CÓ NHỮNG ĐIỀU CHỈ GIẤU Ở TRONG TIM

CÓ NHỮNG ĐIỀU CHỈ GIẤU Ở TRONG TIM

 

Chị gọi cho tôi vào lúc nửa đêm và bảo là muốn nói chuyện phím. Tôi dư hiểu rằng không phải khơi khơi mà chị gọi cho tôi như thế. Nhưng nếu chị không chủ động nói ra thì tôi cũng không muốn đề cập đến vấn đề của chị. Và chúng tôi nói về thời tiết, về những dự định mới, than vãn một số điều về nhân sinh, rồi chọc ghẹo nhau cười… 

Người ta khó mà dốc cạn nỗi niềm khi mà trong lòng cũng đang rối bời, không biết kể từ đâu, không biết sắp xếp như thế nào những nếp lòng đang bày ra một cách ngổn ngang và phiền quấy. Hoặc người ta sợ phơi bày cho người khác những điều thật sự đang diễn ra đằng sau cánh cửa mang tên “nụ cười mạng xã hội”. 

Những lúc đấy, người ta chỉ cần lắng nghe một người nói chuyện, lắng nghe những thanh âm xôn xao để xao nhãng câu chuyện ở hiện tại của mình. Gọi là trốn tránh cũng được, vì có những lúc bế tắc hay tuyệt vọng quá, người ta thật sự không dám đối diện với những điều “chỉ có thể giấu ở trong tim”. 

Tôi nhớ rất rõ đã từng nhìn thấy mẹ lặng lẽ khóc và ghi những dòng chữ bằng phấn trắng vào chiếc tủ gỗ của mình: Buồn quá! Có những nỗi buồn không thể nói ra.

Nhưng tôi chỉ hiểu được câu nói và những giọt nước mắt đó của mẹ vào ngày tôi bắt đầu có những điều chỉ có thể giấu ở trong tim.

Ai cũng có những điều chỉ muốn giấu nhẹm đi như thế. 

Đó có thể là những uất ức, nghẹn ngào không thể giải bày hoặc có giải bày cũng không chắc người khác có thể hiểu được. 

Đó có thể là những mặc cảm, những sai lầm, những ăn năn dày vò từ ngày tháng năm này sang ngày tháng năm khác, đằng đẵng một đời người. Họ không nói vì muốn bảo vệ hình tượng bên ngoài của chính mình. Nói ra nghĩa là phá vỡ những hảo vọng và nụ cười ngọt ngào, lấp lánh, hạnh phúc đã được tung hô bởi rất nhiều người đang nhìn họ với ánh mắt đầy ngưỡng mộ, ca tụng. 

Thế nên luôn có một thực thể cô đơn tồn tại trong mỗi người chúng ta vì những điều chỉ có thể giấu ở trong tim thế này.

Có những điều tôi muốn kể nhưng chẳng biết kể với ai, hoặc giả kể ra rồi quyết định cũng vẫn chỉ là của riêng mình. Thậm chí, trong câu chuyện đó, mình biết rõ được, khi mình kể ra thì họ sẽ khuyên mình như thế nào. Lí trí của bản thân rõ ràng đã hiểu một cách rạch ròi như lời khuyên của người khác nhưng cuối cùng lại nương vào cảm xúc để quyết định thì chỉ còn cách giấu đi cho khỏi phải đối diện với quá nhiều câu hỏi. 

Vì những điều chỉ có thể giấu đi thế này, phải chăng chúng ta nên cố gắng tử tế với nhau, vì chúng ta không thể chia sẻ những điều mà người đối diện của mình phải đối mặt với chính bản thân họ hằng đêm. Những thứ đã khiến bản tính “ban ngày” của họ thay đổi. 

Tất cả chúng ta đều nhìn thấy những cọc cằn thô lỗ của một người nhưng có mấy ai biết rằng họ có một quá khứ “kể chẳng ai tin”. Chúng ta sẽ nghĩ đó một bộ phim mà biên kịch đã cố nhét hết vào đó những điều bi thương, đến nỗi người ta không cách nào tin được rằng tất cả những điều đó lại có thể xảy ra trên cùng một cuộc đời. 

