BÀN TAY TẶNG HOA HỒNG

BÀN TAY TẶNG HOA HỒNG

 

“Con gái đi đâu mà lâu quá không thấy đi xe bus vậy?”

“Con vẫn đi mỗi ngày chú ơi, tại không may mắn đi trúng tài của chú thôi.”

Chú tài xế già cười ngặt nghẽo rồi bật đĩa nhạc nhẹ nhàng thời của cô Giao Linh, Thanh Tuyền như thường nhật. Nghe đúng gu nhạc của ba, tôi cảm giác nhớ nhà da diết. Tôi lim dim nhắm mắt, gà gật vì tối qua lại làm cú đêm. 

Rồi tôi lại giật bắn mình vì tiếng chuông nhấn liên tục như kiểu mấy đứa trẻ phá chuông nhà hàng xóm. Một giọng nói chua lét khiến buổi sớm yên bình trở nên cộc cằn, khó chịu. 

 “Dừng xe. Anh có nghe chuông không vậy. Sao tới trạm rồi mà không chịu dừng?” – Một cô cũng khá đứng tuổi cáu gắt, hét ầm ở phía cuối xe. 

“Chị phải bấm chuống cách trạm năm mươi mét thì tôi mới đánh lái vào mà dừng được chị ơi. Sau này chị nghe thông báo rồi làm cho đúng nhé”.

“Làm sao mà người ta canh được là còn năm mươi mét, bấm chuông rồi thì phải tắp vào cho người ta xuống chứ! Tắp vào nhanh đi”.

Chú im lặng cho qua. 

Một thanh niên lên tiếng “Trên chỗ chuông có hướng dẫn đó cô ơi, xe tập thể chứ không phải xe nhà cô ạ”.

Cái nguýt dài thườn thượt là câu trả lời mà cô ấy dành cho anh thanh niên, khiến tôi bất giác phì cười. 

Xe lỡ trạm. Chú tài xế dừng ở một trạm kế cách đó khoảng 300-400m để cô ấy xuống xe, tiếng lầm bầm vẫn nheo nhéo mãi đến khi xe đóng cửa hẳn. 

“Gặp trúng mấy bà như vầy đôi co mệt óc, thôi im cho rồi con ạ”. Rồi chú lại cười hề hề tiếp tục hành trình. 

Có lẽ mọi người sẽ nghĩ rằng chú ấy là một trong những chú tài xế hàng hiếm ở Sài Gòn này. Nhưng thật ra, có rất nhiều bác tài tử tế như chú. Họ hài hước, lễ độ, nhường nhịn dù khách có “ba trợn” đến mức nào. Rất nhiều bác tài vẫn dừng xe rất đàng hoàng để đón, thả người già, trẻ con, bà bầu… 

Tuy nhiên, tôi không phủ nhận rằng có một bộ phận không nhỏ bác tài hay có thái độ cáu gắt, thiếu kiên nhẫn, thiếu kiểm soát hành vi và lời nói của mình. Chính bản thân tôi cũng đã gặp rất nhiều cảnh “chướng tai gai mắt” khi có vài lần xui xẻo “lên nhầm” xe vài bác hay chửi mắng khách, đặc biệt là người già. 

Nhưng cái sai không bao giờ chỉ xuất phát từ một phía. Chính vì sự đánh đồng từ phía tài xế dành cho hành khách và từ hành khách dành cho tài xế đã khiến cho mâu thuẫn liên tục phát sinh, mất khả năng hòa giải và không còn thái độ chừng mực trong cư xử giữa người và người nữa. 

Mỗi người đều có một định kiến cho sự việc mà mình nhìn thấy và mặc định điều đó là một chân lý vì nó xảy ra nhan nhản, được đồn thổi qua những bàn tay chủ quan “viết cho số đông”.

Nếu buổi sáng nào đó, chúng ta tình cờ thấy người tài xế vội vàng, ăn gấp gáp những muỗng cơm đã nguội, đựng trong chiếc cà mền để còn chạy kịp tài kế tiếp, thì có lẽ bạn sẽ nhẹ nhàng hơn khi bác lỡ quên mất tiếng chuông báo xuống xe mà đạp ga làm lỡ trạm dừng của bạn.

