BẠO HÀNH TÂM LÝ TRONG TÌNH CẢM

BẠO HÀNH TÂM LÝ TRONG TÌNH CẢM

Sau đây là câu chuyện của N – cô bạn thân của tôi. Cô ấy đã hẹn hò gần hai năm với B – một chàng trai đạo mạo và thành đạt. Mọi người đều cảm thấy cô bạn tôi may mắn khi được một người ưu tú như vậy yêu thương điên cuồng mà không biết rằng, những ngày gắn bó với B. chính là quãng thời gian mà N. cảm thấy tồi tệ nhất. 

B. là một người cực kỳ hay ghen và có tính kiểm soát rất cao. Ngoài hắn ta, N. không được chuyện trò hay thân mật với bất cứ ai khác. Mọi chuyện đều phải làm theo ý muốn của B. Mỗi khi lên cơn ghen tuông hay cảm thấy không vừa ý, B. sẽ bóp cổ hoặc đánh đập N. Thậm chí còn có lần hắn dùng dao rạch chân N. và lấy kim châm vào tay N. vì cô ấy đi dự tiệc sinh nhật bạn thân mình mà không cho hắn ta biết.

Thế nhưng, bên cạnh những đớn đau về thể xác ấy, N. còn phải gánh chịu nỗi đau tinh thần lớn hơn nhiều. Cô bị chèn ép, chà đạp, xúc phạm bởi chính người mà mình yêu thương nhất. Ngày nào cũng vậy, cô thức dậy với gần mười tin nhắn từ người yêu. Sau đó, dù là thời điểm nào trong ngày, cô cũng phải “báo cáo” thật kỹ với hắn ta là mình đang ở đâu, đang làm gì, đang đi cùng ai, đi từ mấy giờ đến mấy giờ, trò chuyện những gì với nhau. Mạng xã hội của N. do B. toàn quyền quản lý và N. phải đăng hình ảnh với caption theo ý muốn của B. B. không cho phép N. nhắc đến bất cứ người nào khác và thậm chí còn nổi điên với đồng nghiệp của N. chỉ vì anh ấy giúp N. nhấn nút thang máy.

B. còn thường dùng những lời lẽ rất khó nghe để châm chọc và xúc phạm N. Hắn ta đối xử với N. tệ đến mức cô không muốn người thân và bạn bè của mình biết đến hắn ta. Thế nhưng, khi N. có ý định phản kháng, B. sẽ vô cùng tổn thương, không ngừng dọa nạt tự tử và cuối cùng, cô bạn tôi lại trở thành người phải cúi đầu nài nỉ xin lỗi.

Đối với nhiều người, tình yêu không phải là vị ngọt hay những buổi hẹn hò lãng mạn mà là chuỗi ngày sợ hãi, đớn đau dai dẳng, chẳng khác gì địa ngục trần gian. Lý do thường thấy nhất chính là vì họ cũng như N. – là nạn nhân của bạo hành về mặt tâm lý trong quan hệ tình cảm.

Bạo hành tâm lý trong quan hệ tình cảm ((Intimate partner violence) là hiện tượng một trong hai đối tác cố gắng kiểm soát đối phương một cách thái quá để có quyền lực trên người còn lại. Hiện tượng này có thể xảy ra ở bất kỳ mối quan hệ nào.

Tình yêu không phải cứ dằn xé, đau khổ, giày vò tâm can, hành hạ chính mình như trong những thước phim hay tiểu thuyết thì mới là tình yêu đích thực. Một mối quan hệ lành mạnh sẽ khiến bạn cảm thấy hạnh phúc, cải thiện bản thân theo chiều hướng tốt hơn. Người yêu bạn nên đem lại cho bạn cảm giác an toàn, được che chở, bảo vệ và tôn trọng chứ không phải sợ hãi, đau đớn dai dẳng. Tình yêu chân chính chính là khoảnh khắc hai bạn có thể dựa vào nhau để tìm kiếm sự bình yên, thấu hiểu và cảm thông. Nó sẽ khiến bạn yêu người ấy và càng thêm yêu chính mình, cùng nhau tận hưởng sự ngọt ngào, tự do và thoải mái.

