MÙI TẾT

MÙI TẾT

 

Đất trời vào Xuân mang theo những thanh âm rộn rã trong lòng từng con phố. Cái khoảnh khắc giao mùa chỉ kéo dài trong ít tuần ngắn ngủi nhưng cũng đủ khiến những người khách bộ hành vội vã nhất trở nên thi vị, nhạy cảm hơn với đời, với những thứ mùi nồng nàn của Tết.

Sáng nay thức giấc, những cơn gió se lạnh chợt ùa về xua tan cái oi ả hằng ngày. Sài Gòn trở gió, nghe đâu đêm qua có một cơn mưa Xuân vừa ghé qua hiên nhà đánh thức những giấc mơ trẻ thơ và làm đẹp hơn cho phố phường.

Mùi Tết, một thứ mùi quen thuộc của những người con Đất Việt, dù đi khắp bốn phương trời, cứ mỗi độ Xuân về thì như rằng ai cũng sẽ lại nhớ, lại hoài niệm về những ngày Xuân đầm ấm bên gia đình.

Xã hội càng phát triển, con người ta lại càng dễ cuốn theo những hối hả bộn bề. Chúng ta đơn giản hóa những mâm cơm, quầy bánh, rút ngắn thời gian được ở bên gia đình để hưởng Tết theo cách riêng của mình. Mùi Tết cũng vì thế mất dần hương vị đặc trưng của nó, cái mùi mà chỉ khi bạn thư thái mới cảm nhận được, cái mùi mà có người cho là cũ kĩ, mùi mà khi xa quê ai cũng khát khao một lần được trở về để cảm nhận, mùi của niềm nhớ tuổi thơ cùng những kỷ niệm gắn liền với Tết.

Rồi sẽ có lúc ta ngược về quá khứ để cảm nhận những đổi thay của cuộc sống. Tôi nhớ những ngày một mình ăn Tết ở ÚC, cũng bánh chưng, dưa hành, câu đối đỏ ở những khu chợ người Việt nhưng sao mà chạnh lòng da diết quá. Hơn 10 năm sống và làm việc ở đất khách quê người, tôi hiểu và càng thấm cái nỗi nhớ mùi Tết ở quê nhà. Vậy mà một khi ngày Tết rơi đúng vào những ngày đi làm thì ôi thôi coi như mình mất Tết.

Tết tha hương sẽ luôn khiến cho ta bồi hồi, chỉ có cái Tết đoàn viên hay được đón Xuân trên quê hương mình ta mới thấy lòng ấm lại. Bởi con người luôn cần một nơi để thuộc về, để nghe tiếng lòng mình thổn thức, nên Xuân đến Xuân đi chỉ làm những người con xa xứ thêm mong đợi, thêm chạnh lòng nếu lỡ dịp về bên ông bà, cha mẹ.

Khi xa quê, những nỗi nhớ sẽ càng nặng hơn khi ta chợt bắt gặp một mùi Tết, có những mùi mà ta tưởng rằng chỉ còn trong dĩ vãng.

Mùi khói bếp nấu bánh Tét với ông bà. Mùi đất bùn từ ao cá trước nhà vừa tát xong. Mùa hoa mai mới nở. Mùi pháo hăng khó chịu và đượm chút cay nồng nhưng lại là một mùi đặc trưng của Tết quê cũ. Mùi khói đốt đồng để ăn Tết. Mùi nhang trầm, nhang Thái tỏa khắp phố phường. Mùi hoa cúc, hoa vạn thọ ngào ngạt khắp đường quê làm lòng người như mở hội. Mùi quần áo mẹ mới may để dành mặc trong ngày đầu năm còn thơm mùi chỉ mới. Mùi của những tách trà đựng trong ấm dừa để giữ nhiệt. Mùi mứt chuối, mứt dừa vừa mới ngào để dâng cúng ông bà. Mùi của cánh cửa nhà mới sơn, hay mùi bộ lư đồng vừa đánh bóng.

