GIÁ TRỊ NẰM NGOÀI SỰ TRINH TIẾT

GIÁ TRỊ NẰM NGOÀI SỰ TRINH TIẾT

 

Phụ nữ tựa như chú chim bị trói buộc trong chiếc lồng của những chuẩn mực khô khan và định kiến gay gắt. Xã hội không chỉ vạch ra thước đo về một ngoại hình đẹp như làn da trắng, cặp mắt to,… mà còn đánh giá phẩm hạnh của họ bằng những quan niệm hà khắc về màng trinh và sự trinh tiết.

Từ khi còn rất nhỏ, thông qua sách báo và vài người bạn, tôi đã biết đến khái niệm “cái ngàn vàng” – tài sản quý báu của mỗi người con gái. Cụ thể, sự trinh trắng của một cô gái sẽ được quyết định bằng màng trinh – một màng rất mỏng, cách âm đạo 2-3 cm, sẽ rách và chảy máu trong lần đầu tiên quan hệ tình dục.

Màng trinh là “tài sản” vô cùng quý giá và linh thiêng, đòi hỏi mỗi cô gái cần phải giữ gìn như một minh chứng cho tình yêu cũng như lòng chung thủy đối với chàng trai của đời mình, và đặc biệt hơn là để chứng tỏ tiết hạnh, phẩm giá của chính họ.

Quan niệm ấy đã in sâu vào tư tưởng của tôi trong suốt quá trình lớn lên. Tôi tin chắc rất nhiều phụ nữ cũng đã từng như tôi, cho rằng trinh tiết là một tài sản quan trọng không thể đánh mất. Nó có thể quyết định hạnh phúc của một cuộc hôn nhân, hoặc phá hủy cả cuộc đời của một người phụ nữ.

Ý nghĩ này đã luôn theo tôi, cho đến lúc tôi bị xâm hại tình dục vào năm mười ba tuổi. Khoảng thời gian đó, tôi dường như đã đi đến tận cùng của hoang mang và tuyệt vọng. Tôi không nhớ rõ mình đã phải trải qua bao nhiêu đêm thầm ôm gối khóc, với tất cả nỗi sợ hãi, tủi nhục và lo âu.

Tôi từng đặt ra hàng ngàn cậu hỏi, rằng có phải mình đã trở nên vô cùng bẩn thỉu? Liệu còn có người đàn ông nào chịu chấp nhận mình? Cả cuộc đời này, mình sẽ không bao giờ xứng đáng để nhận được hạnh phúc, có phải không? Cho đến khi mẹ tôi biết chuyện và ôm chầm lấy tôi. Tôi vẫn nhớ bàn tay run run, giọng nói nghèn nghẹn với tất cả lo lắng, âu yếm và thiết tha của bà khi đó, rằng: “Giá trị của con gái mẹ đâu phải chỉ có thế…”

Thật vậy, giá trị hay phẩm hạnh của một người phụ nữ không chỉ được quyết định bằng một lớp màng sinh học mỏng manh. Nó còn nằm ở cách sống, ở tấm lòng rộng mở hay trái tim vị tha và bản lĩnh kiên cường.

Nadia Murad, người phụ nữ Iraq từng bị IS bắt cóc vào năm 2014, đã trốn thoát sau khi bị bắt ép thành nô lệ tình dục cho các tay súng trong suốt một năm trời. Đầu năm 2016, bà đã được đề cử giải Nobel Hòa bình với những hoạt động đầy nhân đạo của mình như lên án nạn buôn bán người và xung đột chiến tranh, xây dựng các chương trình vận động toàn cầu để tuyên truyền nhận thức về các tị nạn, cất tiếng nói trước Liên Hiệp Quốc nhằm chống lại thế lực đen tối có âm mưu hạ thấp nhân cách của người phụ nữ. Liệu có ai dám nói rằng, người phụ nữ này không đẹp hay không có phẩm hạnh, không xứng đáng được trân trọng và tận hưởng hạnh phúc?

