CON GÁI CỦA MẸ!

CON GÁI CỦA MẸ!

“Tôi không thích mẹ càm ràm nhưng lại không thể phớt lờ chúng. Tôi ghét bản thân không thể tốt hơn để mẹ được hạnh phúc. Tôi sợ nếu mình sai phạm thì mẹ sẽ thất vọng.  Không biết từ khi nào, những suy nghĩ về cảm nhận của mẹ luôn là mối bận tâm của tôi. Thậm chí có khi tôi cảm nhận được sự mệt mỏi của mẹ trước cả bà ấy. Tôi đã từng như thế, đã từng yêu mẹ rất nhiều, luôn lo lắng những vấn đề của mẹ. Nhưng dạo gần đây, mọi thứ không còn như vậy, tôi cảm thấy mệt mỏi với những vấn đề này. Nó làm cuộc sống của tôi bị ảnh hưởng, việc luôn suy nghĩ đến cảm xúc của người khác khiến tôi không dám làm điều gì.”

Tình mẹ luôn là một thứ tình cảm thiêng liêng và những người phụ nữ luôn mang trong mình một trách nhiệm của người vợ, người mẹ. Ở xã hội Việt Nam, những định kiến về nam nữ, sự chăm sóc, sự hy sinh của người phụ nữ đã truyền từ đời này sang đời khác. Tuy tư tưởng này đang dần được xóa bỏ, nhưng ít nhiều vẫn sẽ còn ảnh hưởng lên thế hệ hiện nay. Và cô con gái của một gia đình nào đó, vẫn vô tình học cách để trở thành một người phụ nữ chăm lo cho gia đình, cho chồng con. Có rất nhiều phụ nữ khi lập gia đình luôn nhường nhịn, cam chịu chấp nhận hy sinh bản thân mình bởi vì ngay từ thuở nhỏ họ đã được dạy luôn nghe lời để trở thành một nàng dâu hiền vợ thảo.

Ngày nhỏ, hầu hết bé gái sẽ quan sát, đặt mình trong cảm xúc của mọi người xung quanh và nhầm lẫn rằng đó là cảm xúc của bản thân. Đặc biệt đối với mẹ, các bé coi cảm xúc của mẹ là một phần của mình, luôn để ý những cảm nhận của mẹ khi làm việc. Lâu dần, như một bản năng, họ đặt mình vào trạng thái của người khác và quên đi đâu mới là cảm nhận thực sự. Họ lầm tưởng rằng việc giải quyết cảm xúc bản thân là làm hài lòng hay thỏa mãn cho một ai khác. Và đó là nguyên nhân người phụ nữ thường được nói là nhạy bén, luôn quan tâm người khác hơn cánh đàn ông. Bởi lẽ, đó là thói quen đã được hình thành ngay khi còn nhỏ, và họ trở nên nhạy cảm với cảm xúc, suy nghĩ của người khác nhưng dường như quên đi chính mình có cảm xúc như thế nào.

Đa phần, bé gái sẽ học và làm theo những gì quan sát từ người mẹ. Và người mẹ cũng thế, họ xem con gái như một phần của mình, hay là tồn tại giống như chính họ. Những người mẹ xem các con gái như là bản sao nhỏ và điều này vô tình khiến con quên những nhu cầu, mong muốn của bản thân vì luôn cố làm hài lòng mẹ. Rồi đến khi những đứa trẻ trở thành một người phụ nữ, chúng sẽ tiếp tục sống hy sinh và nhượng bộ để chăm lo cho gia đình nhỏ của mình.

Ngày nay, nhận thức về phụ nữ đang dần được thay đổi, họ không cần phải từ bỏ mọi thứ để lui về làm hậu phương cho chồng và chăm sóc con cái. Nhưng nếu như người mẹ không thể tách bạch mình với con gái thì những suy nghĩ này vẫn sẽ còn tồn tại và tiếp tục duy trì. Từ thế hệ này đến thế hệ khác, những cô con gái sẽ trở thành cửa sổ tâm hồn của mẹ, là nơi giải tỏa những ước muốn mà mẹ không thể làm. Các bà mẹ thường trói chặt con gái lại bằng những sự kiểm soát, bày tỏ những mong muốn như coi con là nguồn sống, con là tất cả của mình, con phải làm này, không được làm như kia,… Và con gái sẽ lại tiếp tục như người mẹ, chôn lấy những ước muốn của bản thân và trở thành con gái cưng mà mẹ tạo nên. 

