MÙI TẾT

MÙI TẾT

 

Đất trời vào Xuân mang theo những thanh âm rộn rã trong lòng từng con phố. Cái khoảnh khắc giao mùa chỉ kéo dài trong ít tuần ngắn ngủi nhưng cũng đủ khiến những người khách bộ hành vội vã nhất trở nên thi vị, nhạy cảm hơn với đời, với những thứ mùi nồng nàn của Tết.

Sáng nay thức giấc, những cơn gió se lạnh chợt ùa về xua tan cái oi ả hằng ngày. Sài Gòn trở gió, nghe đâu đêm qua có một cơn mưa Xuân vừa ghé qua hiên nhà đánh thức những giấc mơ trẻ thơ và làm đẹp hơn cho phố phường.

Mùi Tết, một thứ mùi quen thuộc của những người con Đất Việt, dù đi khắp bốn phương trời, cứ mỗi độ Xuân về thì như rằng ai cũng sẽ lại nhớ, lại hoài niệm về những ngày Xuân đầm ấm bên gia đình.

Xã hội càng phát triển, con người ta lại càng dễ cuốn theo những hối hả bộn bề. Chúng ta đơn giản hóa những mâm cơm, quầy bánh, rút ngắn thời gian được ở bên gia đình để hưởng Tết theo cách riêng của mình. Mùi Tết cũng vì thế mất dần hương vị đặc trưng của nó, cái mùi mà chỉ khi bạn thư thái mới cảm nhận được, cái mùi mà có người cho là cũ kĩ, mùi mà khi xa quê ai cũng khát khao một lần được trở về để cảm nhận, mùi của niềm nhớ tuổi thơ cùng những kỷ niệm gắn liền với Tết.

Rồi sẽ có lúc ta ngược về quá khứ để cảm nhận những đổi thay của cuộc sống. Tôi nhớ những ngày một mình ăn Tết ở ÚC, cũng bánh chưng, dưa hành, câu đối đỏ ở những khu chợ người Việt nhưng sao mà chạnh lòng da diết quá. Hơn 10 năm sống và làm việc ở đất khách quê người, tôi hiểu và càng thấm cái nỗi nhớ mùi Tết ở quê nhà. Vậy mà một khi ngày Tết rơi đúng vào những ngày đi làm thì ôi thôi coi như mình mất Tết.

Tết tha hương sẽ luôn khiến cho ta bồi hồi, chỉ có cái Tết đoàn viên hay được đón Xuân trên quê hương mình ta mới thấy lòng ấm lại. Bởi con người luôn cần một nơi để thuộc về, để nghe tiếng lòng mình thổn thức, nên Xuân đến Xuân đi chỉ làm những người con xa xứ thêm mong đợi, thêm chạnh lòng nếu lỡ dịp về bên ông bà, cha mẹ.

Khi xa quê, những nỗi nhớ sẽ càng nặng hơn khi ta chợt bắt gặp một mùi Tết, có những mùi mà ta tưởng rằng chỉ còn trong dĩ vãng.

Mùi khói bếp nấu bánh Tét với ông bà. Mùi đất bùn từ ao cá trước nhà vừa tát xong. Mùa hoa mai mới nở. Mùi pháo hăng khó chịu và đượm chút cay nồng nhưng lại là một mùi đặc trưng của Tết quê cũ. Mùi khói đốt đồng để ăn Tết. Mùi nhang trầm, nhang Thái tỏa khắp phố phường. Mùi hoa cúc, hoa vạn thọ ngào ngạt khắp đường quê làm lòng người như mở hội. Mùi quần áo mẹ mới may để dành mặc trong ngày đầu năm còn thơm mùi chỉ mới. Mùi của những tách trà đựng trong ấm dừa để giữ nhiệt. Mùi mứt chuối, mứt dừa vừa mới ngào để dâng cúng ông bà. Mùi của cánh cửa nhà mới sơn, hay mùi bộ lư đồng vừa đánh bóng.

