KHÔNG BIẾT MÌNH THÍCH GÌ

KHÔNG BIẾT MÌNH THÍCH GÌ

 

Vào năm thứ ba của đại học, trong một lần mở chuyên mục Q&A trên Instagram, câu hỏi tôi nhận được nhiều nhất từ followers của mình là: “Trước đây, chị làm thế nào để xác định được trường mình thích và ngành học mình muốn?” hoặc “Bạn đã xác định sẽ làm nghề gì trong tương lai chưa?”,  “Làm sao để biết mình muốn làm gì, và làm sao để biết mình lựa chọn đúng?”

Có rất nhiều người tâm sự với tôi, rằng họ thật sự không biết mình thích gì và muốn làm gì. Cuộc sống của họ không như những mẩu chuyện trên báo đài, với đam mê, ước mơ, hoài bão đầy to lớn. Rất nhiều học sinh sau khi tốt nghiệp trung học hay tốt nghiệp đại học đều cảm thấy hoảng sợ. Việc phải tự đưa ra quyết định sẽ làm gì với cuộc đời này đôi khi là một chuyện khó khăn. Lựa chọn đó có thích hợp với mình hay không? Có đúng hay không? Liệu cuộc sống sau này của mình có thể trở nên tồi tệ hơn và mình sẽ phải hối hận vì nó hay không? 

Trước những ngã rẽ cuộc đời, cảm giác hoang mang, lạc lối đến tận sâu cõi linh hồn và nỗi lo lắng mình sẽ chọn sai đường dễ khiến ta rơi vào cơn khủng hoảng tuổi trẻ trầm trọng. Mấu chốt là, chúng ta đang tạo áp lực quá lớn cho bản thân khi phải biết điều gì đó mà ta chưa thật sự biết. 

Hầu hết số đông đều hy vọng sẽ tìm được ngành nghề họ đam mê và phù hợp với khả năng của mình. Thực tế, nhiều ngành nghề có thể hoàn toàn khác biệt khi ta thật sự trải nghiệm chúng. Ở Mỹ, khoảng 30% sinh viên chuyển đổi chuyên ngành ít nhất một lần và 10% chuyển đổi nhiều lần. Cuộc sống sau tốt nghiệp cũng không ít biến động hơn khi Cục Thống kê Lao động Hoa Kỳ cho biết trong độ tuổi từ 18-42, người trưởng thành chuyển việc trung bình từ 10 lần trở lên.

Tôi đã chứng kiến có người nhảy việc rất nhiều lần với nhiều vị trí khác nhau để khai phá tiềm năng bản thân và tìm ra giải đáp cho câu hỏi rằng mình thật sự thích gì, hoặc có người từ bỏ vị trí Marketing Manager tại một tập đoàn lớn để lên Đà Lạt làm một giảng viên Thiền và Yoga, hoặc sinh viên ngành Quản trị kinh doanh ở Đại học Ngoại thương nghỉ học và mở trung tâm Anh ngữ – đều là những thứ nghe có vẻ chẳng liên quan gì đến nhau cả. Điều tôi muốn nói ở đây là, giữa thế giới với nhiều ngã rẽ như thế, chúng ta được phép cho bản thân cơ hội được trải nghiệm, được thử, được đúc kết và tiếp tục khám phá chính mình.

Chúng ta sợ việc lựa chọn sai vì chúng ta đã quá ám ảnh về một “cuộc sống tuyến tính” (linear life) – theo cách gọi của diễn giả Bruce Feiler. Chúng ta tự áp đặt rằng cuộc sống sẽ diễn ra theo từng giai đoạn, tựa quy trình của nhà máy. Có thể là giai đoạn tâm lý của Sigmund Freud, Học thuyết về tám giai đoạn phát triển tâm lý xã hội của Erikson hay Năm giai đoạn của sự thay đổi (Mô hình Kubler Ross).  Điều đó khiến chúng ta lo lắng khi ta vấp phải một hòn đá, hoặc khi ta đi lệch khỏi đường ray. 

