AI CHẲNG MUỐN ÔM TẾT VÀO LÒNG

AI CHẲNG MUỐN ÔM TẾT VÀO LÒNG

Tôi còn nhớ một ngày rất đẹp của học kỳ 2 năm lớp 5, tôi nắn nót viết vào nhật ký của mình ngày 01/01/2000 khi chương trình tivi của đài truyền hình Thành phố vang rền bài hát Sài Gòn cô tiên năm 2000. 

Ngày bắt đầu thế kỷ và thiên niên kỷ mới với những lời đồn tận thế liêu trai. Ấy vậy mà 20 năm đã trôi qua. Còn chưa kịp quen với con số 2019 đã phải ngỡ ngàng nhìn thời gian lôi kéo mọi thứ sang 2020.

Tết năm nay đến vội, mọi thứ cũng đều rất vội vàng. Gấp gáp đặt chuyến xe về quê Tết. Hối hả đi gửi quà tết cho ân nhân, cho khách hàng. Cuống cuồng trong hàng loạt báo cáo, tổng kết cuối năm. Cập rập sắm vội vài thứ cho gia đình ăn Tết… 

Đến một độ tuổi, ngó tờ lịch cứ đếm ngược 30, 25, 20… ngày nữa đến Tết mà thấy bao nhiêu áp lực tràn về. 

Có người bạn vào nam làm việc, giờ nghe đến Tết dù nhớ nhà và muốn về lắm nhưng lại không dám về. Vì áp lực tiền bạc phải lì xì, quà cáp con cháu, họ hàng, tiệc tùng. Nên có nhiều người phải chậc lưỡi “thôi để dành, hè về thăm nhà cho nhẹ nhàng”. 

Với những người con lập nghiệp ở nước ngoài, những ai chưa được dư dả, việc về quê ăn Tết cũng lắm trở trăn. Nói đúng hơn là họ sợ Tết. Họ ra đi tay trắng và trở về mang tiếng “Việt Kiều”, bản thân suốt cả năm trời lao động vất vả, lao đao nơi đất khách. Dẫu đồng tiền có lớn hơn nhưng nó chỉ lớn được khi về quê hương, còn những chi phí ở xứ người, thì ở đâu sống theo đó, có tiết kiệm mấy cũng chẳng thể ăn bữa cơm 30 nghìn đồng. Vậy mà cái tiếng “Việt Kiều” đeo đẳng, à thì có tiếng thì phải có miếng, để rồi dở dang bao giấc mơ ăn Tết quê nhà. Thị phi của cuộc đời chưa bao giờ dừng lại khi người ta chỉ nhìn được vào đồng tiền từ Tây ra Ta to to ấy.

Dẫu giờ đây có thể “ăn Tết” qua “màn hình”, có thể nghe và nhìn thấy mặt người thân, nhưng niềm vui đâu đã vẹn, hạnh phúc đâu đã tròn?

Rất nhiều người phải chắt chiu chi phí, thậm chí đi xin từng phần quà từ thiện ở các nhà thờ để có chút quà biếu mang về. Có những thực tế diễn ra phũ phàng nhưng người ta không chịu nhìn nhận sự “phũ” của họ và phủ nhận đi sự thật rằng họ rất vô tâm. Tôi từng chứng kiến ánh mắt buồn bã của một người bà, những ngày vừa đáp máy bay về chơi tết, nhà bà rôm rả cháu con, chị em, họ hàng. Nhưng họ đến để mừng “quà”, và những ngày sau đó, căn nhà đã vắng lặng dần. Rồi bà chẳng về ăn Tết nữa vì cảm thấy buồn hơn là không có Tết ở bên kia đại dương. 

Tôi còn nhớ mãi một câu nói xấu vô tình của một người “Việt Kiều gì mà về cho có mỗi chai dầu gió, keo thế”. Tôi chỉ biết cười cho suy nghĩ hẹp hòi và ích kỉ đó, tâm lý lạ lùng chăm chăm vào sự hào phóng của người khác một cách vô tâm. Hãy hiểu một điều, họ cũng bán sức lao động ở quê người và không có nghĩa vụ phải lo hết cho những ai quen biết. Và hãy trân trọng những món quà nhỏ bé mà họ chắt chiu và thông điệp họ muốn gửi gắm rằng họ vẫn nhớ đến người nhận. 

