BIẾT ĐỦ ĐỂ HẠNH PHÚC

BIẾT ĐỦ ĐỂ HẠNH PHÚC

 

Nó đã tự hỏi lòng mình rất nhiều lần rằng nó có đang hạnh phúc không? Nó nên làm gì để có thể sống vui và hạnh phúc. Nhưng nó vẫn chưa tìm được câu trả lời ưng ý nhất.

Nó trở lại bến đò cũ trong một chiều rợp nắng. Mười năm đã trôi qua.  Trong cả giấc mơ, nó thấy tay mình như vẫn đang chạm vào vạt nắng chiều dần cập trên bến đò, tai nó vẫn nghe văng vẳng tiếng nước vỗ vào thịt đất đôi bờ, mắt nó vẫn đang thấy mấy con còng ngơ ngác trước cái hang bị nước lấp dần.

Và ở kia, thằng bạn thân ngồi bất động, ánh mắt vô định. Nó tựa đầu vào vai bạn mà nhìn đăm chiêu vào sóng nước đang tách đôi dưới thân chiếc ghe chài. Năm đó nó tròn mười bảy.  

Nó hỏi thằng bạn rằng:

  • Cậu nghĩ giàu có thì có hạnh phúc không?
  • Có tiền thì gì cũng có cả.
  • Chẳng có gì chắc cả. Người ta bảo rằng biết đủ sẽ hạnh phúc.
  • Thế nào là đủ?

Mười năm đi qua vội vàng. Câu hỏi chưa có đáp án ở bến đò quê ngày hôm ấy vẫn đọng lại trong nó nhiều nghĩ suy. Và nó vẫn đang đi tìm hạnh phúc. Nó vẫn đi tìm cái gọi là “đủ”.

Trong đầu nó luôn tồn tại ý nghĩ rằng con người ta sinh ra, nghĩa là tự do đã mất. Sau khi có mặt trên đời, con người bước vào một mớ hỗn độn chằng chịt những quan hệ, từ thân cho đến sơ, rồi vô vàn những ràng buộc có tên và không tên.

Từ đó mọi hạnh phúc hoặc khổ đau trên cõi đời này cũng đều do các mối quan hệ này tạo dựng hoặc gây ra. Vậy con người ta bình yên thể nào trong cái guồng quay càng ngày càng tất bật này?

Nó thấy nhiều người sau những giai đoạn thăng trầm của cuộc sống, họ bế tắc, loay hoay mãi mà không tìm được cho mình một động lực để vượt qua nữa. Có người quẫn trí lựa chọn cái chết để an yên. Người chết có lẽ đã bình an phần mình rồi, thế còn người sống thì sao?

Có người tìm thấy chính mình bình yên trong Kinh kệ, Phật pháp, nhưng nhiều người mỗi ngày đều tụng kinh, lần hạt tràng nhưng vẫn sống sân si lắm. Vậy hạnh phúc rốt cuộc là gì đây? Khó tìm đến vậy sao?

Vào đại học, nó dần nhận ra mọi thứ về cuộc sống này không quyền lực thì là tiền bạc. Không có một trong hai đồng nghĩa với việc không có chỗ dựa.  Tiền bạc rất quan trọng, không một ai có thể phủ nhận được giá trị của tiền. Nó càng không vì nhà nó không khá giả.

Mẹ phải nhặt nhạnh từ đống đồ cũ của người ta cho, sửa lại từng chút để nó có quần áo mà mặc đi học, đi chơi. Mẹ thức đêm làm thức ăn, dậy sớm giao hàng để dành từng đồng cho nó đi học. Mẹ tất tả đạp xe đi dạy, mẹ tranh thủ cơ hội làm thư ký mấy cuộc họp để có tiền bồi dưỡng mà lo miếng ăn cho nó…  

Tất cả mọi thứ trong nhà đều cần tiền, tất cả đều hét gọi mẹ. Nó đã gần như “quán triệt” lời dạy của mẹ. Phải học để có thể có công việc ổn định, có tiền để tự nuôi lấy thân, không phụ thuộc vào ai khác. Vô hình chung, nó cảm thấy mình đang ngày một thực dụng hơn.

Ra trường, nó lao vào làm việc. Sau giờ làm ở công ty thì đi dạy thêm, cuối tuần lại nhận thêm việc đứng quầy phát sản phẩm mẫu. Những lần về nhà thưa dần, gọi về cho mẹ cũng ít dần vì bận quá, về đến nhà, loáng một cái là hết thời gian.

Lâu lâu nó về, gửi tiền cho mẹ, số tiền ngày càng nhiều hơn. Nó thấy hạnh phúc vì giúp được gia đình, sắm được cho nhà cái nọ, cái kia nhưng nó không biết mẹ rất buồn. Cô con gái đã chẳng còn nhiều thời gian để chăm sóc bản thân mình nữa, cũng chẳng còn về nhà thường xuyên với mẹ nữa.

