TÌNH DỤC VÀ KHOÁI CẢM

TÌNH DỤC VÀ KHOÁI CẢM

 

Nếu không xét đến mục đích duy trì nòi giống thì tại sao con người lại quan hệ tình dục? Có phải vì khao khát màn dạo đầu hấp dẫn, cảm giác cực khoái và những khoái cảm sau khi lên đỉnh? Hay có lý do gì sâu xa hơn? Đối với hầu hết chúng ta, tình dục mang ý nghĩa sâu sắc hơn những khoái cảm thể xác thuần túy, sự kết nối mà tình dục mang lại có thể gần như hoàn toàn mang tính thiêng liêng.

Thiên hướng tình dục là một phần của tâm hồn giúp hé mở những dục vọng sâu thẳm nhất nhằm đem lại sự thỏa mãn tột cùng. Dù bạn thích làm tình theo kiểu nhanh và mạnh bạo, hay từ tốn và đam mê, thì sự hòa hợp thể xác này là một cách kết nối hết sức hữu hiệu với người bạn đời và con người thật của bạn. Gần gũi về thể xác sẽ dẫn đến đồng điệu về cảm xúc, vì thế càng kết nối tình dục với đối phương bao nhiêu thì bạn càng cảm thấy mối quan hệ gắn bó chặt chẽ bấy nhiêu.

Quan điểm của đàn ông

Đàn ông và phụ nữ hiếm khi nghĩ về tình dục chính xác theo cùng một cách. Điều này là do lịch sử hình thành và thích nghi với xã hội khác nhau của hai phái. Đàn ông có bản năng thiên về mục tiêu. Lịch sử tiến hóa thôi thúc họ tìm cách nhân giống theo diện rộng, vì thế tình dục đối với họ thường khá đơn giản: sung sướng và cực khoái. Và thông qua tình dục mà đàn ông có thể kết nối mạnh mẽ nhất với bạn tình của mình.

Ngoài nhu cầu sinh học này ra, xã hội luôn đánh giá cao kinh nghiệm và kỹ năng tình dục của đàn ông. Họ thường có thể tận hưởng việc làm tình mà không bị xao nhãng bởi việc tự đánh giá bản thân, lo lắng về ngoại hình hoặc những trăn trở khác mà nhiều phụ nữ vướng phải. Điều này không có nghĩa là đàn ông không có áp lực trong chuyện chăn gối, nhưng những vấn đề của họ thường dễ giải quyết hơn của phụ nữ.

Quan điểm của phụ nữ

Đối với phụ nữ, tình dục thiên nhiều về sự thân mật và ít tập trung vào cực khoái hơn. Phụ nữ làm tình để cảm thấy gần gũi với bạn tình. Cực khoái cũng quan trọng và cần thiết, nhưng phụ nữ không nhìn nhận việc này là mục tiêu phải đạt được như đàn ông. Đối với họ, khoái cảm khi kết nối với bạn tình là phần quan trọng nhất của tình dục.

Nhiều phụ nữ cũng phải vượt qua rất nhiều rào cản tâm lý trước khi có thể thoải mái tận hưởng tình dục, bao gồm những bài học thời thơ ấu mà họ được dạy (thành văn hay bất thành văn) rằng “gái ngoan” không được thích sex, hoặc cơ thể, dục vọng và cơ quan sinh dục của họ là những thứ đáng ngại ngùng. Nhiều người trong chúng ta được dạy để phản ứng tình dục chứ không phải nắm quyền kiểm soát nó.

Vòng lẩn quẩn về nhu cầu tình dục và nhu cầu cảm xúc

Đối với đàn ông, tình dục thường là nhu cầu thiết yếu để có thể cảm thấy gần gũi với bạn đời. Nếu không có tình dục, chàng sẽ thấy rằng cả hai có khoảng cách và từ đó không hứng thú đáp ứng nhu cầu cảm xúc mà nàng cần để khiến cô ấy có hứng thú tình dục. 

Phụ nữ cảm thấy không thỏa mãn và bị lạc lõng vì nhu cầu cảm xúc của mình không được đáp lại, nhưng thay vì trải lòng ra thì họ thường hờn dỗi và xa cách đối phương. Thế nhưng đàn ông lại không phải là người siêu phàm biết đọc ý nghĩ của người khác, và họ thường chẳng hề hay biết lý do mình lại bị đối xử lạnh nhạt. Từ đó sẽ dẫn đến một vòng luẩn quẩn và bế tắc trong mối quan hệ.