Mặt khác, tình yêu không phải là một món đồ nên bị bó buộc bởi những khuôn khổ và lề thói, càng không đáng bị đem ra cân đo đong đếm chỉ bằng một lớp màng mỏng manh. Tình yêu là một giá trị tinh thần, thiêng liêng và rộng lớn, da diết và tinh khôi.

Đó có thể là sự dịu dàng khi cô gái tự tay cài từng chiếc nút cho bộ suit lịch lãm mà chàng trai đang mặc, hoặc khoảnh khắc cả hai tựa vào nhau sau một ngày vất vả và cùng cảm nhận bình yên phảng phất trong từng hơi thở. Dù cho cô gái ấy không còn “cái ngàn vàng”, cũng không có nghĩa nàng là một người thiếu tinh tế hay mất đi những vẻ đẹp đáng quý, có phải không?

Người ta say mê một nhành hoa, đôi khi không phải vì đóa hoa còn đủ cánh, hay phần cành không có chiếc lá nào rụng rơi, mà là vì sắc màu rực rỡ và hương thơm say đắm, ngọt ngào. Hãy nhìn nhận giá trị, phẩm chất và tình yêu của phụ nữ dưới góc độ của một con người, thay vì lăm le chỉ trích họ bằng chỉ đời sống tình dục và những điều mãi thuộc về quá khứ.

Tôi biết có không ít phụ nữ bị những quan niệm về sự trong sạch, tiết hạnh mà xã hội đặt ra trói buộc. Họ không được sống là chính mình, tệ hơn là phải làm bạn với những cảm xúc sợ hãi, tủi nhục và lo âu. Thế nhưng phụ nữ à, nhân phẩm và tài năng của bạn không phải là một màng trinh còn nguyên vẹn, mà là sự đúc kết từ một quá trình dài của cuộc sống, của yêu và được yêu.

Hãy luôn nâng niu và trân quí bản thân mình, nhìn nhận những giá trị khác mà mình đang có, đồng thời không bao giờ được phép quên rằng bạn xứng đáng nhận được những điều tốt đẹp nhất.

Đối với tôi, thứ đáng giá ngàn vàng thật sự của người phụ nữ không phải sự trinh tiết, mà là một trái tim biết yêu thương và chia sẻ, cũng như biết trân trọng bản thân mình và hiểu rằng mình có quyền tận hưởng niềm vui, hạnh phúc trong cuộc sống này.

CATHERINE

Phụ nữ tựa như chú chim bị trói buộc trong chiếc lồng của những chuẩn mực khô khan và định kiến gay gắt. Xã hội không chỉ vạch ra thước đo về một ngoại hình đẹp như làn da trắng, cặp mắt to,… mà còn đánh giá phẩm hạnh của họ bằng những quan niệm hà khắc về màng trinh và sự trinh tiết.

Từ khi còn rất nhỏ, thông qua sách báo và vài người bạn, tôi đã biết đến khái niệm “cái ngàn vàng” – tài sản quý báu của mỗi người con gái. Cụ thể, sự trinh trắng của một cô gái sẽ được quyết định bằng màng trinh – một màng rất mỏng, cách âm đạo 2-3 cm, sẽ rách và chảy máu trong lần đầu tiên quan hệ tình dục.

Màng trinh là “tài sản” vô cùng quý giá và linh thiêng, đòi hỏi mỗi cô gái cần phải giữ gìn như một minh chứng cho tình yêu cũng như lòng chung thủy đối với chàng trai của đời mình, và đặc biệt hơn là để chứng tỏ tiết hạnh, phẩm giá của chính họ.

Quan niệm ấy đã in sâu vào tư tưởng của tôi trong suốt quá trình lớn lên. Tôi tin chắc rất nhiều phụ nữ cũng đã từng như tôi, cho rằng trinh tiết là một tài sản quan trọng không thể đánh mất. Nó có thể quyết định hạnh phúc của một cuộc hôn nhân, hoặc phá hủy cả cuộc đời của một người phụ nữ.

