GIẢI TỎA CĂNG THẲNG

GIẢI TỎA CĂNG THẲNG

 

Trạng thái căng thẳng trong cuộc sống chính là “kẻ thù không đội trời chung” đối với mọi người. Ngay khi cảm giác này xuất hiện, nhiều người sa lầy vào mục tiêu loại bỏ nó nhưng lại không nhận ra rằng chính điều này lại khiến tâm trạng của mình tồi tệ hơn. Thật ra thì bạn không thể loại bỏ hoàn toàn sự căng thẳng trong cuộc sống, nhưng bạn có thể học cách kiểm soát cảm xúc và ngăn chặn những tác hại của nó đối với cơ thể.

Có 3 bước mà bạn cần áp dụng khi trạng thái căng thẳng ập đến: nhận thức – quan sát – bỏ qua. Về cơ bản, bạn đang học cách nhận ra và đáp lại cảm xúc của mình thay vì phản ứng chối bỏ ngay lập tức. Tuy nhiên, thật khó để biết bắt đầu từ đâu và phải làm gì khi bạn thực sự cảm thấy căng thẳng. Vậy thì hãy thử những mẹo giúp giải tỏa căng thẳng tức thì sau đây.

  1. Tập trung vào hơi thở

Đặt một bàn tay trên bụng, tập trung vào hơi thở của bạn khi hít vào và thở ra. Chú ý đến chuyển động của cơ thể và đếm theo nhịp thở của bạn — “một” khi bụng phình lên, “hai” khi bụng xẹp xuống. Làm điều này trong 10 giây và lặp lại nếu cần thiết để đưa bạn trở lại thời điểm hiện tại.

  1. Dồn sự chú ý đến cảm nhận của cơ thể trong hiện tại

Bạn có thể tập trung vào cảm nhận của bàn chân trên sàn nhà, hoặc cách mà bàn tay của bạn lướt trên bàn phím, hoặc cảm nhận ở lưng khi tựa vào chiếc ghế đang ngồi – nói chung là bất cứ thứ gì khiến bạn có thể tập trung trở lại với công việc hiện tại mà không để đầu óc đi hoang nữa.

Hãy để cho những ý nghĩ đến và đi như bình thường, bởi vì đó là lẽ tự nhiên và không gì ngăn cản được, nhưng ngay khi bạn nhận thấy lạc lối trong mớ suy nghĩ của mình, hãy tập trung trở lại vào những cảm giác bạn đang có trong thực tại.

  1. Lướt suy nghĩ qua toàn bộ cơ thể, bắt đầu từ đỉnh đầu

Nhắm mắt lại và tập trung trước tiên vào phần trán. Sau đó, bắt đầu để dòng suy nghĩ lướt qua toàn bộ cơ thể, dừng lại ở các phần cụ thể (như mắt, miệng, cổ, v.v.) để ghi lại từng cảm giác mà bạn cảm thấy tại nơi đó dù là dễ chịu hay khó chịu.

Đừng phán xét hoặc dừng lại ở bất kỳ cảm xúc cụ thể nào — chỉ cần ghi lại và tiếp tục di chuyển; lặp lại quá trình này trên toàn bộ cơ thể của bạn hai đến ba lần, chú ý đến sự khác nhau giữa cảm giác của bạn trước và sau khi quá trình này hoàn tất.

  1. Hãy tưởng tượng ánh nắng mặt trời ấm áp, chiếu sáng phía trên đầu bạn

Ắt hẳn bạn còn nhớ cái cảm giác ánh nắng mặt trời chiếu vào mặt mình khi ngồi bên cạnh một cửa sổ (hoặc nằm trên bãi biển) đúng không? Lần sau khi cảm thấy căng thẳng, hãy tưởng tượng chùm ánh sáng ấy lấp đầy từng phần của cơ thể bạn, từ đầu đến ngón chân để cho sự ấm áp và ánh sáng lan tỏa xua tan đi mọi căng thẳng trong cơ thể.

  1. Hãy để tâm trí của bạn suy nghĩ về bất cứ điều gì nó muốn

Đúng vậy, điều này thậm chí đồng nghĩa với việc bạn có thể cảm thấy lo lắng hơn. Nghe có vẻ vô lý, nhưng khi bạn ngồi lại với suy nghĩ của mình trong vài phút mà không có bất kỳ kỳ vọng hoặc mục đích nào, bạn đang tạo thêm không gian cần thiết cho tâm trí của mình thư giãn.

  1. Hình dung đến một người bạn yêu thương – và rũ bỏ sự lo lắng giúp họ

Nghe có vẻ kì lạ nhưng hãy cứ thử đi, rồi bạn sẽ thấy ngạc nhiên. Đầu tiên, hãy nghĩ đến hình ảnh của một người mà bạn yêu trong tâm trí. Khi hít vào, hãy tưởng tượng đến những lo lắng, bất an của họ. Khi thở ra, hãy suy nghĩ về tất cả phẩm chất tốt đẹp của họ và thời gian tuyệt vời các bạn đã có với nhau.

