CON GÁI CỦA MẸ!

CON GÁI CỦA MẸ!

“Tôi không thích mẹ càm ràm nhưng lại không thể phớt lờ chúng. Tôi ghét bản thân không thể tốt hơn để mẹ được hạnh phúc. Tôi sợ nếu mình sai phạm thì mẹ sẽ thất vọng.  Không biết từ khi nào, những suy nghĩ về cảm nhận của mẹ luôn là mối bận tâm của tôi. Thậm chí có khi tôi cảm nhận được sự mệt mỏi của mẹ trước cả bà ấy. Tôi đã từng như thế, đã từng yêu mẹ rất nhiều, luôn lo lắng những vấn đề của mẹ. Nhưng dạo gần đây, mọi thứ không còn như vậy, tôi cảm thấy mệt mỏi với những vấn đề này. Nó làm cuộc sống của tôi bị ảnh hưởng, việc luôn suy nghĩ đến cảm xúc của người khác khiến tôi không dám làm điều gì.”

Tình mẹ luôn là một thứ tình cảm thiêng liêng và những người phụ nữ luôn mang trong mình một trách nhiệm của người vợ, người mẹ. Ở xã hội Việt Nam, những định kiến về nam nữ, sự chăm sóc, sự hy sinh của người phụ nữ đã truyền từ đời này sang đời khác. Tuy tư tưởng này đang dần được xóa bỏ, nhưng ít nhiều vẫn sẽ còn ảnh hưởng lên thế hệ hiện nay. Và cô con gái của một gia đình nào đó, vẫn vô tình học cách để trở thành một người phụ nữ chăm lo cho gia đình, cho chồng con. Có rất nhiều phụ nữ khi lập gia đình luôn nhường nhịn, cam chịu chấp nhận hy sinh bản thân mình bởi vì ngay từ thuở nhỏ họ đã được dạy luôn nghe lời để trở thành một nàng dâu hiền vợ thảo.

Ngày nhỏ, hầu hết bé gái sẽ quan sát, đặt mình trong cảm xúc của mọi người xung quanh và nhầm lẫn rằng đó là cảm xúc của bản thân. Đặc biệt đối với mẹ, các bé coi cảm xúc của mẹ là một phần của mình, luôn để ý những cảm nhận của mẹ khi làm việc. Lâu dần, như một bản năng, họ đặt mình vào trạng thái của người khác và quên đi đâu mới là cảm nhận thực sự. Họ lầm tưởng rằng việc giải quyết cảm xúc bản thân là làm hài lòng hay thỏa mãn cho một ai khác. Và đó là nguyên nhân người phụ nữ thường được nói là nhạy bén, luôn quan tâm người khác hơn cánh đàn ông. Bởi lẽ, đó là thói quen đã được hình thành ngay khi còn nhỏ, và họ trở nên nhạy cảm với cảm xúc, suy nghĩ của người khác nhưng dường như quên đi chính mình có cảm xúc như thế nào.

Đa phần, bé gái sẽ học và làm theo những gì quan sát từ người mẹ. Và người mẹ cũng thế, họ xem con gái như một phần của mình, hay là tồn tại giống như chính họ. Những người mẹ xem các con gái như là bản sao nhỏ và điều này vô tình khiến con quên những nhu cầu, mong muốn của bản thân vì luôn cố làm hài lòng mẹ. Rồi đến khi những đứa trẻ trở thành một người phụ nữ, chúng sẽ tiếp tục sống hy sinh và nhượng bộ để chăm lo cho gia đình nhỏ của mình.

Ngày nay, nhận thức về phụ nữ đang dần được thay đổi, họ không cần phải từ bỏ mọi thứ để lui về làm hậu phương cho chồng và chăm sóc con cái. Nhưng nếu như người mẹ không thể tách bạch mình với con gái thì những suy nghĩ này vẫn sẽ còn tồn tại và tiếp tục duy trì. Từ thế hệ này đến thế hệ khác, những cô con gái sẽ trở thành cửa sổ tâm hồn của mẹ, là nơi giải tỏa những ước muốn mà mẹ không thể làm. Các bà mẹ thường trói chặt con gái lại bằng những sự kiểm soát, bày tỏ những mong muốn như coi con là nguồn sống, con là tất cả của mình, con phải làm này, không được làm như kia,… Và con gái sẽ lại tiếp tục như người mẹ, chôn lấy những ước muốn của bản thân và trở thành con gái cưng mà mẹ tạo nên. 