Đã đến lúc cần cập nhật cách chúng ta nhìn nhận về cuộc sống của mình. Chìa khóa cho bạn chính là: Đừng ngại ngần với việc thử và sai. Cuộc sống luôn là một hành trình khám phá. Thay vì dành thời gian để ngồi suy nghĩ xem bạn muốn gì, hãy bắt tay vào hành động ngay lúc này. Bạn có thể lập ra một danh sách về những điều bạn muốn thử, bao gồm cả những thứ mà bạn chỉ có một phần hứng thú rất nhỏ dành cho chúng. Sau đó, hãy bắt đầu mày mò, tìm hiểu về những thứ được ghi trong danh sách và ghi chú lại những điều bạn thích/không thích. Nếu bạn cảm thấy mình đang đi đúng hướng, hãy tiếp tục khám phá lĩnh vực đó. Nếu không, đừng lo sợ, hãy chuyển đến gạch đầu dòng tiếp theo trong danh sách của bạn.

Cứ như vậy, thế giới rồi sẽ được mở ra từng chút một sau mỗi lần trải nghiệm. Bạn sẽ rõ ràng hơn về những gì mình thích, những gì bạn không thích, những gì bạn chối từ, những gì bạn khao khát. Chính hành động và quá trình bạn sống sẽ dần hé mở rồi khẳng định bạn là ai. Chúng ta thường trải qua nhiều lần hẹn hò trước khi gặp được người mà chúng ta muốn kết hôn và cùng chung sống cả cuộc đời. Chuyện công việc cũng thế thôi. Cứ để cho bản thân “hẹn hò” với nhiều lĩnh vực khác nhau để được trải nghiệm, khai phá chính mình và tìm ra đúng ngành nghề mà mình muốn gắn bó. 

Tuy nhiên, hãy luôn ghi nhớ rằng trải nghiệm không đồng nghĩa với hời hợt. Tôi từng đọc được một bình luận như thế này: “Nếu không biết theo đuổi điều gì thì hãy theo đuổi sự ưu tú”. Nghĩa là hãy luôn nỗ lực trong những việc bạn đang làm, theo đuổi mục tiêu tốt nhất, bất kể đó có là gì. Bạn đang học mảng ngoại ngữ? Thử cố gắng lấy bằng loại giỏi xem sao. Bạn đang học Marketing? Thử tìm hiểu thêm các công cụ bổ trợ như Photoshop xem thế nào. Trên hành trình hết mình học hỏi đó, kể cả khi bạn không đi đến cuối đường, bạn vẫn có thể tìm thấy những đốm sáng tỏa ra từ trái tim chính mình.

CATHERINE

Vào năm thứ ba của đại học, trong một lần mở chuyên mục Q&A trên Instagram, câu hỏi tôi nhận được nhiều nhất từ followers của mình là: “Trước đây, chị làm thế nào để xác định được trường mình thích và ngành học mình muốn?” hoặc “Bạn đã xác định sẽ làm nghề gì trong tương lai chưa?”,  “Làm sao để biết mình muốn làm gì, và làm sao để biết mình lựa chọn đúng?”

Có rất nhiều người tâm sự với tôi, rằng họ thật sự không biết mình thích gì và muốn làm gì. Cuộc sống của họ không như những mẩu chuyện trên báo đài, với đam mê, ước mơ, hoài bão đầy to lớn. Rất nhiều học sinh sau khi tốt nghiệp trung học hay tốt nghiệp đại học đều cảm thấy hoảng sợ. Việc phải tự đưa ra quyết định sẽ làm gì với cuộc đời này đôi khi là một chuyện khó khăn. Lựa chọn đó có thích hợp với mình hay không? Có đúng hay không? Liệu cuộc sống sau này của mình có thể trở nên tồi tệ hơn và mình sẽ phải hối hận vì nó hay không? 

Trước những ngã rẽ cuộc đời, cảm giác hoang mang, lạc lối đến tận sâu cõi linh hồn và nỗi lo lắng mình sẽ chọn sai đường dễ khiến ta rơi vào cơn khủng hoảng tuổi trẻ trầm trọng. Mấu chốt là, chúng ta đang tạo áp lực quá lớn cho bản thân khi phải biết điều gì đó mà ta chưa thật sự biết. 

