Dù phải đối mặt với áp lực, tổn thương và khủng hoảng như bất kỳ ai, nam giới vẫn ít tìm đến tâm lý trị liệu hơn nữ giới ở hầu hết các quốc gia. Điều này không có nghĩa là họ ít đau khổ hơn. Ngược lại, nhiều nghiên cứu cho thấy nam giới có tỷ lệ tự tử cao hơn, nhưng lại ít tìm kiếm hỗ trợ chuyên môn. Vậy điều gì khiến họ ngần ngại bước vào phòng trị liệu?

Một trong những nguyên nhân lớn nhất nằm ở cách nam giới được nuôi dạy. Từ nhỏ, nhiều bé trai đã được dạy rằng mạnh mẽ là không khóc, không than phiền, không phụ thuộc. Những thông điệp như “đàn ông phải bản lĩnh”, “phải tự giải quyết vấn đề” khiến việc tìm kiếm sự giúp đỡ trở thành dấu hiệu của yếu đuối. Khi trưởng thành, nhiều người đàn ông cảm thấy xấu hổ nếu thừa nhận mình đang rối bời hoặc bất lực. Họ có thể chia sẻ về công việc, thể thao hoặc thành tựu, nhưng lại khó nói về sợ hãi, tổn thương hay nhu cầu được an ủi.

Một lý do khác là nam giới thường được xã hội khuyến khích xử lý cảm xúc theo hướng hành động thay vì diễn đạt. Thay vì nói “tôi đang buồn” hoặc “tôi cảm thấy bị tổn thương”, họ có thể làm việc nhiều hơn, uống rượu, chơi game, tập luyện quá mức hoặc trở nên cáu gắt. Cảm xúc không được gọi tên sẽ tìm cách biểu hiện qua cơ thể và hành vi. Tuy nhiên, vì những biểu hiện này thường không được nhận diện là vấn đề tâm lý, họ càng ít nghĩ đến việc tìm trị liệu.

Ngoài ra, trị liệu đòi hỏi sự mở lòng và khả năng nhìn vào những phần dễ tổn thương của bản thân. Với nhiều nam giới, việc ngồi trước một người lạ và nói về gia đình, ký ức đau buồn hoặc thất bại cá nhân có thể khiến họ cảm thấy mất kiểm soát. Nếu họ chưa từng được dạy cách nhận diện và điều chỉnh cảm xúc, việc này càng trở nên đáng sợ. Họ có thể lo lắng rằng mình sẽ bị đánh giá, bị xem là “có vấn đề” hoặc không đủ nam tính.

Cũng có yếu tố thực tế: nhiều mô hình trị liệu truyền thống từng thiên về giao tiếp cảm xúc theo cách phù hợp với nữ giới hơn, khiến một số nam giới cảm thấy không được thấu hiểu. Tuy nhiên, các hướng tiếp cận hiện đại – đặc biệt là trị liệu dựa trên hiểu biết về sang chấn và hệ thần kinh – đang ngày càng chú trọng đến cách nam giới trải nghiệm và biểu đạt cảm xúc khác biệt.

Việc nam giới ít tìm đến trị liệu không phải vì họ không cần, mà vì họ chưa được trao cho ngôn ngữ và sự cho phép để làm điều đó. Sự mạnh mẽ thật sự không nằm ở việc chịu đựng một mình, mà ở khả năng dám đối diện với chính mình. Khi một người đàn ông bước vào phòng trị liệu, đó không phải là dấu hiệu của thất bại, mà là bước đầu tiên của một hình thức trưởng thành sâu sắc hơn.

MIA NGUYỄN

Dù phải đối mặt với áp lực, tổn thương và khủng hoảng như bất kỳ ai, nam giới vẫn ít tìm đến tâm lý trị liệu hơn nữ giới ở hầu hết các quốc gia. Điều này không có nghĩa là họ ít đau khổ hơn. Ngược lại, nhiều nghiên cứu cho thấy nam giới có tỷ lệ tự tử cao hơn, nhưng lại ít tìm kiếm hỗ trợ chuyên môn. Vậy điều gì khiến họ ngần ngại bước vào phòng trị liệu?

Một trong những nguyên nhân lớn nhất nằm ở cách nam giới được nuôi dạy. Từ nhỏ, nhiều bé trai đã được dạy rằng mạnh mẽ là không khóc, không than phiền, không phụ thuộc. Những thông điệp như “đàn ông phải bản lĩnh”, “phải tự giải quyết vấn đề” khiến việc tìm kiếm sự giúp đỡ trở thành dấu hiệu của yếu đuối. Khi trưởng thành, nhiều người đàn ông cảm thấy xấu hổ nếu thừa nhận mình đang rối bời hoặc bất lực. Họ có thể chia sẻ về công việc, thể thao hoặc thành tựu, nhưng lại khó nói về sợ hãi, tổn thương hay nhu cầu được an ủi.

Một lý do khác là nam giới thường được xã hội khuyến khích xử lý cảm xúc theo hướng hành động thay vì diễn đạt. Thay vì nói “tôi đang buồn” hoặc “tôi cảm thấy bị tổn thương”, họ có thể làm việc nhiều hơn, uống rượu, chơi game, tập luyện quá mức hoặc trở nên cáu gắt. Cảm xúc không được gọi tên sẽ tìm cách biểu hiện qua cơ thể và hành vi. Tuy nhiên, vì những biểu hiện này thường không được nhận diện là vấn đề tâm lý, họ càng ít nghĩ đến việc tìm trị liệu.

Ngoài ra, trị liệu đòi hỏi sự mở lòng và khả năng nhìn vào những phần dễ tổn thương của bản thân. Với nhiều nam giới, việc ngồi trước một người lạ và nói về gia đình, ký ức đau buồn hoặc thất bại cá nhân có thể khiến họ cảm thấy mất kiểm soát. Nếu họ chưa từng được dạy cách nhận diện và điều chỉnh cảm xúc, việc này càng trở nên đáng sợ. Họ có thể lo lắng rằng mình sẽ bị đánh giá, bị xem là “có vấn đề” hoặc không đủ nam tính.

Cũng có yếu tố thực tế: nhiều mô hình trị liệu truyền thống từng thiên về giao tiếp cảm xúc theo cách phù hợp với nữ giới hơn, khiến một số nam giới cảm thấy không được thấu hiểu. Tuy nhiên, các hướng tiếp cận hiện đại – đặc biệt là trị liệu dựa trên hiểu biết về sang chấn và hệ thần kinh – đang ngày càng chú trọng đến cách nam giới trải nghiệm và biểu đạt cảm xúc khác biệt.

Việc nam giới ít tìm đến trị liệu không phải vì họ không cần, mà vì họ chưa được trao cho ngôn ngữ và sự cho phép để làm điều đó. Sự mạnh mẽ thật sự không nằm ở việc chịu đựng một mình, mà ở khả năng dám đối diện với chính mình. Khi một người đàn ông bước vào phòng trị liệu, đó không phải là dấu hiệu của thất bại, mà là bước đầu tiên của một hình thức trưởng thành sâu sắc hơn.

MIA NGUYỄN