì. Bạn không cần phải phát cuồng và cam kết với hàng triệu thứ hoặc vứt bỏ mọi thứ thú vị trong cuộc sống của bạn. Giờ hãy đặt tay lên tim và lắng nghe. Điều cần nỗ lực 100 % của bạn ngay bây giờ có lẽ chỉ có một. Đó là gì vậy?

2. Nỗ lực hết sức

Hãy cam kết dành ra một giờ mỗi ngày để viết lách, 7 ngày một tuần. Xác định chính xác cách thực hiện giao dịch bán hàng đầu tiên cho dự án kinh doanh của bạn (bạn có thể làm được điều đó)! Xóa tài khoản mua sắm trực tuyến, hoàn toàn “nói không” với soda hoặc kết thúc mối quan hệ tệ hại đó một lần và mãi mãi. Và đừng nhìn lại.

Đối với tôi, tôi nhận ra rằng “100%” của mình chính là được viết blog mỗi ngày. Tôi đã nỗ lực 99% trong 4 năm, và sau khi nghe lời khuyên này, cuối cùng tôi đã hoàn thành nó – chỉ trong 4 tháng. Chuyện này không dễ dàng, nhưng nó dễ hơn rất nhiều so với việc luôn nghĩ về một website có những bài viết của mình trên đường đi làm, trong kỳ nghỉ hè, khi nấu ăn, và cả khi đi chơi cùng bạn bè.

Khi đẩy nỗ lực của mình đến 100%, tôi không thể quyết định khác đi. Hoặc là tập trung vào viết, hoặc là chết. 99% khó hơn rất nhiều. Nó đè nặng lên tôi hàng ngày, thậm chí hàng giờ. Nó nặng nề hơn chính bản thân của nhiệm vụ thực tế mà tôi cần thực hiện. 

Sự mệt mỏi khi phải đưa ra các quyết định khiến tôi chết dần chết mòn: “Tôi nên viết hay đi cà phê cùng hội bạn thân?” “Tôi nên viết hay là nên đi mua sắm?”, “Tôi nên viết hay nên gọi cho một người bạn?”… Khi tôi thiết lập cơ chế 100%, tôi không cần đưa ra quyết định kiểu như vậy nữa. Hoặc là viết, hoặc là chết, thế thôi.

3. Lặp đi lặp lại

Hạnh phúc thực sự là niềm vui chúng ta nếm trải khi phát huy tốt nhất tiềm năng của mình. Phần thưởng đáng khích lệ ở đây là khi áp dụng quy tắc 100% cho một nhiệm vụ có thể thực hiện, chúng ta sẽ hoàn thành nó. Một ý tưởng được triển khai. Một lời khuyên tốt dần trở thành thói quen. Một mục tiêu được hoàn thành.

Sau đó, nó giải phóng tâm trí để ta có thể nhìn rõ được những ưu tiên tiếp theo trong cuộc sống, vì ta không còn bị ám ảnh bởi cảm giác tội lỗi về những điều nửa vời khác. Và với quy tắc 100%, những thứ không quan trọng khác sẽ tự động giảm đi như một lẽ tất yếu.

Đã bao giờ bạn hỏi tại sao một số người thành công hơn những người khác? Đó là bởi vì họ cam kết hoàn toàn với một cái gì đó. Nếu ai đó tự tạo ra và phát triển tài sản của họ theo thời gian, bạn sẽ thấy rằng họ không thể có những chiến lược đầu tư nửa vời được. Nếu ai đó liên tục cho ra đời những cuốn sách bán chạy nhất, bạn biết rằng họ không viết kiểu “thường xuyên” hoặc chỉ khi nào hứng thú mới viết mà là viết “mỗi ngày”. Nếu ai đó đã xây dựng một kênh YouTube nổi tiếng, bạn biết rằng họ liên tục nỗ lực để đưa ra nội dung mới, độc đáo.

Và đó được gọi là cam kết.

Đọc giả có thể gửi chia sẻ câu hỏi, nhu cần tham vấn hoặc câu chuyện của bạn đến chúng tôi qua email: info@ladiesofvietnam.net, Zalo: +848 9934 4478. Chân thành cảm ơn và hẹn gặp các bạn trong những chương trình sắp tới.

LILA

VÌ SAO GẶP NHÀ TÂM LÝ TRỊ LIỆU LẠI BỊ ĐAU?