Nếu một ngày chúng ta nhìn thấy vào tầm 3-4h sáng, khi mọi người còn bình an trong giấc ngủ, họ phải luân phiên nhau dậy sớm để lấy tài đầu ngày, thì có lẽ chúng ta sẽ thông cảm cho những chuyến xe cuối, sự mỏi mệt và kẹt xe ở thành phố này sẽ làm người ta dễ cáu gắt hơn. 

Nếu chúng ta biết được rằng, đồng lương của các bác tài được tính theo số lượng cuốc chạy được trong tháng, nhưng về bến trễ hay sớm cũng đều bị phạt và trừ lương; nếu chúng ta hiểu được sự căng thẳng của hơn mười tiếng đồng hồ cầm vô lăng mà thời gian nghỉ để thở giữa cái chuyến chưa đến mười phút; thì có lẽ, chúng ta sẽ cảm thông cho những cái im lặng không trả lời của họ khi chúng ta báo dừng trạm mà không một lời đáp.

Nếu anh tài xế biết được rằng, cụ già hay đứng đón xe ở trạm không còn nhìn thấy rõ, phải chờ xe đến gần thật gần mới thấy được số xe mà vẫy tay nhờ rước, thì có lẽ anh sẽ không cong cớn mắng cụ rằng “Đón xe mà sao không biết vẫy từ sớm vậy”.

Nếu anh tài xế để ý được rằng em sinh viên ấy bị tật ở chân, mỗi lần lên xuống xe đều rất chậm chạp, thì anh sẽ không buông lời gay gắt “Lẹ lên, lề mề quá rồi đấy”. 

Nếu anh tài xế biết được rằng ông bác kia bị lãng tai, đi khám bệnh chẳng có con cháu đi cùng, thì khi bác bấm chuông báo dừng rồi bối rối khi biết mình đã nhầm vị trí, anh sẽ không gắt lên rằng “Mai mốt làm ơn nghe cho rõ tên trạm dùm”.

Chúng ta sẽ chẳng mất điều gì nếu chịu khó quan sát nhiều hơn, nhìn nhiều góc độ để tử tế hơn với nhau. Đừng chỉ nhìn bằng mắt, nghe bằng tai, mà hãy dùng trái tim và tình thương của mình để tặng cho nhau những nụ cười thay vì những lời nói thô kệch. 

Hoa hồng muôn đời vẫn là loài hoa đại diện cho tình yêu. 

Và bàn tay tặng hoa hồng bao giờ cũng sẽ phảng phất hương thơm. 

Một buổi sáng sẽ an lành, khi chúng ta bước xuống xe bus và không quên câu cảm ơn đầy trìu mến. 

LẠC NHIÊN

 

 

“Con gái đi đâu mà lâu quá không thấy đi xe bus vậy?”

“Con vẫn đi mỗi ngày chú ơi, tại không may mắn đi trúng tài của chú thôi.”

Chú tài xế già cười ngặt nghẽo rồi bật đĩa nhạc nhẹ nhàng thời của cô Giao Linh, Thanh Tuyền như thường nhật. Nghe đúng gu nhạc của ba, tôi cảm giác nhớ nhà da diết. Tôi lim dim nhắm mắt, gà gật vì tối qua lại làm cú đêm. 

Rồi tôi lại giật bắn mình vì tiếng chuông nhấn liên tục như kiểu mấy đứa trẻ phá chuông nhà hàng xóm. Một giọng nói chua lét khiến buổi sớm yên bình trở nên cộc cằn, khó chịu. 

 “Dừng xe. Anh có nghe chuông không vậy. Sao tới trạm rồi mà không chịu dừng?” – Một cô cũng khá đứng tuổi cáu gắt, hét ầm ở phía cuối xe. 

“Chị phải bấm chuống cách trạm năm mươi mét thì tôi mới đánh lái vào mà dừng được chị ơi. Sau này chị nghe thông báo rồi làm cho đúng nhé”.

“Làm sao mà người ta canh được là còn năm mươi mét, bấm chuông rồi thì phải tắp vào cho người ta xuống chứ! Tắp vào nhanh đi”.

