CPTSD (Complex Post-Traumatic Stress Disorder) ở nam giới thường khó được nhận diện vì sang chấn không phải lúc nào cũng biểu hiện qua cảm xúc rõ rệt. Nhiều người đàn ông lớn lên trong môi trường dạy rằng họ phải mạnh mẽ, kiểm soát bản thân và không được “yếu đuối”. Thay vì nói về nỗi sợ, tổn thương hay cô đơn, cơ thể của họ thường trở thành nơi biểu hiện đau đớn. Không ít nam giới sống với CPTSD trải qua đau vai gáy, đau lưng, đau đầu, mất ngủ, đau dạ dày hoặc kiệt sức kéo dài mà không nhận ra hệ thần kinh của mình đã ở trong trạng thái sinh tồn suốt nhiều năm.

Khi một người trải qua sang chấn kéo dài như bạo lực gia đình, bị bỏ rơi cảm xúc, bị kiểm soát hoặc phải liên tục sống trong căng thẳng, não bộ sẽ học cách tồn tại bằng cảnh giác cao độ. Hệ thần kinh liên tục chuẩn bị cho nguy hiểm, ngay cả khi hiện tại không còn đe dọa thực sự. Điều này khiến cơ thể tiết nhiều cortisol, adrenaline và các hormone stress trong thời gian dài. Ban đầu, đây là cơ chế giúp con người sinh tồn. Tuy nhiên, khi stress kéo dài quá lâu, cơ thể bắt đầu trả giá bằng đau mạn tính, mất ngủ, viêm mức thấp và kiệt sức thần kinh.

Ở nam giới, cơn đau do CPTSD thường liên quan đến tình trạng cơ thể luôn gồng cứng. Vai, cổ, hàm và lưng có thể giữ căng liên tục như thể cơ thể chưa bao giờ thực sự cảm thấy an toàn. Một số người thường xuyên đau đầu, đau ngực, hồi hộp hoặc gặp các vấn đề tiêu hóa như hội chứng ruột kích thích. Hệ miễn dịch cũng bị ảnh hưởng bởi stress mạn tính, làm tăng các cytokine gây viêm. Tình trạng viêm mức thấp kéo dài này có liên hệ với đau lan tỏa, mệt mỏi và cảm giác cơ thể luôn “cạn pin”.

Nhiều nam giới có CPTSD cũng gặp khó khăn trong việc nhận diện và diễn đạt cảm xúc. Thay vì nói rằng họ đang sợ hãi hoặc tổn thương, họ có thể trở nên cáu gắt, làm việc quá mức, nghiện game, chất kích thích hoặc mất kết nối trong các mối quan hệ thân mật. Với một số người, cơ thể là nơi duy nhất còn có thể “lên tiếng”. Cơn đau trở thành tín hiệu cho thấy hệ thần kinh đã chịu áp lực quá lâu mà không có đủ an toàn để nghỉ ngơi.

Điều quan trọng là đau mạn tính trong CPTSD không phải là tưởng tượng hay “quá nhạy cảm”. Đây là phản ứng sinh học thật sự của não bộ, hệ thần kinh, nội tiết và miễn dịch sau nhiều năm sinh tồn trong căng thẳng. Khi nam giới bắt đầu hiểu rằng cơ thể họ không phản bội họ mà đang cố bảo vệ họ, cảm giác xấu hổ thường giảm đi đáng kể. Quá trình hồi phục không chỉ nằm ở việc “mạnh mẽ hơn”, mà là học lại cảm giác an toàn trong cơ thể, trong cảm xúc và trong các mối quan hệ.

MIA NGUYỄN

CPTSD (Complex Post-Traumatic Stress Disorder) ở nam giới thường khó được nhận diện vì sang chấn không phải lúc nào cũng biểu hiện qua cảm xúc rõ rệt. Nhiều người đàn ông lớn lên trong môi trường dạy rằng họ phải mạnh mẽ, kiểm soát bản thân và không được “yếu đuối”. Thay vì nói về nỗi sợ, tổn thương hay cô đơn, cơ thể của họ thường trở thành nơi biểu hiện đau đớn. Không ít nam giới sống với CPTSD trải qua đau vai gáy, đau lưng, đau đầu, mất ngủ, đau dạ dày hoặc kiệt sức kéo dài mà không nhận ra hệ thần kinh của mình đã ở trong trạng thái sinh tồn suốt nhiều năm.

Khi một người trải qua sang chấn kéo dài như bạo lực gia đình, bị bỏ rơi cảm xúc, bị kiểm soát hoặc phải liên tục sống trong căng thẳng, não bộ sẽ học cách tồn tại bằng cảnh giác cao độ. Hệ thần kinh liên tục chuẩn bị cho nguy hiểm, ngay cả khi hiện tại không còn đe dọa thực sự. Điều này khiến cơ thể tiết nhiều cortisol, adrenaline và các hormone stress trong thời gian dài. Ban đầu, đây là cơ chế giúp con người sinh tồn. Tuy nhiên, khi stress kéo dài quá lâu, cơ thể bắt đầu trả giá bằng đau mạn tính, mất ngủ, viêm mức thấp và kiệt sức thần kinh.

Ở nam giới, cơn đau do CPTSD thường liên quan đến tình trạng cơ thể luôn gồng cứng. Vai, cổ, hàm và lưng có thể giữ căng liên tục như thể cơ thể chưa bao giờ thực sự cảm thấy an toàn. Một số người thường xuyên đau đầu, đau ngực, hồi hộp hoặc gặp các vấn đề tiêu hóa như hội chứng ruột kích thích. Hệ miễn dịch cũng bị ảnh hưởng bởi stress mạn tính, làm tăng các cytokine gây viêm. Tình trạng viêm mức thấp kéo dài này có liên hệ với đau lan tỏa, mệt mỏi và cảm giác cơ thể luôn “cạn pin”.

Nhiều nam giới có CPTSD cũng gặp khó khăn trong việc nhận diện và diễn đạt cảm xúc. Thay vì nói rằng họ đang sợ hãi hoặc tổn thương, họ có thể trở nên cáu gắt, làm việc quá mức, nghiện game, chất kích thích hoặc mất kết nối trong các mối quan hệ thân mật. Với một số người, cơ thể là nơi duy nhất còn có thể “lên tiếng”. Cơn đau trở thành tín hiệu cho thấy hệ thần kinh đã chịu áp lực quá lâu mà không có đủ an toàn để nghỉ ngơi.

Điều quan trọng là đau mạn tính trong CPTSD không phải là tưởng tượng hay “quá nhạy cảm”. Đây là phản ứng sinh học thật sự của não bộ, hệ thần kinh, nội tiết và miễn dịch sau nhiều năm sinh tồn trong căng thẳng. Khi nam giới bắt đầu hiểu rằng cơ thể họ không phản bội họ mà đang cố bảo vệ họ, cảm giác xấu hổ thường giảm đi đáng kể. Quá trình hồi phục không chỉ nằm ở việc “mạnh mẽ hơn”, mà là học lại cảm giác an toàn trong cơ thể, trong cảm xúc và trong các mối quan hệ.

MIA NGUYỄN