  Nhiều người bước vào phòng trị liệu với một kỳ vọng rất tự nhiên: được nhẹ lòng, được thấu hiểu, được giải tỏa. Nhưng sau vài buổi, họ lại ngạc nhiên khi thấy mình buồn hơn, dễ khóc hơn, thậm chí khó chịu và bối rối hơn trước. Điều này khiến không ít người tự...

SANG CHẤN GẮN BÓ Ở NAM GIỚI

Sang chấn gắn bó ở nam giới thường khó nhận diện vì nó không luôn biểu hiện bằng nước mắt hay sự phụ thuộc rõ rệt, mà bằng im lặng, rút lui và sự tự chủ quá mức. Khi một bé trai lớn lên trong môi trường mà người chăm sóc thiếu ổn định, lạnh lùng, bạo lực hoặc vắng...

CƠ THỂ VÀ KÝ ỨC XÂM HẠI

Cơ thể không quên, ngay cả khi tâm trí cố gắng làm điều đó. Với nhiều người từng trải qua xâm hại, ký ức không chỉ tồn tại dưới dạng hình ảnh hay câu chuyện có thể kể lại, mà tồn tại như cảm giác: một cơn co thắt ở bụng, một nhịp tim đột ngột tăng nhanh, một cảm giác...

TẠI SAO CON PHẢI HIỂU CHO CHA MẸ!

“Con phải hiểu cho cha mẹ” là một câu nói quen thuộc đến mức nhiều người tin rằng đó là dấu hiệu của sự trưởng thành, bao dung và chín chắn. Tuy nhiên, trong rất nhiều trường hợp, câu nói này không xuất phát từ sự thấu hiểu thật sự, mà từ một chiến lược sinh tồn rất...

KHI BẠN “BƯỚC RA” KHỎI SANG CHẤN GẮN BÓ GIA ĐÌNH

Khi một người con gái bước ra khỏi sang chấn gắn bó gia đình, điều thay đổi đầu tiên không phải là hành vi, mà là hệ quy chiếu nội tâm về yêu thương, trung thành và giá trị bản thân. Trong các gia đình mang sang chấn gắn bó, đặc biệt là những gia đình chịu ảnh hưởng...

KHI BẠN GHÉT CHÍNH CƠ THỂ MÌNH

  Những đứa trẻ lớn lên trong gia đình miệt thị hình thể không chỉ bị tổn thương bởi lời nói, mà bởi cách cơ thể chúng bị gắn với giá trị yêu thương ngay từ rất sớm. Khi một đứa trẻ liên tục nghe rằng mình “béo”, “xấu”, “đen”, “thô”, “không ra gì”, hoặc bị so...

EMDR – TRONG TRỊ LIỆU TỔN THƯƠNG GẮN BÓ

EMDR (Eye Movement Desensitization and Reprocessing) - Liệu pháp giải mẫn cảm và tái xử lý bằng chuyển động mắt - ngày càng được ứng dụng rộng rãi trong trị liệu sang chấn, đặc biệt hiệu quả với tổn thương gắn bó – những sang chấn hình thành trong các mối quan hệ gần...

EMDR TRONG TRỊ LIỆU SANG CHẤN PHỨC HỢP

  Sang chấn phức hợp (Complex Trauma, C-PTSD) không hình thành từ một sự kiện đơn lẻ, mà từ những trải nghiệm đau đớn lặp đi lặp lại, kéo dài và xảy ra trong các mối quan hệ quan trọng, đặc biệt là trong thời thơ ấu. Đó có thể là bị bỏ rơi về mặt cảm xúc, bị kiểm...

KHI CON GÁI BỊ CHA PHẢN BỘI

Với nhiều người con gái, người cha không chỉ là một nhân vật gia đình, mà còn là hình ảnh đầu tiên về sự bảo vệ, công bằng và giá trị của bản thân trong thế giới bên ngoài. Khi sự bảo vệ ấy bị rút lại, bị phủ nhận hoặc bị phản bội, nỗi đau để lại không ồn ào nhưng sâu...

NHỮNG CÔ CON GÁI KHÔNG ĐƯỢC MẸ BẢO VỆ

Một trong những nỗi đau sâu sắc nhưng ít được gọi tên nhất của phụ nữ là trải nghiệm không được mẹ bảo vệ. Đây không phải là nỗi đau đến từ việc thiếu tình thương rõ ràng, mà thường đến từ một nghịch lý: người mẹ vẫn ở đó, vẫn chăm lo, vẫn hy sinh, nhưng lại không...