Chú im lặng cho qua. 

Một thanh niên lên tiếng “Trên chỗ chuông có hướng dẫn đó cô ơi, xe tập thể chứ không phải xe nhà cô ạ”.

Cái nguýt dài thườn thượt là câu trả lời mà cô ấy dành cho anh thanh niên, khiến tôi bất giác phì cười. 

Xe lỡ trạm. Chú tài xế dừng ở một trạm kế cách đó khoảng 300-400m để cô ấy xuống xe, tiếng lầm bầm vẫn nheo nhéo mãi đến khi xe đóng cửa hẳn. 

“Gặp trúng mấy bà như vầy đôi co mệt óc, thôi im cho rồi con ạ”. Rồi chú lại cười hề hề tiếp tục hành trình. 

Có lẽ mọi người sẽ nghĩ rằng chú ấy là một trong những chú tài xế hàng hiếm ở Sài Gòn này. Nhưng thật ra, có rất nhiều bác tài tử tế như chú. Họ hài hước, lễ độ, nhường nhịn dù khách có “ba trợn” đến mức nào. Rất nhiều bác tài vẫn dừng xe rất đàng hoàng để đón, thả người già, trẻ con, bà bầu… 

Tuy nhiên, tôi không phủ nhận rằng có một bộ phận không nhỏ bác tài hay có thái độ cáu gắt, thiếu kiên nhẫn, thiếu kiểm soát hành vi và lời nói của mình. Chính bản thân tôi cũng đã gặp rất nhiều cảnh “chướng tai gai mắt” khi có vài lần xui xẻo “lên nhầm” xe vài bác hay chửi mắng khách, đặc biệt là người già. 

Nhưng cái sai không bao giờ chỉ xuất phát từ một phía. Chính vì sự đánh đồng từ phía tài xế dành cho hành khách và từ hành khách dành cho tài xế đã khiến cho mâu thuẫn liên tục phát sinh, mất khả năng hòa giải và không còn thái độ chừng mực trong cư xử giữa người và người nữa. 

Mỗi người đều có một định kiến cho sự việc mà mình nhìn thấy và mặc định điều đó là một chân lý vì nó xảy ra nhan nhản, được đồn thổi qua những bàn tay chủ quan “viết cho số đông”.

Nếu buổi sáng nào đó, chúng ta tình cờ thấy người tài xế vội vàng, ăn gấp gáp những muỗng cơm đã nguội, đựng trong chiếc cà mền để còn chạy kịp tài kế tiếp, thì có lẽ bạn sẽ nhẹ nhàng hơn khi bác lỡ quên mất tiếng chuông báo xuống xe mà đạp ga làm lỡ trạm dừng của bạn.

Nếu một ngày chúng ta nhìn thấy vào tầm 3-4h sáng, khi mọi người còn bình an trong giấc ngủ, họ phải luân phiên nhau dậy sớm để lấy tài đầu ngày, thì có lẽ chúng ta sẽ thông cảm cho những chuyến xe cuối, sự mỏi mệt và kẹt xe ở thành phố này sẽ làm người ta dễ cáu gắt hơn. 

Nếu chúng ta biết được rằng, đồng lương của các bác tài được tính theo số lượng cuốc chạy được trong tháng, nhưng về bến trễ hay sớm cũng đều bị phạt và trừ lương; nếu chúng ta hiểu được sự căng thẳng của hơn mười tiếng đồng hồ cầm vô lăng mà thời gian nghỉ để thở giữa cái chuyến chưa đến mười phút; thì có lẽ, chúng ta sẽ cảm thông cho những cái im lặng không trả lời của họ khi chúng ta báo dừng trạm mà không một lời đáp.

Nếu anh tài xế biết được rằng, cụ già hay đứng đón xe ở trạm không còn nhìn thấy rõ, phải chờ xe đến gần thật gần mới thấy được số xe mà vẫy tay nhờ rước, thì có lẽ anh sẽ không cong cớn mắng cụ rằng “Đón xe mà sao không biết vẫy từ sớm vậy”.

