KHI NGƯỜI LẮNG NGHE NGƯỜI

KHI NGƯỜI LẮNG NGHE NGƯỜI

Lắng nghe là một việc tưởng chừng đơn giản mà lại khó làm vô cùng, nhất là khi ta rơi vào trạng thái bị công kích. Lắng nghe trở nên quá xa xỉ khi cả hai cái đầu đều đang nóng bừng, ai cũng như con ngựa mất cương lao vút vào nhau mà xâu xé, làm tổn thương đối thủ.

Chúng ta có thể lặng hàng giờ để lắng nghe một bản nhạc, một tiếng chim hót, tiếng nước chảy róc rách qua khe suối… dù rằng sự mến mộ những thứ ấy chỉ đến từ một phía của riêng mình. Nhưng rất nhiều lần ta không đủ kiên nhẫn để lắng nghe một người mình đang yêu thương và yêu thương mình. 

Nguyên nhân dẫn đến một cuộc trò chuyện không có sự lắng nghe mà mọi người vẫn biết  đó chính là cái tôi của người trong cuộc. Đôi khi nó lớn đến mức vượt khỏi sự kiểm soát và lấn áp trí tuệ cảm xúc. 

Mỗi người chúng ta ra đời, lớn khôn trong những hoàn cảnh khác nhau, có thể là tương tự nhưng trải nghiệm và điều mình đối mặt hàng ngày không thể hoàn toàn giống với người kia. Do đó những tranh cãi là chuyện không sớm thì muộn, không thể tránh khỏi. 

Và để tiết chế những tổn thương hai phía mang lại cho nhau, người ta thường chọn phương pháp gọi là nhẫn nhịn. Nhưng nhẫn nhịn sai cách thì vấn đề vẫn không được tháo gỡ, chỉ là một phía đơn phương nuốt hết ấm ức vào lòng để cho qua chuyện, mà không biết rằng những bất mãn đó vẫn đang tích tụ ngầm trong lòng. 

Từ thời xa xôi, phụ nữ được dạy phải là người “bớt lửa” trong những cuộc cãi vã thế này, nhưng đó chỉ là những nhẫn nhịn mang tính ép buộc, nó không thể làm cho những ấm ức tan đi hay sự việc được giải quyết triệt để mà chỉ tạo sự thỏa mãn chiến thắng từ phía đàn ông chỉ vì câu mang tính áp đặt và lỗi thời “đàn bà xây tổ ấm”. 

Đề ra một nguyên tắc chung và tuân thủ theo khi phát sinh mâu thuẫn sẽ là phương án tốt nhất. Ví dụ: khi một người đang tức giận, người còn lại sẽ đi khỏi nơi đó, chờ đợi cơn giận ấy trôi qua và cùng ngồi lại nói chuyện. Đây là một thỏa thuận nên được thực hiện trước khi những mâu thuẫn đầu tiên bắt đầu trong đời sống hôn nhân.

Những bức xúc đó phải được xử lý hoặc bằng cách nào đó tạm gác lại trước khi bước vào giấc ngủ tiếp theo. Vì chúng ta đều biết, giấc ngủ sẽ khiến năng lượng được phục hồi, chất lượng giấc ngủ sẽ ảnh hưởng đến tinh thần và cảm xúc. Do đó, những cơn giận không được giải toả sẽ gây tác động tiêu cực đến đầu óc chúng ta, làm giảm khả năng tư duy cảm xúc và kiềm chế cái tôi. 

Và khi đang nói chuyện về vấn đề hiện tại, tuyệt đối không được nhắc về những sai lầm trong quá khứ. Vì chúng đã được giải quyết trước đó, không có lí do gì để khơi gợi lại và được dùng để phán xét mâu thuẫn hiện tại. Việc nhắc lại sai lầm cũ của đối phương là điều thiếu tôn trọng đến cố gắng sửa sai của họ. 

Những thỏa thuận này cũng nên được đề khi từ lúc các cặp đôi yêu nhau. Và sự tranh cãi là điều khuyến khích giữa hai người vì chỉ qua tranh cãi, tất cả những gì thuộc về bản chất con người mới được bộc lộ. Và ngay từ thời điểm đó, hãy xác lập những giới hạn và thỏa thuận để những cơn nóng giận không cuốn lấy những yêu thương trôi xa mãi mãi. 