Lý do các cô “con gái cưng” không thể bỏ qua những mong muốn, yêu cầu của mẹ vì việc trở thành một người có giá trị và quan trọng đối với mẹ cũng chính là mong ước những cô con gái đó. Họ luôn trong trạng thái phân tích, suy đoán xem mẹ đang cảm thấy thế nào, đang có cảm xúc ra sao. Vậy nên, họ thường nhận ra cảm xúc, nhu cầu của mẹ sớm nhất. Cho dù là nhỏ hay lớn, những người con sẽ luôn muốn trở thành một người có giá trị, một người quan trọng, khát khao được công nhận và cần thiết với mọi người, đặc biệt là đối với cha mẹ. 

Vì luôn xem con gái là một phiên bản nhỏ của mình nên không tránh khỏi sự bảo bọc, đòi hỏi đối với cô con gái. Điều này khiến con cái trở nên khó chịu với những áp lực từ sự kỳ vọng, mong đợi của mẹ. Rồi sẽ đến lúc nào đó, những cô con gái lớn lên, tiếp tục bị ảnh hưởng bởi những điều đã được tích lũy khi còn nhỏ. Họ sẽ cảm thấy mệt mỏi nhưng lại không biết từ đâu. Họ lại giải quyết chúng như cách mẹ đã từng làm là mang hết những mong muốn lên phiên bản nhỏ của mình. Vòng lặp cứ thế không hồi kết.

Vậy nên, chăm sóc bản thân, tách bạch những cảm xúc cá nhân với người khác là điều cần thiết. Hãy xem đâu mới là Bạn, những trạng thái, nhu cầu, mong đợi, khao khát của bản thân và đáp ứng chúng từng cái một. Chúng ta có thể quan tâm, yêu thương mọi người nhưng đừng sống theo những cảm xúc của họ, cũng đừng chịu hết trách nhiệm về bản thân mình!

THỦY TIÊN 

“Tôi không thích mẹ càm ràm nhưng lại không thể phớt lờ chúng. Tôi ghét bản thân không thể tốt hơn để mẹ được hạnh phúc. Tôi sợ nếu mình sai phạm thì mẹ sẽ thất vọng.  Không biết từ khi nào, những suy nghĩ về cảm nhận của mẹ luôn là mối bận tâm của tôi. Thậm chí có khi tôi cảm nhận được sự mệt mỏi của mẹ trước cả bà ấy. Tôi đã từng như thế, đã từng yêu mẹ rất nhiều, luôn lo lắng những vấn đề của mẹ. Nhưng dạo gần đây, mọi thứ không còn như vậy, tôi cảm thấy mệt mỏi với những vấn đề này. Nó làm cuộc sống của tôi bị ảnh hưởng, việc luôn suy nghĩ đến cảm xúc của người khác khiến tôi không dám làm điều gì.”

Tình mẹ luôn là một thứ tình cảm thiêng liêng và những người phụ nữ luôn mang trong mình một trách nhiệm của người vợ, người mẹ. Ở xã hội Việt Nam, những định kiến về nam nữ, sự chăm sóc, sự hy sinh của người phụ nữ đã truyền từ đời này sang đời khác. Tuy tư tưởng này đang dần được xóa bỏ, nhưng ít nhiều vẫn sẽ còn ảnh hưởng lên thế hệ hiện nay. Và cô con gái của một gia đình nào đó, vẫn vô tình học cách để trở thành một người phụ nữ chăm lo cho gia đình, cho chồng con. Có rất nhiều phụ nữ khi lập gia đình luôn nhường nhịn, cam chịu chấp nhận hy sinh bản thân mình bởi vì ngay từ thuở nhỏ họ đã được dạy luôn nghe lời để trở thành một nàng dâu hiền vợ thảo.

