BÀN TAY TẶNG HOA HỒNG

BÀN TAY TẶNG HOA HỒNG

 

“Con gái đi đâu mà lâu quá không thấy đi xe bus vậy?”

“Con vẫn đi mỗi ngày chú ơi, tại không may mắn đi trúng tài của chú thôi.”

Chú tài xế già cười ngặt nghẽo rồi bật đĩa nhạc nhẹ nhàng thời của cô Giao Linh, Thanh Tuyền như thường nhật. Nghe đúng gu nhạc của ba, tôi cảm giác nhớ nhà da diết. Tôi lim dim nhắm mắt, gà gật vì tối qua lại làm cú đêm. 

Rồi tôi lại giật bắn mình vì tiếng chuông nhấn liên tục như kiểu mấy đứa trẻ phá chuông nhà hàng xóm. Một giọng nói chua lét khiến buổi sớm yên bình trở nên cộc cằn, khó chịu. 

 “Dừng xe. Anh có nghe chuông không vậy. Sao tới trạm rồi mà không chịu dừng?” – Một cô cũng khá đứng tuổi cáu gắt, hét ầm ở phía cuối xe. 

“Chị phải bấm chuống cách trạm năm mươi mét thì tôi mới đánh lái vào mà dừng được chị ơi. Sau này chị nghe thông báo rồi làm cho đúng nhé”.

“Làm sao mà người ta canh được là còn năm mươi mét, bấm chuông rồi thì phải tắp vào cho người ta xuống chứ! Tắp vào nhanh đi”.

Chú im lặng cho qua. 

Một thanh niên lên tiếng “Trên chỗ chuông có hướng dẫn đó cô ơi, xe tập thể chứ không phải xe nhà cô ạ”.

Cái nguýt dài thườn thượt là câu trả lời mà cô ấy dành cho anh thanh niên, khiến tôi bất giác phì cười. 

Xe lỡ trạm. Chú tài xế dừng ở một trạm kế cách đó khoảng 300-400m để cô ấy xuống xe, tiếng lầm bầm vẫn nheo nhéo mãi đến khi xe đóng cửa hẳn. 

“Gặp trúng mấy bà như vầy đôi co mệt óc, thôi im cho rồi con ạ”. Rồi chú lại cười hề hề tiếp tục hành trình. 

Có lẽ mọi người sẽ nghĩ rằng chú ấy là một trong những chú tài xế hàng hiếm ở Sài Gòn này. Nhưng thật ra, có rất nhiều bác tài tử tế như chú. Họ hài hước, lễ độ, nhường nhịn dù khách có “ba trợn” đến mức nào. Rất nhiều bác tài vẫn dừng xe rất đàng hoàng để đón, thả người già, trẻ con, bà bầu… 

Tuy nhiên, tôi không phủ nhận rằng có một bộ phận không nhỏ bác tài hay có thái độ cáu gắt, thiếu kiên nhẫn, thiếu kiểm soát hành vi và lời nói của mình. Chính bản thân tôi cũng đã gặp rất nhiều cảnh “chướng tai gai mắt” khi có vài lần xui xẻo “lên nhầm” xe vài bác hay chửi mắng khách, đặc biệt là người già. 

Nhưng cái sai không bao giờ chỉ xuất phát từ một phía. Chính vì sự đánh đồng từ phía tài xế dành cho hành khách và từ hành khách dành cho tài xế đã khiến cho mâu thuẫn liên tục phát sinh, mất khả năng hòa giải và không còn thái độ chừng mực trong cư xử giữa người và người nữa. 

Mỗi người đều có một định kiến cho sự việc mà mình nhìn thấy và mặc định điều đó là một chân lý vì nó xảy ra nhan nhản, được đồn thổi qua những bàn tay chủ quan “viết cho số đông”.

Nếu buổi sáng nào đó, chúng ta tình cờ thấy người tài xế vội vàng, ăn gấp gáp những muỗng cơm đã nguội, đựng trong chiếc cà mền để còn chạy kịp tài kế tiếp, thì có lẽ bạn sẽ nhẹ nhàng hơn khi bác lỡ quên mất tiếng chuông báo xuống xe mà đạp ga làm lỡ trạm dừng của bạn.