Sự tranh cãi sẽ giúp mỗi người hiểu được đối phương nhiều hơn và xác định được rằng người ấy có phù hợp để đồng hành với mình cả đời hay không. 

Họ có tuân thủ những nguyên tắc được đặt ra khi xảy ra tranh cãi hay không? Họ có thể lắng nghe và hạ cái tôi xuống để cùng giải quyết vấn đề thay vì cố gắng bảo vệ lý lẽ của riêng mình hay chưa? Và những vấn đề này có thể cùng nhau cải thiện hay không?

Đây cũng là bước để chuẩn bị cho một cuộc sống hôn nhân sau này hạn chế được những điều quá sốc về đối phương, vì mâu thuẫn giữa những người sống cùng nhau là không thể tránh khỏi. 

Có rất nhiều cặp đôi rất ít cãi vã trong giai đoạn hẹn hò, nhưng những đôi như thế thường lại gặp nhiều trắc trở sau khi cưới. Bởi vì lúc đó họ sẽ bỡ ngỡ khi gặp phải các tình huống cãi nhau này. Sự tổn thương và sốc văn hóa sẽ khiến hai người rất dễ xa nhau. 

Khi người lắng nghe người, mọi chuyện đều có thể dàn xếp được để giữ gìn hòa bình trong thế giới yêu thương của hai người. Cõi trú ẩn mang nhiều ý nghĩa của một gia đình sẽ vì thế mà bình yên và hạnh phúc hơn. 

Đọc giả có thể gửi chia sẻ câu hỏi, nhu cần tham vấn hoặc câu chuyện của bạn đến chúng tôi qua email: info@ladiesofvietnam.net, Zalo: +848 9934 4478. Chân thành cảm ơn và hẹn gặp các bạn trong những chương trình sắp tới.

LẠC NHIÊN

Lắng nghe là một việc tưởng chừng đơn giản mà lại khó làm vô cùng, nhất là khi ta rơi vào trạng thái bị công kích. Lắng nghe trở nên quá xa xỉ khi cả hai cái đầu đều đang nóng bừng, ai cũng như con ngựa mất cương lao vút vào nhau mà xâu xé, làm tổn thương đối thủ.

Chúng ta có thể lặng hàng giờ để lắng nghe một bản nhạc, một tiếng chim hót, tiếng nước chảy róc rách qua khe suối… dù rằng sự mến mộ những thứ ấy chỉ đến từ một phía của riêng mình. Nhưng rất nhiều lần ta không đủ kiên nhẫn để lắng nghe một người mình đang yêu thương và yêu thương mình. 

Nguyên nhân dẫn đến một cuộc trò chuyện không có sự lắng nghe mà mọi người vẫn biết  đó chính là cái tôi của người trong cuộc. Đôi khi nó lớn đến mức vượt khỏi sự kiểm soát và lấn áp trí tuệ cảm xúc. 

Mỗi người chúng ta ra đời, lớn khôn trong những hoàn cảnh khác nhau, có thể là tương tự nhưng trải nghiệm và điều mình đối mặt hàng ngày không thể hoàn toàn giống với người kia. Do đó những tranh cãi là chuyện không sớm thì muộn, không thể tránh khỏi. 

Và để tiết chế những tổn thương hai phía mang lại cho nhau, người ta thường chọn phương pháp gọi là nhẫn nhịn. Nhưng nhẫn nhịn sai cách thì vấn đề vẫn không được tháo gỡ, chỉ là một phía đơn phương nuốt hết ấm ức vào lòng để cho qua chuyện, mà không biết rằng những bất mãn đó vẫn đang tích tụ ngầm trong lòng. 

Từ thời xa xôi, phụ nữ được dạy phải là người “bớt lửa” trong những cuộc cãi vã thế này, nhưng đó chỉ là những nhẫn nhịn mang tính ép buộc, nó không thể làm cho những ấm ức tan đi hay sự việc được giải quyết triệt để mà chỉ tạo sự thỏa mãn chiến thắng từ phía đàn ông chỉ vì câu mang tính áp đặt và lỗi thời “đàn bà xây tổ ấm”. 