Trăm thứ mùi quyện lại trong cảnh sum họp gia đình luôn làm chạnh lòng kẻ đi xa, ai rồi cũng muốn về để tận hưởng mùi Tết, mùi của sum vầy, mùi của quê hương khi mở hội.

Tôi là người thường hay hoài niệm, hay thích ngồi lặng lẽ đâu đó nhìn phố xá và nhớ lại những ngày đã qua. Tôi biết quá khứ thì lúc nào cũng đẹp vì ta luôn dành cho nó những ân tình, một lòng thiết tha, nâng niu và gìn giữ.

Ngày xưa khi còn nhỏ, Tết giống như một buổi tiệc xa hoa mà đứa trẻ con nào cũng mong muốn níu giữ. Giờ sống ở phố thị khá hơn nhưng sao tôi vẫn nhớ cái cảm giác nôn nao chờ đón Giao Thừa cùng ông bà, cha mẹ. Tôi thèm được nghe một khúc dân ca ngày cuối năm rộn rã suốt cả ngày trên những chương trình tivi chọn lọc. Kỉ niệm xưa hòa với dòng chảy của hiện tại, tôi thấy mình trưởng thành hơn và lưu giữ được nhiều hơn những ngày tháng cũ.

Sài Gòn vào ngày giáp Tết, những vạt nắng thưa dần, “ngàn cây thắp nến lên hai hàng” trên những con đường bao người qua kẻ lại. Rồi bỗng một ngày đầu năm, con đường xưa em qua bỗng nằm yên vắng. Sài Gòn giờ trở nên nhẹ nhàng, thanh khiết. Đôi chiếc xe máy dìu nhau qua từng con phố nhẹ tênh, tôi tần ngần nghĩ thế là lại một mùa Xuân nữa đã về trên quê hương – không chỉ riêng gì Sài Gòn của tôi đang đón Tết mà Sài Gòn còn đang ngóng đợi những người đi để trở về.

Tất cả mùi của kí ức đó tôi sẽ đặt tên là mùi nhớ vì dù có cố quên thì dư hương đó vẫn cứ mãi theo tôi đến suốt đời.

MIA

Đất trời vào Xuân mang theo những thanh âm rộn rã trong lòng từng con phố. Cái khoảnh khắc giao mùa chỉ kéo dài trong ít tuần ngắn ngủi nhưng cũng đủ khiến những người khách bộ hành vội vã nhất trở nên thi vị, nhạy cảm hơn với đời, với những thứ mùi nồng nàn của Tết.

Sáng nay thức giấc, những cơn gió se lạnh chợt ùa về xua tan cái oi ả hằng ngày. Sài Gòn trở gió, nghe đâu đêm qua có một cơn mưa Xuân vừa ghé qua hiên nhà đánh thức những giấc mơ trẻ thơ và làm đẹp hơn cho phố phường.

Mùi Tết, một thứ mùi quen thuộc của những người con Đất Việt, dù đi khắp bốn phương trời, cứ mỗi độ Xuân về thì như rằng ai cũng sẽ lại nhớ, lại hoài niệm về những ngày Xuân đầm ấm bên gia đình.

Xã hội càng phát triển, con người ta lại càng dễ cuốn theo những hối hả bộn bề. Chúng ta đơn giản hóa những mâm cơm, quầy bánh, rút ngắn thời gian được ở bên gia đình để hưởng Tết theo cách riêng của mình. Mùi Tết cũng vì thế mất dần hương vị đặc trưng của nó, cái mùi mà chỉ khi bạn thư thái mới cảm nhận được, cái mùi mà có người cho là cũ kĩ, mùi mà khi xa quê ai cũng khát khao một lần được trở về để cảm nhận, mùi của niềm nhớ tuổi thơ cùng những kỷ niệm gắn liền với Tết.