Tất nhiên là chúng ta có thể tránh được việc này đơn giản bằng cách tâm sự với nhau về cảm xúc của mình. Hãy thử hỏi bạn đời của bạn những câu sau, và chia sẻ câu trả lời của chính bạn.

  • Tình dục có ý nghĩa như thế nào đối với anh/em trong mối quan hệ của mình?
  • Anh/em cảm thấy thế nào khi mình không làm tình thường xuyên?
  • Anh/em nghĩ mình có thể làm gì để cải thiện sự kết nối cảm xúc trong chuyện chăn gối (ví dụ như thành thật hơn về nhu cầu tình dục của mình, sắp xếp “thân mật” thường xuyên hơn, v.v…)?

Tiêu chuẩn xã hội bất công cho cả hai phái

Mặc dù có phần thoáng hơn nhưng những tiêu chuẩn xã hội về chuyện giường chiếu dành cho đàn ông cũng không kém phần cứng nhắc so với của phụ nữ. Đàn ông phải là những chuyên gia trong lĩnh vực tình dục; luôn phải sẵn sàng để làm tình; giữ kẽ trong những mối quan hệ với đàn ông khác để tránh hiểu lầm; và hiếm khi được thể hiện cảm xúc. Những khái niệm cứng nhắc này đưa đến một góc nhìn hạn hẹp về tình dục và tạo ra khá nhiều áp lực.

Việc phá vỡ những rào cản này cũng như các rào cản về cảm xúc của phụ nữ đồng nghĩa với việc phải thành thật chia sẻ những nỗi bất an, cởi mở về những mối quan hệ bạn bè, và không bị bó buộc bởi những tiêu chuẩn lỗi thời. Bỏ đi những tư tưởng cổ hủ về tình dục tức là đang góp phần tạo ra một môi trường tình dục mới, nơi mà nhu cầu tình dục của cả hai giới đều được đón nhận và tôn trọng.

LILA

Nếu không xét đến mục đích duy trì nòi giống thì tại sao con người lại quan hệ tình dục? Có phải vì khao khát màn dạo đầu hấp dẫn, cảm giác cực khoái và những khoái cảm sau khi lên đỉnh? Hay có lý do gì sâu xa hơn? Đối với hầu hết chúng ta, tình dục mang ý nghĩa sâu sắc hơn những khoái cảm thể xác thuần túy, sự kết nối mà tình dục mang lại có thể gần như hoàn toàn mang tính thiêng liêng.

Thiên hướng tình dục là một phần của tâm hồn giúp hé mở những dục vọng sâu thẳm nhất nhằm đem lại sự thỏa mãn tột cùng. Dù bạn thích làm tình theo kiểu nhanh và mạnh bạo, hay từ tốn và đam mê, thì sự hòa hợp thể xác này là một cách kết nối hết sức hữu hiệu với người bạn đời và con người thật của bạn. Gần gũi về thể xác sẽ dẫn đến đồng điệu về cảm xúc, vì thế càng kết nối tình dục với đối phương bao nhiêu thì bạn càng cảm thấy mối quan hệ gắn bó chặt chẽ bấy nhiêu.

Quan điểm của đàn ông

Đàn ông và phụ nữ hiếm khi nghĩ về tình dục chính xác theo cùng một cách. Điều này là do lịch sử hình thành và thích nghi với xã hội khác nhau của hai phái. Đàn ông có bản năng thiên về mục tiêu. Lịch sử tiến hóa thôi thúc họ tìm cách nhân giống theo diện rộng, vì thế tình dục đối với họ thường khá đơn giản: sung sướng và cực khoái. Và thông qua tình dục mà đàn ông có thể kết nối mạnh mẽ nhất với bạn tình của mình.

Ngoài nhu cầu sinh học này ra, xã hội luôn đánh giá cao kinh nghiệm và kỹ năng tình dục của đàn ông. Họ thường có thể tận hưởng việc làm tình mà không bị xao nhãng bởi việc tự đánh giá bản thân, lo lắng về ngoại hình hoặc những trăn trở khác mà nhiều phụ nữ vướng phải. Điều này không có nghĩa là đàn ông không có áp lực trong chuyện chăn gối, nhưng những vấn đề của họ thường dễ giải quyết hơn của phụ nữ.