Ý nghĩ này đã luôn theo tôi, cho đến lúc tôi bị xâm hại tình dục vào năm mười ba tuổi. Khoảng thời gian đó, tôi dường như đã đi đến tận cùng của hoang mang và tuyệt vọng. Tôi không nhớ rõ mình đã phải trải qua bao nhiêu đêm thầm ôm gối khóc, với tất cả nỗi sợ hãi, tủi nhục và lo âu.

Tôi từng đặt ra hàng ngàn cậu hỏi, rằng có phải mình đã trở nên vô cùng bẩn thỉu? Liệu còn có người đàn ông nào chịu chấp nhận mình? Cả cuộc đời này, mình sẽ không bao giờ xứng đáng để nhận được hạnh phúc, có phải không? Cho đến khi mẹ tôi biết chuyện và ôm chầm lấy tôi. Tôi vẫn nhớ bàn tay run run, giọng nói nghèn nghẹn với tất cả lo lắng, âu yếm và thiết tha của bà khi đó, rằng: “Giá trị của con gái mẹ đâu phải chỉ có thế…”

Thật vậy, giá trị hay phẩm hạnh của một người phụ nữ không chỉ được quyết định bằng một lớp màng sinh học mỏng manh. Nó còn nằm ở cách sống, ở tấm lòng rộng mở hay trái tim vị tha và bản lĩnh kiên cường.

Nadia Murad, người phụ nữ Iraq từng bị IS bắt cóc vào năm 2014, đã trốn thoát sau khi bị bắt ép thành nô lệ tình dục cho các tay súng trong suốt một năm trời. Đầu năm 2016, bà đã được đề cử giải Nobel Hòa bình với những hoạt động đầy nhân đạo của mình như lên án nạn buôn bán người và xung đột chiến tranh, xây dựng các chương trình vận động toàn cầu để tuyên truyền nhận thức về các tị nạn, cất tiếng nói trước Liên Hiệp Quốc nhằm chống lại thế lực đen tối có âm mưu hạ thấp nhân cách của người phụ nữ. Liệu có ai dám nói rằng, người phụ nữ này không đẹp hay không có phẩm hạnh, không xứng đáng được trân trọng và tận hưởng hạnh phúc?

Mặt khác, tình yêu không phải là một món đồ nên bị bó buộc bởi những khuôn khổ và lề thói, càng không đáng bị đem ra cân đo đong đếm chỉ bằng một lớp màng mỏng manh. Tình yêu là một giá trị tinh thần, thiêng liêng và rộng lớn, da diết và tinh khôi.

Đó có thể là sự dịu dàng khi cô gái tự tay cài từng chiếc nút cho bộ suit lịch lãm mà chàng trai đang mặc, hoặc khoảnh khắc cả hai tựa vào nhau sau một ngày vất vả và cùng cảm nhận bình yên phảng phất trong từng hơi thở. Dù cho cô gái ấy không còn “cái ngàn vàng”, cũng không có nghĩa nàng là một người thiếu tinh tế hay mất đi những vẻ đẹp đáng quý, có phải không?

Người ta say mê một nhành hoa, đôi khi không phải vì đóa hoa còn đủ cánh, hay phần cành không có chiếc lá nào rụng rơi, mà là vì sắc màu rực rỡ và hương thơm say đắm, ngọt ngào. Hãy nhìn nhận giá trị, phẩm chất và tình yêu của phụ nữ dưới góc độ của một con người, thay vì lăm le chỉ trích họ bằng chỉ đời sống tình dục và những điều mãi thuộc về quá khứ.

Tôi biết có không ít phụ nữ bị những quan niệm về sự trong sạch, tiết hạnh mà xã hội đặt ra trói buộc. Họ không được sống là chính mình, tệ hơn là phải làm bạn với những cảm xúc sợ hãi, tủi nhục và lo âu. Thế nhưng phụ nữ à, nhân phẩm và tài năng của bạn không phải là một màng trinh còn nguyên vẹn, mà là sự đúc kết từ một quá trình dài của cuộc sống, của yêu và được yêu.