Nó cơ hồ vẫn chưa cảm nhận được mình đang đi xa dần cái cuộc sống lý tưởng mà nó từng ao ước. Có lẽ vì bây giờ việc gì cũng cần có tiền, mà có được một đồng người ta lại càng muốn có thêm một đồng nữa.

Nó lên vị trí quản lý sau ba năm ra trường với một lịch công tác dày đặc hơn và bận rộn hơn. Vòng quay thế đẩy tuổi xuân qua đi. Nó hai mươi sáu. Hai mươi bảy. Rồi hai mươi tám. Cơ thể dù kiên cường mấy rồi cũng có lúc phải gục ngã.

Nó bệnh. Bệnh một tháng trời, không nặng nhưng cứ dai dẳng mãi. Người ta bảo tuổi càng lớn càng cảm thấy rõ cô đơn. Những ngày bệnh nằm ở nhà, chẳng bận rộn gì nữa, nó bỗng thấy ngoài công việc ra nó chẳng còn gì để an ủi những lúc thế này.

Nó xem phim và lướt trên thế giới ảo facebook. Nếu nó viết lên đó câu “Bị bệnh rồi” thì sẽ có bao nhiêu người thực sự quan tâm đây, hay họ chỉ lướt qua và cho một cái “like” dạo. Thế nhưng trong thâm tâm, nó biết rất rõ, một khi nó gọi điện thoại về nhà than thở thì có thể ngay chiều hôm nay, mẹ đã có mặt ở đây với nó.

Chiều nay nó xem một bộ phim gia đình, nhân vật chính cũng đang như nó vậy, cũng lao vào vật lộn với đời sống nhằm cố kiếm thật nhiều tiền. Trên chuyến xe vội vàng về quê thăm mẹ, anh tình cờ giải một câu đố và chết lặng người.

Câu hỏi thế này “Nếu mẹ bạn có thể sống đến 90 tuổi. Trừ đi khoảng thời gian bạn ngủ, trừ đi thời gian bạn không có ở bên cạnh bà. Bạn có biết mình còn bao nhiêu thời gian nữa để sống bên cạnh mẹ mình không?”.

Và nhân vật chính làm một phép tính nhẩm: “Mẹ tôi năm nay 50 tuổi và nếu bà có thể sống đến 90 tuổi, chúng tôi chỉ còn 40 năm bên nhau. Trong 40 năm đó, nếu tôi về nhà nửa năm một lần, vậy tôi sẽ có 80 lần để gặp bà. Nếu tôi có thể dành 7 ngày ở nhà, sau đó trừ hai ngày để gặp bạn bè, 2 ngày để gặp họ hàng, người thân khác thì còn 240 ngày mà còn phải trừ đi thời gian ăn uống, ngủ nghỉ mỗi ngày mất 12 tiếng, vậy ra chỉ còn 120 ngày để sống với mẹ…Tức là 4 tháng thôi”.

Nó chợt thấy lạnh người. Tiếng nhạc phim làm lắng đọng mọi cảm xúc, nước mắt nó trào ra. Tiếng còi tàu hú thật dài đem theo nỗi hoang mang và bộ óc đang trống rỗng của nhân vật chính trên con đường trở về quê nhà, và cũng kéo hai hàng nước mắt của nó rơi lã chã xuống gối… Mẹ nó. Năm nay đã qua sáu mươi tuổi mất rồi…

  • Mẹ, mai con về mẹ nhé!
  • Ừ, muốn ăn gì mẹ nấu.
  • Ăn cả thế giới mẹ nhé!

Sau tất cả, chỉ còn mẹ là người luôn chờ đợi và chu đáo đón bước nó về nhà.

Nó đã nhận ra được rằng hạnh phúc thật ra không có định nghĩa chung mà mỗi người lại có riêng cho mình một ý niệm để mà nắm bắt lấy nó. Nó bây giờ đã cảm nhận sâu sắc và biết “đủ” là thế nào.

“Đủ” để có được hạnh phúc không có nghĩa là mình mất đi động lực để tạo ra “thêm” giá trị mà là biết “đủ”để trân trọng, để sắp xếp thêm thời gian cho những mối quan hệ thân thiết mình đang có, để lỡ một ngày nào đó phải vĩnh viễn mất đi thì cũng không ngập tràn trong nuối tiếc.

Biết “đủ” để thêm thời gian quan tâm đến bản thân nhiều hơn, để trân quý sức khỏe mà ba mẹ ngày trước đã hết sức lo lắng và chăm sóc cho mình. Với nó  đó là “đủ” tiền để sống và “đủ” thời gian để có được những gì nó quan tâm.

Bây giờ nó muốn lao ngay vào lòng mẹ để kể hết những oan ức trong lòng bao nhiêu lâu nay, khóc một trận thật to để ngày mai thức dậy quên hết những muộn phiền đã cũ và bước tiếp con đường phía trước với một ý thức rõ ràng hơn.