Có nhiều định nghĩa khác nhau về tình yêu, nhưng làm tổn thương nhau chắc chắn không phải không phải là một định nghĩa tình yêu đích thực. Thứ “tình yêu” vặn vẹo kèm theo bạo hành tâm lý này càng kéo dài sẽ càng khiến bạn phải chịu nhiều thương tổn.

Người ta thường chỉ biết đến bạo hành thông qua những vết thương, bầm tím hay trầy xước. Bạo hành tâm lý khi yêu không như vậy, vì đây là một dạng bạo hành về tinh thần nên dấu hiệu cũng khó nhận biết hơn. Nhiều người thậm chí còn không biết mình đang bị bạo hành và cho rằng đó là biểu hiện của tình yêu “điên cuồng”, “bá đạo”. 

Nếu có những dấu hiệu này, chứng tỏ bạn cần xem xét nghiêm túc mối quan hệ của mình:

  • Người ấy luôn chỉ trích, hạ thấp giá trị của bạn, thậm chí là ở nơi công khai.
  • Người ấy luôn làm ngơ hoặc coi thường quan điểm và thành quả của bạn.
  • Người ấy luôn đổ lỗi cho bạn.
  • Người ấy kiểm soát bạn quá đà.
  • Người ấy bị ám ảnh chiếm hữu, bắt bạn phải từ bỏ mọi mối quan hệ cá nhân khác.
  • Người ấy liên tục kiểm tra bạn (tin nhắn, đang đi đâu, làm gì, với ai).
  • Bạn luôn sợ hãi và phải cẩn thận mọi lời nói và hành động trước mặt người ấy.
  • Bạn luôn tìm cách lẩn tránh một số đề tài vì lo người ấy sẽ nổi giận.
  • Bạn bị chai lì và lựa chọn buông xuôi cảm xúc.
  • Bạn cảm thấy mình đáng bị tổn thương và luôn tự trách bản thân.

Bạn xứng đáng để được hưởng sự tin tưởng và tôn trọng từ người yêu của mình. Bạn không phải là một món đồ mà người khác có thể toàn quyền sở hữu và giữ khư khư ở bên mình không buông. Bạn cũng không phải là một đối tượng “huấn luyện” nhằm áp vào một khuôn mẫu đúc sẵn theo ý muốn ai đó dưới danh nghĩa của tình yêu chân thành. Hãy mạnh dạn từ bỏ để có thể gặp được một người xứng đáng hơn, với một tình yêu lành mạnh và đáng trân trọng hơn.

CATHERINE

Sau đây là câu chuyện của N – cô bạn thân của tôi. Cô ấy đã hẹn hò gần hai năm với B – một chàng trai đạo mạo và thành đạt. Mọi người đều cảm thấy cô bạn tôi may mắn khi được một người ưu tú như vậy yêu thương điên cuồng mà không biết rằng, những ngày gắn bó với B. chính là quãng thời gian mà N. cảm thấy tồi tệ nhất. 

B. là một người cực kỳ hay ghen và có tính kiểm soát rất cao. Ngoài hắn ta, N. không được chuyện trò hay thân mật với bất cứ ai khác. Mọi chuyện đều phải làm theo ý muốn của B. Mỗi khi lên cơn ghen tuông hay cảm thấy không vừa ý, B. sẽ bóp cổ hoặc đánh đập N. Thậm chí còn có lần hắn dùng dao rạch chân N. và lấy kim châm vào tay N. vì cô ấy đi dự tiệc sinh nhật bạn thân mình mà không cho hắn ta biết.

Thế nhưng, bên cạnh những đớn đau về thể xác ấy, N. còn phải gánh chịu nỗi đau tinh thần lớn hơn nhiều. Cô bị chèn ép, chà đạp, xúc phạm bởi chính người mà mình yêu thương nhất. Ngày nào cũng vậy, cô thức dậy với gần mười tin nhắn từ người yêu. Sau đó, dù là thời điểm nào trong ngày, cô cũng phải “báo cáo” thật kỹ với hắn ta là mình đang ở đâu, đang làm gì, đang đi cùng ai, đi từ mấy giờ đến mấy giờ, trò chuyện những gì với nhau. Mạng xã hội của N. do B. toàn quyền quản lý và N. phải đăng hình ảnh với caption theo ý muốn của B. B. không cho phép N. nhắc đến bất cứ người nào khác và thậm chí còn nổi điên với đồng nghiệp của N. chỉ vì anh ấy giúp N. nhấn nút thang máy.