Nếu một ngày chúng ta nhìn thấy vào tầm 3-4h sáng, khi mọi người còn bình an trong giấc ngủ, họ phải luân phiên nhau dậy sớm để lấy tài đầu ngày, thì có lẽ chúng ta sẽ thông cảm cho những chuyến xe cuối, sự mỏi mệt và kẹt xe ở thành phố này sẽ làm người ta dễ cáu gắt hơn. 

Nếu chúng ta biết được rằng, đồng lương của các bác tài được tính theo số lượng cuốc chạy được trong tháng, nhưng về bến trễ hay sớm cũng đều bị phạt và trừ lương; nếu chúng ta hiểu được sự căng thẳng của hơn mười tiếng đồng hồ cầm vô lăng mà thời gian nghỉ để thở giữa cái chuyến chưa đến mười phút; thì có lẽ, chúng ta sẽ cảm thông cho những cái im lặng không trả lời của họ khi chúng ta báo dừng trạm mà không một lời đáp.

Nếu anh tài xế biết được rằng, cụ già hay đứng đón xe ở trạm không còn nhìn thấy rõ, phải chờ xe đến gần thật gần mới thấy được số xe mà vẫy tay nhờ rước, thì có lẽ anh sẽ không cong cớn mắng cụ rằng “Đón xe mà sao không biết vẫy từ sớm vậy”.

Nếu anh tài xế để ý được rằng em sinh viên ấy bị tật ở chân, mỗi lần lên xuống xe đều rất chậm chạp, thì anh sẽ không buông lời gay gắt “Lẹ lên, lề mề quá rồi đấy”. 

Nếu anh tài xế biết được rằng ông bác kia bị lãng tai, đi khám bệnh chẳng có con cháu đi cùng, thì khi bác bấm chuông báo dừng rồi bối rối khi biết mình đã nhầm vị trí, anh sẽ không gắt lên rằng “Mai mốt làm ơn nghe cho rõ tên trạm dùm”.

Chúng ta sẽ chẳng mất điều gì nếu chịu khó quan sát nhiều hơn, nhìn nhiều góc độ để tử tế hơn với nhau. Đừng chỉ nhìn bằng mắt, nghe bằng tai, mà hãy dùng trái tim và tình thương của mình để tặng cho nhau những nụ cười thay vì những lời nói thô kệch. 

Hoa hồng muôn đời vẫn là loài hoa đại diện cho tình yêu. 

Và bàn tay tặng hoa hồng bao giờ cũng sẽ phảng phất hương thơm. 

Một buổi sáng sẽ an lành, khi chúng ta bước xuống xe bus và không quên câu cảm ơn đầy trìu mến. 

LẠC NHIÊN

 

 

“Con gái đi đâu mà lâu quá không thấy đi xe bus vậy?”

“Con vẫn đi mỗi ngày chú ơi, tại không may mắn đi trúng tài của chú thôi.”

Chú tài xế già cười ngặt nghẽo rồi bật đĩa nhạc nhẹ nhàng thời của cô Giao Linh, Thanh Tuyền như thường nhật. Nghe đúng gu nhạc của ba, tôi cảm giác nhớ nhà da diết. Tôi lim dim nhắm mắt, gà gật vì tối qua lại làm cú đêm. 

Rồi tôi lại giật bắn mình vì tiếng chuông nhấn liên tục như kiểu mấy đứa trẻ phá chuông nhà hàng xóm. Một giọng nói chua lét khiến buổi sớm yên bình trở nên cộc cằn, khó chịu. 

 “Dừng xe. Anh có nghe chuông không vậy. Sao tới trạm rồi mà không chịu dừng?” – Một cô cũng khá đứng tuổi cáu gắt, hét ầm ở phía cuối xe. 

“Chị phải bấm chuống cách trạm năm mươi mét thì tôi mới đánh lái vào mà dừng được chị ơi. Sau này chị nghe thông báo rồi làm cho đúng nhé”.