Quan điểm của phụ nữ

Đối với phụ nữ, tình dục thiên nhiều về sự thân mật và ít tập trung vào cực khoái hơn. Phụ nữ làm tình để cảm thấy gần gũi với bạn tình. Cực khoái cũng quan trọng và cần thiết, nhưng phụ nữ không nhìn nhận việc này là mục tiêu phải đạt được như đàn ông. Đối với họ, khoái cảm khi kết nối với bạn tình là phần quan trọng nhất của tình dục.

Nhiều phụ nữ cũng phải vượt qua rất nhiều rào cản tâm lý trước khi có thể thoải mái tận hưởng tình dục, bao gồm những bài học thời thơ ấu mà họ được dạy (thành văn hay bất thành văn) rằng “gái ngoan” không được thích sex, hoặc cơ thể, dục vọng và cơ quan sinh dục của họ là những thứ đáng ngại ngùng. Nhiều người trong chúng ta được dạy để phản ứng tình dục chứ không phải nắm quyền kiểm soát nó.

Vòng lẩn quẩn về nhu cầu tình dục và nhu cầu cảm xúc

Đối với đàn ông, tình dục thường là nhu cầu thiết yếu để có thể cảm thấy gần gũi với bạn đời. Nếu không có tình dục, chàng sẽ thấy rằng cả hai có khoảng cách và từ đó không hứng thú đáp ứng nhu cầu cảm xúc mà nàng cần để khiến cô ấy có hứng thú tình dục. 

Phụ nữ cảm thấy không thỏa mãn và bị lạc lõng vì nhu cầu cảm xúc của mình không được đáp lại, nhưng thay vì trải lòng ra thì họ thường hờn dỗi và xa cách đối phương. Thế nhưng đàn ông lại không phải là người siêu phàm biết đọc ý nghĩ của người khác, và họ thường chẳng hề hay biết lý do mình lại bị đối xử lạnh nhạt. Từ đó sẽ dẫn đến một vòng luẩn quẩn và bế tắc trong mối quan hệ.

Tất nhiên là chúng ta có thể tránh được việc này đơn giản bằng cách tâm sự với nhau về cảm xúc của mình. Hãy thử hỏi bạn đời của bạn những câu sau, và chia sẻ câu trả lời của chính bạn.

  • Tình dục có ý nghĩa như thế nào đối với anh/em trong mối quan hệ của mình?
  • Anh/em cảm thấy thế nào khi mình không làm tình thường xuyên?
  • Anh/em nghĩ mình có thể làm gì để cải thiện sự kết nối cảm xúc trong chuyện chăn gối (ví dụ như thành thật hơn về nhu cầu tình dục của mình, sắp xếp “thân mật” thường xuyên hơn, v.v…)?

Tiêu chuẩn xã hội bất công cho cả hai phái

Mặc dù có phần thoáng hơn nhưng những tiêu chuẩn xã hội về chuyện giường chiếu dành cho đàn ông cũng không kém phần cứng nhắc so với của phụ nữ. Đàn ông phải là những chuyên gia trong lĩnh vực tình dục; luôn phải sẵn sàng để làm tình; giữ kẽ trong những mối quan hệ với đàn ông khác để tránh hiểu lầm; và hiếm khi được thể hiện cảm xúc. Những khái niệm cứng nhắc này đưa đến một góc nhìn hạn hẹp về tình dục và tạo ra khá nhiều áp lực.

Việc phá vỡ những rào cản này cũng như các rào cản về cảm xúc của phụ nữ đồng nghĩa với việc phải thành thật chia sẻ những nỗi bất an, cởi mở về những mối quan hệ bạn bè, và không bị bó buộc bởi những tiêu chuẩn lỗi thời. Bỏ đi những tư tưởng cổ hủ về tình dục tức là đang góp phần tạo ra một môi trường tình dục mới, nơi mà nhu cầu tình dục của cả hai giới đều được đón nhận và tôn trọng.

LILA

KHI CON GÁI BỊ CHA PHẢN BỘI

Với nhiều người con gái, người cha không chỉ là một nhân vật gia đình, mà còn là hình ảnh đầu tiên về sự bảo vệ, công bằng và giá trị của bản thân trong thế giới bên ngoài. Khi sự bảo vệ ấy bị rút lại, bị phủ nhận hoặc bị phản bội, nỗi đau để lại không ồn ào nhưng sâu...