Ngày nhỏ, hầu hết bé gái sẽ quan sát, đặt mình trong cảm xúc của mọi người xung quanh và nhầm lẫn rằng đó là cảm xúc của bản thân. Đặc biệt đối với mẹ, các bé coi cảm xúc của mẹ là một phần của mình, luôn để ý những cảm nhận của mẹ khi làm việc. Lâu dần, như một bản năng, họ đặt mình vào trạng thái của người khác và quên đi đâu mới là cảm nhận thực sự. Họ lầm tưởng rằng việc giải quyết cảm xúc bản thân là làm hài lòng hay thỏa mãn cho một ai khác. Và đó là nguyên nhân người phụ nữ thường được nói là nhạy bén, luôn quan tâm người khác hơn cánh đàn ông. Bởi lẽ, đó là thói quen đã được hình thành ngay khi còn nhỏ, và họ trở nên nhạy cảm với cảm xúc, suy nghĩ của người khác nhưng dường như quên đi chính mình có cảm xúc như thế nào.

Đa phần, bé gái sẽ học và làm theo những gì quan sát từ người mẹ. Và người mẹ cũng thế, họ xem con gái như một phần của mình, hay là tồn tại giống như chính họ. Những người mẹ xem các con gái như là bản sao nhỏ và điều này vô tình khiến con quên những nhu cầu, mong muốn của bản thân vì luôn cố làm hài lòng mẹ. Rồi đến khi những đứa trẻ trở thành một người phụ nữ, chúng sẽ tiếp tục sống hy sinh và nhượng bộ để chăm lo cho gia đình nhỏ của mình.

Ngày nay, nhận thức về phụ nữ đang dần được thay đổi, họ không cần phải từ bỏ mọi thứ để lui về làm hậu phương cho chồng và chăm sóc con cái. Nhưng nếu như người mẹ không thể tách bạch mình với con gái thì những suy nghĩ này vẫn sẽ còn tồn tại và tiếp tục duy trì. Từ thế hệ này đến thế hệ khác, những cô con gái sẽ trở thành cửa sổ tâm hồn của mẹ, là nơi giải tỏa những ước muốn mà mẹ không thể làm. Các bà mẹ thường trói chặt con gái lại bằng những sự kiểm soát, bày tỏ những mong muốn như coi con là nguồn sống, con là tất cả của mình, con phải làm này, không được làm như kia,… Và con gái sẽ lại tiếp tục như người mẹ, chôn lấy những ước muốn của bản thân và trở thành con gái cưng mà mẹ tạo nên. 

Lý do các cô “con gái cưng” không thể bỏ qua những mong muốn, yêu cầu của mẹ vì việc trở thành một người có giá trị và quan trọng đối với mẹ cũng chính là mong ước những cô con gái đó. Họ luôn trong trạng thái phân tích, suy đoán xem mẹ đang cảm thấy thế nào, đang có cảm xúc ra sao. Vậy nên, họ thường nhận ra cảm xúc, nhu cầu của mẹ sớm nhất. Cho dù là nhỏ hay lớn, những người con sẽ luôn muốn trở thành một người có giá trị, một người quan trọng, khát khao được công nhận và cần thiết với mọi người, đặc biệt là đối với cha mẹ. 

Vì luôn xem con gái là một phiên bản nhỏ của mình nên không tránh khỏi sự bảo bọc, đòi hỏi đối với cô con gái. Điều này khiến con cái trở nên khó chịu với những áp lực từ sự kỳ vọng, mong đợi của mẹ. Rồi sẽ đến lúc nào đó, những cô con gái lớn lên, tiếp tục bị ảnh hưởng bởi những điều đã được tích lũy khi còn nhỏ. Họ sẽ cảm thấy mệt mỏi nhưng lại không biết từ đâu. Họ lại giải quyết chúng như cách mẹ đã từng làm là mang hết những mong muốn lên phiên bản nhỏ của mình. Vòng lặp cứ thế không hồi kết.