Có người hỏi vì sao cả khi lễ lạc tôi đều viết rất buồn. Câu trả lời đơn giản là vì những niềm vui nhiều người đã viết hộ, riêng nỗi buồn của phận người, tôi ước có được sự sẻ chia.

Cuộc đời này vốn dĩ không khó chỉ có con người làm khó lẫn nhau. Ai chẳng muốn ôm Tết vào lòng một cách nồng nhiệt và tươi vui. Chữ đoàn viên trong cái Tết truyền thống đầm ấm gia đình, chẳng biết tự bao giờ lại quy ra đếm đong bằng tiền bạc và những lời soi mói. 

“Tết này được thưởng bao nhiêu?”; 

“Năm nay lên chức gì rồi?”;

“Sao làm mãi mà chưa mua được nhà cửa thế?”

“Năm nay làm dư được bao nhiêu?” 

“Chừng nào lấy chồng? Con gái vầy là ế rồi đó biết không?”

… và cả tỷ những câu hỏi mang danh quan tâm dỏm  khác. 

Đã sang thập kỉ mới, hy vọng Tết sẽ thực sự trở về đúng ý nghĩa của nó và mọi người đều thực sự an vui. Xin gửi lời chúc sức khỏe và an lành đến tất cả mọi người. Chúc cho những người con xa quê phần nào được an ủi nỗi niềm sợ Tết, mong thật nhiều sự sẻ chia và thấu hiểu từ người thân yêu và bạn bè. Chúc cho những ai chưa đủ điều kiện về quê có một năm mới nhiều sức khoẻ và sẽ sớm có ngày đoàn viên không xa. 

LẠC NHIÊN

Tôi còn nhớ một ngày rất đẹp của học kỳ 2 năm lớp 5, tôi nắn nót viết vào nhật ký của mình ngày 01/01/2000 khi chương trình tivi của đài truyền hình Thành phố vang rền bài hát Sài Gòn cô tiên năm 2000. 

Ngày bắt đầu thế kỷ và thiên niên kỷ mới với những lời đồn tận thế liêu trai. Ấy vậy mà 20 năm đã trôi qua. Còn chưa kịp quen với con số 2019 đã phải ngỡ ngàng nhìn thời gian lôi kéo mọi thứ sang 2020.

Tết năm nay đến vội, mọi thứ cũng đều rất vội vàng. Gấp gáp đặt chuyến xe về quê Tết. Hối hả đi gửi quà tết cho ân nhân, cho khách hàng. Cuống cuồng trong hàng loạt báo cáo, tổng kết cuối năm. Cập rập sắm vội vài thứ cho gia đình ăn Tết… 

Đến một độ tuổi, ngó tờ lịch cứ đếm ngược 30, 25, 20… ngày nữa đến Tết mà thấy bao nhiêu áp lực tràn về. 

Có người bạn vào nam làm việc, giờ nghe đến Tết dù nhớ nhà và muốn về lắm nhưng lại không dám về. Vì áp lực tiền bạc phải lì xì, quà cáp con cháu, họ hàng, tiệc tùng. Nên có nhiều người phải chậc lưỡi “thôi để dành, hè về thăm nhà cho nhẹ nhàng”. 

Với những người con lập nghiệp ở nước ngoài, những ai chưa được dư dả, việc về quê ăn Tết cũng lắm trở trăn. Nói đúng hơn là họ sợ Tết. Họ ra đi tay trắng và trở về mang tiếng “Việt Kiều”, bản thân suốt cả năm trời lao động vất vả, lao đao nơi đất khách. Dẫu đồng tiền có lớn hơn nhưng nó chỉ lớn được khi về quê hương, còn những chi phí ở xứ người, thì ở đâu sống theo đó, có tiết kiệm mấy cũng chẳng thể ăn bữa cơm 30 nghìn đồng. Vậy mà cái tiếng “Việt Kiều” đeo đẳng, à thì có tiếng thì phải có miếng, để rồi dở dang bao giấc mơ ăn Tết quê nhà. Thị phi của cuộc đời chưa bao giờ dừng lại khi người ta chỉ nhìn được vào đồng tiền từ Tây ra Ta to to ấy.