Tiếng còi xe đang giục giã, trái tim nó cũng đang đập từng hồi hân hoan.

LẠC NHIÊN

Nó đã tự hỏi lòng mình rất nhiều lần rằng nó có đang hạnh phúc không? Nó nên làm gì để có thể sống vui và hạnh phúc. Nhưng nó vẫn chưa tìm được câu trả lời ưng ý nhất.

Nó trở lại bến đò cũ trong một chiều rợp nắng. Mười năm đã trôi qua.  Trong cả giấc mơ, nó thấy tay mình như vẫn đang chạm vào vạt nắng chiều dần cập trên bến đò, tai nó vẫn nghe văng vẳng tiếng nước vỗ vào thịt đất đôi bờ, mắt nó vẫn đang thấy mấy con còng ngơ ngác trước cái hang bị nước lấp dần.

Và ở kia, thằng bạn thân ngồi bất động, ánh mắt vô định. Nó tựa đầu vào vai bạn mà nhìn đăm chiêu vào sóng nước đang tách đôi dưới thân chiếc ghe chài. Năm đó nó tròn mười bảy.  

Nó hỏi thằng bạn rằng:

  • Cậu nghĩ giàu có thì có hạnh phúc không?
  • Có tiền thì gì cũng có cả.
  • Chẳng có gì chắc cả. Người ta bảo rằng biết đủ sẽ hạnh phúc.
  • Thế nào là đủ?

Mười năm đi qua vội vàng. Câu hỏi chưa có đáp án ở bến đò quê ngày hôm ấy vẫn đọng lại trong nó nhiều nghĩ suy. Và nó vẫn đang đi tìm hạnh phúc. Nó vẫn đi tìm cái gọi là “đủ”.

Trong đầu nó luôn tồn tại ý nghĩ rằng con người ta sinh ra, nghĩa là tự do đã mất. Sau khi có mặt trên đời, con người bước vào một mớ hỗn độn chằng chịt những quan hệ, từ thân cho đến sơ, rồi vô vàn những ràng buộc có tên và không tên.

Từ đó mọi hạnh phúc hoặc khổ đau trên cõi đời này cũng đều do các mối quan hệ này tạo dựng hoặc gây ra. Vậy con người ta bình yên thể nào trong cái guồng quay càng ngày càng tất bật này?

Nó thấy nhiều người sau những giai đoạn thăng trầm của cuộc sống, họ bế tắc, loay hoay mãi mà không tìm được cho mình một động lực để vượt qua nữa. Có người quẫn trí lựa chọn cái chết để an yên. Người chết có lẽ đã bình an phần mình rồi, thế còn người sống thì sao?

Có người tìm thấy chính mình bình yên trong Kinh kệ, Phật pháp, nhưng nhiều người mỗi ngày đều tụng kinh, lần hạt tràng nhưng vẫn sống sân si lắm. Vậy hạnh phúc rốt cuộc là gì đây? Khó tìm đến vậy sao?

Vào đại học, nó dần nhận ra mọi thứ về cuộc sống này không quyền lực thì là tiền bạc. Không có một trong hai đồng nghĩa với việc không có chỗ dựa.  Tiền bạc rất quan trọng, không một ai có thể phủ nhận được giá trị của tiền. Nó càng không vì nhà nó không khá giả.

Mẹ phải nhặt nhạnh từ đống đồ cũ của người ta cho, sửa lại từng chút để nó có quần áo mà mặc đi học, đi chơi. Mẹ thức đêm làm thức ăn, dậy sớm giao hàng để dành từng đồng cho nó đi học. Mẹ tất tả đạp xe đi dạy, mẹ tranh thủ cơ hội làm thư ký mấy cuộc họp để có tiền bồi dưỡng mà lo miếng ăn cho nó…  

Tất cả mọi thứ trong nhà đều cần tiền, tất cả đều hét gọi mẹ. Nó đã gần như “quán triệt” lời dạy của mẹ. Phải học để có thể có công việc ổn định, có tiền để tự nuôi lấy thân, không phụ thuộc vào ai khác. Vô hình chung, nó cảm thấy mình đang ngày một thực dụng hơn.

Ra trường, nó lao vào làm việc. Sau giờ làm ở công ty thì đi dạy thêm, cuối tuần lại nhận thêm việc đứng quầy phát sản phẩm mẫu. Những lần về nhà thưa dần, gọi về cho mẹ cũng ít dần vì bận quá, về đến nhà, loáng một cái là hết thời gian.

Lâu lâu nó về, gửi tiền cho mẹ, số tiền ngày càng nhiều hơn. Nó thấy hạnh phúc vì giúp được gia đình, sắm được cho nhà cái nọ, cái kia nhưng nó không biết mẹ rất buồn. Cô con gái đã chẳng còn nhiều thời gian để chăm sóc bản thân mình nữa, cũng chẳng còn về nhà thường xuyên với mẹ nữa.