Trăm thứ mùi quyện lại trong cảnh sum họp gia đình luôn làm chạnh lòng kẻ đi xa, ai rồi cũng muốn về để tận hưởng mùi Tết, mùi của sum vầy, mùi của quê hương khi mở hội.

Tôi là người thường hay hoài niệm, hay thích ngồi lặng lẽ đâu đó nhìn phố xá và nhớ lại những ngày đã qua. Tôi biết quá khứ thì lúc nào cũng đẹp vì ta luôn dành cho nó những ân tình, một lòng thiết tha, nâng niu và gìn giữ.

Ngày xưa khi còn nhỏ, Tết giống như một buổi tiệc xa hoa mà đứa trẻ con nào cũng mong muốn níu giữ. Giờ sống ở phố thị khá hơn nhưng sao tôi vẫn nhớ cái cảm giác nôn nao chờ đón Giao Thừa cùng ông bà, cha mẹ. Tôi thèm được nghe một khúc dân ca ngày cuối năm rộn rã suốt cả ngày trên những chương trình tivi chọn lọc. Kỉ niệm xưa hòa với dòng chảy của hiện tại, tôi thấy mình trưởng thành hơn và lưu giữ được nhiều hơn những ngày tháng cũ.

Sài Gòn vào ngày giáp Tết, những vạt nắng thưa dần, “ngàn cây thắp nến lên hai hàng” trên những con đường bao người qua kẻ lại. Rồi bỗng một ngày đầu năm, con đường xưa em qua bỗng nằm yên vắng. Sài Gòn giờ trở nên nhẹ nhàng, thanh khiết. Đôi chiếc xe máy dìu nhau qua từng con phố nhẹ tênh, tôi tần ngần nghĩ thế là lại một mùa Xuân nữa đã về trên quê hương – không chỉ riêng gì Sài Gòn của tôi đang đón Tết mà Sài Gòn còn đang ngóng đợi những người đi để trở về.

Tất cả mùi của kí ức đó tôi sẽ đặt tên là mùi nhớ vì dù có cố quên thì dư hương đó vẫn cứ mãi theo tôi đến suốt đời.

MIA

Đất trời vào Xuân mang theo những thanh âm rộn rã trong lòng từng con phố. Cái khoảnh khắc giao mùa chỉ kéo dài trong ít tuần ngắn ngủi nhưng cũng đủ khiến những người khách bộ hành vội vã nhất trở nên thi vị, nhạy cảm hơn với đời, với những thứ mùi nồng nàn của Tết.

Sáng nay thức giấc, những cơn gió se lạnh chợt ùa về xua tan cái oi ả hằng ngày. Sài Gòn trở gió, nghe đâu đêm qua có một cơn mưa Xuân vừa ghé qua hiên nhà đánh thức những giấc mơ trẻ thơ và làm đẹp hơn cho phố phường.

Mùi Tết, một thứ mùi quen thuộc của những người con Đất Việt, dù đi khắp bốn phương trời, cứ mỗi độ Xuân về thì như rằng ai cũng sẽ lại nhớ, lại hoài niệm về những ngày Xuân đầm ấm bên gia đình.

Xã hội càng phát triển, con người ta lại càng dễ cuốn theo những hối hả bộn bề. Chúng ta đơn giản hóa những mâm cơm, quầy bánh, rút ngắn thời gian được ở bên gia đình để hưởng Tết theo cách riêng của mình. Mùi Tết cũng vì thế mất dần hương vị đặc trưng của nó, cái mùi mà chỉ khi bạn thư thái mới cảm nhận được, cái mùi mà có người cho là cũ kĩ, mùi mà khi xa quê ai cũng khát khao một lần được trở về để cảm nhận, mùi của niềm nhớ tuổi thơ cùng những kỷ niệm gắn liền với Tết.