B. còn thường dùng những lời lẽ rất khó nghe để châm chọc và xúc phạm N. Hắn ta đối xử với N. tệ đến mức cô không muốn người thân và bạn bè của mình biết đến hắn ta. Thế nhưng, khi N. có ý định phản kháng, B. sẽ vô cùng tổn thương, không ngừng dọa nạt tự tử và cuối cùng, cô bạn tôi lại trở thành người phải cúi đầu nài nỉ xin lỗi.

Đối với nhiều người, tình yêu không phải là vị ngọt hay những buổi hẹn hò lãng mạn mà là chuỗi ngày sợ hãi, đớn đau dai dẳng, chẳng khác gì địa ngục trần gian. Lý do thường thấy nhất chính là vì họ cũng như N. – là nạn nhân của bạo hành về mặt tâm lý trong quan hệ tình cảm.

Bạo hành tâm lý trong quan hệ tình cảm ((Intimate partner violence) là hiện tượng một trong hai đối tác cố gắng kiểm soát đối phương một cách thái quá để có quyền lực trên người còn lại. Hiện tượng này có thể xảy ra ở bất kỳ mối quan hệ nào.

Tình yêu không phải cứ dằn xé, đau khổ, giày vò tâm can, hành hạ chính mình như trong những thước phim hay tiểu thuyết thì mới là tình yêu đích thực. Một mối quan hệ lành mạnh sẽ khiến bạn cảm thấy hạnh phúc, cải thiện bản thân theo chiều hướng tốt hơn. Người yêu bạn nên đem lại cho bạn cảm giác an toàn, được che chở, bảo vệ và tôn trọng chứ không phải sợ hãi, đau đớn dai dẳng. Tình yêu chân chính chính là khoảnh khắc hai bạn có thể dựa vào nhau để tìm kiếm sự bình yên, thấu hiểu và cảm thông. Nó sẽ khiến bạn yêu người ấy và càng thêm yêu chính mình, cùng nhau tận hưởng sự ngọt ngào, tự do và thoải mái.

Có nhiều định nghĩa khác nhau về tình yêu, nhưng làm tổn thương nhau chắc chắn không phải không phải là một định nghĩa tình yêu đích thực. Thứ “tình yêu” vặn vẹo kèm theo bạo hành tâm lý này càng kéo dài sẽ càng khiến bạn phải chịu nhiều thương tổn.

Người ta thường chỉ biết đến bạo hành thông qua những vết thương, bầm tím hay trầy xước. Bạo hành tâm lý khi yêu không như vậy, vì đây là một dạng bạo hành về tinh thần nên dấu hiệu cũng khó nhận biết hơn. Nhiều người thậm chí còn không biết mình đang bị bạo hành và cho rằng đó là biểu hiện của tình yêu “điên cuồng”, “bá đạo”. 

Nếu có những dấu hiệu này, chứng tỏ bạn cần xem xét nghiêm túc mối quan hệ của mình:

  • Người ấy luôn chỉ trích, hạ thấp giá trị của bạn, thậm chí là ở nơi công khai.
  • Người ấy luôn làm ngơ hoặc coi thường quan điểm và thành quả của bạn.
  • Người ấy luôn đổ lỗi cho bạn.
  • Người ấy kiểm soát bạn quá đà.
  • Người ấy bị ám ảnh chiếm hữu, bắt bạn phải từ bỏ mọi mối quan hệ cá nhân khác.
  • Người ấy liên tục kiểm tra bạn (tin nhắn, đang đi đâu, làm gì, với ai).
  • Bạn luôn sợ hãi và phải cẩn thận mọi lời nói và hành động trước mặt người ấy.
  • Bạn luôn tìm cách lẩn tránh một số đề tài vì lo người ấy sẽ nổi giận.
  • Bạn bị chai lì và lựa chọn buông xuôi cảm xúc.
  • Bạn cảm thấy mình đáng bị tổn thương và luôn tự trách bản thân.