“Làm sao mà người ta canh được là còn năm mươi mét, bấm chuông rồi thì phải tắp vào cho người ta xuống chứ! Tắp vào nhanh đi”.

Chú im lặng cho qua. 

Một thanh niên lên tiếng “Trên chỗ chuông có hướng dẫn đó cô ơi, xe tập thể chứ không phải xe nhà cô ạ”.

Cái nguýt dài thườn thượt là câu trả lời mà cô ấy dành cho anh thanh niên, khiến tôi bất giác phì cười. 

Xe lỡ trạm. Chú tài xế dừng ở một trạm kế cách đó khoảng 300-400m để cô ấy xuống xe, tiếng lầm bầm vẫn nheo nhéo mãi đến khi xe đóng cửa hẳn. 

“Gặp trúng mấy bà như vầy đôi co mệt óc, thôi im cho rồi con ạ”. Rồi chú lại cười hề hề tiếp tục hành trình. 

Có lẽ mọi người sẽ nghĩ rằng chú ấy là một trong những chú tài xế hàng hiếm ở Sài Gòn này. Nhưng thật ra, có rất nhiều bác tài tử tế như chú. Họ hài hước, lễ độ, nhường nhịn dù khách có “ba trợn” đến mức nào. Rất nhiều bác tài vẫn dừng xe rất đàng hoàng để đón, thả người già, trẻ con, bà bầu… 

Tuy nhiên, tôi không phủ nhận rằng có một bộ phận không nhỏ bác tài hay có thái độ cáu gắt, thiếu kiên nhẫn, thiếu kiểm soát hành vi và lời nói của mình. Chính bản thân tôi cũng đã gặp rất nhiều cảnh “chướng tai gai mắt” khi có vài lần xui xẻo “lên nhầm” xe vài bác hay chửi mắng khách, đặc biệt là người già. 

Nhưng cái sai không bao giờ chỉ xuất phát từ một phía. Chính vì sự đánh đồng từ phía tài xế dành cho hành khách và từ hành khách dành cho tài xế đã khiến cho mâu thuẫn liên tục phát sinh, mất khả năng hòa giải và không còn thái độ chừng mực trong cư xử giữa người và người nữa. 

Mỗi người đều có một định kiến cho sự việc mà mình nhìn thấy và mặc định điều đó là một chân lý vì nó xảy ra nhan nhản, được đồn thổi qua những bàn tay chủ quan “viết cho số đông”.

Nếu buổi sáng nào đó, chúng ta tình cờ thấy người tài xế vội vàng, ăn gấp gáp những muỗng cơm đã nguội, đựng trong chiếc cà mền để còn chạy kịp tài kế tiếp, thì có lẽ bạn sẽ nhẹ nhàng hơn khi bác lỡ quên mất tiếng chuông báo xuống xe mà đạp ga làm lỡ trạm dừng của bạn.

Nếu một ngày chúng ta nhìn thấy vào tầm 3-4h sáng, khi mọi người còn bình an trong giấc ngủ, họ phải luân phiên nhau dậy sớm để lấy tài đầu ngày, thì có lẽ chúng ta sẽ thông cảm cho những chuyến xe cuối, sự mỏi mệt và kẹt xe ở thành phố này sẽ làm người ta dễ cáu gắt hơn. 

Nếu chúng ta biết được rằng, đồng lương của các bác tài được tính theo số lượng cuốc chạy được trong tháng, nhưng về bến trễ hay sớm cũng đều bị phạt và trừ lương; nếu chúng ta hiểu được sự căng thẳng của hơn mười tiếng đồng hồ cầm vô lăng mà thời gian nghỉ để thở giữa cái chuyến chưa đến mười phút; thì có lẽ, chúng ta sẽ cảm thông cho những cái im lặng không trả lời của họ khi chúng ta báo dừng trạm mà không một lời đáp.

Nếu anh tài xế biết được rằng, cụ già hay đứng đón xe ở trạm không còn nhìn thấy rõ, phải chờ xe đến gần thật gần mới thấy được số xe mà vẫy tay nhờ rước, thì có lẽ anh sẽ không cong cớn mắng cụ rằng “Đón xe mà sao không biết vẫy từ sớm vậy”.