Rồi sẽ có lúc ta ngược về quá khứ để cảm nhận những đổi thay của cuộc sống. Tôi nhớ những ngày một mình ăn Tết ở ÚC, cũng bánh chưng, dưa hành, câu đối đỏ ở những khu chợ người Việt nhưng sao mà chạnh lòng da diết quá. Hơn 10 năm sống và làm việc ở đất khách quê người, tôi hiểu và càng thấm cái nỗi nhớ mùi Tết ở quê nhà. Vậy mà một khi ngày Tết rơi đúng vào những ngày đi làm thì ôi thôi coi như mình mất Tết.

Tết tha hương sẽ luôn khiến cho ta bồi hồi, chỉ có cái Tết đoàn viên hay được đón Xuân trên quê hương mình ta mới thấy lòng ấm lại. Bởi con người luôn cần một nơi để thuộc về, để nghe tiếng lòng mình thổn thức, nên Xuân đến Xuân đi chỉ làm những người con xa xứ thêm mong đợi, thêm chạnh lòng nếu lỡ dịp về bên ông bà, cha mẹ.

Khi xa quê, những nỗi nhớ sẽ càng nặng hơn khi ta chợt bắt gặp một mùi Tết, có những mùi mà ta tưởng rằng chỉ còn trong dĩ vãng.

Mùi khói bếp nấu bánh Tét với ông bà. Mùi đất bùn từ ao cá trước nhà vừa tát xong. Mùa hoa mai mới nở. Mùi pháo hăng khó chịu và đượm chút cay nồng nhưng lại là một mùi đặc trưng của Tết quê cũ. Mùi khói đốt đồng để ăn Tết. Mùi nhang trầm, nhang Thái tỏa khắp phố phường. Mùi hoa cúc, hoa vạn thọ ngào ngạt khắp đường quê làm lòng người như mở hội. Mùi quần áo mẹ mới may để dành mặc trong ngày đầu năm còn thơm mùi chỉ mới. Mùi của những tách trà đựng trong ấm dừa để giữ nhiệt. Mùi mứt chuối, mứt dừa vừa mới ngào để dâng cúng ông bà. Mùi của cánh cửa nhà mới sơn, hay mùi bộ lư đồng vừa đánh bóng.

Trăm thứ mùi quyện lại trong cảnh sum họp gia đình luôn làm chạnh lòng kẻ đi xa, ai rồi cũng muốn về để tận hưởng mùi Tết, mùi của sum vầy, mùi của quê hương khi mở hội.

Tôi là người thường hay hoài niệm, hay thích ngồi lặng lẽ đâu đó nhìn phố xá và nhớ lại những ngày đã qua. Tôi biết quá khứ thì lúc nào cũng đẹp vì ta luôn dành cho nó những ân tình, một lòng thiết tha, nâng niu và gìn giữ.

Ngày xưa khi còn nhỏ, Tết giống như một buổi tiệc xa hoa mà đứa trẻ con nào cũng mong muốn níu giữ. Giờ sống ở phố thị khá hơn nhưng sao tôi vẫn nhớ cái cảm giác nôn nao chờ đón Giao Thừa cùng ông bà, cha mẹ. Tôi thèm được nghe một khúc dân ca ngày cuối năm rộn rã suốt cả ngày trên những chương trình tivi chọn lọc. Kỉ niệm xưa hòa với dòng chảy của hiện tại, tôi thấy mình trưởng thành hơn và lưu giữ được nhiều hơn những ngày tháng cũ.

Sài Gòn vào ngày giáp Tết, những vạt nắng thưa dần, “ngàn cây thắp nến lên hai hàng” trên những con đường bao người qua kẻ lại. Rồi bỗng một ngày đầu năm, con đường xưa em qua bỗng nằm yên vắng. Sài Gòn giờ trở nên nhẹ nhàng, thanh khiết. Đôi chiếc xe máy dìu nhau qua từng con phố nhẹ tênh, tôi tần ngần nghĩ thế là lại một mùa Xuân nữa đã về trên quê hương – không chỉ riêng gì Sài Gòn của tôi đang đón Tết mà Sài Gòn còn đang ngóng đợi những người đi để trở về.