Rồi sẽ có lúc ta ngược về quá khứ để cảm nhận những đổi thay của cuộc sống. Tôi nhớ những ngày một mình ăn Tết ở ÚC, cũng bánh chưng, dưa hành, câu đối đỏ ở những khu chợ người Việt nhưng sao mà chạnh lòng da diết quá. Hơn 10 năm sống và làm việc ở đất khách quê người, tôi hiểu và càng thấm cái nỗi nhớ mùi Tết ở quê nhà. Vậy mà một khi ngày Tết rơi đúng vào những ngày đi làm thì ôi thôi coi như mình mất Tết.

Tết tha hương sẽ luôn khiến cho ta bồi hồi, chỉ có cái Tết đoàn viên hay được đón Xuân trên quê hương mình ta mới thấy lòng ấm lại. Bởi con người luôn cần một nơi để thuộc về, để nghe tiếng lòng mình thổn thức, nên Xuân đến Xuân đi chỉ làm những người con xa xứ thêm mong đợi, thêm chạnh lòng nếu lỡ dịp về bên ông bà, cha mẹ.

Khi xa quê, những nỗi nhớ sẽ càng nặng hơn khi ta chợt bắt gặp một mùi Tết, có những mùi mà ta tưởng rằng chỉ còn trong dĩ vãng.

Mùi khói bếp nấu bánh Tét với ông bà. Mùi đất bùn từ ao cá trước nhà vừa tát xong. Mùa hoa mai mới nở. Mùi pháo hăng khó chịu và đượm chút cay nồng nhưng lại là một mùi đặc trưng của Tết quê cũ. Mùi khói đốt đồng để ăn Tết. Mùi nhang trầm, nhang Thái tỏa khắp phố phường. Mùi hoa cúc, hoa vạn thọ ngào ngạt khắp đường quê làm lòng người như mở hội. Mùi quần áo mẹ mới may để dành mặc trong ngày đầu năm còn thơm mùi chỉ mới. Mùi của những tách trà đựng trong ấm dừa để giữ nhiệt. Mùi mứt chuối, mứt dừa vừa mới ngào để dâng cúng ông bà. Mùi của cánh cửa nhà mới sơn, hay mùi bộ lư đồng vừa đánh bóng.

Trăm thứ mùi quyện lại trong cảnh sum họp gia đình luôn làm chạnh lòng kẻ đi xa, ai rồi cũng muốn về để tận hưởng mùi Tết, mùi của sum vầy, mùi của quê hương khi mở hội.

Tôi là người thường hay hoài niệm, hay thích ngồi lặng lẽ đâu đó nhìn phố xá và nhớ lại những ngày đã qua. Tôi biết quá khứ thì lúc nào cũng đẹp vì ta luôn dành cho nó những ân tình, một lòng thiết tha, nâng niu và gìn giữ.

Ngày xưa khi còn nhỏ, Tết giống như một buổi tiệc xa hoa mà đứa trẻ con nào cũng mong muốn níu giữ. Giờ sống ở phố thị khá hơn nhưng sao tôi vẫn nhớ cái cảm giác nôn nao chờ đón Giao Thừa cùng ông bà, cha mẹ. Tôi thèm được nghe một khúc dân ca ngày cuối năm rộn rã suốt cả ngày trên những chương trình tivi chọn lọc. Kỉ niệm xưa hòa với dòng chảy của hiện tại, tôi thấy mình trưởng thành hơn và lưu giữ được nhiều hơn những ngày tháng cũ.

Sài Gòn vào ngày giáp Tết, những vạt nắng thưa dần, “ngàn cây thắp nến lên hai hàng” trên những con đường bao người qua kẻ lại. Rồi bỗng một ngày đầu năm, con đường xưa em qua bỗng nằm yên vắng. Sài Gòn giờ trở nên nhẹ nhàng, thanh khiết. Đôi chiếc xe máy dìu nhau qua từng con phố nhẹ tênh, tôi tần ngần nghĩ thế là lại một mùa Xuân nữa đã về trên quê hương – không chỉ riêng gì Sài Gòn của tôi đang đón Tết mà Sài Gòn còn đang ngóng đợi những người đi để trở về.