Nếu anh tài xế để ý được rằng em sinh viên ấy bị tật ở chân, mỗi lần lên xuống xe đều rất chậm chạp, thì anh sẽ không buông lời gay gắt “Lẹ lên, lề mề quá rồi đấy”. 

Nếu anh tài xế biết được rằng ông bác kia bị lãng tai, đi khám bệnh chẳng có con cháu đi cùng, thì khi bác bấm chuông báo dừng rồi bối rối khi biết mình đã nhầm vị trí, anh sẽ không gắt lên rằng “Mai mốt làm ơn nghe cho rõ tên trạm dùm”.

Chúng ta sẽ chẳng mất điều gì nếu chịu khó quan sát nhiều hơn, nhìn nhiều góc độ để tử tế hơn với nhau. Đừng chỉ nhìn bằng mắt, nghe bằng tai, mà hãy dùng trái tim và tình thương của mình để tặng cho nhau những nụ cười thay vì những lời nói thô kệch. 

Hoa hồng muôn đời vẫn là loài hoa đại diện cho tình yêu. 

Và bàn tay tặng hoa hồng bao giờ cũng sẽ phảng phất hương thơm. 

Một buổi sáng sẽ an lành, khi chúng ta bước xuống xe bus và không quên câu cảm ơn đầy trìu mến. 

LẠC NHIÊN

 

 

EMDR TRONG TRỊ LIỆU SANG CHẤN PHỨC HỢP

  Sang chấn phức hợp (Complex Trauma, C-PTSD) không hình thành từ một sự kiện đơn lẻ, mà từ những trải nghiệm đau đớn lặp đi lặp lại, kéo dài và xảy ra trong các mối quan hệ quan trọng, đặc biệt là trong thời thơ ấu. Đó có thể là bị bỏ rơi về mặt cảm xúc, bị kiểm...

KHI CON GÁI BỊ CHA PHẢN BỘI

Với nhiều người con gái, người cha không chỉ là một nhân vật gia đình, mà còn là hình ảnh đầu tiên về sự bảo vệ, công bằng và giá trị của bản thân trong thế giới bên ngoài. Khi sự bảo vệ ấy bị rút lại, bị phủ nhận hoặc bị phản bội, nỗi đau để lại không ồn ào nhưng sâu...

NHỮNG CÔ CON GÁI KHÔNG ĐƯỢC MẸ BẢO VỆ

Một trong những nỗi đau sâu sắc nhưng ít được gọi tên nhất của phụ nữ là trải nghiệm không được mẹ bảo vệ. Đây không phải là nỗi đau đến từ việc thiếu tình thương rõ ràng, mà thường đến từ một nghịch lý: người mẹ vẫn ở đó, vẫn chăm lo, vẫn hy sinh, nhưng lại không...

KHI MẸ KHÔNG BÊNH VỰC CON GÁI

Trong nhiều gia đình Việt Nam, mối quan hệ mẹ – con gái mang theo một nghịch lý đau đớn: người mẹ yêu con, hy sinh vì con, nhưng lại không thể hoặc không dám bênh vực con khi con bị tổn thương. Hiện tượng này không đơn thuần là vấn đề cá nhân hay thiếu tình thương, mà...

KHI NỖI ĐAU ĐƯỢC GIỮ KÍN, CƠ THỂ NÓI THAY

  Không phải mọi sang chấn hay đau đớn đều được kể bằng lời. Trên thực tế, nhiều sang chấn – đặc biệt là sang chấn phát triển, sang chấn gắn bó và những trải nghiệm gắn liền với xấu hổ hoặc bất lực – thường được giữ kín, không phải vì cá nhân “không muốn nói”, mà...

CHỮA LÀNH BẰNG ĐẦU, CHƯA CHẠM TỚI THÂN

  “Chữa lành bằng đầu, chưa chạm tới thân” là hiện tượng phổ biến ở những người có nền sang chấn, đặc biệt là sang chấn gắn bó hoặc C-PTSD, đồng thời có xu hướng đọc nhiều sách tâm lý, liệu pháp và tự học chữa lành. Ở đây, kiến thức không chỉ đóng vai trò học...