Dẫu giờ đây có thể “ăn Tết” qua “màn hình”, có thể nghe và nhìn thấy mặt người thân, nhưng niềm vui đâu đã vẹn, hạnh phúc đâu đã tròn?

Rất nhiều người phải chắt chiu chi phí, thậm chí đi xin từng phần quà từ thiện ở các nhà thờ để có chút quà biếu mang về. Có những thực tế diễn ra phũ phàng nhưng người ta không chịu nhìn nhận sự “phũ” của họ và phủ nhận đi sự thật rằng họ rất vô tâm. Tôi từng chứng kiến ánh mắt buồn bã của một người bà, những ngày vừa đáp máy bay về chơi tết, nhà bà rôm rả cháu con, chị em, họ hàng. Nhưng họ đến để mừng “quà”, và những ngày sau đó, căn nhà đã vắng lặng dần. Rồi bà chẳng về ăn Tết nữa vì cảm thấy buồn hơn là không có Tết ở bên kia đại dương. 

Tôi còn nhớ mãi một câu nói xấu vô tình của một người “Việt Kiều gì mà về cho có mỗi chai dầu gió, keo thế”. Tôi chỉ biết cười cho suy nghĩ hẹp hòi và ích kỉ đó, tâm lý lạ lùng chăm chăm vào sự hào phóng của người khác một cách vô tâm. Hãy hiểu một điều, họ cũng bán sức lao động ở quê người và không có nghĩa vụ phải lo hết cho những ai quen biết. Và hãy trân trọng những món quà nhỏ bé mà họ chắt chiu và thông điệp họ muốn gửi gắm rằng họ vẫn nhớ đến người nhận. 

Có người hỏi vì sao cả khi lễ lạc tôi đều viết rất buồn. Câu trả lời đơn giản là vì những niềm vui nhiều người đã viết hộ, riêng nỗi buồn của phận người, tôi ước có được sự sẻ chia.

Cuộc đời này vốn dĩ không khó chỉ có con người làm khó lẫn nhau. Ai chẳng muốn ôm Tết vào lòng một cách nồng nhiệt và tươi vui. Chữ đoàn viên trong cái Tết truyền thống đầm ấm gia đình, chẳng biết tự bao giờ lại quy ra đếm đong bằng tiền bạc và những lời soi mói. 

“Tết này được thưởng bao nhiêu?”; 

“Năm nay lên chức gì rồi?”;

“Sao làm mãi mà chưa mua được nhà cửa thế?”

“Năm nay làm dư được bao nhiêu?” 

“Chừng nào lấy chồng? Con gái vầy là ế rồi đó biết không?”

… và cả tỷ những câu hỏi mang danh quan tâm dỏm  khác. 

Đã sang thập kỉ mới, hy vọng Tết sẽ thực sự trở về đúng ý nghĩa của nó và mọi người đều thực sự an vui. Xin gửi lời chúc sức khỏe và an lành đến tất cả mọi người. Chúc cho những người con xa quê phần nào được an ủi nỗi niềm sợ Tết, mong thật nhiều sự sẻ chia và thấu hiểu từ người thân yêu và bạn bè. Chúc cho những ai chưa đủ điều kiện về quê có một năm mới nhiều sức khoẻ và sẽ sớm có ngày đoàn viên không xa. 

LẠC NHIÊN

EMDR TRONG TRỊ LIỆU SANG CHẤN PHỨC HỢP

  Sang chấn phức hợp (Complex Trauma, C-PTSD) không hình thành từ một sự kiện đơn lẻ, mà từ những trải nghiệm đau đớn lặp đi lặp lại, kéo dài và xảy ra trong các mối quan hệ quan trọng, đặc biệt là trong thời thơ ấu. Đó có thể là bị bỏ rơi về mặt cảm xúc, bị kiểm...

KHI CON GÁI BỊ CHA PHẢN BỘI

Với nhiều người con gái, người cha không chỉ là một nhân vật gia đình, mà còn là hình ảnh đầu tiên về sự bảo vệ, công bằng và giá trị của bản thân trong thế giới bên ngoài. Khi sự bảo vệ ấy bị rút lại, bị phủ nhận hoặc bị phản bội, nỗi đau để lại không ồn ào nhưng sâu...