Tất cả mùi của kí ức đó tôi sẽ đặt tên là mùi nhớ vì dù có cố quên thì dư hương đó vẫn cứ mãi theo tôi đến suốt đời.

MIA

XÂM HẠI – NỖI ĐAU BỊ BỎ QUÊN TRONG CƠ THỂ

Xâm hại không chỉ là một sự kiện đã xảy ra trong quá khứ. Với nhiều người sống sót sau sang chấn kéo dài, đặc biệt là xâm hại thời thơ ấu hoặc bạo lực lặp đi lặp lại trong các mối quan hệ thân mật, nỗi đau ấy tiếp tục tồn tại trong cơ thể như một ký ức chưa bao giờ...

CPTSD VÀ ĐAU MÃN TÍNH Ở NAM GIỚI

CPTSD (Complex Post-Traumatic Stress Disorder) ở nam giới thường khó được nhận diện vì sang chấn không phải lúc nào cũng biểu hiện qua cảm xúc rõ rệt. Nhiều người đàn ông lớn lên trong môi trường dạy rằng họ phải mạnh mẽ, kiểm soát bản thân và không được “yếu đuối”....

KHI BẠN SINH TỒN TRONG ĐÈ NÉN VÀ BÙNG NỔ CAM XÚC

​Nhiều người sống với CPTSD (Complex Post-Traumatic Stress Disorder) không thực sự cảm thấy mình đang “sống”, mà giống như đang cố sinh tồn qua từng ngày. Một trong những đặc điểm phổ biến của CPTSD là sự dao động giữa hai trạng thái tưởng chừng đối lập: đè nén cảm...

KHI SANG CHẤN BIỂU HIỆN QUA CƠN ĐAU Ở NAM GIỚI

CPTSD (Complex Post-Traumatic Stress Disorder) ở nam giới thường khó được nhận diện vì biểu hiện của sang chấn không phải lúc nào cũng xuất hiện dưới dạng buồn bã, hoảng loạn hay khóc lóc. Nhiều nam giới lớn lên trong môi trường dạy rằng họ phải mạnh mẽ, chịu đựng và...

SANG CHẤN VÀ MỐI LIÊN HỆ VỚI ĐAU, VIÊM MẠN TÍNH

CPTSD (Complex Post-Traumatic Stress Disorder) không chỉ ảnh hưởng đến cảm xúc và tâm lý mà còn có tác động sâu sắc lên cơ thể sinh học. Nhiều nghiên cứu trong lĩnh vực thần kinh học và miễn dịch học cho thấy sang chấn kéo dài có thể làm tăng nguy cơ đau mạn tính và...

CHA MẸ CÀNG BẠO HÀNH, ĐỨA TRẺ CÀNG THƯƠNG VÀ BẢO VỆ

Một trong những điều khiến nhiều người khó hiểu nhất trong sang chấn thời thơ ấu là: tại sao một đứa trẻ bị đánh đập, sỉ nhục hoặc làm tổn thương lại vẫn yêu thương, bênh vực và bảo vệ chính cha mẹ của mình? Nhiều người nhìn từ bên ngoài có thể nghĩ rằng đứa trẻ...

NHỮNG ĐỨA TRẺ BỊ BẠO HÀNH ĐE DỌA TÍNH MẠNG

Không phải mọi đứa trẻ lớn lên trong bạo lực đều mang vết thương giống nhau. Với những đứa trẻ liên tục bị đánh đập, đe dọa, chứng kiến bạo lực nghiêm trọng hoặc sống trong nỗi sợ rằng mình có thể bị bỏ rơi, bị giết hay không thể sống sót, hệ thần kinh của các em...

CPTSD – PHÂN BIỆT “ĐÓNG BĂNG” VÀ “GIẢ CHẾT”

CPTSD (Rối loạn stress sau sang chấn phức hợp) không chỉ liên quan đến ký ức đau buồn mà còn ảnh hưởng sâu sắc đến hệ thần kinh tự động của cơ thể. Một trong những điều thường gây nhầm lẫn là trạng thái “đóng băng” và trạng thái “giả chết” hay “sụp đổ”. Dù cả hai đều...