NGHIỆN YÊU – SỰ ĐÁNH MẤT CHÍNH MÌNH

Nghiện yêu thường bị hiểu nhầm như sự yếu đuối cảm xúc, phụ thuộc tình cảm hay thiếu ranh giới cá nhân. Tuy nhiên, dưới góc nhìn sang chấn gắn bó và C-PTSD, nghiện yêu có thể được xem là một hành vi nghiện mang tính quan hệ, nơi đối tượng yêu trở thành nguồn điều hòa...

HÀNH VI NGHIỆN VÀ SANG CHẤN GẮN BÓ

  Hành vi nghiện thường được nhìn nhận như một vấn đề kiểm soát xung động hoặc lệ thuộc sinh hóa, tuy nhiên trong nhiều trường hợp lâm sàng, nghiện là biểu hiện của sang chấn gắn bó chưa được giải quyết. Khi các mối quan hệ gắn bó sớm không đủ an toàn, nhất quán...

NỖI SỢ KHI BẢN THÂN MÌNH HẠNH PHÚC

Có một nỗi sợ rất âm thầm nhưng dai dẳng: nỗi sợ khi bản thân mình hạnh phúc. Không phải vì hạnh phúc là điều xấu, mà vì với nhiều người, hạnh phúc đi kèm cảm giác tội lỗi. Họ lớn lên trong những hoàn cảnh mà nỗi đau của người thân hiện diện quá rõ ràng: một người ông...

PHÍA SAU MỘT “NỮ CƯỜNG NHÂN”… LÀ MỘT NGƯỜI ĐÀN ÔNG KÉM NĂNG LỰC, KHÔNG HIỆN DIỆN

Hình ảnh “nữ cường nhân” thường được ca ngợi như biểu tượng của bản lĩnh, tự lập và chịu trách nhiệm. Tuy nhiên, trong nhiều bối cảnh gia đình và quan hệ, phía sau sự mạnh mẽ ấy lại là một khoảng trống: một người đàn ông kém năng lực, không hiện diện, hoặc không đảm...

NGƯỜI TRỞ VỀ TỪ CÕI CHẾT: NHỮNG THAY ĐỔI TÂM LÝ SAU TRẢI NGHIỆM CẬN TỬ

Những người từng trải qua trải nghiệm cận tử hiếm khi quay trở lại cuộc sống với cùng một cấu trúc tâm lý như trước. Dù nguyên nhân là tai nạn, bệnh nặng hay một khủng hoảng sinh tồn nghiêm trọng, việc đối diện trực tiếp với ranh giới sống – chết tạo ra một sự tái tổ...

TẠI SAO NGƯỜI BỊ SO SÁNH THỜI THƠ ẤU DỄ YÊU TRONG BẤT AN

Những người lớn lên trong môi trường thường xuyên bị so sánh — với anh chị em, với người khác, hoặc với những chuẩn mực ngầm về “đứa trẻ tốt hơn” — rất dễ mang theo một kiểu yêu đầy bất an khi trưởng thành. Bất an này không phải do họ thiếu khả năng yêu, mà vì hệ...

YÊU AI CŨNG KHÔNG BAO GIỜ THẤY ĐỦ

Với nhiều người, cảm giác “mình không đủ, mình thua kém người khác” không xuất hiện một cách ngẫu nhiên trong các mối quan hệ trưởng thành. Nó thường bắt nguồn từ những trải nghiệm rất sớm, khi họ lớn lên trong môi trường bị so sánh — với anh chị em trong gia đình,...

SAU KHI RỜI NGƯỜI ÁI KỶ, VÌ SAO VẪN NHỚ VÀ QUAY LẠI

Việc rời khỏi một mối quan hệ mang tính ái kỷ không đồng nghĩa với việc cảm xúc chấm dứt. Trên thực tế, nhiều người trải nghiệm một nghịch lý đau đớn: dù đã rời đi vì bị tổn thương, họ vẫn nhớ, vẫn khao khát và đôi khi quay lại. Hiện tượng này không phản ánh sự yếu...