Nếu anh tài xế để ý được rằng em sinh viên ấy bị tật ở chân, mỗi lần lên xuống xe đều rất chậm chạp, thì anh sẽ không buông lời gay gắt “Lẹ lên, lề mề quá rồi đấy”. 

Nếu anh tài xế biết được rằng ông bác kia bị lãng tai, đi khám bệnh chẳng có con cháu đi cùng, thì khi bác bấm chuông báo dừng rồi bối rối khi biết mình đã nhầm vị trí, anh sẽ không gắt lên rằng “Mai mốt làm ơn nghe cho rõ tên trạm dùm”.

Chúng ta sẽ chẳng mất điều gì nếu chịu khó quan sát nhiều hơn, nhìn nhiều góc độ để tử tế hơn với nhau. Đừng chỉ nhìn bằng mắt, nghe bằng tai, mà hãy dùng trái tim và tình thương của mình để tặng cho nhau những nụ cười thay vì những lời nói thô kệch. 

Hoa hồng muôn đời vẫn là loài hoa đại diện cho tình yêu. 

Và bàn tay tặng hoa hồng bao giờ cũng sẽ phảng phất hương thơm. 

Một buổi sáng sẽ an lành, khi chúng ta bước xuống xe bus và không quên câu cảm ơn đầy trìu mến. 

LẠC NHIÊN

 

 

SUGAR BABY – MANG CẤU TRÚC SANG CHẤN: NHỮNG CÔ GÁI KHÔNG BAO GIỜ THẤY ĐỦ

Hiện tượng sugar baby thường bị nhìn nhận đơn giản như một lựa chọn thực dụng hoặc lối sống hưởng thụ. Tuy nhiên, trong thực hành lâm sàng, tồn tại một nhóm sugar baby mang cấu trúc sang chấn rõ rệt – những cô gái không bao giờ cảm thấy đủ, dù được chu cấp tài chính,...

KHI ĐỨA TRẺ LỚN LÊN TRONG ÁNH NHÌN DÈ BỈU

TỰ TI, NGOẠI HÌNH VÀ DẤU ẤN TRÊN CƠ THỂ** Có những đứa trẻ không bị đánh đập, nhưng lớn lên trong những lời nhận xét lặp đi lặp lại từ cha mẹ về ngoại hình của mình: “xấu”, “mập”, “đen”, “không ưa nhìn”, “so với người khác thì kém”. Những lời nói ấy thường được ngụy...

CÀNG THƯƠNG CÀNG ĐAU – KHI TÌNH CẢM DÀNH CHO CHA MẸ ĐƯỢC HÌNH THÀNH TRONG BẠO LỰC

Ở những người lớn lên trong gia đình có bạo hành, kiểm soát hoặc bất ổn cảm xúc kéo dài, tình thương dành cho cha mẹ thường không được hình thành trong sự an toàn. Khi cha hoặc mẹ vừa là người chăm sóc, vừa là nguồn gây sợ hãi, đứa trẻ không có lựa chọn rời đi. Để tồn...

SỢ VỀ TẾT – KHI GIA ĐÌNH LÀ NƠI LƯU GIỮ SANG CHẤN

  Những ngày Tết Nguyên đán thường được nhắc đến như thời điểm sum vầy, trở về, đoàn tụ. Nhưng với không ít bạn trẻ, Tết lại là khoảng thời gian nặng nề. Không phải vì họ ghét gia đình, mà vì cơ thể họ không cảm thấy an toàn khi quay về. Dù lý trí hiểu rằng “về...

CHIA TÁCH – ÁM ẢNH – CƯỠNG CHẾ MANG TÍNH SANG CHẤN

  Chia tách (splitting) không phải là dấu hiệu của yếu kém tâm lý, mà là một cơ chế sinh tồn của hệ thần kinh khi con người phải lớn lên trong môi trường quá nguy hiểm, quá mâu thuẫn, hoặc quá xâm nhập để có thể xử lý bằng một bản ngã thống nhất. Khi người chăm...