Tất cả mùi của kí ức đó tôi sẽ đặt tên là mùi nhớ vì dù có cố quên thì dư hương đó vẫn cứ mãi theo tôi đến suốt đời.

MIA

TẠI SAO NGƯỜI BỊ SO SÁNH THỜI THƠ ẤU DỄ YÊU TRONG BẤT AN

Những người lớn lên trong môi trường thường xuyên bị so sánh — với anh chị em, với người khác, hoặc với những chuẩn mực ngầm về “đứa trẻ tốt hơn” — rất dễ mang theo một kiểu yêu đầy bất an khi trưởng thành. Bất an này không phải do họ thiếu khả năng yêu, mà vì hệ...

YÊU AI CŨNG KHÔNG BAO GIỜ THẤY ĐỦ

Với nhiều người, cảm giác “mình không đủ, mình thua kém người khác” không xuất hiện một cách ngẫu nhiên trong các mối quan hệ trưởng thành. Nó thường bắt nguồn từ những trải nghiệm rất sớm, khi họ lớn lên trong môi trường bị so sánh — với anh chị em trong gia đình,...

SAU KHI RỜI NGƯỜI ÁI KỶ, VÌ SAO VẪN NHỚ VÀ QUAY LẠI

Việc rời khỏi một mối quan hệ mang tính ái kỷ không đồng nghĩa với việc cảm xúc chấm dứt. Trên thực tế, nhiều người trải nghiệm một nghịch lý đau đớn: dù đã rời đi vì bị tổn thương, họ vẫn nhớ, vẫn khao khát và đôi khi quay lại. Hiện tượng này không phản ánh sự yếu...

VÌ SAO NGƯỜI BỊ ÁI KỶ THU HÚT VÀ KHÓ RỜI ĐI

Những người ở lại lâu trong các mối quan hệ mang tính ái kỷ thường không phải vì họ “yếu đuối”, “thiếu hiểu biết” hay “mù quáng vì tình”. Ngược lại, rất nhiều người trong số họ nhạy cảm, có khả năng đồng cảm cao và quen chịu trách nhiệm cảm xúc từ sớm. Chính những đặc...

NGƯỜI ÁI KỶ CHỈ RỜI KHỎI BẠN KHI BẠN KHÔNG CÒN KHẢ NĂNG LỢI DỤNG

Trong các mối quan hệ mang tính ái kỷ cao, sự rời đi hiếm khi xảy ra vì hết tình cảm hay vì xung đột không thể giải quyết. Thay vào đó, sự đứt gãy thường xuất hiện khi đối phương không còn đáp ứng được chức năng điều tiết, nâng đỡ hoặc phục vụ cho nhu cầu tâm lý của...

KHI PHỤ NỮ DỊ TÍNH YÊU PHỤ NỮ ĐỒNG TÍNH

Trong thực hành lâm sàng, mối quan hệ giữa một phụ nữ dị tính và một phụ nữ đồng tính thường mang theo những động lực tâm lý phức tạp, không thể hiểu đơn giản như sự “lệch pha xu hướng tính dục”. Nhiều trường hợp cho thấy đây là những mối quan hệ được hình thành trong...

CẢM GIÁC “MÌNH KHÔNG ĐỦ”

Cảm giác “mình không đủ” không chỉ là một suy nghĩ thoáng qua về năng lực hay giá trị bản thân. Trong nhiều trường hợp, đó là một trạng thái tồn tại dai dẳng, ăn sâu vào cách cá nhân cảm nhận chính mình và thế giới xung quanh. Người mang cảm giác này có thể liên tục...

“MÌNH KHÔNG TIN CÓ NGƯỜI THẬT SỰ THƯƠNG MÌNH”

Trong thực hành lâm sàng, niềm tin “mình không tin có người thật sự thương mình” thường không xuất hiện như một suy nghĩ bề mặt, mà như một kết luận rất sâu được hình thành từ những trải nghiệm gắn bó sớm. Đây không đơn thuần là sự bi quan hay thiếu tự tin, mà là một...