Lý do các cô “con gái cưng” không thể bỏ qua những mong muốn, yêu cầu của mẹ vì việc trở thành một người có giá trị và quan trọng đối với mẹ cũng chính là mong ước những cô con gái đó. Họ luôn trong trạng thái phân tích, suy đoán xem mẹ đang cảm thấy thế nào, đang có cảm xúc ra sao. Vậy nên, họ thường nhận ra cảm xúc, nhu cầu của mẹ sớm nhất. Cho dù là nhỏ hay lớn, những người con sẽ luôn muốn trở thành một người có giá trị, một người quan trọng, khát khao được công nhận và cần thiết với mọi người, đặc biệt là đối với cha mẹ. 

Vì luôn xem con gái là một phiên bản nhỏ của mình nên không tránh khỏi sự bảo bọc, đòi hỏi đối với cô con gái. Điều này khiến con cái trở nên khó chịu với những áp lực từ sự kỳ vọng, mong đợi của mẹ. Rồi sẽ đến lúc nào đó, những cô con gái lớn lên, tiếp tục bị ảnh hưởng bởi những điều đã được tích lũy khi còn nhỏ. Họ sẽ cảm thấy mệt mỏi nhưng lại không biết từ đâu. Họ lại giải quyết chúng như cách mẹ đã từng làm là mang hết những mong muốn lên phiên bản nhỏ của mình. Vòng lặp cứ thế không hồi kết.

Vậy nên, chăm sóc bản thân, tách bạch những cảm xúc cá nhân với người khác là điều cần thiết. Hãy xem đâu mới là Bạn, những trạng thái, nhu cầu, mong đợi, khao khát của bản thân và đáp ứng chúng từng cái một. Chúng ta có thể quan tâm, yêu thương mọi người nhưng đừng sống theo những cảm xúc của họ, cũng đừng chịu hết trách nhiệm về bản thân mình!

THỦY TIÊN 

“Tôi không thích mẹ càm ràm nhưng lại không thể phớt lờ chúng. Tôi ghét bản thân không thể tốt hơn để mẹ được hạnh phúc. Tôi sợ nếu mình sai phạm thì mẹ sẽ thất vọng.  Không biết từ khi nào, những suy nghĩ về cảm nhận của mẹ luôn là mối bận tâm của tôi. Thậm chí có khi tôi cảm nhận được sự mệt mỏi của mẹ trước cả bà ấy. Tôi đã từng như thế, đã từng yêu mẹ rất nhiều, luôn lo lắng những vấn đề của mẹ. Nhưng dạo gần đây, mọi thứ không còn như vậy, tôi cảm thấy mệt mỏi với những vấn đề này. Nó làm cuộc sống của tôi bị ảnh hưởng, việc luôn suy nghĩ đến cảm xúc của người khác khiến tôi không dám làm điều gì.”

Tình mẹ luôn là một thứ tình cảm thiêng liêng và những người phụ nữ luôn mang trong mình một trách nhiệm của người vợ, người mẹ. Ở xã hội Việt Nam, những định kiến về nam nữ, sự chăm sóc, sự hy sinh của người phụ nữ đã truyền từ đời này sang đời khác. Tuy tư tưởng này đang dần được xóa bỏ, nhưng ít nhiều vẫn sẽ còn ảnh hưởng lên thế hệ hiện nay. Và cô con gái của một gia đình nào đó, vẫn vô tình học cách để trở thành một người phụ nữ chăm lo cho gia đình, cho chồng con. Có rất nhiều phụ nữ khi lập gia đình luôn nhường nhịn, cam chịu chấp nhận hy sinh bản thân mình bởi vì ngay từ thuở nhỏ họ đã được dạy luôn nghe lời để trở thành một nàng dâu hiền vợ thảo.

Ngày nhỏ, hầu hết bé gái sẽ quan sát, đặt mình trong cảm xúc của mọi người xung quanh và nhầm lẫn rằng đó là cảm xúc của bản thân. Đặc biệt đối với mẹ, các bé coi cảm xúc của mẹ là một phần của mình, luôn để ý những cảm nhận của mẹ khi làm việc. Lâu dần, như một bản năng, họ đặt mình vào trạng thái của người khác và quên đi đâu mới là cảm nhận thực sự. Họ lầm tưởng rằng việc giải quyết cảm xúc bản thân là làm hài lòng hay thỏa mãn cho một ai khác. Và đó là nguyên nhân người phụ nữ thường được nói là nhạy bén, luôn quan tâm người khác hơn cánh đàn ông. Bởi lẽ, đó là thói quen đã được hình thành ngay khi còn nhỏ, và họ trở nên nhạy cảm với cảm xúc, suy nghĩ của người khác nhưng dường như quên đi chính mình có cảm xúc như thế nào.

Đa phần, bé gái sẽ học và làm theo những gì quan sát từ người mẹ. Và người mẹ cũng thế, họ xem con gái như một phần của mình, hay là tồn tại giống như chính họ. Những người mẹ xem các con gái như là bản sao nhỏ và điều này vô tình khiến con quên những nhu cầu, mong muốn của bản thân vì luôn cố làm hài lòng mẹ. Rồi đến khi những đứa trẻ trở thành một người phụ nữ, chúng sẽ tiếp tục sống hy sinh và nhượng bộ để chăm lo cho gia đình nhỏ của mình.