Nó cơ hồ vẫn chưa cảm nhận được mình đang đi xa dần cái cuộc sống lý tưởng mà nó từng ao ước. Có lẽ vì bây giờ việc gì cũng cần có tiền, mà có được một đồng người ta lại càng muốn có thêm một đồng nữa.

Nó lên vị trí quản lý sau ba năm ra trường với một lịch công tác dày đặc hơn và bận rộn hơn. Vòng quay thế đẩy tuổi xuân qua đi. Nó hai mươi sáu. Hai mươi bảy. Rồi hai mươi tám. Cơ thể dù kiên cường mấy rồi cũng có lúc phải gục ngã.

Nó bệnh. Bệnh một tháng trời, không nặng nhưng cứ dai dẳng mãi. Người ta bảo tuổi càng lớn càng cảm thấy rõ cô đơn. Những ngày bệnh nằm ở nhà, chẳng bận rộn gì nữa, nó bỗng thấy ngoài công việc ra nó chẳng còn gì để an ủi những lúc thế này.

Nó xem phim và lướt trên thế giới ảo facebook. Nếu nó viết lên đó câu “Bị bệnh rồi” thì sẽ có bao nhiêu người thực sự quan tâm đây, hay họ chỉ lướt qua và cho một cái “like” dạo. Thế nhưng trong thâm tâm, nó biết rất rõ, một khi nó gọi điện thoại về nhà than thở thì có thể ngay chiều hôm nay, mẹ đã có mặt ở đây với nó.

Chiều nay nó xem một bộ phim gia đình, nhân vật chính cũng đang như nó vậy, cũng lao vào vật lộn với đời sống nhằm cố kiếm thật nhiều tiền. Trên chuyến xe vội vàng về quê thăm mẹ, anh tình cờ giải một câu đố và chết lặng người.

Câu hỏi thế này “Nếu mẹ bạn có thể sống đến 90 tuổi. Trừ đi khoảng thời gian bạn ngủ, trừ đi thời gian bạn không có ở bên cạnh bà. Bạn có biết mình còn bao nhiêu thời gian nữa để sống bên cạnh mẹ mình không?”.

Và nhân vật chính làm một phép tính nhẩm: “Mẹ tôi năm nay 50 tuổi và nếu bà có thể sống đến 90 tuổi, chúng tôi chỉ còn 40 năm bên nhau. Trong 40 năm đó, nếu tôi về nhà nửa năm một lần, vậy tôi sẽ có 80 lần để gặp bà. Nếu tôi có thể dành 7 ngày ở nhà, sau đó trừ hai ngày để gặp bạn bè, 2 ngày để gặp họ hàng, người thân khác thì còn 240 ngày mà còn phải trừ đi thời gian ăn uống, ngủ nghỉ mỗi ngày mất 12 tiếng, vậy ra chỉ còn 120 ngày để sống với mẹ…Tức là 4 tháng thôi”.

Nó chợt thấy lạnh người. Tiếng nhạc phim làm lắng đọng mọi cảm xúc, nước mắt nó trào ra. Tiếng còi tàu hú thật dài đem theo nỗi hoang mang và bộ óc đang trống rỗng của nhân vật chính trên con đường trở về quê nhà, và cũng kéo hai hàng nước mắt của nó rơi lã chã xuống gối… Mẹ nó. Năm nay đã qua sáu mươi tuổi mất rồi…

  • Mẹ, mai con về mẹ nhé!
  • Ừ, muốn ăn gì mẹ nấu.
  • Ăn cả thế giới mẹ nhé!

Sau tất cả, chỉ còn mẹ là người luôn chờ đợi và chu đáo đón bước nó về nhà.

Nó đã nhận ra được rằng hạnh phúc thật ra không có định nghĩa chung mà mỗi người lại có riêng cho mình một ý niệm để mà nắm bắt lấy nó. Nó bây giờ đã cảm nhận sâu sắc và biết “đủ” là thế nào.

“Đủ” để có được hạnh phúc không có nghĩa là mình mất đi động lực để tạo ra “thêm” giá trị mà là biết “đủ”để trân trọng, để sắp xếp thêm thời gian cho những mối quan hệ thân thiết mình đang có, để lỡ một ngày nào đó phải vĩnh viễn mất đi thì cũng không ngập tràn trong nuối tiếc.

Biết “đủ” để thêm thời gian quan tâm đến bản thân nhiều hơn, để trân quý sức khỏe mà ba mẹ ngày trước đã hết sức lo lắng và chăm sóc cho mình. Với nó  đó là “đủ” tiền để sống và “đủ” thời gian để có được những gì nó quan tâm.

Bây giờ nó muốn lao ngay vào lòng mẹ để kể hết những oan ức trong lòng bao nhiêu lâu nay, khóc một trận thật to để ngày mai thức dậy quên hết những muộn phiền đã cũ và bước tiếp con đường phía trước với một ý thức rõ ràng hơn.