NHỮNG CÔ CON GÁI KHÔNG ĐƯỢC MẸ BẢO VỆ

Một trong những nỗi đau sâu sắc nhưng ít được gọi tên nhất của phụ nữ là trải nghiệm không được mẹ bảo vệ. Đây không phải là nỗi đau đến từ việc thiếu tình thương rõ ràng, mà thường đến từ một nghịch lý: người mẹ vẫn ở đó, vẫn chăm lo, vẫn hy sinh, nhưng lại không...

KHI MẸ KHÔNG BÊNH VỰC CON GÁI

Trong nhiều gia đình Việt Nam, mối quan hệ mẹ – con gái mang theo một nghịch lý đau đớn: người mẹ yêu con, hy sinh vì con, nhưng lại không thể hoặc không dám bênh vực con khi con bị tổn thương. Hiện tượng này không đơn thuần là vấn đề cá nhân hay thiếu tình thương, mà...

CHỮA LÀNH BẰNG ĐẦU, CHƯA CHẠM TỚI THÂN

  “Chữa lành bằng đầu, chưa chạm tới thân” là hiện tượng phổ biến ở những người có nền sang chấn, đặc biệt là sang chấn gắn bó hoặc C-PTSD, đồng thời có xu hướng đọc nhiều sách tâm lý, liệu pháp và tự học chữa lành. Ở đây, kiến thức không chỉ đóng vai trò học...

NGHIỆN YÊU – SỰ ĐÁNH MẤT CHÍNH MÌNH

Nghiện yêu thường bị hiểu nhầm như sự yếu đuối cảm xúc, phụ thuộc tình cảm hay thiếu ranh giới cá nhân. Tuy nhiên, dưới góc nhìn sang chấn gắn bó và C-PTSD, nghiện yêu có thể được xem là một hành vi nghiện mang tính quan hệ, nơi đối tượng yêu trở thành nguồn điều hòa...

HÀNH VI NGHIỆN VÀ SANG CHẤN GẮN BÓ

  Hành vi nghiện thường được nhìn nhận như một vấn đề kiểm soát xung động hoặc lệ thuộc sinh hóa, tuy nhiên trong nhiều trường hợp lâm sàng, nghiện là biểu hiện của sang chấn gắn bó chưa được giải quyết. Khi các mối quan hệ gắn bó sớm không đủ an toàn, nhất quán...

RỐI LOẠN ĂN UỐNG – HÀNH VI TỰ ĐIỀU HÒA THAY THẾ

  Rối loạn ăn uống không đơn thuần là vấn đề liên quan đến thực phẩm hay hình thể, mà là một hình thức tự điều hòa thay thế (substitute self-regulation) khi cá nhân thiếu các nguồn lực điều hòa cảm xúc và thần kinh an toàn. Trong nhiều trường hợp lâm sàng, rối...

QUAN SÁT CASE LÂM SÀNG VÀ NHỮNG RỦI RO TRONG ĐÀO TẠO

Trong đào tạo tâm lý học, việc cho sinh viên quan sát ca trị liệu thường được xem là một hình thức học tập thực tế quan trọng. Tuy nhiên, khi sinh viên hệ cử nhân hoặc thạc sĩ chưa được đào tạo bài bản về sang chấn lại được ngồi nghe hoặc quan sát các case raw trauma...

NỖI SỢ KHI BẢN THÂN MÌNH HẠNH PHÚC

Có một nỗi sợ rất âm thầm nhưng dai dẳng: nỗi sợ khi bản thân mình hạnh phúc. Không phải vì hạnh phúc là điều xấu, mà vì với nhiều người, hạnh phúc đi kèm cảm giác tội lỗi. Họ lớn lên trong những hoàn cảnh mà nỗi đau của người thân hiện diện quá rõ ràng: một người ông...

EMDR TRONG TRỊ LIỆU SANG CHẤN PHỨC HỢP

  Sang chấn phức hợp (Complex Trauma, C-PTSD) không hình thành từ một sự kiện đơn lẻ, mà từ những trải nghiệm đau đớn lặp đi lặp lại, kéo dài và xảy ra trong các mối quan hệ quan trọng, đặc biệt là trong thời thơ ấu. Đó có thể là bị bỏ rơi về mặt cảm xúc, bị kiểm...