NHỮNG NGƯỜI “GAY” HOÀN HẢO ĐẾN ĐAU LÒNG…

Có một kiểu hoàn hảo rất quen thuộc ở nhiều người gay: hoàn hảo đến mức không cho phép mình được thiếu, được yếu, được sai. Họ chăm chút ngoại hình, kỷ luật cơ thể, để ý từng chi tiết nhỏ trong cách ăn mặc, làm việc, giao tiếp và yêu đương. Từ bên ngoài, họ trông thu...

NGOẠI TÌNH SAU CẬN TỬ Ở NAM GIỚI

  Sau một cơn bạo bệnh, tai biến, hay ca phẫu thuật lớn, không ít nam giới trở về đời sống thường nhật với một trạng thái tâm lý rất khác. Họ sống sót, nhưng không thực sự “trở lại” như trước. Trong bối cảnh này, một số người trở nên bất cần, tìm kiếm cảm giác...

KHI PHỤ NỮ KHÔNG THIẾU LỰA CHỌN LẠI CHỌN ĐÀN ÔNG CÓ VỢ: GẮN BÓ ÁM ẢNH TINH VI

  Có một số phụ nữ thường khiến xã hội bối rối khi quan sát: họ có học thức, có địa vị xã hội, có khả năng tự chủ tài chính và không thiếu lựa chọn trong tình yêu, nhưng lại chọn yêu đàn ông đã có vợ. Họ không tìm kiếm tiền bạc hay chu cấp, thậm chí nhấn mạnh...

SUGAR BABY – MANG CẤU TRÚC SANG CHẤN: NHỮNG CÔ GÁI KHÔNG BAO GIỜ THẤY ĐỦ

Hiện tượng sugar baby thường bị nhìn nhận đơn giản như một lựa chọn thực dụng hoặc lối sống hưởng thụ. Tuy nhiên, trong thực hành lâm sàng, tồn tại một nhóm sugar baby mang cấu trúc sang chấn rõ rệt – những cô gái không bao giờ cảm thấy đủ, dù được chu cấp tài chính,...

KHI ĐỨA TRẺ LỚN LÊN TRONG ÁNH NHÌN DÈ BỈU

TỰ TI, NGOẠI HÌNH VÀ DẤU ẤN TRÊN CƠ THỂ** Có những đứa trẻ không bị đánh đập, nhưng lớn lên trong những lời nhận xét lặp đi lặp lại từ cha mẹ về ngoại hình của mình: “xấu”, “mập”, “đen”, “không ưa nhìn”, “so với người khác thì kém”. Những lời nói ấy thường được ngụy...

CÀNG THƯƠNG CÀNG ĐAU – KHI TÌNH CẢM DÀNH CHO CHA MẸ ĐƯỢC HÌNH THÀNH TRONG BẠO LỰC

Ở những người lớn lên trong gia đình có bạo hành, kiểm soát hoặc bất ổn cảm xúc kéo dài, tình thương dành cho cha mẹ thường không được hình thành trong sự an toàn. Khi cha hoặc mẹ vừa là người chăm sóc, vừa là nguồn gây sợ hãi, đứa trẻ không có lựa chọn rời đi. Để tồn...

SỢ VỀ TẾT – KHI GIA ĐÌNH LÀ NƠI LƯU GIỮ SANG CHẤN

  Những ngày Tết Nguyên đán thường được nhắc đến như thời điểm sum vầy, trở về, đoàn tụ. Nhưng với không ít bạn trẻ, Tết lại là khoảng thời gian nặng nề. Không phải vì họ ghét gia đình, mà vì cơ thể họ không cảm thấy an toàn khi quay về. Dù lý trí hiểu rằng “về...