Tất cả chúng ta đều nhìn thấy sự mạnh mẽ của một người phụ nữ nhưng chẳng mấy ai hiểu được nguồn cơn của sự mạnh mẽ đó. Nên đôi khi một câu nói vô tình “Đàn bà, con gái gì mà như đàn ông” sẽ có thể làm tổn thương đến họ. 

Ai cũng có lí lẽ để bảo vệ những điều của riêng mình. Ai cũng là những kẻ cô đơn hoặc đối mặt với những nỗi cô đơn của mình khi học cách trưởng thành, khi va vấp, khi lầm lỗi… 

Chúng ta không thể khuyên họ rằng họ phải tâm sự những điều trong lòng để người khác biết mà giúp. Bởi vì che giấu luôn là một trong những biện pháp người ta chọn lựa để bảo vệ bản thân mình. 

Nên có lẽ tử tế là điều duy nhất chúng ta có thể làm để giúp họ xoa dịu đi những điều họ đang đối mặt mà không thể phân bua. Và cũng là để xoa dịu cho chính bản thân mình, vì những điều bực tức chỉ làm nặng nề thêm cảm xúc và cơ thể. Không phải là mình đang đau khổ sẽ đồng nghĩa với việc cả thế giới ngoài kia cũng đều có thù oán với mình.

Sự tử tế trong giao tiếp, trong hành động sẽ làm đơn giản hóa cuộc sống phức tạp này và con người chúng ta sẽ dễ “chạm” vào nhau hơn là những cái nhìn dửng dưng trong phố thị bây giờ. Nếu có thể, xin hãy nhấc máy khi bất thình lình nhận được một cuộc gọi từ một ai đó là bạn bè, người thân của mình, bởi những lúc ấy, họ đang thực sự cần bạn. 

LẠC NHIÊN

Chị gọi cho tôi vào lúc nửa đêm và bảo là muốn nói chuyện phím. Tôi dư hiểu rằng không phải khơi khơi mà chị gọi cho tôi như thế. Nhưng nếu chị không chủ động nói ra thì tôi cũng không muốn đề cập đến vấn đề của chị. Và chúng tôi nói về thời tiết, về những dự định mới, than vãn một số điều về nhân sinh, rồi chọc ghẹo nhau cười… 

Người ta khó mà dốc cạn nỗi niềm khi mà trong lòng cũng đang rối bời, không biết kể từ đâu, không biết sắp xếp như thế nào những nếp lòng đang bày ra một cách ngổn ngang và phiền quấy. Hoặc người ta sợ phơi bày cho người khác những điều thật sự đang diễn ra đằng sau cánh cửa mang tên “nụ cười mạng xã hội”. 

Những lúc đấy, người ta chỉ cần lắng nghe một người nói chuyện, lắng nghe những thanh âm xôn xao để xao nhãng câu chuyện ở hiện tại của mình. Gọi là trốn tránh cũng được, vì có những lúc bế tắc hay tuyệt vọng quá, người ta thật sự không dám đối diện với những điều “chỉ có thể giấu ở trong tim”. 

Tôi nhớ rất rõ đã từng nhìn thấy mẹ lặng lẽ khóc và ghi những dòng chữ bằng phấn trắng vào chiếc tủ gỗ của mình: Buồn quá! Có những nỗi buồn không thể nói ra.

Nhưng tôi chỉ hiểu được câu nói và những giọt nước mắt đó của mẹ vào ngày tôi bắt đầu có những điều chỉ có thể giấu ở trong tim.

Ai cũng có những điều chỉ muốn giấu nhẹm đi như thế. 

Đó có thể là những uất ức, nghẹn ngào không thể giải bày hoặc có giải bày cũng không chắc người khác có thể hiểu được. 

Đó có thể là những mặc cảm, những sai lầm, những ăn năn dày vò từ ngày tháng năm này sang ngày tháng năm khác, đằng đẵng một đời người. Họ không nói vì muốn bảo vệ hình tượng bên ngoài của chính mình. Nói ra nghĩa là phá vỡ những hảo vọng và nụ cười ngọt ngào, lấp lánh, hạnh phúc đã được tung hô bởi rất nhiều người đang nhìn họ với ánh mắt đầy ngưỡng mộ, ca tụng. 