VÌ SAO NGƯỜI BỊ ÁI KỶ THU HÚT VÀ KHÓ RỜI ĐI

Những người ở lại lâu trong các mối quan hệ mang tính ái kỷ thường không phải vì họ “yếu đuối”, “thiếu hiểu biết” hay “mù quáng vì tình”. Ngược lại, rất nhiều người trong số họ nhạy cảm, có khả năng đồng cảm cao và quen chịu trách nhiệm cảm xúc từ sớm. Chính những đặc...

NGƯỜI ÁI KỶ CHỈ RỜI KHỎI BẠN KHI BẠN KHÔNG CÒN KHẢ NĂNG LỢI DỤNG

Trong các mối quan hệ mang tính ái kỷ cao, sự rời đi hiếm khi xảy ra vì hết tình cảm hay vì xung đột không thể giải quyết. Thay vào đó, sự đứt gãy thường xuất hiện khi đối phương không còn đáp ứng được chức năng điều tiết, nâng đỡ hoặc phục vụ cho nhu cầu tâm lý của...

KHI PHỤ NỮ DỊ TÍNH YÊU PHỤ NỮ ĐỒNG TÍNH

Trong thực hành lâm sàng, mối quan hệ giữa một phụ nữ dị tính và một phụ nữ đồng tính thường mang theo những động lực tâm lý phức tạp, không thể hiểu đơn giản như sự “lệch pha xu hướng tính dục”. Nhiều trường hợp cho thấy đây là những mối quan hệ được hình thành trong...

CẢM GIÁC “MÌNH KHÔNG ĐỦ”

Cảm giác “mình không đủ” không chỉ là một suy nghĩ thoáng qua về năng lực hay giá trị bản thân. Trong nhiều trường hợp, đó là một trạng thái tồn tại dai dẳng, ăn sâu vào cách cá nhân cảm nhận chính mình và thế giới xung quanh. Người mang cảm giác này có thể liên tục...

“MÌNH KHÔNG TIN CÓ NGƯỜI THẬT SỰ THƯƠNG MÌNH”

Trong thực hành lâm sàng, niềm tin “mình không tin có người thật sự thương mình” thường không xuất hiện như một suy nghĩ bề mặt, mà như một kết luận rất sâu được hình thành từ những trải nghiệm gắn bó sớm. Đây không đơn thuần là sự bi quan hay thiếu tự tin, mà là một...

NHỮNG NGƯỜI “GAY” HOÀN HẢO ĐẾN ĐAU LÒNG…

Có một kiểu hoàn hảo rất quen thuộc ở nhiều người gay: hoàn hảo đến mức không cho phép mình được thiếu, được yếu, được sai. Họ chăm chút ngoại hình, kỷ luật cơ thể, để ý từng chi tiết nhỏ trong cách ăn mặc, làm việc, giao tiếp và yêu đương. Từ bên ngoài, họ trông thu...

EMDR TRONG TRỊ LIỆU SANG CHẤN PHỨC HỢP

  Sang chấn phức hợp (Complex Trauma, C-PTSD) không hình thành từ một sự kiện đơn lẻ, mà từ những trải nghiệm đau đớn lặp đi lặp lại, kéo dài và xảy ra trong các mối quan hệ quan trọng, đặc biệt là trong thời thơ ấu. Đó có thể là bị bỏ rơi về mặt cảm xúc, bị kiểm...

KHI CON GÁI BỊ CHA PHẢN BỘI

Với nhiều người con gái, người cha không chỉ là một nhân vật gia đình, mà còn là hình ảnh đầu tiên về sự bảo vệ, công bằng và giá trị của bản thân trong thế giới bên ngoài. Khi sự bảo vệ ấy bị rút lại, bị phủ nhận hoặc bị phản bội, nỗi đau để lại không ồn ào nhưng sâu...

NHỮNG CÔ CON GÁI KHÔNG ĐƯỢC MẸ BẢO VỆ

Một trong những nỗi đau sâu sắc nhưng ít được gọi tên nhất của phụ nữ là trải nghiệm không được mẹ bảo vệ. Đây không phải là nỗi đau đến từ việc thiếu tình thương rõ ràng, mà thường đến từ một nghịch lý: người mẹ vẫn ở đó, vẫn chăm lo, vẫn hy sinh, nhưng lại không...