SEX DOLL HAY ROBOT?

Sex doll và robot tình dục thường bị gộp chung trong các cuộc tranh luận như biểu tượng của sự suy đồi hay lệch lạc trong đời sống thân mật. Tuy nhiên, nếu nhìn dưới góc độ tâm lý và gắn bó, câu hỏi quan trọng không phải là “chúng có đúng hay sai”, mà là: con người...

KHI BẠN YÊU AVATAR

  Yêu một avatar không còn là điều hiếm gặp trong thế giới số. Đó có thể là một nhân vật AI, một hình đại diện được cá nhân hóa, hay một thực thể không có thân thể nhưng luôn hiện diện. Nhiều người trải nghiệm cảm xúc gắn bó sâu sắc, thậm chí đau buồn, ghen...

KHI BẠN THÂN LÀ CHATBOT

Có một khoảnh khắc rất lạ của thời đại này: khi người mà ta trò chuyện nhiều nhất, hiểu ta nhanh nhất, và ở bên ta đều đặn nhất… lại không phải là một con người. Khi “bạn thân” là chatbot, nhiều người vội vàng gọi đó là lệch lạc, trốn tránh đời thực, hay suy thoái...

TẠI SAO CƯỠNG ÉP, BẠO LỰC KHÔNG HIỆU QUẢ VỚI TRẺ

Trước hết, các biện pháp cưỡng ép dựa trên giả định sai lầm rằng trẻ “cố tình hư”, “lười”, “nghiện”, hay “chống đối”. Trong thực tế, nhiều hành vi của trẻ là chiến lược sinh tồn của hệ thần kinh khi phải đối mặt với quá tải, thiếu an toàn hoặc thiếu khả năng tự điều...

KHI GAME TRỞ THÀNH CÁCH ĐIỀU HÒA THẦN KINH Ở TRẺ ADHD VÀ TỰ KỶ

  Trẻ ADHD và Tự kỷ không “dễ hư” hay “khó bảo” hơn, mà các em đang tự tìm cách điều hòa hệ thần kinh trong một thế giới quá tải và không được thiết kế cho não của mình. Game trở thành công cụ mạnh vì nó đáp ứng rất chính xác những nhu cầu sinh học–thần kinh mà...

TỔN THƯƠNG ÂM THẦM Ở TRẺ TRƯỜNG CHUYÊN, LỚP CHỌN

Trong tưởng tượng phổ biến, trẻ học ở trường chuyên, lớp chọn thường được xem là nhóm có năng lực vượt trội, được đầu tư tốt và có nhiều cơ hội phát triển. Các em “hoạt động tốt”, đạt thành tích cao, có vẻ tự tin và kỷ luật. Chính vì vậy, những khó khăn tâm lý của...

ĐỂ TANG LIÊN TỤC CHO MỘT CÁI CHẾT CHƯA XẢY RA

  Để tang liên tục cho một cái chết chưa xảy ra là một trạng thái tâm lý – thần kinh ít được gọi tên, nhưng lại khá phổ biến ở những người lớn lên cùng cha mẹ hoặc người chăm sóc mắc bệnh mãn tính, bệnh nặng, hoặc thường xuyên nói về nỗi đau và mong muốn không...

SANG CHẤN KHI SỐNG VỚI CHA MẸ MẮC BỆNH MÃN TÍNH

  Sang chấn hiện sinh (existential trauma) không xuất phát từ một biến cố bạo lực đơn lẻ, mà hình thành khi con người phải sống lâu dài trong sự đối diện với những câu hỏi cốt lõi của tồn tại: sự sống – cái chết – ý nghĩa – sự mong manh – trách nhiệm sống. Ở...

SANG CHẤN HIỆN SINH

Sang chấn hiện sinh (existential trauma) không hình thành từ một biến cố bạo lực rõ ràng, mà phát triển khi một con người phải sống lâu dài trong sự đối diện với những câu hỏi cốt lõi của tồn tại như sự sống, cái chết, ý nghĩa và tính mong manh của đời người. Với...