Bạn xứng đáng để được hưởng sự tin tưởng và tôn trọng từ người yêu của mình. Bạn không phải là một món đồ mà người khác có thể toàn quyền sở hữu và giữ khư khư ở bên mình không buông. Bạn cũng không phải là một đối tượng “huấn luyện” nhằm áp vào một khuôn mẫu đúc sẵn theo ý muốn ai đó dưới danh nghĩa của tình yêu chân thành. Hãy mạnh dạn từ bỏ để có thể gặp được một người xứng đáng hơn, với một tình yêu lành mạnh và đáng trân trọng hơn.

CATHERINE

TRẦM CẢM – CHIẾN LƯỢC SINH TỒN CỦA HỆ THẦN KINH

Khi nhắc đến trầm cảm, nhiều người nghĩ đến sự yếu đuối, thiếu ý chí hoặc mất động lực sống. Tuy nhiên, dưới góc nhìn của khoa học thần kinh và trị liệu sang chấn, trầm cảm có thể được hiểu theo một cách hoàn toàn khác: đó là một chiến lược sinh tồn của hệ thần kinh....

KHI CHA LÀM CON SỢ HÃI

Đối với một đứa trẻ, người cha không chỉ là một thành viên trong gia đình. Người cha thường đại diện cho sự bảo vệ, sức mạnh và cảm giác an toàn. Vì vậy, khi chính người cha trở thành nguồn của nỗi sợ hãi, thế giới của đứa trẻ có thể bị đảo lộn theo những cách mà...

KHI TỰ HOẠI LÀ LỜI KÊU CỨU CỦA GẮN BÓ GIA ĐÌNH

Khi nhắc đến hành vi tự hủy hoại bản thân, nhiều người thường nghĩ đến sự yếu đuối, thiếu ý chí hoặc những quyết định mang tính phá hoại. Tuy nhiên, dưới góc nhìn của sang chấn và gắn bó, những hành vi như nghiện ngập, rối loạn ăn uống, tự làm hại hay thậm chí ý tưởng...

LÀ CON CỦA NGƯỜI MẸ HOẢNG LOẠN, SỢ HÃI, LO ÂU

Một trong những nền tảng quan trọng nhất đối với sự phát triển lành mạnh của trẻ em là có một người chăm sóc mà trẻ có thể tìm đến khi sợ hãi, đau buồn hoặc cần được an ủi. Trong những hoàn cảnh bình thường, người chăm sóc là "nơi trú ẩn an toàn" giúp trẻ điều hòa cảm...

PHÂN LY CẤU TRÚC THỨ PHÁT TRONG SANG CHẤN TÂM LÝ

Lý thuyết Phân ly Cấu trúc Nhân cách (Structural Dissociation of the Personality) do Onno van der Hart, Ellert Nijenhuis và Kathy Steele phát triển cho rằng sang chấn không chỉ tạo ra những ký ức đau thương mà còn có thể dẫn đến sự phân tách trong cấu trúc nhân cách....

PASTEL DISSOCIATION TRONG SANG CHẤN

Phân ly (dissociation) là một cơ chế bảo vệ tâm lý thường xuất hiện khi con người phải đối diện với những trải nghiệm sang chấn vượt quá khả năng chịu đựng của hệ thần kinh. Trong một số tài liệu lâm sàng, khái niệm "Pastel Dissociation" được dùng để mô tả trạng thái...

TRẦM CẢM – CHIẾN LƯỢC SINH TỒN CỦA HỆ THẦN KINH

Khi nhắc đến trầm cảm, nhiều người nghĩ đến sự yếu đuối, thiếu ý chí hoặc mất động lực sống. Tuy nhiên, dưới góc nhìn của khoa học thần kinh và trị liệu sang chấn, trầm cảm có thể được hiểu theo một cách hoàn toàn khác: đó là một chiến lược sinh tồn của hệ thần kinh....