Tiếng còi xe đang giục giã, trái tim nó cũng đang đập từng hồi hân hoan.

LẠC NHIÊN

NHỮNG MẤT MÁT KHÔNG ĐƯỢC PHÉP BUỒN

Có những nỗi đau trong cuộc đời không chỉ đến từ sự mất mát, mà còn đến từ việc một người chưa bao giờ được phép buồn vì mất mát đó. Trong sang chấn gia đình, đặc biệt khi mất cha mẹ hoặc người thân quan trọng từ sớm, nhiều người không có cơ hội để thật sự đau buồn,...

HIỂU VỀ PHÂN LY TRONG SANG CHẤN PHỨC HỢP

Sang chấn phức hợp là trạng thái tổn thương tâm lý kéo dài do một người phải trải qua những trải nghiệm đau đớn lặp đi lặp lại như bạo hành, bỏ rơi, lạm dụng hoặc sống trong môi trường thiếu an toàn trong thời gian dài. Một trong những cơ chế tâm lý phổ biến xuất hiện...

LÀN DA KHÔNG BIẾT NÓI, NHƯNG CƠ THỂ THÌ NHỚ

Nhiều người sống với các bệnh ngoài da trong nhiều năm thường chỉ nghĩ rằng đó là vấn đề dị ứng, miễn dịch hoặc cơ địa. Nhưng trong thực tế, cơ thể không bao giờ hoạt động tách rời khỏi cảm xúc và hệ thần kinh. Với những người từng trải qua sang chấn kéo dài, đặc biệt...

XÂM HẠI – NỖI ĐAU BỊ BỎ QUÊN TRONG CƠ THỂ

Xâm hại không chỉ là một sự kiện đã xảy ra trong quá khứ. Với nhiều người sống sót sau sang chấn kéo dài, đặc biệt là xâm hại thời thơ ấu hoặc bạo lực lặp đi lặp lại trong các mối quan hệ thân mật, nỗi đau ấy tiếp tục tồn tại trong cơ thể như một ký ức chưa bao giờ...

CPTSD VÀ ĐAU MÃN TÍNH Ở NAM GIỚI

CPTSD (Complex Post-Traumatic Stress Disorder) ở nam giới thường khó được nhận diện vì sang chấn không phải lúc nào cũng biểu hiện qua cảm xúc rõ rệt. Nhiều người đàn ông lớn lên trong môi trường dạy rằng họ phải mạnh mẽ, kiểm soát bản thân và không được “yếu đuối”....

KHI BẠN SINH TỒN TRONG ĐÈ NÉN VÀ BÙNG NỔ CAM XÚC

​Nhiều người sống với CPTSD (Complex Post-Traumatic Stress Disorder) không thực sự cảm thấy mình đang “sống”, mà giống như đang cố sinh tồn qua từng ngày. Một trong những đặc điểm phổ biến của CPTSD là sự dao động giữa hai trạng thái tưởng chừng đối lập: đè nén cảm...

KHI SANG CHẤN BIỂU HIỆN QUA CƠN ĐAU Ở NAM GIỚI

CPTSD (Complex Post-Traumatic Stress Disorder) ở nam giới thường khó được nhận diện vì biểu hiện của sang chấn không phải lúc nào cũng xuất hiện dưới dạng buồn bã, hoảng loạn hay khóc lóc. Nhiều nam giới lớn lên trong môi trường dạy rằng họ phải mạnh mẽ, chịu đựng và...

SANG CHẤN VÀ MỐI LIÊN HỆ VỚI ĐAU, VIÊM MẠN TÍNH

CPTSD (Complex Post-Traumatic Stress Disorder) không chỉ ảnh hưởng đến cảm xúc và tâm lý mà còn có tác động sâu sắc lên cơ thể sinh học. Nhiều nghiên cứu trong lĩnh vực thần kinh học và miễn dịch học cho thấy sang chấn kéo dài có thể làm tăng nguy cơ đau mạn tính và...

CHA MẸ CÀNG BẠO HÀNH, ĐỨA TRẺ CÀNG THƯƠNG VÀ BẢO VỆ

Một trong những điều khiến nhiều người khó hiểu nhất trong sang chấn thời thơ ấu là: tại sao một đứa trẻ bị đánh đập, sỉ nhục hoặc làm tổn thương lại vẫn yêu thương, bênh vực và bảo vệ chính cha mẹ của mình? Nhiều người nhìn từ bên ngoài có thể nghĩ rằng đứa trẻ...

NHỮNG ĐỨA TRẺ BỊ BẠO HÀNH ĐE DỌA TÍNH MẠNG

Không phải mọi đứa trẻ lớn lên trong bạo lực đều mang vết thương giống nhau. Với những đứa trẻ liên tục bị đánh đập, đe dọa, chứng kiến bạo lực nghiêm trọng hoặc sống trong nỗi sợ rằng mình có thể bị bỏ rơi, bị giết hay không thể sống sót, hệ thần kinh của các em...