Giá trị của bài tập này chính là đặt hạnh phúc của người khác trước hạnh phúc của mình, và là một trong những cách hiệu quả nhất để từ bỏ những cảm xúc căng thẳng như lo âu để tập trung vào người khác.

  1. Nói chuyện với chính mình như một người bạn

Hãy tự hỏi bản thân: “Mình trân trọng điều gì nhất trong cuộc sống hiện tại?” Một khi bạn đã có câu trả lời trong tâm trí, hãy thả mình vào cảm giác biết ơn đó trong 30 giây. Nói chuyện với bản thân như một người khác biệt sẽ tách bạn ra khỏi dòng suy nghĩ hiện tại và khích lệ cảm giác trân trọng, giúp bạn thoát khỏi bất kỳ cảm xúc căng thẳng nào.

LILA

Trạng thái căng thẳng trong cuộc sống chính là “kẻ thù không đội trời chung” đối với mọi người. Ngay khi cảm giác này xuất hiện, nhiều người sa lầy vào mục tiêu loại bỏ nó nhưng lại không nhận ra rằng chính điều này lại khiến tâm trạng của mình tồi tệ hơn. Thật ra thì bạn không thể loại bỏ hoàn toàn sự căng thẳng trong cuộc sống, nhưng bạn có thể học cách kiểm soát cảm xúc và ngăn chặn những tác hại của nó đối với cơ thể.

Có 3 bước mà bạn cần áp dụng khi trạng thái căng thẳng ập đến: nhận thức – quan sát – bỏ qua. Về cơ bản, bạn đang học cách nhận ra và đáp lại cảm xúc của mình thay vì phản ứng chối bỏ ngay lập tức. Tuy nhiên, thật khó để biết bắt đầu từ đâu và phải làm gì khi bạn thực sự cảm thấy căng thẳng. Vậy thì hãy thử những mẹo giúp giải tỏa căng thẳng tức thì sau đây.

  1. Tập trung vào hơi thở

Đặt một bàn tay trên bụng, tập trung vào hơi thở của bạn khi hít vào và thở ra. Chú ý đến chuyển động của cơ thể và đếm theo nhịp thở của bạn — “một” khi bụng phình lên, “hai” khi bụng xẹp xuống. Làm điều này trong 10 giây và lặp lại nếu cần thiết để đưa bạn trở lại thời điểm hiện tại.

  1. Dồn sự chú ý đến cảm nhận của cơ thể trong hiện tại

Bạn có thể tập trung vào cảm nhận của bàn chân trên sàn nhà, hoặc cách mà bàn tay của bạn lướt trên bàn phím, hoặc cảm nhận ở lưng khi tựa vào chiếc ghế đang ngồi – nói chung là bất cứ thứ gì khiến bạn có thể tập trung trở lại với công việc hiện tại mà không để đầu óc đi hoang nữa.

Hãy để cho những ý nghĩ đến và đi như bình thường, bởi vì đó là lẽ tự nhiên và không gì ngăn cản được, nhưng ngay khi bạn nhận thấy lạc lối trong mớ suy nghĩ của mình, hãy tập trung trở lại vào những cảm giác bạn đang có trong thực tại.

  1. Lướt suy nghĩ qua toàn bộ cơ thể, bắt đầu từ đỉnh đầu

Nhắm mắt lại và tập trung trước tiên vào phần trán. Sau đó, bắt đầu để dòng suy nghĩ lướt qua toàn bộ cơ thể, dừng lại ở các phần cụ thể (như mắt, miệng, cổ, v.v.) để ghi lại từng cảm giác mà bạn cảm thấy tại nơi đó dù là dễ chịu hay khó chịu.

Đừng phán xét hoặc dừng lại ở bất kỳ cảm xúc cụ thể nào — chỉ cần ghi lại và tiếp tục di chuyển; lặp lại quá trình này trên toàn bộ cơ thể của bạn hai đến ba lần, chú ý đến sự khác nhau giữa cảm giác của bạn trước và sau khi quá trình này hoàn tất.

  1. Hãy tưởng tượng ánh nắng mặt trời ấm áp, chiếu sáng phía trên đầu bạn

Ắt hẳn bạn còn nhớ cái cảm giác ánh nắng mặt trời chiếu vào mặt mình khi ngồi bên cạnh một cửa sổ (hoặc nằm trên bãi biển) đúng không? Lần sau khi cảm thấy căng thẳng, hãy tưởng tượng chùm ánh sáng ấy lấp đầy từng phần của cơ thể bạn, từ đầu đến ngón chân để cho sự ấm áp và ánh sáng lan tỏa xua tan đi mọi căng thẳng trong cơ thể.

