Can thiệp bắt buộc (Batterer Intervention Program – BIP) là một chiến lược cần thiết nhằm đối phó với hành vi bạo lực gia đình, đặc biệt ở nhóm nam giới bạo hành. Khác với các hình thức hòa giải hoặc xử phạt đơn thuần, BIP yêu cầu người bạo hành phải tham gia chương trình giáo dục và thay đổi hành vi theo một lộ trình bắt buộc, thường gắn với yêu cầu pháp lý hoặc phán quyết của tòa án. Điều này xuất phát từ thực tế rằng phần lớn người bạo hành không tự nguyện tìm kiếm sự giúp đỡ, và nếu không có sự can thiệp chuyên sâu, họ có nguy cơ tái phạm rất cao.

Một trong những mục tiêu quan trọng của can thiệp bắt buộc là phá vỡ vòng lặp bạo lực. Nhiều người bạo hành tin rằng việc sử dụng sức mạnh thể chất hoặc tinh thần để kiểm soát bạn đời và con cái là “quyền” hay “nghĩa vụ”. Họ thường duy trì niềm tin gia trưởng và văn hóa ái kỷ, coi phụ nữ và trẻ em như tài sản có thể điều khiển. BIP được thiết kế để thách thức những niềm tin này thông qua giáo dục về giới, bình đẳng quyền lực và kỹ năng giao tiếp phi bạo lực, giúp người tham gia nhận thức lại mối quan hệ dựa trên tôn trọng và đồng thuận.

Về mặt sinh học thần kinh, nhiều kẻ bạo hành có vùng hạch hạnh nhân (amygdala) phản ứng quá mức, dẫn đến sự bùng phát giận dữ trước những kích thích nhỏ, trong khi vỏ não trước trán (prefrontal cortex) – vùng kiểm soát xung động – hoạt động kém hiệu quả. Đồng thời, các vùng não liên quan đến thấu cảm có thể kém phát triển hoặc ít được kích hoạt, khiến họ dễ phi nhân hóa (objectify) nạn nhân. BIP thường áp dụng các kỹ thuật nhận thức – hành vi (CBT) kết hợp luyện tập quản lý cảm xúc, nhằm điều chỉnh lại những phản ứng sinh học này và tăng khả năng đồng cảm.

Can thiệp bắt buộc cũng nhấn mạnh trách nhiệm cá nhân. Thay vì đổ lỗi cho hoàn cảnh, stress hoặc nạn nhân, người tham gia được hướng dẫn nhận diện hành vi bạo lực là một lựa chọn có ý thức và có thể thay đổi. Sự hiện diện của yếu tố pháp lý giúp đảm bảo họ không bỏ ngang chương trình, đồng thời tạo áp lực để duy trì cam kết.

Tác động của BIP không chỉ dừng ở cá nhân mà còn lan tỏa ra cộng đồng. Khi xã hội áp dụng các biện pháp can thiệp bắt buộc một cách nghiêm túc, thông điệp được gửi đi rõ ràng: bạo lực gia đình là hành vi không thể chấp nhận. Hơn nữa, việc thay đổi hành vi của người bạo hành giúp trẻ em trong gia đình không tiếp tục chứng kiến hoặc trải nghiệm bạo lực, từ đó giảm nguy cơ tái diễn vòng lặp sang chấn giữa các thế hệ. Chính vì vậy, BIP là một phần thiết yếu trong chiến lược toàn diện nhằm chấm dứt bạo lực gia đình và bảo vệ sự an toàn, phẩm giá của mọi thành viên.

​

MIA NGUYỄN

Can thiệp bắt buộc (Batterer Intervention Program – BIP) là một chiến lược cần thiết nhằm đối phó với hành vi bạo lực gia đình, đặc biệt ở nhóm nam giới bạo hành. Khác với các hình thức hòa giải hoặc xử phạt đơn thuần, BIP yêu cầu người bạo hành phải tham gia chương trình giáo dục và thay đổi hành vi theo một lộ trình bắt buộc, thường gắn với yêu cầu pháp lý hoặc phán quyết của tòa án. Điều này xuất phát từ thực tế rằng phần lớn người bạo hành không tự nguyện tìm kiếm sự giúp đỡ, và nếu không có sự can thiệp chuyên sâu, họ có nguy cơ tái phạm rất cao.

Một trong những mục tiêu quan trọng của can thiệp bắt buộc là phá vỡ vòng lặp bạo lực. Nhiều người bạo hành tin rằng việc sử dụng sức mạnh thể chất hoặc tinh thần để kiểm soát bạn đời và con cái là “quyền” hay “nghĩa vụ”. Họ thường duy trì niềm tin gia trưởng và văn hóa ái kỷ, coi phụ nữ và trẻ em như tài sản có thể điều khiển. BIP được thiết kế để thách thức những niềm tin này thông qua giáo dục về giới, bình đẳng quyền lực và kỹ năng giao tiếp phi bạo lực, giúp người tham gia nhận thức lại mối quan hệ dựa trên tôn trọng và đồng thuận.

Về mặt sinh học thần kinh, nhiều kẻ bạo hành có vùng hạch hạnh nhân (amygdala) phản ứng quá mức, dẫn đến sự bùng phát giận dữ trước những kích thích nhỏ, trong khi vỏ não trước trán (prefrontal cortex) – vùng kiểm soát xung động – hoạt động kém hiệu quả. Đồng thời, các vùng não liên quan đến thấu cảm có thể kém phát triển hoặc ít được kích hoạt, khiến họ dễ phi nhân hóa (objectify) nạn nhân. BIP thường áp dụng các kỹ thuật nhận thức – hành vi (CBT) kết hợp luyện tập quản lý cảm xúc, nhằm điều chỉnh lại những phản ứng sinh học này và tăng khả năng đồng cảm.

Can thiệp bắt buộc cũng nhấn mạnh trách nhiệm cá nhân. Thay vì đổ lỗi cho hoàn cảnh, stress hoặc nạn nhân, người tham gia được hướng dẫn nhận diện hành vi bạo lực là một lựa chọn có ý thức và có thể thay đổi. Sự hiện diện của yếu tố pháp lý giúp đảm bảo họ không bỏ ngang chương trình, đồng thời tạo áp lực để duy trì cam kết.

Tác động của BIP không chỉ dừng ở cá nhân mà còn lan tỏa ra cộng đồng. Khi xã hội áp dụng các biện pháp can thiệp bắt buộc một cách nghiêm túc, thông điệp được gửi đi rõ ràng: bạo lực gia đình là hành vi không thể chấp nhận. Hơn nữa, việc thay đổi hành vi của người bạo hành giúp trẻ em trong gia đình không tiếp tục chứng kiến hoặc trải nghiệm bạo lực, từ đó giảm nguy cơ tái diễn vòng lặp sang chấn giữa các thế hệ. Chính vì vậy, BIP là một phần thiết yếu trong chiến lược toàn diện nhằm chấm dứt bạo lực gia đình và bảo vệ sự an toàn, phẩm giá của mọi thành viên.

MIA NGUYỄN