TRỊ LIỆU LÀ MỘT MỐI QUAN HỆ

Nhiều người nghĩ trị liệu đơn thuần là một dịch vụ chuyên môn: gặp gỡ, trao đổi, xử lý vấn đề rồi kết thúc. Nhưng ở bản chất sâu hơn, trị liệu là một mối quan hệ – một mối quan hệ có cấu trúc, có ranh giới rõ ràng, nhưng vẫn là một không gian gắn bó. Trong không gian...

VÌ SAO GẶP NHÀ TÂM LÝ TRỊ LIỆU LẠI BỊ ĐAU?

  Nhiều người bước vào phòng trị liệu với một kỳ vọng rất tự nhiên: được nhẹ lòng, được thấu hiểu, được giải tỏa. Nhưng sau vài buổi, họ lại ngạc nhiên khi thấy mình buồn hơn, dễ khóc hơn, thậm chí khó chịu và bối rối hơn trước. Điều này khiến không ít người tự...

SANG CHẤN GẮN BÓ Ở NAM GIỚI

Sang chấn gắn bó ở nam giới thường khó nhận diện vì nó không luôn biểu hiện bằng nước mắt hay sự phụ thuộc rõ rệt, mà bằng im lặng, rút lui và sự tự chủ quá mức. Khi một bé trai lớn lên trong môi trường mà người chăm sóc thiếu ổn định, lạnh lùng, bạo lực hoặc vắng...

CƠ THỂ VÀ KÝ ỨC XÂM HẠI

Cơ thể không quên, ngay cả khi tâm trí cố gắng làm điều đó. Với nhiều người từng trải qua xâm hại, ký ức không chỉ tồn tại dưới dạng hình ảnh hay câu chuyện có thể kể lại, mà tồn tại như cảm giác: một cơn co thắt ở bụng, một nhịp tim đột ngột tăng nhanh, một cảm giác...

TẠI SAO CON PHẢI HIỂU CHO CHA MẸ!

“Con phải hiểu cho cha mẹ” là một câu nói quen thuộc đến mức nhiều người tin rằng đó là dấu hiệu của sự trưởng thành, bao dung và chín chắn. Tuy nhiên, trong rất nhiều trường hợp, câu nói này không xuất phát từ sự thấu hiểu thật sự, mà từ một chiến lược sinh tồn rất...

MOURNING – TIẾC THƯƠNG CHO CHA MẸ VẮNG MẶT

Mourning – tiếc thương cho cha mẹ không phải là tiếc thương vì họ đã qua đời, mà là tiếc thương cho những gì họ đã không thể, không sẵn sàng hoặc không đủ khả năng trao cho con khi còn sống. Đó là nỗi đau của một đứa trẻ từng mong chờ sự bảo vệ, nhất quán và an toàn...

KHI BẠN “BƯỚC RA” KHỎI SANG CHẤN GẮN BÓ GIA ĐÌNH

Khi một người con gái bước ra khỏi sang chấn gắn bó gia đình, điều thay đổi đầu tiên không phải là hành vi, mà là hệ quy chiếu nội tâm về yêu thương, trung thành và giá trị bản thân. Trong các gia đình mang sang chấn gắn bó, đặc biệt là những gia đình chịu ảnh hưởng...

KHI BẠN GHÉT CHÍNH CƠ THỂ MÌNH

  Những đứa trẻ lớn lên trong gia đình miệt thị hình thể không chỉ bị tổn thương bởi lời nói, mà bởi cách cơ thể chúng bị gắn với giá trị yêu thương ngay từ rất sớm. Khi một đứa trẻ liên tục nghe rằng mình “béo”, “xấu”, “đen”, “thô”, “không ra gì”, hoặc bị so...

EMDR – TRONG TRỊ LIỆU TỔN THƯƠNG GẮN BÓ

EMDR (Eye Movement Desensitization and Reprocessing) - Liệu pháp giải mẫn cảm và tái xử lý bằng chuyển động mắt - ngày càng được ứng dụng rộng rãi trong trị liệu sang chấn, đặc biệt hiệu quả với tổn thương gắn bó – những sang chấn hình thành trong các mối quan hệ gần...

EMDR TRONG TRỊ LIỆU SANG CHẤN PHỨC HỢP

  Sang chấn phức hợp (Complex Trauma, C-PTSD) không hình thành từ một sự kiện đơn lẻ, mà từ những trải nghiệm đau đớn lặp đi lặp lại, kéo dài và xảy ra trong các mối quan hệ quan trọng, đặc biệt là trong thời thơ ấu. Đó có thể là bị bỏ rơi về mặt cảm xúc, bị kiểm...