Thế nên luôn có một thực thể cô đơn tồn tại trong mỗi người chúng ta vì những điều chỉ có thể giấu ở trong tim thế này.

Có những điều tôi muốn kể nhưng chẳng biết kể với ai, hoặc giả kể ra rồi quyết định cũng vẫn chỉ là của riêng mình. Thậm chí, trong câu chuyện đó, mình biết rõ được, khi mình kể ra thì họ sẽ khuyên mình như thế nào. Lí trí của bản thân rõ ràng đã hiểu một cách rạch ròi như lời khuyên của người khác nhưng cuối cùng lại nương vào cảm xúc để quyết định thì chỉ còn cách giấu đi cho khỏi phải đối diện với quá nhiều câu hỏi. 

Vì những điều chỉ có thể giấu đi thế này, phải chăng chúng ta nên cố gắng tử tế với nhau, vì chúng ta không thể chia sẻ những điều mà người đối diện của mình phải đối mặt với chính bản thân họ hằng đêm. Những thứ đã khiến bản tính “ban ngày” của họ thay đổi. 

Tất cả chúng ta đều nhìn thấy những cọc cằn thô lỗ của một người nhưng có mấy ai biết rằng họ có một quá khứ “kể chẳng ai tin”. Chúng ta sẽ nghĩ đó một bộ phim mà biên kịch đã cố nhét hết vào đó những điều bi thương, đến nỗi người ta không cách nào tin được rằng tất cả những điều đó lại có thể xảy ra trên cùng một cuộc đời. 

Tất cả chúng ta đều nhìn thấy sự mạnh mẽ của một người phụ nữ nhưng chẳng mấy ai hiểu được nguồn cơn của sự mạnh mẽ đó. Nên đôi khi một câu nói vô tình “Đàn bà, con gái gì mà như đàn ông” sẽ có thể làm tổn thương đến họ. 

Ai cũng có lí lẽ để bảo vệ những điều của riêng mình. Ai cũng là những kẻ cô đơn hoặc đối mặt với những nỗi cô đơn của mình khi học cách trưởng thành, khi va vấp, khi lầm lỗi… 

Chúng ta không thể khuyên họ rằng họ phải tâm sự những điều trong lòng để người khác biết mà giúp. Bởi vì che giấu luôn là một trong những biện pháp người ta chọn lựa để bảo vệ bản thân mình. 

Nên có lẽ tử tế là điều duy nhất chúng ta có thể làm để giúp họ xoa dịu đi những điều họ đang đối mặt mà không thể phân bua. Và cũng là để xoa dịu cho chính bản thân mình, vì những điều bực tức chỉ làm nặng nề thêm cảm xúc và cơ thể. Không phải là mình đang đau khổ sẽ đồng nghĩa với việc cả thế giới ngoài kia cũng đều có thù oán với mình.

Sự tử tế trong giao tiếp, trong hành động sẽ làm đơn giản hóa cuộc sống phức tạp này và con người chúng ta sẽ dễ “chạm” vào nhau hơn là những cái nhìn dửng dưng trong phố thị bây giờ. Nếu có thể, xin hãy nhấc máy khi bất thình lình nhận được một cuộc gọi từ một ai đó là bạn bè, người thân của mình, bởi những lúc ấy, họ đang thực sự cần bạn. 

LẠC NHIÊN

ĐỂ TANG LIÊN TỤC CHO MỘT CÁI CHẾT CHƯA XẢY RA

  Để tang liên tục cho một cái chết chưa xảy ra là một trạng thái tâm lý – thần kinh ít được gọi tên, nhưng lại khá phổ biến ở những người lớn lên cùng cha mẹ hoặc người chăm sóc mắc bệnh mãn tính, bệnh nặng, hoặc thường xuyên nói về nỗi đau và mong muốn không...

SANG CHẤN KHI SỐNG VỚI CHA MẸ MẮC BỆNH MÃN TÍNH

  Sang chấn hiện sinh (existential trauma) không xuất phát từ một biến cố bạo lực đơn lẻ, mà hình thành khi con người phải sống lâu dài trong sự đối diện với những câu hỏi cốt lõi của tồn tại: sự sống – cái chết – ý nghĩa – sự mong manh – trách nhiệm sống. Ở...