Vậy nên, chăm sóc bản thân, tách bạch những cảm xúc cá nhân với người khác là điều cần thiết. Hãy xem đâu mới là Bạn, những trạng thái, nhu cầu, mong đợi, khao khát của bản thân và đáp ứng chúng từng cái một. Chúng ta có thể quan tâm, yêu thương mọi người nhưng đừng sống theo những cảm xúc của họ, cũng đừng chịu hết trách nhiệm về bản thân mình!

THỦY TIÊN 

NHỮNG ĐỨA TRẺ BỊ BẠO HÀNH ĐE DỌA TÍNH MẠNG

Không phải mọi đứa trẻ lớn lên trong bạo lực đều mang vết thương giống nhau. Với những đứa trẻ liên tục bị đánh đập, đe dọa, chứng kiến bạo lực nghiêm trọng hoặc sống trong nỗi sợ rằng mình có thể bị bỏ rơi, bị giết hay không thể sống sót, hệ thần kinh của các em...

NHỮNG CƠN ĐAU KHÔNG DỨT

Có những nỗi đau không đến từ một sự kiện duy nhất, mà đến từ việc phải sống quá lâu trong bất an, sợ hãi, mất kết nối hoặc cô độc về cảm xúc. Đó có thể là tuổi thơ lớn lên cùng bạo lực, bị bỏ mặc, phải chăm sóc cảm xúc cho cha mẹ, sống cạnh người bệnh nặng, người...

CPTSD – VÀ NHỮNG CƠN ĐAU TÂM LÝ ĐẾN THỂ LÝ

Có những người sống trong đau đớn quá lâu đến mức cơ thể họ bắt đầu đau thay cho tâm trí. Họ đau đầu kéo dài, căng ngực, đau dạ dày, tim đập nhanh, khó thở, mất ngủ, kiệt sức, co cứng vai gáy, rối loạn tiêu hóa hoặc cảm giác mệt mỏi triền miên mà không tìm ra nguyên...

KHI HẸN HÒ TRỞ THÀNH SÂN KHẤU

Gần đây, khi trò chuyện với một số bạn trẻ, có thể nhận ra một “lỗ hổng” đáng chú ý trong cách họ tiếp cận hẹn hò, tính dục và kết nối cảm xúc. Ở một số nam giới 18–25, việc bắt đầu một mối quan hệ trở nên rất khó khăn: họ ngại giao tiếp, sợ bị từ chối, lo âu khi phải...

NỤ CƯỜI BÊN NGOÀI – CƠ THỂ BÊN TRONG ĐANG NÓI “KHÔNG”

Khi một người duy trì trạng thái “ổn” quá lâu trong khi cơ thể luôn căng thẳng, đến một lúc nào đó, cơ thể sẽ bắt đầu “say no” – từ chối hợp tác. Sự từ chối này không xảy ra một cách đột ngột mà thường tích tụ âm thầm, rồi biểu hiện ra qua nhiều tầng: thể chất, cảm...

NHỮNG ĐỨA TRẺ BỊ BẠO HÀNH ĐE DỌA TÍNH MẠNG

Không phải mọi đứa trẻ lớn lên trong bạo lực đều mang vết thương giống nhau. Với những đứa trẻ liên tục bị đánh đập, đe dọa, chứng kiến bạo lực nghiêm trọng hoặc sống trong nỗi sợ rằng mình có thể bị bỏ rơi, bị giết hay không thể sống sót, hệ thần kinh của các em...

CPTSD – PHÂN BIỆT “ĐÓNG BĂNG” VÀ “GIẢ CHẾT”

CPTSD (Rối loạn stress sau sang chấn phức hợp) không chỉ liên quan đến ký ức đau buồn mà còn ảnh hưởng sâu sắc đến hệ thần kinh tự động của cơ thể. Một trong những điều thường gây nhầm lẫn là trạng thái “đóng băng” và trạng thái “giả chết” hay “sụp đổ”. Dù cả hai đều...