CHIA TÁCH – ÁM ẢNH – CƯỠNG CHẾ MANG TÍNH SANG CHẤN

  Chia tách (splitting) không phải là dấu hiệu của yếu kém tâm lý, mà là một cơ chế sinh tồn của hệ thần kinh khi con người phải lớn lên trong môi trường quá nguy hiểm, quá mâu thuẫn, hoặc quá xâm nhập để có thể xử lý bằng một bản ngã thống nhất. Khi người chăm...

SEX DOLL HAY ROBOT?

Sex doll và robot tình dục thường bị gộp chung trong các cuộc tranh luận như biểu tượng của sự suy đồi hay lệch lạc trong đời sống thân mật. Tuy nhiên, nếu nhìn dưới góc độ tâm lý và gắn bó, câu hỏi quan trọng không phải là “chúng có đúng hay sai”, mà là: con người...

KHI BẠN YÊU AVATAR

  Yêu một avatar không còn là điều hiếm gặp trong thế giới số. Đó có thể là một nhân vật AI, một hình đại diện được cá nhân hóa, hay một thực thể không có thân thể nhưng luôn hiện diện. Nhiều người trải nghiệm cảm xúc gắn bó sâu sắc, thậm chí đau buồn, ghen...

KHI BẠN THÂN LÀ CHATBOT

Có một khoảnh khắc rất lạ của thời đại này: khi người mà ta trò chuyện nhiều nhất, hiểu ta nhanh nhất, và ở bên ta đều đặn nhất… lại không phải là một con người. Khi “bạn thân” là chatbot, nhiều người vội vàng gọi đó là lệch lạc, trốn tránh đời thực, hay suy thoái...

TẠI SAO CƯỠNG ÉP, BẠO LỰC KHÔNG HIỆU QUẢ VỚI TRẺ

Trước hết, các biện pháp cưỡng ép dựa trên giả định sai lầm rằng trẻ “cố tình hư”, “lười”, “nghiện”, hay “chống đối”. Trong thực tế, nhiều hành vi của trẻ là chiến lược sinh tồn của hệ thần kinh khi phải đối mặt với quá tải, thiếu an toàn hoặc thiếu khả năng tự điều...

TẠI SAO NGƯỜI BỊ SO SÁNH THỜI THƠ ẤU DỄ YÊU TRONG BẤT AN

Những người lớn lên trong môi trường thường xuyên bị so sánh — với anh chị em, với người khác, hoặc với những chuẩn mực ngầm về “đứa trẻ tốt hơn” — rất dễ mang theo một kiểu yêu đầy bất an khi trưởng thành. Bất an này không phải do họ thiếu khả năng yêu, mà vì hệ...

YÊU AI CŨNG KHÔNG BAO GIỜ THẤY ĐỦ

Với nhiều người, cảm giác “mình không đủ, mình thua kém người khác” không xuất hiện một cách ngẫu nhiên trong các mối quan hệ trưởng thành. Nó thường bắt nguồn từ những trải nghiệm rất sớm, khi họ lớn lên trong môi trường bị so sánh — với anh chị em trong gia đình,...

SAU KHI RỜI NGƯỜI ÁI KỶ, VÌ SAO VẪN NHỚ VÀ QUAY LẠI

Việc rời khỏi một mối quan hệ mang tính ái kỷ không đồng nghĩa với việc cảm xúc chấm dứt. Trên thực tế, nhiều người trải nghiệm một nghịch lý đau đớn: dù đã rời đi vì bị tổn thương, họ vẫn nhớ, vẫn khao khát và đôi khi quay lại. Hiện tượng này không phản ánh sự yếu...

VÌ SAO NGƯỜI BỊ ÁI KỶ THU HÚT VÀ KHÓ RỜI ĐI

Những người ở lại lâu trong các mối quan hệ mang tính ái kỷ thường không phải vì họ “yếu đuối”, “thiếu hiểu biết” hay “mù quáng vì tình”. Ngược lại, rất nhiều người trong số họ nhạy cảm, có khả năng đồng cảm cao và quen chịu trách nhiệm cảm xúc từ sớm. Chính những đặc...