Đề ra một nguyên tắc chung và tuân thủ theo khi phát sinh mâu thuẫn sẽ là phương án tốt nhất. Ví dụ: khi một người đang tức giận, người còn lại sẽ đi khỏi nơi đó, chờ đợi cơn giận ấy trôi qua và cùng ngồi lại nói chuyện. Đây là một thỏa thuận nên được thực hiện trước khi những mâu thuẫn đầu tiên bắt đầu trong đời sống hôn nhân.

Những bức xúc đó phải được xử lý hoặc bằng cách nào đó tạm gác lại trước khi bước vào giấc ngủ tiếp theo. Vì chúng ta đều biết, giấc ngủ sẽ khiến năng lượng được phục hồi, chất lượng giấc ngủ sẽ ảnh hưởng đến tinh thần và cảm xúc. Do đó, những cơn giận không được giải toả sẽ gây tác động tiêu cực đến đầu óc chúng ta, làm giảm khả năng tư duy cảm xúc và kiềm chế cái tôi. 

Và khi đang nói chuyện về vấn đề hiện tại, tuyệt đối không được nhắc về những sai lầm trong quá khứ. Vì chúng đã được giải quyết trước đó, không có lí do gì để khơi gợi lại và được dùng để phán xét mâu thuẫn hiện tại. Việc nhắc lại sai lầm cũ của đối phương là điều thiếu tôn trọng đến cố gắng sửa sai của họ. 

Những thỏa thuận này cũng nên được đề khi từ lúc các cặp đôi yêu nhau. Và sự tranh cãi là điều khuyến khích giữa hai người vì chỉ qua tranh cãi, tất cả những gì thuộc về bản chất con người mới được bộc lộ. Và ngay từ thời điểm đó, hãy xác lập những giới hạn và thỏa thuận để những cơn nóng giận không cuốn lấy những yêu thương trôi xa mãi mãi. 

Sự tranh cãi sẽ giúp mỗi người hiểu được đối phương nhiều hơn và xác định được rằng người ấy có phù hợp để đồng hành với mình cả đời hay không. 

Họ có tuân thủ những nguyên tắc được đặt ra khi xảy ra tranh cãi hay không? Họ có thể lắng nghe và hạ cái tôi xuống để cùng giải quyết vấn đề thay vì cố gắng bảo vệ lý lẽ của riêng mình hay chưa? Và những vấn đề này có thể cùng nhau cải thiện hay không?

Đây cũng là bước để chuẩn bị cho một cuộc sống hôn nhân sau này hạn chế được những điều quá sốc về đối phương, vì mâu thuẫn giữa những người sống cùng nhau là không thể tránh khỏi. 

Có rất nhiều cặp đôi rất ít cãi vã trong giai đoạn hẹn hò, nhưng những đôi như thế thường lại gặp nhiều trắc trở sau khi cưới. Bởi vì lúc đó họ sẽ bỡ ngỡ khi gặp phải các tình huống cãi nhau này. Sự tổn thương và sốc văn hóa sẽ khiến hai người rất dễ xa nhau. 

Khi người lắng nghe người, mọi chuyện đều có thể dàn xếp được để giữ gìn hòa bình trong thế giới yêu thương của hai người. Cõi trú ẩn mang nhiều ý nghĩa của một gia đình sẽ vì thế mà bình yên và hạnh phúc hơn. 

Đọc giả có thể gửi chia sẻ câu hỏi, nhu cần tham vấn hoặc câu chuyện của bạn đến chúng tôi qua email: info@ladiesofvietnam.net, Zalo: +848 9934 4478. Chân thành cảm ơn và hẹn gặp các bạn trong những chương trình sắp tới.

LẠC NHIÊN

SANG CHẤN KHI SỐNG VỚI CHA MẸ MẮC BỆNH MÃN TÍNH

  Sang chấn hiện sinh (existential trauma) không xuất phát từ một biến cố bạo lực đơn lẻ, mà hình thành khi con người phải sống lâu dài trong sự đối diện với những câu hỏi cốt lõi của tồn tại: sự sống – cái chết – ý nghĩa – sự mong manh – trách nhiệm sống. Ở...

SANG CHẤN HIỆN SINH

Sang chấn hiện sinh (existential trauma) không hình thành từ một biến cố bạo lực rõ ràng, mà phát triển khi một con người phải sống lâu dài trong sự đối diện với những câu hỏi cốt lõi của tồn tại như sự sống, cái chết, ý nghĩa và tính mong manh của đời người. Với...