HÀNH TRÌNH TRỞ THÀNH NHÀ TÂM LÝ TRỊ LIỆU

Trở thành nhà tâm lý trị liệu không phải là một danh xưng đạt được sau vài khóa học, cũng không phải là kết quả trực tiếp của một văn bằng hay một mô hình trị liệu cụ thể. Đây là một hành trình dài, nhiều tầng, đòi hỏi sự chuẩn bị nghiêm túc cả về kiến thức, kỹ năng...

SÁNG CHẤN HẬU NGOẠI TÌNH

Sang chấn hậu ngoại tình (Post-Infidelity Trauma – PIT) là trạng thái tâm lý xảy ra khi một người phát hiện bạn đời hoặc người yêu phản bội. Đây không chỉ là nỗi buồn hay thất vọng thông thường, mà là tổn thương sâu sắc chạm vào cảm giác an toàn, tin tưởng và giá trị...

NHỮNG ĐÀN BÀ KHÔNG DÁM TỐT HƠN

Nhiều phụ nữ thông minh, có năng lực và giàu tiềm năng lại chọn sống trong những mối quan hệ không có tình yêu, những công việc không tương xứng với khả năng, hoặc những hoàn cảnh “tạm ổn nhưng không hạnh phúc”. Họ không dám lựa chọn tốt hơn, không phải vì thiếu khả...

PHÂN BIỆT NHÀ TÂM LÝ TRỊ LIỆU, BÁC SĨ TÂM THẦN VÀ BÁC SĨ THẦN KINH

Trong lĩnh vực chăm sóc sức khỏe tinh thần, việc phân biệt nhà tâm lý trị liệu, bác sĩ tâm thần và bác sĩ thần kinh không chỉ là vấn đề thuật ngữ, mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến việc một người có nhận được sự hỗ trợ phù hợp hay không. Mỗi chuyên môn có vai trò riêng,...

NỖI SỢ MẤT NGƯỜI THÂN

Nỗi sợ mất người thân là một trong những nỗi sợ cảm xúc mạnh mẽ nhất mà con người có thể trải nghiệm. Ở mức bề mặt, nó có thể xuất hiện như lo âu khi người mình thương không hồi đáp, hoảng hốt khi có dấu hiệu xung đột, hoặc cảm giác bất an mỗi khi có khoảng cách....

XẤU HỔ TÌNH DỤC MANG TÍNH VĂN HÓA

  Rất nhiều phụ nữ dị tính không hề thiếu ham muốn tình dục, nhưng họ mong muốn sự gần gũi, vuốt ve và kết nối cảm xúc nhiều hơn là quan hệ thâm nhập. Điều này không phải dấu hiệu lãnh cảm hay xa cách, mà xuất phát từ cơ chế xấu hổ tình dục (sexual shame) được...

SUGAR BABY – MANG CẤU TRÚC SANG CHẤN: NHỮNG CÔ GÁI KHÔNG BAO GIỜ THẤY ĐỦ

Hiện tượng sugar baby thường bị nhìn nhận đơn giản như một lựa chọn thực dụng hoặc lối sống hưởng thụ. Tuy nhiên, trong thực hành lâm sàng, tồn tại một nhóm sugar baby mang cấu trúc sang chấn rõ rệt – những cô gái không bao giờ cảm thấy đủ, dù được chu cấp tài chính,...

KHI ĐỨA TRẺ LỚN LÊN TRONG ÁNH NHÌN DÈ BỈU

TỰ TI, NGOẠI HÌNH VÀ DẤU ẤN TRÊN CƠ THỂ** Có những đứa trẻ không bị đánh đập, nhưng lớn lên trong những lời nhận xét lặp đi lặp lại từ cha mẹ về ngoại hình của mình: “xấu”, “mập”, “đen”, “không ưa nhìn”, “so với người khác thì kém”. Những lời nói ấy thường được ngụy...