NGƯỜI ÁI KỶ CHỈ RỜI KHỎI BẠN KHI BẠN KHÔNG CÒN KHẢ NĂNG LỢI DỤNG

Trong các mối quan hệ mang tính ái kỷ cao, sự rời đi hiếm khi xảy ra vì hết tình cảm hay vì xung đột không thể giải quyết. Thay vào đó, sự đứt gãy thường xuất hiện khi đối phương không còn đáp ứng được chức năng điều tiết, nâng đỡ hoặc phục vụ cho nhu cầu tâm lý của...

KHI PHỤ NỮ DỊ TÍNH YÊU PHỤ NỮ ĐỒNG TÍNH

Trong thực hành lâm sàng, mối quan hệ giữa một phụ nữ dị tính và một phụ nữ đồng tính thường mang theo những động lực tâm lý phức tạp, không thể hiểu đơn giản như sự “lệch pha xu hướng tính dục”. Nhiều trường hợp cho thấy đây là những mối quan hệ được hình thành trong...

CẢM GIÁC “MÌNH KHÔNG ĐỦ”

Cảm giác “mình không đủ” không chỉ là một suy nghĩ thoáng qua về năng lực hay giá trị bản thân. Trong nhiều trường hợp, đó là một trạng thái tồn tại dai dẳng, ăn sâu vào cách cá nhân cảm nhận chính mình và thế giới xung quanh. Người mang cảm giác này có thể liên tục...

“MÌNH KHÔNG TIN CÓ NGƯỜI THẬT SỰ THƯƠNG MÌNH”

Trong thực hành lâm sàng, niềm tin “mình không tin có người thật sự thương mình” thường không xuất hiện như một suy nghĩ bề mặt, mà như một kết luận rất sâu được hình thành từ những trải nghiệm gắn bó sớm. Đây không đơn thuần là sự bi quan hay thiếu tự tin, mà là một...

NHỮNG NGƯỜI “GAY” HOÀN HẢO ĐẾN ĐAU LÒNG…

Có một kiểu hoàn hảo rất quen thuộc ở nhiều người gay: hoàn hảo đến mức không cho phép mình được thiếu, được yếu, được sai. Họ chăm chút ngoại hình, kỷ luật cơ thể, để ý từng chi tiết nhỏ trong cách ăn mặc, làm việc, giao tiếp và yêu đương. Từ bên ngoài, họ trông thu...

NGOẠI TÌNH SAU CẬN TỬ Ở NAM GIỚI

  Sau một cơn bạo bệnh, tai biến, hay ca phẫu thuật lớn, không ít nam giới trở về đời sống thường nhật với một trạng thái tâm lý rất khác. Họ sống sót, nhưng không thực sự “trở lại” như trước. Trong bối cảnh này, một số người trở nên bất cần, tìm kiếm cảm giác...

KHI PHỤ NỮ KHÔNG THIẾU LỰA CHỌN LẠI CHỌN ĐÀN ÔNG CÓ VỢ: GẮN BÓ ÁM ẢNH TINH VI

  Có một số phụ nữ thường khiến xã hội bối rối khi quan sát: họ có học thức, có địa vị xã hội, có khả năng tự chủ tài chính và không thiếu lựa chọn trong tình yêu, nhưng lại chọn yêu đàn ông đã có vợ. Họ không tìm kiếm tiền bạc hay chu cấp, thậm chí nhấn mạnh...

SUGAR BABY – MANG CẤU TRÚC SANG CHẤN: NHỮNG CÔ GÁI KHÔNG BAO GIỜ THẤY ĐỦ

Hiện tượng sugar baby thường bị nhìn nhận đơn giản như một lựa chọn thực dụng hoặc lối sống hưởng thụ. Tuy nhiên, trong thực hành lâm sàng, tồn tại một nhóm sugar baby mang cấu trúc sang chấn rõ rệt – những cô gái không bao giờ cảm thấy đủ, dù được chu cấp tài chính,...