NHỮNG CƠN ĐAU KHÔNG DỨT

Có những nỗi đau không đến từ một sự kiện duy nhất, mà đến từ việc phải sống quá lâu trong bất an, sợ hãi, mất kết nối hoặc cô độc về cảm xúc. Đó có thể là tuổi thơ lớn lên cùng bạo lực, bị bỏ mặc, phải chăm sóc cảm xúc cho cha mẹ, sống cạnh người bệnh nặng, người...

CPTSD – VÀ NHỮNG CƠN ĐAU TÂM LÝ ĐẾN THỂ LÝ

Có những người sống trong đau đớn quá lâu đến mức cơ thể họ bắt đầu đau thay cho tâm trí. Họ đau đầu kéo dài, căng ngực, đau dạ dày, tim đập nhanh, khó thở, mất ngủ, kiệt sức, co cứng vai gáy, rối loạn tiêu hóa hoặc cảm giác mệt mỏi triền miên mà không tìm ra nguyên...

KHI HẸN HÒ TRỞ THÀNH SÂN KHẤU

Gần đây, khi trò chuyện với một số bạn trẻ, có thể nhận ra một “lỗ hổng” đáng chú ý trong cách họ tiếp cận hẹn hò, tính dục và kết nối cảm xúc. Ở một số nam giới 18–25, việc bắt đầu một mối quan hệ trở nên rất khó khăn: họ ngại giao tiếp, sợ bị từ chối, lo âu khi phải...

NỤ CƯỜI BÊN NGOÀI – CƠ THỂ BÊN TRONG ĐANG NÓI “KHÔNG”

Khi một người duy trì trạng thái “ổn” quá lâu trong khi cơ thể luôn căng thẳng, đến một lúc nào đó, cơ thể sẽ bắt đầu “say no” – từ chối hợp tác. Sự từ chối này không xảy ra một cách đột ngột mà thường tích tụ âm thầm, rồi biểu hiện ra qua nhiều tầng: thể chất, cảm...

SỰ “TÍCH CỰC, ĐẦY NĂNG LƯỢNG” ĐẾN MỨC KHÔNG THỂ DỪNG LẠI

Có một nhóm người mà nếu chỉ nhìn từ bên ngoài, họ dường như hoàn toàn ổn: tích cực, năng động, biết quan tâm người khác, thậm chí còn là chỗ dựa cho nhiều người xung quanh. Họ cười nhiều, làm việc hiệu quả, hiếm khi than phiền. Nhưng bên dưới lớp vỏ “ổn định” đó, cơ...

KHI GIA ĐÌNH LÀ CƠN ÁC MỘNG

Sang chấn phức hợp (complex trauma) không phải là một sự kiện đơn lẻ, mà là kết quả của việc phải sống trong môi trường gây tổn thương kéo dài – nơi mà đáng lẽ phải là an toàn nhất: gia đình. Khi đứa trẻ lớn lên trong bạo lực, kiểm soát, bỏ bê cảm xúc, hoặc sự bất ổn...

HIỂU VỀ CPTSD TRONG ĐIỀU TRỊ TÂM LÝ VÀ TÂM THẦN

Hiểu về C-PTSD trong điều trị tâm lý và tâm thần là một bước quan trọng để tránh việc nhìn sai bản chất vấn đề và can thiệp không phù hợp. C-PTSD (Complex Post-Traumatic Stress Disorder – Rối loạn stress sau sang chấn phức hợp) không chỉ là “PTSD nặng hơn”, mà là một...

SEXLESS MARRIAGE-HÔN NHÂN KHÔNG TÌNH DỤC

Hôn nhân không tình dục (sexless marriage) là một thực trạng không hiếm gặp nhưng thường bị im lặng hóa, đặc biệt trong các bối cảnh văn hóa nơi tình dục khó được nói đến một cách cởi mở. Về mặt lâm sàng, tình trạng này thường được hiểu là cặp đôi có tần suất quan hệ...