PERFORMANCE ANXIETY Ở NAM GIỚI KHI QUAN HỆ: KHI CĂNG THẲNG LẤN ÁT SỰ GẦN GŨI

Performance anxiety (lo âu về khả năng tình dục) ở nam giới là một hiện tượng phổ biến hơn nhiều so với những gì xã hội thường thừa nhận. Không ít người đàn ông bước vào quan hệ tình dục với tâm thế căng thẳng, tự giám sát bản thân và sợ thất bại, thay vì cảm nhận...

NHỮNG ĐÀN BÀ KHÔNG DÁM TỐT HƠN

Nhiều phụ nữ thông minh, có năng lực và giàu tiềm năng lại chọn sống trong những mối quan hệ không có tình yêu, những công việc không tương xứng với khả năng, hoặc những hoàn cảnh “tạm ổn nhưng không hạnh phúc”. Họ không dám lựa chọn tốt hơn, không phải vì thiếu khả...

NỖI SỢ MẤT NGƯỜI THÂN

Nỗi sợ mất người thân là một trong những nỗi sợ cảm xúc mạnh mẽ nhất mà con người có thể trải nghiệm. Ở mức bề mặt, nó có thể xuất hiện như lo âu khi người mình thương không hồi đáp, hoảng hốt khi có dấu hiệu xung đột, hoặc cảm giác bất an mỗi khi có khoảng cách....

KHI BẠN BỊ HẤP DẪN BỞI NGƯỜI “KHÔNG THỂ CÓ ĐƯỢC”

  Nhiều người, bất kể xu hướng tính dục hay bản dạng giới, đều trải nghiệm một mô thức lặp lại: họ chỉ rung động với những người “không thể thuộc về mình” — người đã có gia đình, người không quan tâm, người lạnh nhạt, hoặc những đối tượng mà ngay từ đầu họ biết...

PHÂN BIỆT THAM VẤN TÂM LÝ, TÂM LÝ LÂM SÀNG VÀ TÂM LÝ TRỊ LIỆU

  Hiểu đúng để tiếp cận đúng dịch vụ sức khỏe tâm thần Trong bối cảnh sức khỏe tâm thần tại Việt Nam ngày càng được quan tâm, hàng loạt thuật ngữ chuyên môn như counseling (tham vấn tâm lý), clinical psychology (tâm lý lâm sàng) và psychotherapy (tâm lý trị liệu)...

TẠI SAO VIỆT NAM ÍT NƠI ĐÀO TẠO TÂM LÝ TRỊ LIỆU?

Tâm lý trị liệu – hiểu như một ngành khoa học ứng dụng đòi hỏi đào tạo bài bản, giám sát lâm sàng và tiêu chuẩn đạo đức nghiêm ngặt – hiện còn khan hiếm tại Việt Nam. Sự thiếu hụt này không chỉ đến từ khó khăn trong hệ thống giáo dục mà còn bắt nguồn từ văn hóa, chính...

ĐỨA TRẺ VÀ NGƯỜI MẸ TRẦM CẢM

  Khi người mẹ rơi vào trầm cảm, đứa trẻ không chỉ mất đi nguồn chăm sóc thường xuyên mà còn thiếu vắng sự kết nối cảm xúc – yếu tố thiết yếu cho sự phát triển thần kinh và gắn bó. Trầm cảm khiến người mẹ trở nên rút lui, nét mặt ít biểu cảm, giọng nói phẳng, khả...

KHI NGƯỜI MẸ ĐE DỌA BỎ MẶT CON TRAI MÌNH…

  Khi một người mẹ đe dọa bỏ mặc, rời đi, hoặc “không cần con nữa”, trải nghiệm này gây ra một dạng sang chấn gắn bó đặc biệt nặng nề đối với đứa trẻ, kể cả khi lời đe dọa không trở thành sự thật. Đối với trẻ em, người mẹ đại diện cho sự sống còn, an toàn và ổn...

SANG CHẤN KHI SỐNG VỚI CHA MẸ MẮC BỆNH MÃN TÍNH

  Sang chấn hiện sinh (existential trauma) không xuất phát từ một biến cố bạo lực đơn lẻ, mà hình thành khi con người phải sống lâu dài trong sự đối diện với những câu hỏi cốt lõi của tồn tại: sự sống – cái chết – ý nghĩa – sự mong manh – trách nhiệm sống. Ở...