Ngày nay, nhận thức về phụ nữ đang dần được thay đổi, họ không cần phải từ bỏ mọi thứ để lui về làm hậu phương cho chồng và chăm sóc con cái. Nhưng nếu như người mẹ không thể tách bạch mình với con gái thì những suy nghĩ này vẫn sẽ còn tồn tại và tiếp tục duy trì. Từ thế hệ này đến thế hệ khác, những cô con gái sẽ trở thành cửa sổ tâm hồn của mẹ, là nơi giải tỏa những ước muốn mà mẹ không thể làm. Các bà mẹ thường trói chặt con gái lại bằng những sự kiểm soát, bày tỏ những mong muốn như coi con là nguồn sống, con là tất cả của mình, con phải làm này, không được làm như kia,… Và con gái sẽ lại tiếp tục như người mẹ, chôn lấy những ước muốn của bản thân và trở thành con gái cưng mà mẹ tạo nên. 

Lý do các cô “con gái cưng” không thể bỏ qua những mong muốn, yêu cầu của mẹ vì việc trở thành một người có giá trị và quan trọng đối với mẹ cũng chính là mong ước những cô con gái đó. Họ luôn trong trạng thái phân tích, suy đoán xem mẹ đang cảm thấy thế nào, đang có cảm xúc ra sao. Vậy nên, họ thường nhận ra cảm xúc, nhu cầu của mẹ sớm nhất. Cho dù là nhỏ hay lớn, những người con sẽ luôn muốn trở thành một người có giá trị, một người quan trọng, khát khao được công nhận và cần thiết với mọi người, đặc biệt là đối với cha mẹ. 

Vì luôn xem con gái là một phiên bản nhỏ của mình nên không tránh khỏi sự bảo bọc, đòi hỏi đối với cô con gái. Điều này khiến con cái trở nên khó chịu với những áp lực từ sự kỳ vọng, mong đợi của mẹ. Rồi sẽ đến lúc nào đó, những cô con gái lớn lên, tiếp tục bị ảnh hưởng bởi những điều đã được tích lũy khi còn nhỏ. Họ sẽ cảm thấy mệt mỏi nhưng lại không biết từ đâu. Họ lại giải quyết chúng như cách mẹ đã từng làm là mang hết những mong muốn lên phiên bản nhỏ của mình. Vòng lặp cứ thế không hồi kết.

Vậy nên, chăm sóc bản thân, tách bạch những cảm xúc cá nhân với người khác là điều cần thiết. Hãy xem đâu mới là Bạn, những trạng thái, nhu cầu, mong đợi, khao khát của bản thân và đáp ứng chúng từng cái một. Chúng ta có thể quan tâm, yêu thương mọi người nhưng đừng sống theo những cảm xúc của họ, cũng đừng chịu hết trách nhiệm về bản thân mình!

THỦY TIÊN 

KHI BA KHINH NỮ

Có một nỗi đau rất âm thầm nhưng ăn sâu vào cách một con người lớn lên: đó là khi một đứa bé gái bị chính cha mình khinh thường chỉ vì giới tính. Không phải ai cũng nhận ra rằng sự thiếu vắng yêu thương, những lời nói miệt thị, hay những hành vi bạo lực từ người cha...

PHÁ HOẠI CHÍNH MÌNH

Có những người không cần ai làm tổn thương họ – họ tự làm điều đó với chính mình. Không phải một lần, mà lặp đi lặp lại: khi mọi thứ bắt đầu ổn, họ trì hoãn; khi có cơ hội, họ bỏ lỡ; khi một mối quan hệ trở nên gần gũi, họ tạo khoảng cách hoặc gây xung đột. Từ bên...

TẤN CÔNG NGƯỜI GIÚP ĐỠ

Đây là một hiện tượng rất thường gặp trong trị liệu và trong các mối quan hệ thân mật: khi một người tiến lại gần, giúp đỡ, hoặc tạo điều kiện để mình tốt hơn – thay vì đón nhận, mình lại phản ứng bằng khó chịu, phòng thủ, thậm chí tấn công. Nhìn từ bên ngoài, điều...

BÀ, MẸ VÀ CON GÁI

Tổn thương liên thế hệ Tổn thương không bắt đầu từ một người, và cũng hiếm khi dừng lại ở một người. Trong nhiều gia đình, đặc biệt là giữa bà – mẹ – con gái, những trải nghiệm sang chấn được truyền đi một cách âm thầm qua cách yêu, cách sợ, và cách tồn tại trong thế...