CPTSD – PHÂN BIỆT “ĐÓNG BĂNG” VÀ “GIẢ CHẾT”

CPTSD (Rối loạn stress sau sang chấn phức hợp) không chỉ liên quan đến ký ức đau buồn mà còn ảnh hưởng sâu sắc đến hệ thần kinh tự động của cơ thể. Một trong những điều thường gây nhầm lẫn là trạng thái “đóng băng” và trạng thái “giả chết” hay “sụp đổ”. Dù cả hai đều...

NHỮNG CƠN ĐAU KHÔNG DỨT

Có những nỗi đau không đến từ một sự kiện duy nhất, mà đến từ việc phải sống quá lâu trong bất an, sợ hãi, mất kết nối hoặc cô độc về cảm xúc. Đó có thể là tuổi thơ lớn lên cùng bạo lực, bị bỏ mặc, phải chăm sóc cảm xúc cho cha mẹ, sống cạnh người bệnh nặng, người...

CPTSD – VÀ NHỮNG CƠN ĐAU TÂM LÝ ĐẾN THỂ LÝ

Có những người sống trong đau đớn quá lâu đến mức cơ thể họ bắt đầu đau thay cho tâm trí. Họ đau đầu kéo dài, căng ngực, đau dạ dày, tim đập nhanh, khó thở, mất ngủ, kiệt sức, co cứng vai gáy, rối loạn tiêu hóa hoặc cảm giác mệt mỏi triền miên mà không tìm ra nguyên...

KHI HẸN HÒ TRỞ THÀNH SÂN KHẤU

Gần đây, khi trò chuyện với một số bạn trẻ, có thể nhận ra một “lỗ hổng” đáng chú ý trong cách họ tiếp cận hẹn hò, tính dục và kết nối cảm xúc. Ở một số nam giới 18–25, việc bắt đầu một mối quan hệ trở nên rất khó khăn: họ ngại giao tiếp, sợ bị từ chối, lo âu khi phải...

NỤ CƯỜI BÊN NGOÀI – CƠ THỂ BÊN TRONG ĐANG NÓI “KHÔNG”

Khi một người duy trì trạng thái “ổn” quá lâu trong khi cơ thể luôn căng thẳng, đến một lúc nào đó, cơ thể sẽ bắt đầu “say no” – từ chối hợp tác. Sự từ chối này không xảy ra một cách đột ngột mà thường tích tụ âm thầm, rồi biểu hiện ra qua nhiều tầng: thể chất, cảm...

SỰ “TÍCH CỰC, ĐẦY NĂNG LƯỢNG” ĐẾN MỨC KHÔNG THỂ DỪNG LẠI

Có một nhóm người mà nếu chỉ nhìn từ bên ngoài, họ dường như hoàn toàn ổn: tích cực, năng động, biết quan tâm người khác, thậm chí còn là chỗ dựa cho nhiều người xung quanh. Họ cười nhiều, làm việc hiệu quả, hiếm khi than phiền. Nhưng bên dưới lớp vỏ “ổn định” đó, cơ...

KHI GIA ĐÌNH LÀ CƠN ÁC MỘNG

Sang chấn phức hợp (complex trauma) không phải là một sự kiện đơn lẻ, mà là kết quả của việc phải sống trong môi trường gây tổn thương kéo dài – nơi mà đáng lẽ phải là an toàn nhất: gia đình. Khi đứa trẻ lớn lên trong bạo lực, kiểm soát, bỏ bê cảm xúc, hoặc sự bất ổn...

HIỂU VỀ CPTSD TRONG ĐIỀU TRỊ TÂM LÝ VÀ TÂM THẦN

Hiểu về C-PTSD trong điều trị tâm lý và tâm thần là một bước quan trọng để tránh việc nhìn sai bản chất vấn đề và can thiệp không phù hợp. C-PTSD (Complex Post-Traumatic Stress Disorder – Rối loạn stress sau sang chấn phức hợp) không chỉ là “PTSD nặng hơn”, mà là một...

SEXLESS MARRIAGE-HÔN NHÂN KHÔNG TÌNH DỤC

Hôn nhân không tình dục (sexless marriage) là một thực trạng không hiếm gặp nhưng thường bị im lặng hóa, đặc biệt trong các bối cảnh văn hóa nơi tình dục khó được nói đến một cách cởi mở. Về mặt lâm sàng, tình trạng này thường được hiểu là cặp đôi có tần suất quan hệ...

RỐI LOẠN ĐIỀU HÒA HỆ THẦN KINH TRONG CPTSD

Rối loạn điều hòa hệ thần kinh là một đặc điểm trung tâm trong C-PTSD (Complex Post-Traumatic Stress Disorder – Rối loạn stress sau sang chấn phức hợp), phản ánh sự tổn thương kéo dài của hệ thống phản ứng sinh tồn trước những trải nghiệm sang chấn lặp đi lặp lại, đặc...