KHI MẸ KHÔNG BÊNH VỰC CON GÁI

Trong nhiều gia đình Việt Nam, mối quan hệ mẹ – con gái mang theo một nghịch lý đau đớn: người mẹ yêu con, hy sinh vì con, nhưng lại không thể hoặc không dám bênh vực con khi con bị tổn thương. Hiện tượng này không đơn thuần là vấn đề cá nhân hay thiếu tình thương, mà...

KHI NỖI ĐAU ĐƯỢC GIỮ KÍN, CƠ THỂ NÓI THAY

  Không phải mọi sang chấn hay đau đớn đều được kể bằng lời. Trên thực tế, nhiều sang chấn – đặc biệt là sang chấn phát triển, sang chấn gắn bó và những trải nghiệm gắn liền với xấu hổ hoặc bất lực – thường được giữ kín, không phải vì cá nhân “không muốn nói”, mà...

CHỮA LÀNH BẰNG ĐẦU, CHƯA CHẠM TỚI THÂN

  “Chữa lành bằng đầu, chưa chạm tới thân” là hiện tượng phổ biến ở những người có nền sang chấn, đặc biệt là sang chấn gắn bó hoặc C-PTSD, đồng thời có xu hướng đọc nhiều sách tâm lý, liệu pháp và tự học chữa lành. Ở đây, kiến thức không chỉ đóng vai trò học...

NGHIỆN YÊU – SỰ ĐÁNH MẤT CHÍNH MÌNH

Nghiện yêu thường bị hiểu nhầm như sự yếu đuối cảm xúc, phụ thuộc tình cảm hay thiếu ranh giới cá nhân. Tuy nhiên, dưới góc nhìn sang chấn gắn bó và C-PTSD, nghiện yêu có thể được xem là một hành vi nghiện mang tính quan hệ, nơi đối tượng yêu trở thành nguồn điều hòa...

HÀNH VI NGHIỆN VÀ SANG CHẤN GẮN BÓ

  Hành vi nghiện thường được nhìn nhận như một vấn đề kiểm soát xung động hoặc lệ thuộc sinh hóa, tuy nhiên trong nhiều trường hợp lâm sàng, nghiện là biểu hiện của sang chấn gắn bó chưa được giải quyết. Khi các mối quan hệ gắn bó sớm không đủ an toàn, nhất quán...

RỐI LOẠN ĂN UỐNG – HÀNH VI TỰ ĐIỀU HÒA THAY THẾ

  Rối loạn ăn uống không đơn thuần là vấn đề liên quan đến thực phẩm hay hình thể, mà là một hình thức tự điều hòa thay thế (substitute self-regulation) khi cá nhân thiếu các nguồn lực điều hòa cảm xúc và thần kinh an toàn. Trong nhiều trường hợp lâm sàng, rối...

QUAN SÁT CASE LÂM SÀNG VÀ NHỮNG RỦI RO TRONG ĐÀO TẠO

Trong đào tạo tâm lý học, việc cho sinh viên quan sát ca trị liệu thường được xem là một hình thức học tập thực tế quan trọng. Tuy nhiên, khi sinh viên hệ cử nhân hoặc thạc sĩ chưa được đào tạo bài bản về sang chấn lại được ngồi nghe hoặc quan sát các case raw trauma...

NỖI SỢ KHI BẢN THÂN MÌNH HẠNH PHÚC

Có một nỗi sợ rất âm thầm nhưng dai dẳng: nỗi sợ khi bản thân mình hạnh phúc. Không phải vì hạnh phúc là điều xấu, mà vì với nhiều người, hạnh phúc đi kèm cảm giác tội lỗi. Họ lớn lên trong những hoàn cảnh mà nỗi đau của người thân hiện diện quá rõ ràng: một người ông...

PHÍA SAU MỘT “NỮ CƯỜNG NHÂN”… LÀ MỘT NGƯỜI ĐÀN ÔNG KÉM NĂNG LỰC, KHÔNG HIỆN DIỆN

Hình ảnh “nữ cường nhân” thường được ca ngợi như biểu tượng của bản lĩnh, tự lập và chịu trách nhiệm. Tuy nhiên, trong nhiều bối cảnh gia đình và quan hệ, phía sau sự mạnh mẽ ấy lại là một khoảng trống: một người đàn ông kém năng lực, không hiện diện, hoặc không đảm...