NHỮNG CÔ CON GÁI KHÔNG ĐƯỢC MẸ BẢO VỆ

Một trong những nỗi đau sâu sắc nhưng ít được gọi tên nhất của phụ nữ là trải nghiệm không được mẹ bảo vệ. Đây không phải là nỗi đau đến từ việc thiếu tình thương rõ ràng, mà thường đến từ một nghịch lý: người mẹ vẫn ở đó, vẫn chăm lo, vẫn hy sinh, nhưng lại không...

KHI MẸ KHÔNG BÊNH VỰC CON GÁI

Trong nhiều gia đình Việt Nam, mối quan hệ mẹ – con gái mang theo một nghịch lý đau đớn: người mẹ yêu con, hy sinh vì con, nhưng lại không thể hoặc không dám bênh vực con khi con bị tổn thương. Hiện tượng này không đơn thuần là vấn đề cá nhân hay thiếu tình thương, mà...

KHI NỖI ĐAU ĐƯỢC GIỮ KÍN, CƠ THỂ NÓI THAY

  Không phải mọi sang chấn hay đau đớn đều được kể bằng lời. Trên thực tế, nhiều sang chấn – đặc biệt là sang chấn phát triển, sang chấn gắn bó và những trải nghiệm gắn liền với xấu hổ hoặc bất lực – thường được giữ kín, không phải vì cá nhân “không muốn nói”, mà...

CHỮA LÀNH BẰNG ĐẦU, CHƯA CHẠM TỚI THÂN

  “Chữa lành bằng đầu, chưa chạm tới thân” là hiện tượng phổ biến ở những người có nền sang chấn, đặc biệt là sang chấn gắn bó hoặc C-PTSD, đồng thời có xu hướng đọc nhiều sách tâm lý, liệu pháp và tự học chữa lành. Ở đây, kiến thức không chỉ đóng vai trò học...

NGHIỆN YÊU – SỰ ĐÁNH MẤT CHÍNH MÌNH

Nghiện yêu thường bị hiểu nhầm như sự yếu đuối cảm xúc, phụ thuộc tình cảm hay thiếu ranh giới cá nhân. Tuy nhiên, dưới góc nhìn sang chấn gắn bó và C-PTSD, nghiện yêu có thể được xem là một hành vi nghiện mang tính quan hệ, nơi đối tượng yêu trở thành nguồn điều hòa...

HÀNH VI NGHIỆN VÀ SANG CHẤN GẮN BÓ

  Hành vi nghiện thường được nhìn nhận như một vấn đề kiểm soát xung động hoặc lệ thuộc sinh hóa, tuy nhiên trong nhiều trường hợp lâm sàng, nghiện là biểu hiện của sang chấn gắn bó chưa được giải quyết. Khi các mối quan hệ gắn bó sớm không đủ an toàn, nhất quán...

RỐI LOẠN ĂN UỐNG – HÀNH VI TỰ ĐIỀU HÒA THAY THẾ

  Rối loạn ăn uống không đơn thuần là vấn đề liên quan đến thực phẩm hay hình thể, mà là một hình thức tự điều hòa thay thế (substitute self-regulation) khi cá nhân thiếu các nguồn lực điều hòa cảm xúc và thần kinh an toàn. Trong nhiều trường hợp lâm sàng, rối...

NỖI SỢ KHI BẢN THÂN MÌNH HẠNH PHÚC

Có một nỗi sợ rất âm thầm nhưng dai dẳng: nỗi sợ khi bản thân mình hạnh phúc. Không phải vì hạnh phúc là điều xấu, mà vì với nhiều người, hạnh phúc đi kèm cảm giác tội lỗi. Họ lớn lên trong những hoàn cảnh mà nỗi đau của người thân hiện diện quá rõ ràng: một người ông...

PHÍA SAU MỘT “NỮ CƯỜNG NHÂN”… LÀ MỘT NGƯỜI ĐÀN ÔNG KÉM NĂNG LỰC, KHÔNG HIỆN DIỆN

Hình ảnh “nữ cường nhân” thường được ca ngợi như biểu tượng của bản lĩnh, tự lập và chịu trách nhiệm. Tuy nhiên, trong nhiều bối cảnh gia đình và quan hệ, phía sau sự mạnh mẽ ấy lại là một khoảng trống: một người đàn ông kém năng lực, không hiện diện, hoặc không đảm...

EMDR TRONG TRỊ LIỆU SANG CHẤN PHỨC HỢP

  Sang chấn phức hợp (Complex Trauma, C-PTSD) không hình thành từ một sự kiện đơn lẻ, mà từ những trải nghiệm đau đớn lặp đi lặp lại, kéo dài và xảy ra trong các mối quan hệ quan trọng, đặc biệt là trong thời thơ ấu. Đó có thể là bị bỏ rơi về mặt cảm xúc, bị kiểm...