KHI ĐỨA TRẺ LỚN LÊN TRONG ÁNH NHÌN DÈ BỈU

TỰ TI, NGOẠI HÌNH VÀ DẤU ẤN TRÊN CƠ THỂ** Có những đứa trẻ không bị đánh đập, nhưng lớn lên trong những lời nhận xét lặp đi lặp lại từ cha mẹ về ngoại hình của mình: “xấu”, “mập”, “đen”, “không ưa nhìn”, “so với người khác thì kém”. Những lời nói ấy thường được ngụy...

CÀNG THƯƠNG CÀNG ĐAU – KHI TÌNH CẢM DÀNH CHO CHA MẸ ĐƯỢC HÌNH THÀNH TRONG BẠO LỰC

Ở những người lớn lên trong gia đình có bạo hành, kiểm soát hoặc bất ổn cảm xúc kéo dài, tình thương dành cho cha mẹ thường không được hình thành trong sự an toàn. Khi cha hoặc mẹ vừa là người chăm sóc, vừa là nguồn gây sợ hãi, đứa trẻ không có lựa chọn rời đi. Để tồn...

SỢ VỀ TẾT – KHI GIA ĐÌNH LÀ NƠI LƯU GIỮ SANG CHẤN

  Những ngày Tết Nguyên đán thường được nhắc đến như thời điểm sum vầy, trở về, đoàn tụ. Nhưng với không ít bạn trẻ, Tết lại là khoảng thời gian nặng nề. Không phải vì họ ghét gia đình, mà vì cơ thể họ không cảm thấy an toàn khi quay về. Dù lý trí hiểu rằng “về...

CHIA TÁCH – ÁM ẢNH – CƯỠNG CHẾ MANG TÍNH SANG CHẤN

  Chia tách (splitting) không phải là dấu hiệu của yếu kém tâm lý, mà là một cơ chế sinh tồn của hệ thần kinh khi con người phải lớn lên trong môi trường quá nguy hiểm, quá mâu thuẫn, hoặc quá xâm nhập để có thể xử lý bằng một bản ngã thống nhất. Khi người chăm...

SEX DOLL HAY ROBOT?

Sex doll và robot tình dục thường bị gộp chung trong các cuộc tranh luận như biểu tượng của sự suy đồi hay lệch lạc trong đời sống thân mật. Tuy nhiên, nếu nhìn dưới góc độ tâm lý và gắn bó, câu hỏi quan trọng không phải là “chúng có đúng hay sai”, mà là: con người...

KHI BẠN YÊU AVATAR

  Yêu một avatar không còn là điều hiếm gặp trong thế giới số. Đó có thể là một nhân vật AI, một hình đại diện được cá nhân hóa, hay một thực thể không có thân thể nhưng luôn hiện diện. Nhiều người trải nghiệm cảm xúc gắn bó sâu sắc, thậm chí đau buồn, ghen...

KHI BẠN THÂN LÀ CHATBOT

Có một khoảnh khắc rất lạ của thời đại này: khi người mà ta trò chuyện nhiều nhất, hiểu ta nhanh nhất, và ở bên ta đều đặn nhất… lại không phải là một con người. Khi “bạn thân” là chatbot, nhiều người vội vàng gọi đó là lệch lạc, trốn tránh đời thực, hay suy thoái...

TẠI SAO CƯỠNG ÉP, BẠO LỰC KHÔNG HIỆU QUẢ VỚI TRẺ

Trước hết, các biện pháp cưỡng ép dựa trên giả định sai lầm rằng trẻ “cố tình hư”, “lười”, “nghiện”, hay “chống đối”. Trong thực tế, nhiều hành vi của trẻ là chiến lược sinh tồn của hệ thần kinh khi phải đối mặt với quá tải, thiếu an toàn hoặc thiếu khả năng tự điều...