NGƯỜI TRỞ VỀ TỪ CÕI CHẾT: NHỮNG THAY ĐỔI TÂM LÝ SAU TRẢI NGHIỆM CẬN TỬ

Những người từng trải qua trải nghiệm cận tử hiếm khi quay trở lại cuộc sống với cùng một cấu trúc tâm lý như trước. Dù nguyên nhân là tai nạn, bệnh nặng hay một khủng hoảng sinh tồn nghiêm trọng, việc đối diện trực tiếp với ranh giới sống – chết tạo ra một sự tái tổ...

NHỮNG NGƯỜI HAY ĐI CỨU RỖI…

Những người hay đi cứu rỗi thường được nhìn nhận là hiền lành, tử tế, biết thương người và rất nhạy cảm với nỗi đau của người khác. Họ dễ lắng nghe, dễ đồng cảm, dễ đặt mình vào vị trí của người đối diện. Khi ai đó gặp khủng hoảng, họ là người ở lại lâu nhất; khi...

ĐỨA TRẺ ĐƯỢC DẠY PHẢI HIỀN LÀNH, PHẢI THA THỨ, PHẢI “KỆ HỌ ĐI”

Có những đứa trẻ lớn lên với những lời dạy nghe rất đúng: phải hiền lành, phải biết tha thứ, giúp người rồi sẽ nhận lại điều tốt đẹp, đừng để bụng, kệ họ đi. Những lời dạy này thường được trao đi với mong muốn con trẻ trở thành người tử tế và dễ sống. Nhưng trong...

TẠI SAO NGƯỜI BỊ SO SÁNH THỜI THƠ ẤU DỄ YÊU TRONG BẤT AN

Những người lớn lên trong môi trường thường xuyên bị so sánh — với anh chị em, với người khác, hoặc với những chuẩn mực ngầm về “đứa trẻ tốt hơn” — rất dễ mang theo một kiểu yêu đầy bất an khi trưởng thành. Bất an này không phải do họ thiếu khả năng yêu, mà vì hệ...

YÊU AI CŨNG KHÔNG BAO GIỜ THẤY ĐỦ

Với nhiều người, cảm giác “mình không đủ, mình thua kém người khác” không xuất hiện một cách ngẫu nhiên trong các mối quan hệ trưởng thành. Nó thường bắt nguồn từ những trải nghiệm rất sớm, khi họ lớn lên trong môi trường bị so sánh — với anh chị em trong gia đình,...

SAU KHI RỜI NGƯỜI ÁI KỶ, VÌ SAO VẪN NHỚ VÀ QUAY LẠI

Việc rời khỏi một mối quan hệ mang tính ái kỷ không đồng nghĩa với việc cảm xúc chấm dứt. Trên thực tế, nhiều người trải nghiệm một nghịch lý đau đớn: dù đã rời đi vì bị tổn thương, họ vẫn nhớ, vẫn khao khát và đôi khi quay lại. Hiện tượng này không phản ánh sự yếu...

VÌ SAO NGƯỜI BỊ ÁI KỶ THU HÚT VÀ KHÓ RỜI ĐI

Những người ở lại lâu trong các mối quan hệ mang tính ái kỷ thường không phải vì họ “yếu đuối”, “thiếu hiểu biết” hay “mù quáng vì tình”. Ngược lại, rất nhiều người trong số họ nhạy cảm, có khả năng đồng cảm cao và quen chịu trách nhiệm cảm xúc từ sớm. Chính những đặc...

NGƯỜI ÁI KỶ CHỈ RỜI KHỎI BẠN KHI BẠN KHÔNG CÒN KHẢ NĂNG LỢI DỤNG

Trong các mối quan hệ mang tính ái kỷ cao, sự rời đi hiếm khi xảy ra vì hết tình cảm hay vì xung đột không thể giải quyết. Thay vào đó, sự đứt gãy thường xuất hiện khi đối phương không còn đáp ứng được chức năng điều tiết, nâng đỡ hoặc phục vụ cho nhu cầu tâm lý của...