SANG CHẤN HIỆN SINH

Sang chấn hiện sinh (existential trauma) không hình thành từ một biến cố bạo lực rõ ràng, mà phát triển khi một con người phải sống lâu dài trong sự đối diện với những câu hỏi cốt lõi của tồn tại như sự sống, cái chết, ý nghĩa và tính mong manh của đời người. Với...

PERFORMANCE ANXIETY Ở NAM GIỚI KHI QUAN HỆ: KHI CĂNG THẲNG LẤN ÁT SỰ GẦN GŨI

Performance anxiety (lo âu về khả năng tình dục) ở nam giới là một hiện tượng phổ biến hơn nhiều so với những gì xã hội thường thừa nhận. Không ít người đàn ông bước vào quan hệ tình dục với tâm thế căng thẳng, tự giám sát bản thân và sợ thất bại, thay vì cảm nhận...

NHỮNG ĐÀN BÀ KHÔNG DÁM TỐT HƠN

Nhiều phụ nữ thông minh, có năng lực và giàu tiềm năng lại chọn sống trong những mối quan hệ không có tình yêu, những công việc không tương xứng với khả năng, hoặc những hoàn cảnh “tạm ổn nhưng không hạnh phúc”. Họ không dám lựa chọn tốt hơn, không phải vì thiếu khả...

NỖI SỢ MẤT NGƯỜI THÂN

Nỗi sợ mất người thân là một trong những nỗi sợ cảm xúc mạnh mẽ nhất mà con người có thể trải nghiệm. Ở mức bề mặt, nó có thể xuất hiện như lo âu khi người mình thương không hồi đáp, hoảng hốt khi có dấu hiệu xung đột, hoặc cảm giác bất an mỗi khi có khoảng cách....

KHI BẠN BỊ HẤP DẪN BỞI NGƯỜI “KHÔNG THỂ CÓ ĐƯỢC”

  Nhiều người, bất kể xu hướng tính dục hay bản dạng giới, đều trải nghiệm một mô thức lặp lại: họ chỉ rung động với những người “không thể thuộc về mình” — người đã có gia đình, người không quan tâm, người lạnh nhạt, hoặc những đối tượng mà ngay từ đầu họ biết...

PHÂN BIỆT THAM VẤN TÂM LÝ, TÂM LÝ LÂM SÀNG VÀ TÂM LÝ TRỊ LIỆU

  Hiểu đúng để tiếp cận đúng dịch vụ sức khỏe tâm thần Trong bối cảnh sức khỏe tâm thần tại Việt Nam ngày càng được quan tâm, hàng loạt thuật ngữ chuyên môn như counseling (tham vấn tâm lý), clinical psychology (tâm lý lâm sàng) và psychotherapy (tâm lý trị liệu)...

TẠI SAO VIỆT NAM ÍT NƠI ĐÀO TẠO TÂM LÝ TRỊ LIỆU?

Tâm lý trị liệu – hiểu như một ngành khoa học ứng dụng đòi hỏi đào tạo bài bản, giám sát lâm sàng và tiêu chuẩn đạo đức nghiêm ngặt – hiện còn khan hiếm tại Việt Nam. Sự thiếu hụt này không chỉ đến từ khó khăn trong hệ thống giáo dục mà còn bắt nguồn từ văn hóa, chính...

ĐỨA TRẺ VÀ NGƯỜI MẸ TRẦM CẢM

  Khi người mẹ rơi vào trầm cảm, đứa trẻ không chỉ mất đi nguồn chăm sóc thường xuyên mà còn thiếu vắng sự kết nối cảm xúc – yếu tố thiết yếu cho sự phát triển thần kinh và gắn bó. Trầm cảm khiến người mẹ trở nên rút lui, nét mặt ít biểu cảm, giọng nói phẳng, khả...

ĐỂ TANG LIÊN TỤC CHO MỘT CÁI CHẾT CHƯA XẢY RA

  Để tang liên tục cho một cái chết chưa xảy ra là một trạng thái tâm lý – thần kinh ít được gọi tên, nhưng lại khá phổ biến ở những người lớn lên cùng cha mẹ hoặc người chăm sóc mắc bệnh mãn tính, bệnh nặng, hoặc thường xuyên nói về nỗi đau và mong muốn không...