KHI CON GÁI BỊ CHA PHẢN BỘI

Với nhiều người con gái, người cha không chỉ là một nhân vật gia đình, mà còn là hình ảnh đầu tiên về sự bảo vệ, công bằng và giá trị của bản thân trong thế giới bên ngoài. Khi sự bảo vệ ấy bị rút lại, bị phủ nhận hoặc bị phản bội, nỗi đau để lại không ồn ào nhưng sâu...

NHỮNG CÔ CON GÁI KHÔNG ĐƯỢC MẸ BẢO VỆ

Một trong những nỗi đau sâu sắc nhưng ít được gọi tên nhất của phụ nữ là trải nghiệm không được mẹ bảo vệ. Đây không phải là nỗi đau đến từ việc thiếu tình thương rõ ràng, mà thường đến từ một nghịch lý: người mẹ vẫn ở đó, vẫn chăm lo, vẫn hy sinh, nhưng lại không...

KHI MẸ KHÔNG BÊNH VỰC CON GÁI

Trong nhiều gia đình Việt Nam, mối quan hệ mẹ – con gái mang theo một nghịch lý đau đớn: người mẹ yêu con, hy sinh vì con, nhưng lại không thể hoặc không dám bênh vực con khi con bị tổn thương. Hiện tượng này không đơn thuần là vấn đề cá nhân hay thiếu tình thương, mà...

KHI NỖI ĐAU ĐƯỢC GIỮ KÍN, CƠ THỂ NÓI THAY

  Không phải mọi sang chấn hay đau đớn đều được kể bằng lời. Trên thực tế, nhiều sang chấn – đặc biệt là sang chấn phát triển, sang chấn gắn bó và những trải nghiệm gắn liền với xấu hổ hoặc bất lực – thường được giữ kín, không phải vì cá nhân “không muốn nói”, mà...

CHỮA LÀNH BẰNG ĐẦU, CHƯA CHẠM TỚI THÂN

  “Chữa lành bằng đầu, chưa chạm tới thân” là hiện tượng phổ biến ở những người có nền sang chấn, đặc biệt là sang chấn gắn bó hoặc C-PTSD, đồng thời có xu hướng đọc nhiều sách tâm lý, liệu pháp và tự học chữa lành. Ở đây, kiến thức không chỉ đóng vai trò học...

NGHIỆN YÊU – SỰ ĐÁNH MẤT CHÍNH MÌNH

Nghiện yêu thường bị hiểu nhầm như sự yếu đuối cảm xúc, phụ thuộc tình cảm hay thiếu ranh giới cá nhân. Tuy nhiên, dưới góc nhìn sang chấn gắn bó và C-PTSD, nghiện yêu có thể được xem là một hành vi nghiện mang tính quan hệ, nơi đối tượng yêu trở thành nguồn điều hòa...

HÀNH VI NGHIỆN VÀ SANG CHẤN GẮN BÓ

  Hành vi nghiện thường được nhìn nhận như một vấn đề kiểm soát xung động hoặc lệ thuộc sinh hóa, tuy nhiên trong nhiều trường hợp lâm sàng, nghiện là biểu hiện của sang chấn gắn bó chưa được giải quyết. Khi các mối quan hệ gắn bó sớm không đủ an toàn, nhất quán...

RỐI LOẠN ĂN UỐNG – HÀNH VI TỰ ĐIỀU HÒA THAY THẾ

  Rối loạn ăn uống không đơn thuần là vấn đề liên quan đến thực phẩm hay hình thể, mà là một hình thức tự điều hòa thay thế (substitute self-regulation) khi cá nhân thiếu các nguồn lực điều hòa cảm xúc và thần kinh an toàn. Trong nhiều trường hợp lâm sàng, rối...

QUAN SÁT CASE LÂM SÀNG VÀ NHỮNG RỦI RO TRONG ĐÀO TẠO

Trong đào tạo tâm lý học, việc cho sinh viên quan sát ca trị liệu thường được xem là một hình thức học tập thực tế quan trọng. Tuy nhiên, khi sinh viên hệ cử nhân hoặc thạc sĩ chưa được đào tạo bài bản về sang chấn lại được ngồi nghe hoặc quan sát các case raw trauma...