SANG CHẤN HIỆN SINH

Sang chấn hiện sinh (existential trauma) không hình thành từ một biến cố bạo lực rõ ràng, mà phát triển khi một con người phải sống lâu dài trong sự đối diện với những câu hỏi cốt lõi của tồn tại như sự sống, cái chết, ý nghĩa và tính mong manh của đời người. Với...

HÀNH TRÌNH TRỞ THÀNH NHÀ TÂM LÝ TRỊ LIỆU

Trở thành nhà tâm lý trị liệu không phải là một danh xưng đạt được sau vài khóa học, cũng không phải là kết quả trực tiếp của một văn bằng hay một mô hình trị liệu cụ thể. Đây là một hành trình dài, nhiều tầng, đòi hỏi sự chuẩn bị nghiêm túc cả về kiến thức, kỹ năng...

PERFORMANCE ANXIETY Ở NAM GIỚI KHI QUAN HỆ: KHI CĂNG THẲNG LẤN ÁT SỰ GẦN GŨI

Performance anxiety (lo âu về khả năng tình dục) ở nam giới là một hiện tượng phổ biến hơn nhiều so với những gì xã hội thường thừa nhận. Không ít người đàn ông bước vào quan hệ tình dục với tâm thế căng thẳng, tự giám sát bản thân và sợ thất bại, thay vì cảm nhận...

SÁNG CHẤN HẬU NGOẠI TÌNH

Sang chấn hậu ngoại tình (Post-Infidelity Trauma – PIT) là trạng thái tâm lý xảy ra khi một người phát hiện bạn đời hoặc người yêu phản bội. Đây không chỉ là nỗi buồn hay thất vọng thông thường, mà là tổn thương sâu sắc chạm vào cảm giác an toàn, tin tưởng và giá trị...

NHỮNG ĐÀN BÀ KHÔNG DÁM TỐT HƠN

Nhiều phụ nữ thông minh, có năng lực và giàu tiềm năng lại chọn sống trong những mối quan hệ không có tình yêu, những công việc không tương xứng với khả năng, hoặc những hoàn cảnh “tạm ổn nhưng không hạnh phúc”. Họ không dám lựa chọn tốt hơn, không phải vì thiếu khả...

PHÂN BIỆT NHÀ TÂM LÝ TRỊ LIỆU, BÁC SĨ TÂM THẦN VÀ BÁC SĨ THẦN KINH

Trong lĩnh vực chăm sóc sức khỏe tinh thần, việc phân biệt nhà tâm lý trị liệu, bác sĩ tâm thần và bác sĩ thần kinh không chỉ là vấn đề thuật ngữ, mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến việc một người có nhận được sự hỗ trợ phù hợp hay không. Mỗi chuyên môn có vai trò riêng,...

NỖI SỢ MẤT NGƯỜI THÂN

Nỗi sợ mất người thân là một trong những nỗi sợ cảm xúc mạnh mẽ nhất mà con người có thể trải nghiệm. Ở mức bề mặt, nó có thể xuất hiện như lo âu khi người mình thương không hồi đáp, hoảng hốt khi có dấu hiệu xung đột, hoặc cảm giác bất an mỗi khi có khoảng cách....

KHI BẠN BỊ HẤP DẪN BỞI NGƯỜI “KHÔNG THỂ CÓ ĐƯỢC”

  Nhiều người, bất kể xu hướng tính dục hay bản dạng giới, đều trải nghiệm một mô thức lặp lại: họ chỉ rung động với những người “không thể thuộc về mình” — người đã có gia đình, người không quan tâm, người lạnh nhạt, hoặc những đối tượng mà ngay từ đầu họ biết...

XẤU HỔ TÌNH DỤC MANG TÍNH VĂN HÓA

  Rất nhiều phụ nữ dị tính không hề thiếu ham muốn tình dục, nhưng họ mong muốn sự gần gũi, vuốt ve và kết nối cảm xúc nhiều hơn là quan hệ thâm nhập. Điều này không phải dấu hiệu lãnh cảm hay xa cách, mà xuất phát từ cơ chế xấu hổ tình dục (sexual shame) được...