NHỮNG CƠN ĐAU KHÔNG DỨT

Có những nỗi đau không đến từ một sự kiện duy nhất, mà đến từ việc phải sống quá lâu trong bất an, sợ hãi, mất kết nối hoặc cô độc về cảm xúc. Đó có thể là tuổi thơ lớn lên cùng bạo lực, bị bỏ mặc, phải chăm sóc cảm xúc cho cha mẹ, sống cạnh người bệnh nặng, người...

CPTSD – VÀ NHỮNG CƠN ĐAU TÂM LÝ ĐẾN THỂ LÝ

Có những người sống trong đau đớn quá lâu đến mức cơ thể họ bắt đầu đau thay cho tâm trí. Họ đau đầu kéo dài, căng ngực, đau dạ dày, tim đập nhanh, khó thở, mất ngủ, kiệt sức, co cứng vai gáy, rối loạn tiêu hóa hoặc cảm giác mệt mỏi triền miên mà không tìm ra nguyên...

KHI HẸN HÒ TRỞ THÀNH SÂN KHẤU

Gần đây, khi trò chuyện với một số bạn trẻ, có thể nhận ra một “lỗ hổng” đáng chú ý trong cách họ tiếp cận hẹn hò, tính dục và kết nối cảm xúc. Ở một số nam giới 18–25, việc bắt đầu một mối quan hệ trở nên rất khó khăn: họ ngại giao tiếp, sợ bị từ chối, lo âu khi phải...

NỤ CƯỜI BÊN NGOÀI – CƠ THỂ BÊN TRONG ĐANG NÓI “KHÔNG”

Khi một người duy trì trạng thái “ổn” quá lâu trong khi cơ thể luôn căng thẳng, đến một lúc nào đó, cơ thể sẽ bắt đầu “say no” – từ chối hợp tác. Sự từ chối này không xảy ra một cách đột ngột mà thường tích tụ âm thầm, rồi biểu hiện ra qua nhiều tầng: thể chất, cảm...

SỰ “TÍCH CỰC, ĐẦY NĂNG LƯỢNG” ĐẾN MỨC KHÔNG THỂ DỪNG LẠI

Có một nhóm người mà nếu chỉ nhìn từ bên ngoài, họ dường như hoàn toàn ổn: tích cực, năng động, biết quan tâm người khác, thậm chí còn là chỗ dựa cho nhiều người xung quanh. Họ cười nhiều, làm việc hiệu quả, hiếm khi than phiền. Nhưng bên dưới lớp vỏ “ổn định” đó, cơ...

KHI GIA ĐÌNH LÀ CƠN ÁC MỘNG

Sang chấn phức hợp (complex trauma) không phải là một sự kiện đơn lẻ, mà là kết quả của việc phải sống trong môi trường gây tổn thương kéo dài – nơi mà đáng lẽ phải là an toàn nhất: gia đình. Khi đứa trẻ lớn lên trong bạo lực, kiểm soát, bỏ bê cảm xúc, hoặc sự bất ổn...

HIỂU VỀ CPTSD TRONG ĐIỀU TRỊ TÂM LÝ VÀ TÂM THẦN

Hiểu về C-PTSD trong điều trị tâm lý và tâm thần là một bước quan trọng để tránh việc nhìn sai bản chất vấn đề và can thiệp không phù hợp. C-PTSD (Complex Post-Traumatic Stress Disorder – Rối loạn stress sau sang chấn phức hợp) không chỉ là “PTSD nặng hơn”, mà là một...

SEXLESS MARRIAGE-HÔN NHÂN KHÔNG TÌNH DỤC

Hôn nhân không tình dục (sexless marriage) là một thực trạng không hiếm gặp nhưng thường bị im lặng hóa, đặc biệt trong các bối cảnh văn hóa nơi tình dục khó được nói đến một cách cởi mở. Về mặt lâm sàng, tình trạng này thường được hiểu là cặp đôi có tần suất quan hệ...