RỐI LOẠN ĐIỀU HÒA HỆ THẦN KINH TRONG CPTSD

Rối loạn điều hòa hệ thần kinh là một đặc điểm trung tâm trong C-PTSD (Complex Post-Traumatic Stress Disorder – Rối loạn stress sau sang chấn phức hợp), phản ánh sự tổn thương kéo dài của hệ thống phản ứng sinh tồn trước những trải nghiệm sang chấn lặp đi lặp lại, đặc...

KHI BẠN LÀM MỌI THỨ CHO NGƯỜI KHÁC NHƯNG BỎ QUÊN MÌNH

Có những người luôn ở đó cho người khác: lắng nghe, hỗ trợ, gánh vác cảm xúc và cố gắng trở thành chỗ dựa. Họ cho đi rất nhiều, nhưng khi quay về với chính mình, lại cảm thấy cạn kiệt, trống rỗng và thiếu hụt. Đây là một biểu hiện điển hình của căng thẳng do cảm nhận...

KHI NÃO BỘ XỬ LÝ NỖI ĐAU: TỪ TÂM LÝ ĐẾN THỂ LÝ

Con người thường nghĩ rằng đau thể chất và đau tâm lý là hai trải nghiệm hoàn toàn khác nhau. Tuy nhiên, dưới góc nhìn khoa học thần kinh, não bộ xử lý hai loại “đau” này theo những cơ chế rất tương đồng. Khi một người bị tổn thương cơ thể – ví dụ như bị thương hay...

NHỮNG CƠN ĐAU TÂM LÝ

Không phải mọi nỗi đau đều nhìn thấy được. Có những cơn đau không có vết thương, không chảy máu, nhưng lại âm ỉ và kéo dài trong tâm trí. Đó là những cơn đau tâm lý – khi con người trải qua mất mát, bị từ chối, bị bỏ rơi, hoặc sống trong những trải nghiệm căng thẳng...

XÂM HẠI – NỖI ĐAU BỊ BỎ QUÊN TRONG CƠ THỂ

Xâm hại không chỉ là một sự kiện đã xảy ra trong quá khứ. Với nhiều người sống sót sau sang chấn kéo dài, đặc biệt là xâm hại thời thơ ấu hoặc bạo lực lặp đi lặp lại trong các mối quan hệ thân mật, nỗi đau ấy tiếp tục tồn tại trong cơ thể như một ký ức chưa bao giờ...

CPTSD VÀ ĐAU MÃN TÍNH Ở NAM GIỚI

CPTSD (Complex Post-Traumatic Stress Disorder) ở nam giới thường khó được nhận diện vì sang chấn không phải lúc nào cũng biểu hiện qua cảm xúc rõ rệt. Nhiều người đàn ông lớn lên trong môi trường dạy rằng họ phải mạnh mẽ, kiểm soát bản thân và không được “yếu đuối”....

KHI BẠN SINH TỒN TRONG ĐÈ NÉN VÀ BÙNG NỔ CAM XÚC

​Nhiều người sống với CPTSD (Complex Post-Traumatic Stress Disorder) không thực sự cảm thấy mình đang “sống”, mà giống như đang cố sinh tồn qua từng ngày. Một trong những đặc điểm phổ biến của CPTSD là sự dao động giữa hai trạng thái tưởng chừng đối lập: đè nén cảm...

KHI SANG CHẤN BIỂU HIỆN QUA CƠN ĐAU Ở NAM GIỚI

CPTSD (Complex Post-Traumatic Stress Disorder) ở nam giới thường khó được nhận diện vì biểu hiện của sang chấn không phải lúc nào cũng xuất hiện dưới dạng buồn bã, hoảng loạn hay khóc lóc. Nhiều nam giới lớn lên trong môi trường dạy rằng họ phải mạnh mẽ, chịu đựng và...