Hãy luôn nâng niu và trân quí bản thân mình, nhìn nhận những giá trị khác mà mình đang có, đồng thời không bao giờ được phép quên rằng bạn xứng đáng nhận được những điều tốt đẹp nhất.

Đối với tôi, thứ đáng giá ngàn vàng thật sự của người phụ nữ không phải sự trinh tiết, mà là một trái tim biết yêu thương và chia sẻ, cũng như biết trân trọng bản thân mình và hiểu rằng mình có quyền tận hưởng niềm vui, hạnh phúc trong cuộc sống này.

CATHERINE

KHI PHỤ NỮ DỊ TÍNH YÊU PHỤ NỮ ĐỒNG TÍNH

Trong thực hành lâm sàng, mối quan hệ giữa một phụ nữ dị tính và một phụ nữ đồng tính thường mang theo những động lực tâm lý phức tạp, không thể hiểu đơn giản như sự “lệch pha xu hướng tính dục”. Nhiều trường hợp cho thấy đây là những mối quan hệ được hình thành trong...

CẢM GIÁC “MÌNH KHÔNG ĐỦ”

Cảm giác “mình không đủ” không chỉ là một suy nghĩ thoáng qua về năng lực hay giá trị bản thân. Trong nhiều trường hợp, đó là một trạng thái tồn tại dai dẳng, ăn sâu vào cách cá nhân cảm nhận chính mình và thế giới xung quanh. Người mang cảm giác này có thể liên tục...

“MÌNH KHÔNG TIN CÓ NGƯỜI THẬT SỰ THƯƠNG MÌNH”

Trong thực hành lâm sàng, niềm tin “mình không tin có người thật sự thương mình” thường không xuất hiện như một suy nghĩ bề mặt, mà như một kết luận rất sâu được hình thành từ những trải nghiệm gắn bó sớm. Đây không đơn thuần là sự bi quan hay thiếu tự tin, mà là một...

NHỮNG NGƯỜI “GAY” HOÀN HẢO ĐẾN ĐAU LÒNG…

Có một kiểu hoàn hảo rất quen thuộc ở nhiều người gay: hoàn hảo đến mức không cho phép mình được thiếu, được yếu, được sai. Họ chăm chút ngoại hình, kỷ luật cơ thể, để ý từng chi tiết nhỏ trong cách ăn mặc, làm việc, giao tiếp và yêu đương. Từ bên ngoài, họ trông thu...

NGOẠI TÌNH SAU CẬN TỬ Ở NAM GIỚI

  Sau một cơn bạo bệnh, tai biến, hay ca phẫu thuật lớn, không ít nam giới trở về đời sống thường nhật với một trạng thái tâm lý rất khác. Họ sống sót, nhưng không thực sự “trở lại” như trước. Trong bối cảnh này, một số người trở nên bất cần, tìm kiếm cảm giác...

KHI PHỤ NỮ KHÔNG THIẾU LỰA CHỌN LẠI CHỌN ĐÀN ÔNG CÓ VỢ: GẮN BÓ ÁM ẢNH TINH VI

  Có một số phụ nữ thường khiến xã hội bối rối khi quan sát: họ có học thức, có địa vị xã hội, có khả năng tự chủ tài chính và không thiếu lựa chọn trong tình yêu, nhưng lại chọn yêu đàn ông đã có vợ. Họ không tìm kiếm tiền bạc hay chu cấp, thậm chí nhấn mạnh...

SUGAR BABY – MANG CẤU TRÚC SANG CHẤN: NHỮNG CÔ GÁI KHÔNG BAO GIỜ THẤY ĐỦ

Hiện tượng sugar baby thường bị nhìn nhận đơn giản như một lựa chọn thực dụng hoặc lối sống hưởng thụ. Tuy nhiên, trong thực hành lâm sàng, tồn tại một nhóm sugar baby mang cấu trúc sang chấn rõ rệt – những cô gái không bao giờ cảm thấy đủ, dù được chu cấp tài chính,...