  1. Hãy để tâm trí của bạn suy nghĩ về bất cứ điều gì nó muốn

Đúng vậy, điều này thậm chí đồng nghĩa với việc bạn có thể cảm thấy lo lắng hơn. Nghe có vẻ vô lý, nhưng khi bạn ngồi lại với suy nghĩ của mình trong vài phút mà không có bất kỳ kỳ vọng hoặc mục đích nào, bạn đang tạo thêm không gian cần thiết cho tâm trí của mình thư giãn.

  1. Hình dung đến một người bạn yêu thương – và rũ bỏ sự lo lắng giúp họ

Nghe có vẻ kì lạ nhưng hãy cứ thử đi, rồi bạn sẽ thấy ngạc nhiên. Đầu tiên, hãy nghĩ đến hình ảnh của một người mà bạn yêu trong tâm trí. Khi hít vào, hãy tưởng tượng đến những lo lắng, bất an của họ. Khi thở ra, hãy suy nghĩ về tất cả phẩm chất tốt đẹp của họ và thời gian tuyệt vời các bạn đã có với nhau.

Giá trị của bài tập này chính là đặt hạnh phúc của người khác trước hạnh phúc của mình, và là một trong những cách hiệu quả nhất để từ bỏ những cảm xúc căng thẳng như lo âu để tập trung vào người khác.

  1. Nói chuyện với chính mình như một người bạn

Hãy tự hỏi bản thân: “Mình trân trọng điều gì nhất trong cuộc sống hiện tại?” Một khi bạn đã có câu trả lời trong tâm trí, hãy thả mình vào cảm giác biết ơn đó trong 30 giây. Nói chuyện với bản thân như một người khác biệt sẽ tách bạn ra khỏi dòng suy nghĩ hiện tại và khích lệ cảm giác trân trọng, giúp bạn thoát khỏi bất kỳ cảm xúc căng thẳng nào.

LILA

CPTSD – VÀ NHỮNG CƠN ĐAU TÂM LÝ ĐẾN THỂ LÝ

Có những người sống trong đau đớn quá lâu đến mức cơ thể họ bắt đầu đau thay cho tâm trí. Họ đau đầu kéo dài, căng ngực, đau dạ dày, tim đập nhanh, khó thở, mất ngủ, kiệt sức, co cứng vai gáy, rối loạn tiêu hóa hoặc cảm giác mệt mỏi triền miên mà không tìm ra nguyên...

KHI HẸN HÒ TRỞ THÀNH SÂN KHẤU

Gần đây, khi trò chuyện với một số bạn trẻ, có thể nhận ra một “lỗ hổng” đáng chú ý trong cách họ tiếp cận hẹn hò, tính dục và kết nối cảm xúc. Ở một số nam giới 18–25, việc bắt đầu một mối quan hệ trở nên rất khó khăn: họ ngại giao tiếp, sợ bị từ chối, lo âu khi phải...

NỤ CƯỜI BÊN NGOÀI – CƠ THỂ BÊN TRONG ĐANG NÓI “KHÔNG”

Khi một người duy trì trạng thái “ổn” quá lâu trong khi cơ thể luôn căng thẳng, đến một lúc nào đó, cơ thể sẽ bắt đầu “say no” – từ chối hợp tác. Sự từ chối này không xảy ra một cách đột ngột mà thường tích tụ âm thầm, rồi biểu hiện ra qua nhiều tầng: thể chất, cảm...

SỰ “TÍCH CỰC, ĐẦY NĂNG LƯỢNG” ĐẾN MỨC KHÔNG THỂ DỪNG LẠI

Có một nhóm người mà nếu chỉ nhìn từ bên ngoài, họ dường như hoàn toàn ổn: tích cực, năng động, biết quan tâm người khác, thậm chí còn là chỗ dựa cho nhiều người xung quanh. Họ cười nhiều, làm việc hiệu quả, hiếm khi than phiền. Nhưng bên dưới lớp vỏ “ổn định” đó, cơ...

KHI GIA ĐÌNH LÀ CƠN ÁC MỘNG

Sang chấn phức hợp (complex trauma) không phải là một sự kiện đơn lẻ, mà là kết quả của việc phải sống trong môi trường gây tổn thương kéo dài – nơi mà đáng lẽ phải là an toàn nhất: gia đình. Khi đứa trẻ lớn lên trong bạo lực, kiểm soát, bỏ bê cảm xúc, hoặc sự bất ổn...