NHỮNG MẤT MÁT KHÔNG ĐƯỢC PHÉP BUỒN

Có những nỗi đau trong cuộc đời không chỉ đến từ sự mất mát, mà còn đến từ việc một người chưa bao giờ được phép buồn vì mất mát đó. Trong sang chấn gia đình, đặc biệt khi mất cha mẹ hoặc người thân quan trọng từ sớm, nhiều người không có cơ hội để thật sự đau buồn,...

HIỂU VỀ PHÂN LY TRONG SANG CHẤN PHỨC HỢP

Sang chấn phức hợp là trạng thái tổn thương tâm lý kéo dài do một người phải trải qua những trải nghiệm đau đớn lặp đi lặp lại như bạo hành, bỏ rơi, lạm dụng hoặc sống trong môi trường thiếu an toàn trong thời gian dài. Một trong những cơ chế tâm lý phổ biến xuất hiện...

LÀN DA KHÔNG BIẾT NÓI, NHƯNG CƠ THỂ THÌ NHỚ

Nhiều người sống với các bệnh ngoài da trong nhiều năm thường chỉ nghĩ rằng đó là vấn đề dị ứng, miễn dịch hoặc cơ địa. Nhưng trong thực tế, cơ thể không bao giờ hoạt động tách rời khỏi cảm xúc và hệ thần kinh. Với những người từng trải qua sang chấn kéo dài, đặc biệt...

XÂM HẠI – NỖI ĐAU BỊ BỎ QUÊN TRONG CƠ THỂ

Xâm hại không chỉ là một sự kiện đã xảy ra trong quá khứ. Với nhiều người sống sót sau sang chấn kéo dài, đặc biệt là xâm hại thời thơ ấu hoặc bạo lực lặp đi lặp lại trong các mối quan hệ thân mật, nỗi đau ấy tiếp tục tồn tại trong cơ thể như một ký ức chưa bao giờ...

CPTSD VÀ ĐAU MÃN TÍNH Ở NAM GIỚI

CPTSD (Complex Post-Traumatic Stress Disorder) ở nam giới thường khó được nhận diện vì sang chấn không phải lúc nào cũng biểu hiện qua cảm xúc rõ rệt. Nhiều người đàn ông lớn lên trong môi trường dạy rằng họ phải mạnh mẽ, kiểm soát bản thân và không được “yếu đuối”....

KHI BẠN SINH TỒN TRONG ĐÈ NÉN VÀ BÙNG NỔ CAM XÚC

​Nhiều người sống với CPTSD (Complex Post-Traumatic Stress Disorder) không thực sự cảm thấy mình đang “sống”, mà giống như đang cố sinh tồn qua từng ngày. Một trong những đặc điểm phổ biến của CPTSD là sự dao động giữa hai trạng thái tưởng chừng đối lập: đè nén cảm...

KHI SANG CHẤN BIỂU HIỆN QUA CƠN ĐAU Ở NAM GIỚI

CPTSD (Complex Post-Traumatic Stress Disorder) ở nam giới thường khó được nhận diện vì biểu hiện của sang chấn không phải lúc nào cũng xuất hiện dưới dạng buồn bã, hoảng loạn hay khóc lóc. Nhiều nam giới lớn lên trong môi trường dạy rằng họ phải mạnh mẽ, chịu đựng và...

SANG CHẤN VÀ MỐI LIÊN HỆ VỚI ĐAU, VIÊM MẠN TÍNH

CPTSD (Complex Post-Traumatic Stress Disorder) không chỉ ảnh hưởng đến cảm xúc và tâm lý mà còn có tác động sâu sắc lên cơ thể sinh học. Nhiều nghiên cứu trong lĩnh vực thần kinh học và miễn dịch học cho thấy sang chấn kéo dài có thể làm tăng nguy cơ đau mạn tính và...

CHA MẸ CÀNG BẠO HÀNH, ĐỨA TRẺ CÀNG THƯƠNG VÀ BẢO VỆ

Một trong những điều khiến nhiều người khó hiểu nhất trong sang chấn thời thơ ấu là: tại sao một đứa trẻ bị đánh đập, sỉ nhục hoặc làm tổn thương lại vẫn yêu thương, bênh vực và bảo vệ chính cha mẹ của mình? Nhiều người nhìn từ bên ngoài có thể nghĩ rằng đứa trẻ...

NHỮNG ĐỨA TRẺ BỊ BẠO HÀNH ĐE DỌA TÍNH MẠNG

Không phải mọi đứa trẻ lớn lên trong bạo lực đều mang vết thương giống nhau. Với những đứa trẻ liên tục bị đánh đập, đe dọa, chứng kiến bạo lực nghiêm trọng hoặc sống trong nỗi sợ rằng mình có thể bị bỏ rơi, bị giết hay không thể sống sót, hệ thần kinh của các em...