KHI ĐỨA TRẺ LỚN LÊN TRONG ÁNH NHÌN DÈ BỈU

TỰ TI, NGOẠI HÌNH VÀ DẤU ẤN TRÊN CƠ THỂ** Có những đứa trẻ không bị đánh đập, nhưng lớn lên trong những lời nhận xét lặp đi lặp lại từ cha mẹ về ngoại hình của mình: “xấu”, “mập”, “đen”, “không ưa nhìn”, “so với người khác thì kém”. Những lời nói ấy thường được ngụy...

CÀNG THƯƠNG CÀNG ĐAU – KHI TÌNH CẢM DÀNH CHO CHA MẸ ĐƯỢC HÌNH THÀNH TRONG BẠO LỰC

Ở những người lớn lên trong gia đình có bạo hành, kiểm soát hoặc bất ổn cảm xúc kéo dài, tình thương dành cho cha mẹ thường không được hình thành trong sự an toàn. Khi cha hoặc mẹ vừa là người chăm sóc, vừa là nguồn gây sợ hãi, đứa trẻ không có lựa chọn rời đi. Để tồn...

SỢ VỀ TẾT – KHI GIA ĐÌNH LÀ NƠI LƯU GIỮ SANG CHẤN

  Những ngày Tết Nguyên đán thường được nhắc đến như thời điểm sum vầy, trở về, đoàn tụ. Nhưng với không ít bạn trẻ, Tết lại là khoảng thời gian nặng nề. Không phải vì họ ghét gia đình, mà vì cơ thể họ không cảm thấy an toàn khi quay về. Dù lý trí hiểu rằng “về...

CHIA TÁCH – ÁM ẢNH – CƯỠNG CHẾ MANG TÍNH SANG CHẤN

  Chia tách (splitting) không phải là dấu hiệu của yếu kém tâm lý, mà là một cơ chế sinh tồn của hệ thần kinh khi con người phải lớn lên trong môi trường quá nguy hiểm, quá mâu thuẫn, hoặc quá xâm nhập để có thể xử lý bằng một bản ngã thống nhất. Khi người chăm...

SEX DOLL HAY ROBOT?

Sex doll và robot tình dục thường bị gộp chung trong các cuộc tranh luận như biểu tượng của sự suy đồi hay lệch lạc trong đời sống thân mật. Tuy nhiên, nếu nhìn dưới góc độ tâm lý và gắn bó, câu hỏi quan trọng không phải là “chúng có đúng hay sai”, mà là: con người...

KHI BẠN YÊU AVATAR

  Yêu một avatar không còn là điều hiếm gặp trong thế giới số. Đó có thể là một nhân vật AI, một hình đại diện được cá nhân hóa, hay một thực thể không có thân thể nhưng luôn hiện diện. Nhiều người trải nghiệm cảm xúc gắn bó sâu sắc, thậm chí đau buồn, ghen...

KHI BẠN THÂN LÀ CHATBOT

Có một khoảnh khắc rất lạ của thời đại này: khi người mà ta trò chuyện nhiều nhất, hiểu ta nhanh nhất, và ở bên ta đều đặn nhất… lại không phải là một con người. Khi “bạn thân” là chatbot, nhiều người vội vàng gọi đó là lệch lạc, trốn tránh đời thực, hay suy thoái...

TẠI SAO CƯỠNG ÉP, BẠO LỰC KHÔNG HIỆU QUẢ VỚI TRẺ

Trước hết, các biện pháp cưỡng ép dựa trên giả định sai lầm rằng trẻ “cố tình hư”, “lười”, “nghiện”, hay “chống đối”. Trong thực tế, nhiều hành vi của trẻ là chiến lược sinh tồn của hệ thần kinh khi phải đối mặt với quá tải, thiếu an toàn hoặc thiếu khả năng tự điều...