CPTSD – VÀ NHỮNG CƠN ĐAU TÂM LÝ ĐẾN THỂ LÝ

Có những người sống trong đau đớn quá lâu đến mức cơ thể họ bắt đầu đau thay cho tâm trí. Họ đau đầu kéo dài, căng ngực, đau dạ dày, tim đập nhanh, khó thở, mất ngủ, kiệt sức, co cứng vai gáy, rối loạn tiêu hóa hoặc cảm giác mệt mỏi triền miên mà không tìm ra nguyên...

KHI HẸN HÒ TRỞ THÀNH SÂN KHẤU

Gần đây, khi trò chuyện với một số bạn trẻ, có thể nhận ra một “lỗ hổng” đáng chú ý trong cách họ tiếp cận hẹn hò, tính dục và kết nối cảm xúc. Ở một số nam giới 18–25, việc bắt đầu một mối quan hệ trở nên rất khó khăn: họ ngại giao tiếp, sợ bị từ chối, lo âu khi phải...

NỤ CƯỜI BÊN NGOÀI – CƠ THỂ BÊN TRONG ĐANG NÓI “KHÔNG”

Khi một người duy trì trạng thái “ổn” quá lâu trong khi cơ thể luôn căng thẳng, đến một lúc nào đó, cơ thể sẽ bắt đầu “say no” – từ chối hợp tác. Sự từ chối này không xảy ra một cách đột ngột mà thường tích tụ âm thầm, rồi biểu hiện ra qua nhiều tầng: thể chất, cảm...

SỰ “TÍCH CỰC, ĐẦY NĂNG LƯỢNG” ĐẾN MỨC KHÔNG THỂ DỪNG LẠI

Có một nhóm người mà nếu chỉ nhìn từ bên ngoài, họ dường như hoàn toàn ổn: tích cực, năng động, biết quan tâm người khác, thậm chí còn là chỗ dựa cho nhiều người xung quanh. Họ cười nhiều, làm việc hiệu quả, hiếm khi than phiền. Nhưng bên dưới lớp vỏ “ổn định” đó, cơ...

KHI GIA ĐÌNH LÀ CƠN ÁC MỘNG

Sang chấn phức hợp (complex trauma) không phải là một sự kiện đơn lẻ, mà là kết quả của việc phải sống trong môi trường gây tổn thương kéo dài – nơi mà đáng lẽ phải là an toàn nhất: gia đình. Khi đứa trẻ lớn lên trong bạo lực, kiểm soát, bỏ bê cảm xúc, hoặc sự bất ổn...

HIỂU VỀ CPTSD TRONG ĐIỀU TRỊ TÂM LÝ VÀ TÂM THẦN

Hiểu về C-PTSD trong điều trị tâm lý và tâm thần là một bước quan trọng để tránh việc nhìn sai bản chất vấn đề và can thiệp không phù hợp. C-PTSD (Complex Post-Traumatic Stress Disorder – Rối loạn stress sau sang chấn phức hợp) không chỉ là “PTSD nặng hơn”, mà là một...

SEXLESS MARRIAGE-HÔN NHÂN KHÔNG TÌNH DỤC

Hôn nhân không tình dục (sexless marriage) là một thực trạng không hiếm gặp nhưng thường bị im lặng hóa, đặc biệt trong các bối cảnh văn hóa nơi tình dục khó được nói đến một cách cởi mở. Về mặt lâm sàng, tình trạng này thường được hiểu là cặp đôi có tần suất quan hệ...

RỐI LOẠN ĐIỀU HÒA HỆ THẦN KINH TRONG CPTSD

Rối loạn điều hòa hệ thần kinh là một đặc điểm trung tâm trong C-PTSD (Complex Post-Traumatic Stress Disorder – Rối loạn stress sau sang chấn phức hợp), phản ánh sự tổn thương kéo dài của hệ thống phản ứng sinh tồn trước những trải nghiệm sang chấn lặp đi lặp lại, đặc...

KHI BẠN LÀM MỌI THỨ CHO NGƯỜI KHÁC NHƯNG BỎ QUÊN MÌNH

Có những người luôn ở đó cho người khác: lắng nghe, hỗ trợ, gánh vác cảm xúc và cố gắng trở thành chỗ dựa. Họ cho đi rất nhiều, nhưng khi quay về với chính mình, lại cảm thấy cạn kiệt, trống rỗng và thiếu hụt. Đây là một biểu hiện điển hình của căng thẳng do cảm nhận...

KHI NÃO BỘ XỬ LÝ NỖI ĐAU: TỪ TÂM LÝ ĐẾN THỂ LÝ

Con người thường nghĩ rằng đau thể chất và đau tâm lý là hai trải nghiệm hoàn toàn khác nhau. Tuy nhiên, dưới góc nhìn khoa học thần kinh, não bộ xử lý hai loại “đau” này theo những cơ chế rất tương đồng. Khi một người bị tổn thương cơ thể – ví dụ như bị thương hay...