SANG CHẤN KHI SỐNG VỚI CHA MẸ MẮC BỆNH MÃN TÍNH

  Sang chấn hiện sinh (existential trauma) không xuất phát từ một biến cố bạo lực đơn lẻ, mà hình thành khi con người phải sống lâu dài trong sự đối diện với những câu hỏi cốt lõi của tồn tại: sự sống – cái chết – ý nghĩa – sự mong manh – trách nhiệm sống. Ở...

SANG CHẤN HIỆN SINH

Sang chấn hiện sinh (existential trauma) không hình thành từ một biến cố bạo lực rõ ràng, mà phát triển khi một con người phải sống lâu dài trong sự đối diện với những câu hỏi cốt lõi của tồn tại như sự sống, cái chết, ý nghĩa và tính mong manh của đời người. Với...

HÀNH TRÌNH TRỞ THÀNH NHÀ TÂM LÝ TRỊ LIỆU

Trở thành nhà tâm lý trị liệu không phải là một danh xưng đạt được sau vài khóa học, cũng không phải là kết quả trực tiếp của một văn bằng hay một mô hình trị liệu cụ thể. Đây là một hành trình dài, nhiều tầng, đòi hỏi sự chuẩn bị nghiêm túc cả về kiến thức, kỹ năng...

PERFORMANCE ANXIETY Ở NAM GIỚI KHI QUAN HỆ: KHI CĂNG THẲNG LẤN ÁT SỰ GẦN GŨI

Performance anxiety (lo âu về khả năng tình dục) ở nam giới là một hiện tượng phổ biến hơn nhiều so với những gì xã hội thường thừa nhận. Không ít người đàn ông bước vào quan hệ tình dục với tâm thế căng thẳng, tự giám sát bản thân và sợ thất bại, thay vì cảm nhận...

SÁNG CHẤN HẬU NGOẠI TÌNH

Sang chấn hậu ngoại tình (Post-Infidelity Trauma – PIT) là trạng thái tâm lý xảy ra khi một người phát hiện bạn đời hoặc người yêu phản bội. Đây không chỉ là nỗi buồn hay thất vọng thông thường, mà là tổn thương sâu sắc chạm vào cảm giác an toàn, tin tưởng và giá trị...

NHỮNG ĐÀN BÀ KHÔNG DÁM TỐT HƠN

Nhiều phụ nữ thông minh, có năng lực và giàu tiềm năng lại chọn sống trong những mối quan hệ không có tình yêu, những công việc không tương xứng với khả năng, hoặc những hoàn cảnh “tạm ổn nhưng không hạnh phúc”. Họ không dám lựa chọn tốt hơn, không phải vì thiếu khả...

PHÂN BIỆT NHÀ TÂM LÝ TRỊ LIỆU, BÁC SĨ TÂM THẦN VÀ BÁC SĨ THẦN KINH

Trong lĩnh vực chăm sóc sức khỏe tinh thần, việc phân biệt nhà tâm lý trị liệu, bác sĩ tâm thần và bác sĩ thần kinh không chỉ là vấn đề thuật ngữ, mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến việc một người có nhận được sự hỗ trợ phù hợp hay không. Mỗi chuyên môn có vai trò riêng,...

NỖI SỢ MẤT NGƯỜI THÂN

Nỗi sợ mất người thân là một trong những nỗi sợ cảm xúc mạnh mẽ nhất mà con người có thể trải nghiệm. Ở mức bề mặt, nó có thể xuất hiện như lo âu khi người mình thương không hồi đáp, hoảng hốt khi có dấu hiệu xung đột, hoặc cảm giác bất an mỗi khi có khoảng cách....

KHI BẠN BỊ HẤP DẪN BỞI NGƯỜI “KHÔNG THỂ CÓ ĐƯỢC”

  Nhiều người, bất kể xu hướng tính dục hay bản dạng giới, đều trải nghiệm một mô thức lặp lại: họ chỉ rung động với những người “không thể thuộc về mình” — người đã có gia đình, người không quan tâm, người lạnh nhạt, hoặc những đối tượng mà ngay từ đầu họ biết...