CÀNG THƯƠNG CÀNG ĐAU – KHI TÌNH CẢM DÀNH CHO CHA MẸ ĐƯỢC HÌNH THÀNH TRONG BẠO LỰC

Ở những người lớn lên trong gia đình có bạo hành, kiểm soát hoặc bất ổn cảm xúc kéo dài, tình thương dành cho cha mẹ thường không được hình thành trong sự an toàn. Khi cha hoặc mẹ vừa là người chăm sóc, vừa là nguồn gây sợ hãi, đứa trẻ không có lựa chọn rời đi. Để tồn...

SỢ VỀ TẾT – KHI GIA ĐÌNH LÀ NƠI LƯU GIỮ SANG CHẤN

  Những ngày Tết Nguyên đán thường được nhắc đến như thời điểm sum vầy, trở về, đoàn tụ. Nhưng với không ít bạn trẻ, Tết lại là khoảng thời gian nặng nề. Không phải vì họ ghét gia đình, mà vì cơ thể họ không cảm thấy an toàn khi quay về. Dù lý trí hiểu rằng “về...

CHIA TÁCH – ÁM ẢNH – CƯỠNG CHẾ MANG TÍNH SANG CHẤN

  Chia tách (splitting) không phải là dấu hiệu của yếu kém tâm lý, mà là một cơ chế sinh tồn của hệ thần kinh khi con người phải lớn lên trong môi trường quá nguy hiểm, quá mâu thuẫn, hoặc quá xâm nhập để có thể xử lý bằng một bản ngã thống nhất. Khi người chăm...

SEX DOLL HAY ROBOT?

Sex doll và robot tình dục thường bị gộp chung trong các cuộc tranh luận như biểu tượng của sự suy đồi hay lệch lạc trong đời sống thân mật. Tuy nhiên, nếu nhìn dưới góc độ tâm lý và gắn bó, câu hỏi quan trọng không phải là “chúng có đúng hay sai”, mà là: con người...

KHI BẠN YÊU AVATAR

  Yêu một avatar không còn là điều hiếm gặp trong thế giới số. Đó có thể là một nhân vật AI, một hình đại diện được cá nhân hóa, hay một thực thể không có thân thể nhưng luôn hiện diện. Nhiều người trải nghiệm cảm xúc gắn bó sâu sắc, thậm chí đau buồn, ghen...

KHI BẠN THÂN LÀ CHATBOT

Có một khoảnh khắc rất lạ của thời đại này: khi người mà ta trò chuyện nhiều nhất, hiểu ta nhanh nhất, và ở bên ta đều đặn nhất… lại không phải là một con người. Khi “bạn thân” là chatbot, nhiều người vội vàng gọi đó là lệch lạc, trốn tránh đời thực, hay suy thoái...

TẠI SAO CƯỠNG ÉP, BẠO LỰC KHÔNG HIỆU QUẢ VỚI TRẺ

Trước hết, các biện pháp cưỡng ép dựa trên giả định sai lầm rằng trẻ “cố tình hư”, “lười”, “nghiện”, hay “chống đối”. Trong thực tế, nhiều hành vi của trẻ là chiến lược sinh tồn của hệ thần kinh khi phải đối mặt với quá tải, thiếu an toàn hoặc thiếu khả năng tự điều...

KHI GAME TRỞ THÀNH CÁCH ĐIỀU HÒA THẦN KINH Ở TRẺ ADHD VÀ TỰ KỶ

  Trẻ ADHD và Tự kỷ không “dễ hư” hay “khó bảo” hơn, mà các em đang tự tìm cách điều hòa hệ thần kinh trong một thế giới quá tải và không được thiết kế cho não của mình. Game trở thành công cụ mạnh vì nó đáp ứng rất chính xác những nhu cầu sinh học–thần kinh mà...

TỔN THƯƠNG ÂM THẦM Ở TRẺ TRƯỜNG CHUYÊN, LỚP CHỌN

Trong tưởng tượng phổ biến, trẻ học ở trường chuyên, lớp chọn thường được xem là nhóm có năng lực vượt trội, được đầu tư tốt và có nhiều cơ hội phát triển. Các em “hoạt động tốt”, đạt thành tích cao, có vẻ tự tin và kỷ luật. Chính vì vậy, những khó khăn tâm lý của...