KHI CHA LÀM CON SỢ HÃI

Đối với một đứa trẻ, người cha không chỉ là một thành viên trong gia đình. Người cha thường đại diện cho sự bảo vệ, sức mạnh và cảm giác an toàn. Vì vậy, khi chính người cha trở thành nguồn của nỗi sợ hãi, thế giới của đứa trẻ có thể bị đảo lộn theo những cách mà...

KHI TỰ HOẠI LÀ LỜI KÊU CỨU CỦA GẮN BÓ GIA ĐÌNH

Khi nhắc đến hành vi tự hủy hoại bản thân, nhiều người thường nghĩ đến sự yếu đuối, thiếu ý chí hoặc những quyết định mang tính phá hoại. Tuy nhiên, dưới góc nhìn của sang chấn và gắn bó, những hành vi như nghiện ngập, rối loạn ăn uống, tự làm hại hay thậm chí ý tưởng...

LÀ CON CỦA NGƯỜI MẸ HOẢNG LOẠN, SỢ HÃI, LO ÂU

Một trong những nền tảng quan trọng nhất đối với sự phát triển lành mạnh của trẻ em là có một người chăm sóc mà trẻ có thể tìm đến khi sợ hãi, đau buồn hoặc cần được an ủi. Trong những hoàn cảnh bình thường, người chăm sóc là "nơi trú ẩn an toàn" giúp trẻ điều hòa cảm...

PHÂN LY CẤU TRÚC THỨ PHÁT TRONG SANG CHẤN TÂM LÝ

Lý thuyết Phân ly Cấu trúc Nhân cách (Structural Dissociation of the Personality) do Onno van der Hart, Ellert Nijenhuis và Kathy Steele phát triển cho rằng sang chấn không chỉ tạo ra những ký ức đau thương mà còn có thể dẫn đến sự phân tách trong cấu trúc nhân cách....

PASTEL DISSOCIATION TRONG SANG CHẤN

Phân ly (dissociation) là một cơ chế bảo vệ tâm lý thường xuất hiện khi con người phải đối diện với những trải nghiệm sang chấn vượt quá khả năng chịu đựng của hệ thần kinh. Trong một số tài liệu lâm sàng, khái niệm "Pastel Dissociation" được dùng để mô tả trạng thái...

KHI BẠN CHẤP NHẬN NGƯỜI YÊU TỆ BẠC

Có những người phụ nữ ở lại trong những mối quan hệ làm mình đau không phải vì họ không nhận ra sự tệ bạc, mà vì sâu bên trong họ tồn tại một nỗi sợ còn lớn hơn: sợ không còn ai, sợ bị bỏ lại, sợ mình không đủ giá trị để được yêu theo cách tốt đẹp hơn. Trong sang chấn...

ĐÀN ÔNG LY THÂN NHƯNG KHÔNG DÁM LY HÔN

Có những người đàn ông đã rời khỏi cuộc hôn nhân từ rất lâu về mặt cảm xúc, nhưng lại không thể thật sự bước ra khỏi nó. Họ sống trong trạng thái lửng lơ giữa đi và ở, giữa tự do và trách nhiệm, giữa khát khao được cứu và nỗi sợ phải đối diện với hậu quả của sự thật....

HỘI CHỨNG CON GÁI GÁNH PHẢI GÁNH CẢ GIA ĐÌNH

Có những người phụ nữ lớn lên mà chưa bao giờ thật sự được làm một đứa trẻ. Ngay từ nhỏ, họ đã học cách quan sát sắc mặt người lớn, đoán trước nguy hiểm, tự chăm sóc bản thân và gồng mình để giữ cho gia đình không sụp đổ. Trong những gia đình có bạo hành, ngược đãi,...

XẤU HỔ MÃN TÍNH TRONG SINH HỌC THẦN KINH

Xấu hổ mãn tính không chỉ là một trạng thái tâm lý mà còn là một phản ứng sinh học thần kinh được hình thành trong bối cảnh các mối quan hệ gắn bó không an toàn và trải nghiệm sang chấn kéo dài. Theo góc nhìn sinh học thần kinh, xấu hổ là một trạng thái của hệ thần...