KHI GAME TRỞ THÀNH CÁCH ĐIỀU HÒA THẦN KINH Ở TRẺ ADHD VÀ TỰ KỶ

  Trẻ ADHD và Tự kỷ không “dễ hư” hay “khó bảo” hơn, mà các em đang tự tìm cách điều hòa hệ thần kinh trong một thế giới quá tải và không được thiết kế cho não của mình. Game trở thành công cụ mạnh vì nó đáp ứng rất chính xác những nhu cầu sinh học–thần kinh mà...

TỔN THƯƠNG ÂM THẦM Ở TRẺ TRƯỜNG CHUYÊN, LỚP CHỌN

Trong tưởng tượng phổ biến, trẻ học ở trường chuyên, lớp chọn thường được xem là nhóm có năng lực vượt trội, được đầu tư tốt và có nhiều cơ hội phát triển. Các em “hoạt động tốt”, đạt thành tích cao, có vẻ tự tin và kỷ luật. Chính vì vậy, những khó khăn tâm lý của...

ĐỂ TANG LIÊN TỤC CHO MỘT CÁI CHẾT CHƯA XẢY RA

  Để tang liên tục cho một cái chết chưa xảy ra là một trạng thái tâm lý – thần kinh ít được gọi tên, nhưng lại khá phổ biến ở những người lớn lên cùng cha mẹ hoặc người chăm sóc mắc bệnh mãn tính, bệnh nặng, hoặc thường xuyên nói về nỗi đau và mong muốn không...

SANG CHẤN KHI SỐNG VỚI CHA MẸ MẮC BỆNH MÃN TÍNH

  Sang chấn hiện sinh (existential trauma) không xuất phát từ một biến cố bạo lực đơn lẻ, mà hình thành khi con người phải sống lâu dài trong sự đối diện với những câu hỏi cốt lõi của tồn tại: sự sống – cái chết – ý nghĩa – sự mong manh – trách nhiệm sống. Ở...

SANG CHẤN HIỆN SINH

Sang chấn hiện sinh (existential trauma) không hình thành từ một biến cố bạo lực rõ ràng, mà phát triển khi một con người phải sống lâu dài trong sự đối diện với những câu hỏi cốt lõi của tồn tại như sự sống, cái chết, ý nghĩa và tính mong manh của đời người. Với...

KHI PHỤ NỮ DỊ TÍNH YÊU PHỤ NỮ ĐỒNG TÍNH

Trong thực hành lâm sàng, mối quan hệ giữa một phụ nữ dị tính và một phụ nữ đồng tính thường mang theo những động lực tâm lý phức tạp, không thể hiểu đơn giản như sự “lệch pha xu hướng tính dục”. Nhiều trường hợp cho thấy đây là những mối quan hệ được hình thành trong...

CẢM GIÁC “MÌNH KHÔNG ĐỦ”

Cảm giác “mình không đủ” không chỉ là một suy nghĩ thoáng qua về năng lực hay giá trị bản thân. Trong nhiều trường hợp, đó là một trạng thái tồn tại dai dẳng, ăn sâu vào cách cá nhân cảm nhận chính mình và thế giới xung quanh. Người mang cảm giác này có thể liên tục...

“MÌNH KHÔNG TIN CÓ NGƯỜI THẬT SỰ THƯƠNG MÌNH”

Trong thực hành lâm sàng, niềm tin “mình không tin có người thật sự thương mình” thường không xuất hiện như một suy nghĩ bề mặt, mà như một kết luận rất sâu được hình thành từ những trải nghiệm gắn bó sớm. Đây không đơn thuần là sự bi quan hay thiếu tự tin, mà là một...

NHỮNG NGƯỜI “GAY” HOÀN HẢO ĐẾN ĐAU LÒNG…

Có một kiểu hoàn hảo rất quen thuộc ở nhiều người gay: hoàn hảo đến mức không cho phép mình được thiếu, được yếu, được sai. Họ chăm chút ngoại hình, kỷ luật cơ thể, để ý từng chi tiết nhỏ trong cách ăn mặc, làm việc, giao tiếp và yêu đương. Từ bên ngoài, họ trông thu...