ĐỂ TANG LIÊN TỤC CHO MỘT CÁI CHẾT CHƯA XẢY RA

  Để tang liên tục cho một cái chết chưa xảy ra là một trạng thái tâm lý – thần kinh ít được gọi tên, nhưng lại khá phổ biến ở những người lớn lên cùng cha mẹ hoặc người chăm sóc mắc bệnh mãn tính, bệnh nặng, hoặc thường xuyên nói về nỗi đau và mong muốn không...

SANG CHẤN KHI SỐNG VỚI CHA MẸ MẮC BỆNH MÃN TÍNH

  Sang chấn hiện sinh (existential trauma) không xuất phát từ một biến cố bạo lực đơn lẻ, mà hình thành khi con người phải sống lâu dài trong sự đối diện với những câu hỏi cốt lõi của tồn tại: sự sống – cái chết – ý nghĩa – sự mong manh – trách nhiệm sống. Ở...

SANG CHẤN HIỆN SINH

Sang chấn hiện sinh (existential trauma) không hình thành từ một biến cố bạo lực rõ ràng, mà phát triển khi một con người phải sống lâu dài trong sự đối diện với những câu hỏi cốt lõi của tồn tại như sự sống, cái chết, ý nghĩa và tính mong manh của đời người. Với...

HÀNH TRÌNH TRỞ THÀNH NHÀ TÂM LÝ TRỊ LIỆU

Trở thành nhà tâm lý trị liệu không phải là một danh xưng đạt được sau vài khóa học, cũng không phải là kết quả trực tiếp của một văn bằng hay một mô hình trị liệu cụ thể. Đây là một hành trình dài, nhiều tầng, đòi hỏi sự chuẩn bị nghiêm túc cả về kiến thức, kỹ năng...

PERFORMANCE ANXIETY Ở NAM GIỚI KHI QUAN HỆ: KHI CĂNG THẲNG LẤN ÁT SỰ GẦN GŨI

Performance anxiety (lo âu về khả năng tình dục) ở nam giới là một hiện tượng phổ biến hơn nhiều so với những gì xã hội thường thừa nhận. Không ít người đàn ông bước vào quan hệ tình dục với tâm thế căng thẳng, tự giám sát bản thân và sợ thất bại, thay vì cảm nhận...

SÁNG CHẤN HẬU NGOẠI TÌNH

Sang chấn hậu ngoại tình (Post-Infidelity Trauma – PIT) là trạng thái tâm lý xảy ra khi một người phát hiện bạn đời hoặc người yêu phản bội. Đây không chỉ là nỗi buồn hay thất vọng thông thường, mà là tổn thương sâu sắc chạm vào cảm giác an toàn, tin tưởng và giá trị...

NHỮNG ĐÀN BÀ KHÔNG DÁM TỐT HƠN

Nhiều phụ nữ thông minh, có năng lực và giàu tiềm năng lại chọn sống trong những mối quan hệ không có tình yêu, những công việc không tương xứng với khả năng, hoặc những hoàn cảnh “tạm ổn nhưng không hạnh phúc”. Họ không dám lựa chọn tốt hơn, không phải vì thiếu khả...

PHÂN BIỆT NHÀ TÂM LÝ TRỊ LIỆU, BÁC SĨ TÂM THẦN VÀ BÁC SĨ THẦN KINH

Trong lĩnh vực chăm sóc sức khỏe tinh thần, việc phân biệt nhà tâm lý trị liệu, bác sĩ tâm thần và bác sĩ thần kinh không chỉ là vấn đề thuật ngữ, mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến việc một người có nhận được sự hỗ trợ phù hợp hay không. Mỗi chuyên môn có vai trò riêng,...

NỖI SỢ MẤT NGƯỜI THÂN

Nỗi sợ mất người thân là một trong những nỗi sợ cảm xúc mạnh mẽ nhất mà con người có thể trải nghiệm. Ở mức bề mặt, nó có thể xuất hiện như lo âu khi người mình thương không hồi đáp, hoảng hốt khi có dấu hiệu xung đột, hoặc cảm giác bất an mỗi khi có khoảng cách....