KHI CON GÁI “KHÔNG CẦN MẸ”: SỰ THIẾU THỐN ĐẾN TÊ LIỆT

Có những người phụ nữ lớn lên với một niềm tin rất mạnh: “Mình không cần mẹ.” Họ độc lập, tự lo, ít đòi hỏi, và dường như không bị ảnh hưởng bởi sự thiếu vắng tình mẹ. Nhưng ở tầng sâu hơn, đây không phải là “không cần”, mà thường là đã từng cần rất nhiều — nhưng...

KHI BA KHINH NỮ

Có một nỗi đau rất âm thầm nhưng ăn sâu vào cách một con người lớn lên: đó là khi một đứa bé gái bị chính cha mình khinh thường chỉ vì giới tính. Không phải ai cũng nhận ra rằng sự thiếu vắng yêu thương, những lời nói miệt thị, hay những hành vi bạo lực từ người cha...

PHÁ HOẠI CHÍNH MÌNH

Có những người không cần ai làm tổn thương họ – họ tự làm điều đó với chính mình. Không phải một lần, mà lặp đi lặp lại: khi mọi thứ bắt đầu ổn, họ trì hoãn; khi có cơ hội, họ bỏ lỡ; khi một mối quan hệ trở nên gần gũi, họ tạo khoảng cách hoặc gây xung đột. Từ bên...

TẤN CÔNG NGƯỜI GIÚP ĐỠ

Đây là một hiện tượng rất thường gặp trong trị liệu và trong các mối quan hệ thân mật: khi một người tiến lại gần, giúp đỡ, hoặc tạo điều kiện để mình tốt hơn – thay vì đón nhận, mình lại phản ứng bằng khó chịu, phòng thủ, thậm chí tấn công. Nhìn từ bên ngoài, điều...

TROUBLEMAKER – NHỮNG KẺ MANG NĂNG LƯỢNG “PHÁ HOẠI”

Không phải mọi “troublemaker” đều sinh ra trong một nhóm. Có những người, dù ở một mình, vẫn mang theo một kiểu năng lượng phá hoại – trong công việc, trong các mối quan hệ, và sâu nhất là trong chính cuộc đời của họ. Họ có thể làm hỏng những điều đang tốt đẹp, gây...

BÀ, MẸ VÀ CON GÁI

Tổn thương liên thế hệ Tổn thương không bắt đầu từ một người, và cũng hiếm khi dừng lại ở một người. Trong nhiều gia đình, đặc biệt là giữa bà – mẹ – con gái, những trải nghiệm sang chấn được truyền đi một cách âm thầm qua cách yêu, cách sợ, và cách tồn tại trong thế...

KHI CON GÁI “KHÔNG CẦN MẸ”: SỰ THIẾU THỐN ĐẾN TÊ LIỆT

Có những người phụ nữ lớn lên với một niềm tin rất mạnh: “Mình không cần mẹ.” Họ độc lập, tự lo, ít đòi hỏi, và dường như không bị ảnh hưởng bởi sự thiếu vắng tình mẹ. Nhưng ở tầng sâu hơn, đây không phải là “không cần”, mà thường là đã từng cần rất nhiều — nhưng...

KHI CHA THẤT VỌNG VỚI CON TRAI

Sự thất vọng của người cha không chỉ là một cảm xúc thoáng qua, mà với một đứa trẻ trai, đó có thể trở thành một trải nghiệm mang tính định hình. Trong hệ thống gắn bó, người cha thường đại diện cho sự công nhận, định hướng và phản chiếu giá trị. Khi đứa trẻ cảm nhận...

KHI CON TRAI VẮNG CHA

  Sự hiện diện của người cha không chỉ mang ý nghĩa vai trò trong gia đình, mà còn là một yếu tố quan trọng trong quá trình phát triển tâm lý và hệ thần kinh của trẻ. Khi một đứa trẻ trai lớn lên trong sự vắng mặt của cha — dù là do ly hôn, mất mát, bận rộn, hay...

EMDR VÀ TRỊ LIỆU TÂM LÝ TÍCH HỢP

  Sang chấn phát triển (developmental trauma) không chỉ đến từ một sự kiện đơn lẻ, mà thường hình thành qua những trải nghiệm lặp đi lặp lại trong môi trường gắn bó sớm như thiếu an toàn, thiếu sự đồng điều hòa, bị bỏ mặc về cảm xúc hoặc các hình thức tổn thương...

TRỊ LIỆU TÂM LÝ TÍCH HỢP

  Trị liệu tâm lý tích hợp (Integrative Psychotherapy) là một hướng tiếp cận linh hoạt, kết hợp nhiều phương pháp trị liệu khác nhau nhằm phù hợp với nhu cầu riêng biệt của từng cá nhân. Thay vì áp dụng một mô hình cố định, trị liệu tích hợp nhìn con người như...