NGOẠI TÌNH SAU CẬN TỬ Ở NAM GIỚI

  Sau một cơn bạo bệnh, tai biến, hay ca phẫu thuật lớn, không ít nam giới trở về đời sống thường nhật với một trạng thái tâm lý rất khác. Họ sống sót, nhưng không thực sự “trở lại” như trước. Trong bối cảnh này, một số người trở nên bất cần, tìm kiếm cảm giác...

KHI PHỤ NỮ KHÔNG THIẾU LỰA CHỌN LẠI CHỌN ĐÀN ÔNG CÓ VỢ: GẮN BÓ ÁM ẢNH TINH VI

  Có một số phụ nữ thường khiến xã hội bối rối khi quan sát: họ có học thức, có địa vị xã hội, có khả năng tự chủ tài chính và không thiếu lựa chọn trong tình yêu, nhưng lại chọn yêu đàn ông đã có vợ. Họ không tìm kiếm tiền bạc hay chu cấp, thậm chí nhấn mạnh...

SUGAR BABY – MANG CẤU TRÚC SANG CHẤN: NHỮNG CÔ GÁI KHÔNG BAO GIỜ THẤY ĐỦ

Hiện tượng sugar baby thường bị nhìn nhận đơn giản như một lựa chọn thực dụng hoặc lối sống hưởng thụ. Tuy nhiên, trong thực hành lâm sàng, tồn tại một nhóm sugar baby mang cấu trúc sang chấn rõ rệt – những cô gái không bao giờ cảm thấy đủ, dù được chu cấp tài chính,...

KHI ĐỨA TRẺ LỚN LÊN TRONG ÁNH NHÌN DÈ BỈU

TỰ TI, NGOẠI HÌNH VÀ DẤU ẤN TRÊN CƠ THỂ** Có những đứa trẻ không bị đánh đập, nhưng lớn lên trong những lời nhận xét lặp đi lặp lại từ cha mẹ về ngoại hình của mình: “xấu”, “mập”, “đen”, “không ưa nhìn”, “so với người khác thì kém”. Những lời nói ấy thường được ngụy...

CÀNG THƯƠNG CÀNG ĐAU – KHI TÌNH CẢM DÀNH CHO CHA MẸ ĐƯỢC HÌNH THÀNH TRONG BẠO LỰC

Ở những người lớn lên trong gia đình có bạo hành, kiểm soát hoặc bất ổn cảm xúc kéo dài, tình thương dành cho cha mẹ thường không được hình thành trong sự an toàn. Khi cha hoặc mẹ vừa là người chăm sóc, vừa là nguồn gây sợ hãi, đứa trẻ không có lựa chọn rời đi. Để tồn...

SỢ VỀ TẾT – KHI GIA ĐÌNH LÀ NƠI LƯU GIỮ SANG CHẤN

  Những ngày Tết Nguyên đán thường được nhắc đến như thời điểm sum vầy, trở về, đoàn tụ. Nhưng với không ít bạn trẻ, Tết lại là khoảng thời gian nặng nề. Không phải vì họ ghét gia đình, mà vì cơ thể họ không cảm thấy an toàn khi quay về. Dù lý trí hiểu rằng “về...

CHIA TÁCH – ÁM ẢNH – CƯỠNG CHẾ MANG TÍNH SANG CHẤN

  Chia tách (splitting) không phải là dấu hiệu của yếu kém tâm lý, mà là một cơ chế sinh tồn của hệ thần kinh khi con người phải lớn lên trong môi trường quá nguy hiểm, quá mâu thuẫn, hoặc quá xâm nhập để có thể xử lý bằng một bản ngã thống nhất. Khi người chăm...

SEX DOLL HAY ROBOT?