SANG CHẤN VÀ MỐI LIÊN HỆ VỚI ĐAU, VIÊM MẠN TÍNH

CPTSD (Complex Post-Traumatic Stress Disorder) không chỉ ảnh hưởng đến cảm xúc và tâm lý mà còn có tác động sâu sắc lên cơ thể sinh học. Nhiều nghiên cứu trong lĩnh vực thần kinh học và miễn dịch học cho thấy sang chấn kéo dài có thể làm tăng nguy cơ đau mạn tính và...

CHA MẸ CÀNG BẠO HÀNH, ĐỨA TRẺ CÀNG THƯƠNG VÀ BẢO VỆ

Một trong những điều khiến nhiều người khó hiểu nhất trong sang chấn thời thơ ấu là: tại sao một đứa trẻ bị đánh đập, sỉ nhục hoặc làm tổn thương lại vẫn yêu thương, bênh vực và bảo vệ chính cha mẹ của mình? Nhiều người nhìn từ bên ngoài có thể nghĩ rằng đứa trẻ...

NHỮNG ĐỨA TRẺ BỊ BẠO HÀNH ĐE DỌA TÍNH MẠNG

Không phải mọi đứa trẻ lớn lên trong bạo lực đều mang vết thương giống nhau. Với những đứa trẻ liên tục bị đánh đập, đe dọa, chứng kiến bạo lực nghiêm trọng hoặc sống trong nỗi sợ rằng mình có thể bị bỏ rơi, bị giết hay không thể sống sót, hệ thần kinh của các em...

CPTSD – PHÂN BIỆT “ĐÓNG BĂNG” VÀ “GIẢ CHẾT”

CPTSD (Rối loạn stress sau sang chấn phức hợp) không chỉ liên quan đến ký ức đau buồn mà còn ảnh hưởng sâu sắc đến hệ thần kinh tự động của cơ thể. Một trong những điều thường gây nhầm lẫn là trạng thái “đóng băng” và trạng thái “giả chết” hay “sụp đổ”. Dù cả hai đều...

NHỮNG CƠN ĐAU KHÔNG DỨT

Có những nỗi đau không đến từ một sự kiện duy nhất, mà đến từ việc phải sống quá lâu trong bất an, sợ hãi, mất kết nối hoặc cô độc về cảm xúc. Đó có thể là tuổi thơ lớn lên cùng bạo lực, bị bỏ mặc, phải chăm sóc cảm xúc cho cha mẹ, sống cạnh người bệnh nặng, người...

CPTSD – VÀ NHỮNG CƠN ĐAU TÂM LÝ ĐẾN THỂ LÝ

Có những người sống trong đau đớn quá lâu đến mức cơ thể họ bắt đầu đau thay cho tâm trí. Họ đau đầu kéo dài, căng ngực, đau dạ dày, tim đập nhanh, khó thở, mất ngủ, kiệt sức, co cứng vai gáy, rối loạn tiêu hóa hoặc cảm giác mệt mỏi triền miên mà không tìm ra nguyên...

KHI HẸN HÒ TRỞ THÀNH SÂN KHẤU

Gần đây, khi trò chuyện với một số bạn trẻ, có thể nhận ra một “lỗ hổng” đáng chú ý trong cách họ tiếp cận hẹn hò, tính dục và kết nối cảm xúc. Ở một số nam giới 18–25, việc bắt đầu một mối quan hệ trở nên rất khó khăn: họ ngại giao tiếp, sợ bị từ chối, lo âu khi phải...

NỤ CƯỜI BÊN NGOÀI – CƠ THỂ BÊN TRONG ĐANG NÓI “KHÔNG”

Khi một người duy trì trạng thái “ổn” quá lâu trong khi cơ thể luôn căng thẳng, đến một lúc nào đó, cơ thể sẽ bắt đầu “say no” – từ chối hợp tác. Sự từ chối này không xảy ra một cách đột ngột mà thường tích tụ âm thầm, rồi biểu hiện ra qua nhiều tầng: thể chất, cảm...