KHI CON GÁI BỊ CHA PHẢN BỘI

Với nhiều người con gái, người cha không chỉ là một nhân vật gia đình, mà còn là hình ảnh đầu tiên về sự bảo vệ, công bằng và giá trị của bản thân trong thế giới bên ngoài. Khi sự bảo vệ ấy bị rút lại, bị phủ nhận hoặc bị phản bội, nỗi đau để lại không ồn ào nhưng sâu...

NHỮNG CÔ CON GÁI KHÔNG ĐƯỢC MẸ BẢO VỆ

Một trong những nỗi đau sâu sắc nhưng ít được gọi tên nhất của phụ nữ là trải nghiệm không được mẹ bảo vệ. Đây không phải là nỗi đau đến từ việc thiếu tình thương rõ ràng, mà thường đến từ một nghịch lý: người mẹ vẫn ở đó, vẫn chăm lo, vẫn hy sinh, nhưng lại không...

KHI MẸ KHÔNG BÊNH VỰC CON GÁI

Trong nhiều gia đình Việt Nam, mối quan hệ mẹ – con gái mang theo một nghịch lý đau đớn: người mẹ yêu con, hy sinh vì con, nhưng lại không thể hoặc không dám bênh vực con khi con bị tổn thương. Hiện tượng này không đơn thuần là vấn đề cá nhân hay thiếu tình thương, mà...

KHI NỖI ĐAU ĐƯỢC GIỮ KÍN, CƠ THỂ NÓI THAY

  Không phải mọi sang chấn hay đau đớn đều được kể bằng lời. Trên thực tế, nhiều sang chấn – đặc biệt là sang chấn phát triển, sang chấn gắn bó và những trải nghiệm gắn liền với xấu hổ hoặc bất lực – thường được giữ kín, không phải vì cá nhân “không muốn nói”, mà...

CHỮA LÀNH BẰNG ĐẦU, CHƯA CHẠM TỚI THÂN

  “Chữa lành bằng đầu, chưa chạm tới thân” là hiện tượng phổ biến ở những người có nền sang chấn, đặc biệt là sang chấn gắn bó hoặc C-PTSD, đồng thời có xu hướng đọc nhiều sách tâm lý, liệu pháp và tự học chữa lành. Ở đây, kiến thức không chỉ đóng vai trò học...

NGHIỆN YÊU – SỰ ĐÁNH MẤT CHÍNH MÌNH

Nghiện yêu thường bị hiểu nhầm như sự yếu đuối cảm xúc, phụ thuộc tình cảm hay thiếu ranh giới cá nhân. Tuy nhiên, dưới góc nhìn sang chấn gắn bó và C-PTSD, nghiện yêu có thể được xem là một hành vi nghiện mang tính quan hệ, nơi đối tượng yêu trở thành nguồn điều hòa...

HÀNH VI NGHIỆN VÀ SANG CHẤN GẮN BÓ

  Hành vi nghiện thường được nhìn nhận như một vấn đề kiểm soát xung động hoặc lệ thuộc sinh hóa, tuy nhiên trong nhiều trường hợp lâm sàng, nghiện là biểu hiện của sang chấn gắn bó chưa được giải quyết. Khi các mối quan hệ gắn bó sớm không đủ an toàn, nhất quán...

RỐI LOẠN ĂN UỐNG – HÀNH VI TỰ ĐIỀU HÒA THAY THẾ

  Rối loạn ăn uống không đơn thuần là vấn đề liên quan đến thực phẩm hay hình thể, mà là một hình thức tự điều hòa thay thế (substitute self-regulation) khi cá nhân thiếu các nguồn lực điều hòa cảm xúc và thần kinh an toàn. Trong nhiều trường hợp lâm sàng, rối...

QUAN SÁT CASE LÂM SÀNG VÀ NHỮNG RỦI RO TRONG ĐÀO TẠO

Trong đào tạo tâm lý học, việc cho sinh viên quan sát ca trị liệu thường được xem là một hình thức học tập thực tế quan trọng. Tuy nhiên, khi sinh viên hệ cử nhân hoặc thạc sĩ chưa được đào tạo bài bản về sang chấn lại được ngồi nghe hoặc quan sát các case raw trauma...