Sex doll và robot tình dục thường bị gộp chung trong các cuộc tranh luận như biểu tượng của sự suy đồi hay lệch lạc trong đời sống thân mật. Tuy nhiên, nếu nhìn dưới góc độ tâm lý và gắn bó, câu hỏi quan trọng không phải là “chúng có đúng hay sai”, mà là: con người...

KHI BẠN YÊU AVATAR

  Yêu một avatar không còn là điều hiếm gặp trong thế giới số. Đó có thể là một nhân vật AI, một hình đại diện được cá nhân hóa, hay một thực thể không có thân thể nhưng luôn hiện diện. Nhiều người trải nghiệm cảm xúc gắn bó sâu sắc, thậm chí đau buồn, ghen...

KHI BẠN THÂN LÀ CHATBOT

Có một khoảnh khắc rất lạ của thời đại này: khi người mà ta trò chuyện nhiều nhất, hiểu ta nhanh nhất, và ở bên ta đều đặn nhất… lại không phải là một con người. Khi “bạn thân” là chatbot, nhiều người vội vàng gọi đó là lệch lạc, trốn tránh đời thực, hay suy thoái...

TẠI SAO CƯỠNG ÉP, BẠO LỰC KHÔNG HIỆU QUẢ VỚI TRẺ

Trước hết, các biện pháp cưỡng ép dựa trên giả định sai lầm rằng trẻ “cố tình hư”, “lười”, “nghiện”, hay “chống đối”. Trong thực tế, nhiều hành vi của trẻ là chiến lược sinh tồn của hệ thần kinh khi phải đối mặt với quá tải, thiếu an toàn hoặc thiếu khả năng tự điều...

KHI GAME TRỞ THÀNH CÁCH ĐIỀU HÒA THẦN KINH Ở TRẺ ADHD VÀ TỰ KỶ

  Trẻ ADHD và Tự kỷ không “dễ hư” hay “khó bảo” hơn, mà các em đang tự tìm cách điều hòa hệ thần kinh trong một thế giới quá tải và không được thiết kế cho não của mình. Game trở thành công cụ mạnh vì nó đáp ứng rất chính xác những nhu cầu sinh học–thần kinh mà...

TỔN THƯƠNG ÂM THẦM Ở TRẺ TRƯỜNG CHUYÊN, LỚP CHỌN

Trong tưởng tượng phổ biến, trẻ học ở trường chuyên, lớp chọn thường được xem là nhóm có năng lực vượt trội, được đầu tư tốt và có nhiều cơ hội phát triển. Các em “hoạt động tốt”, đạt thành tích cao, có vẻ tự tin và kỷ luật. Chính vì vậy, những khó khăn tâm lý của...

ĐỂ TANG LIÊN TỤC CHO MỘT CÁI CHẾT CHƯA XẢY RA

  Để tang liên tục cho một cái chết chưa xảy ra là một trạng thái tâm lý – thần kinh ít được gọi tên, nhưng lại khá phổ biến ở những người lớn lên cùng cha mẹ hoặc người chăm sóc mắc bệnh mãn tính, bệnh nặng, hoặc thường xuyên nói về nỗi đau và mong muốn không...

SANG CHẤN KHI SỐNG VỚI CHA MẸ MẮC BỆNH MÃN TÍNH

  Sang chấn hiện sinh (existential trauma) không xuất phát từ một biến cố bạo lực đơn lẻ, mà hình thành khi con người phải sống lâu dài trong sự đối diện với những câu hỏi cốt lõi của tồn tại: sự sống – cái chết – ý nghĩa – sự mong manh – trách nhiệm sống. Ở...

SANG CHẤN HIỆN SINH

Sang chấn hiện sinh (existential trauma) không hình thành từ một biến cố bạo lực rõ ràng, mà phát triển khi một con người phải sống lâu dài trong sự đối diện với những câu hỏi cốt lõi của tồn tại như sự sống, cái chết, ý nghĩa và tính mong manh của đời người. Với...