SỰ “TÍCH CỰC, ĐẦY NĂNG LƯỢNG” ĐẾN MỨC KHÔNG THỂ DỪNG LẠI

Có một nhóm người mà nếu chỉ nhìn từ bên ngoài, họ dường như hoàn toàn ổn: tích cực, năng động, biết quan tâm người khác, thậm chí còn là chỗ dựa cho nhiều người xung quanh. Họ cười nhiều, làm việc hiệu quả, hiếm khi than phiền. Nhưng bên dưới lớp vỏ “ổn định” đó, cơ...

KHI GIA ĐÌNH LÀ CƠN ÁC MỘNG

Sang chấn phức hợp (complex trauma) không phải là một sự kiện đơn lẻ, mà là kết quả của việc phải sống trong môi trường gây tổn thương kéo dài – nơi mà đáng lẽ phải là an toàn nhất: gia đình. Khi đứa trẻ lớn lên trong bạo lực, kiểm soát, bỏ bê cảm xúc, hoặc sự bất ổn...

HIỂU VỀ CPTSD TRONG ĐIỀU TRỊ TÂM LÝ VÀ TÂM THẦN

Hiểu về C-PTSD trong điều trị tâm lý và tâm thần là một bước quan trọng để tránh việc nhìn sai bản chất vấn đề và can thiệp không phù hợp. C-PTSD (Complex Post-Traumatic Stress Disorder – Rối loạn stress sau sang chấn phức hợp) không chỉ là “PTSD nặng hơn”, mà là một...

SEXLESS MARRIAGE-HÔN NHÂN KHÔNG TÌNH DỤC

Hôn nhân không tình dục (sexless marriage) là một thực trạng không hiếm gặp nhưng thường bị im lặng hóa, đặc biệt trong các bối cảnh văn hóa nơi tình dục khó được nói đến một cách cởi mở. Về mặt lâm sàng, tình trạng này thường được hiểu là cặp đôi có tần suất quan hệ...

RỐI LOẠN ĐIỀU HÒA HỆ THẦN KINH TRONG CPTSD

Rối loạn điều hòa hệ thần kinh là một đặc điểm trung tâm trong C-PTSD (Complex Post-Traumatic Stress Disorder – Rối loạn stress sau sang chấn phức hợp), phản ánh sự tổn thương kéo dài của hệ thống phản ứng sinh tồn trước những trải nghiệm sang chấn lặp đi lặp lại, đặc...

KHI BẠN LÀM MỌI THỨ CHO NGƯỜI KHÁC NHƯNG BỎ QUÊN MÌNH

Có những người luôn ở đó cho người khác: lắng nghe, hỗ trợ, gánh vác cảm xúc và cố gắng trở thành chỗ dựa. Họ cho đi rất nhiều, nhưng khi quay về với chính mình, lại cảm thấy cạn kiệt, trống rỗng và thiếu hụt. Đây là một biểu hiện điển hình của căng thẳng do cảm nhận...

KHI NÃO BỘ XỬ LÝ NỖI ĐAU: TỪ TÂM LÝ ĐẾN THỂ LÝ

Con người thường nghĩ rằng đau thể chất và đau tâm lý là hai trải nghiệm hoàn toàn khác nhau. Tuy nhiên, dưới góc nhìn khoa học thần kinh, não bộ xử lý hai loại “đau” này theo những cơ chế rất tương đồng. Khi một người bị tổn thương cơ thể – ví dụ như bị thương hay...

NHỮNG CƠN ĐAU TÂM LÝ

Không phải mọi nỗi đau đều nhìn thấy được. Có những cơn đau không có vết thương, không chảy máu, nhưng lại âm ỉ và kéo dài trong tâm trí. Đó là những cơn đau tâm lý – khi con người trải qua mất mát, bị từ chối, bị bỏ rơi, hoặc sống trong những trải nghiệm căng thẳng...