CPTSD – PHÂN BIỆT “ĐÓNG BĂNG” VÀ “GIẢ CHẾT”

CPTSD (Rối loạn stress sau sang chấn phức hợp) không chỉ liên quan đến ký ức đau buồn mà còn ảnh hưởng sâu sắc đến hệ thần kinh tự động của cơ thể. Một trong những điều thường gây nhầm lẫn là trạng thái “đóng băng” và trạng thái “giả chết” hay “sụp đổ”. Dù cả hai đều...

NHỮNG CƠN ĐAU KHÔNG DỨT

Có những nỗi đau không đến từ một sự kiện duy nhất, mà đến từ việc phải sống quá lâu trong bất an, sợ hãi, mất kết nối hoặc cô độc về cảm xúc. Đó có thể là tuổi thơ lớn lên cùng bạo lực, bị bỏ mặc, phải chăm sóc cảm xúc cho cha mẹ, sống cạnh người bệnh nặng, người...

CPTSD – VÀ NHỮNG CƠN ĐAU TÂM LÝ ĐẾN THỂ LÝ

Có những người sống trong đau đớn quá lâu đến mức cơ thể họ bắt đầu đau thay cho tâm trí. Họ đau đầu kéo dài, căng ngực, đau dạ dày, tim đập nhanh, khó thở, mất ngủ, kiệt sức, co cứng vai gáy, rối loạn tiêu hóa hoặc cảm giác mệt mỏi triền miên mà không tìm ra nguyên...

KHI HẸN HÒ TRỞ THÀNH SÂN KHẤU

Gần đây, khi trò chuyện với một số bạn trẻ, có thể nhận ra một “lỗ hổng” đáng chú ý trong cách họ tiếp cận hẹn hò, tính dục và kết nối cảm xúc. Ở một số nam giới 18–25, việc bắt đầu một mối quan hệ trở nên rất khó khăn: họ ngại giao tiếp, sợ bị từ chối, lo âu khi phải...

NỤ CƯỜI BÊN NGOÀI – CƠ THỂ BÊN TRONG ĐANG NÓI “KHÔNG”

Khi một người duy trì trạng thái “ổn” quá lâu trong khi cơ thể luôn căng thẳng, đến một lúc nào đó, cơ thể sẽ bắt đầu “say no” – từ chối hợp tác. Sự từ chối này không xảy ra một cách đột ngột mà thường tích tụ âm thầm, rồi biểu hiện ra qua nhiều tầng: thể chất, cảm...

SỰ “TÍCH CỰC, ĐẦY NĂNG LƯỢNG” ĐẾN MỨC KHÔNG THỂ DỪNG LẠI

Có một nhóm người mà nếu chỉ nhìn từ bên ngoài, họ dường như hoàn toàn ổn: tích cực, năng động, biết quan tâm người khác, thậm chí còn là chỗ dựa cho nhiều người xung quanh. Họ cười nhiều, làm việc hiệu quả, hiếm khi than phiền. Nhưng bên dưới lớp vỏ “ổn định” đó, cơ...

KHI GIA ĐÌNH LÀ CƠN ÁC MỘNG

Sang chấn phức hợp (complex trauma) không phải là một sự kiện đơn lẻ, mà là kết quả của việc phải sống trong môi trường gây tổn thương kéo dài – nơi mà đáng lẽ phải là an toàn nhất: gia đình. Khi đứa trẻ lớn lên trong bạo lực, kiểm soát, bỏ bê cảm xúc, hoặc sự bất ổn...

HIỂU VỀ CPTSD TRONG ĐIỀU TRỊ TÂM LÝ VÀ TÂM THẦN

Hiểu về C-PTSD trong điều trị tâm lý và tâm thần là một bước quan trọng để tránh việc nhìn sai bản chất vấn đề và can thiệp không phù hợp. C-PTSD (Complex Post-Traumatic Stress Disorder – Rối loạn stress sau sang chấn phức hợp) không chỉ là “PTSD nặng hơn”, mà là một...

SEXLESS MARRIAGE-HÔN NHÂN KHÔNG TÌNH DỤC

Hôn nhân không tình dục (sexless marriage) là một thực trạng không hiếm gặp nhưng thường bị im lặng hóa, đặc biệt trong các bối cảnh văn hóa nơi tình dục khó được nói đến một cách cởi mở. Về mặt lâm sàng, tình trạng này thường được hiểu là cặp đôi có tần suất quan hệ...

RỐI LOẠN ĐIỀU HÒA HỆ THẦN KINH TRONG CPTSD

Rối loạn điều hòa hệ thần kinh là một đặc điểm trung tâm trong C-PTSD (Complex Post-Traumatic Stress Disorder – Rối loạn stress sau sang chấn phức hợp), phản ánh sự tổn thương kéo dài của hệ thống phản ứng sinh tồn trước những trải nghiệm sang chấn lặp đi lặp lại, đặc...