Hầu hết số đông đều hy vọng sẽ tìm được ngành nghề họ đam mê và phù hợp với khả năng của mình. Thực tế, nhiều ngành nghề có thể hoàn toàn khác biệt khi ta thật sự trải nghiệm chúng. Ở Mỹ, khoảng 30% sinh viên chuyển đổi chuyên ngành ít nhất một lần và 10% chuyển đổi nhiều lần. Cuộc sống sau tốt nghiệp cũng không ít biến động hơn khi Cục Thống kê Lao động Hoa Kỳ cho biết trong độ tuổi từ 18-42, người trưởng thành chuyển việc trung bình từ 10 lần trở lên.

Tôi đã chứng kiến có người nhảy việc rất nhiều lần với nhiều vị trí khác nhau để khai phá tiềm năng bản thân và tìm ra giải đáp cho câu hỏi rằng mình thật sự thích gì, hoặc có người từ bỏ vị trí Marketing Manager tại một tập đoàn lớn để lên Đà Lạt làm một giảng viên Thiền và Yoga, hoặc sinh viên ngành Quản trị kinh doanh ở Đại học Ngoại thương nghỉ học và mở trung tâm Anh ngữ – đều là những thứ nghe có vẻ chẳng liên quan gì đến nhau cả. Điều tôi muốn nói ở đây là, giữa thế giới với nhiều ngã rẽ như thế, chúng ta được phép cho bản thân cơ hội được trải nghiệm, được thử, được đúc kết và tiếp tục khám phá chính mình.

Chúng ta sợ việc lựa chọn sai vì chúng ta đã quá ám ảnh về một “cuộc sống tuyến tính” (linear life) – theo cách gọi của diễn giả Bruce Feiler. Chúng ta tự áp đặt rằng cuộc sống sẽ diễn ra theo từng giai đoạn, tựa quy trình của nhà máy. Có thể là giai đoạn tâm lý của Sigmund Freud, Học thuyết về tám giai đoạn phát triển tâm lý xã hội của Erikson hay Năm giai đoạn của sự thay đổi (Mô hình Kubler Ross).  Điều đó khiến chúng ta lo lắng khi ta vấp phải một hòn đá, hoặc khi ta đi lệch khỏi đường ray. 

Đã đến lúc cần cập nhật cách chúng ta nhìn nhận về cuộc sống của mình. Chìa khóa cho bạn chính là: Đừng ngại ngần với việc thử và sai. Cuộc sống luôn là một hành trình khám phá. Thay vì dành thời gian để ngồi suy nghĩ xem bạn muốn gì, hãy bắt tay vào hành động ngay lúc này. Bạn có thể lập ra một danh sách về những điều bạn muốn thử, bao gồm cả những thứ mà bạn chỉ có một phần hứng thú rất nhỏ dành cho chúng. Sau đó, hãy bắt đầu mày mò, tìm hiểu về những thứ được ghi trong danh sách và ghi chú lại những điều bạn thích/không thích. Nếu bạn cảm thấy mình đang đi đúng hướng, hãy tiếp tục khám phá lĩnh vực đó. Nếu không, đừng lo sợ, hãy chuyển đến gạch đầu dòng tiếp theo trong danh sách của bạn.

Cứ như vậy, thế giới rồi sẽ được mở ra từng chút một sau mỗi lần trải nghiệm. Bạn sẽ rõ ràng hơn về những gì mình thích, những gì bạn không thích, những gì bạn chối từ, những gì bạn khao khát. Chính hành động và quá trình bạn sống sẽ dần hé mở rồi khẳng định bạn là ai. Chúng ta thường trải qua nhiều lần hẹn hò trước khi gặp được người mà chúng ta muốn kết hôn và cùng chung sống cả cuộc đời. Chuyện công việc cũng thế thôi. Cứ để cho bản thân “hẹn hò” với nhiều lĩnh vực khác nhau để được trải nghiệm, khai phá chính mình và tìm ra đúng ngành nghề mà mình muốn gắn bó. 

Tuy nhiên, hãy luôn ghi nhớ rằng trải nghiệm không đồng nghĩa với hời hợt. Tôi từng đọc được một bình luận như thế này: “Nếu không biết theo đuổi điều gì thì hãy theo đuổi sự ưu tú”. Nghĩa là hãy luôn nỗ lực trong những việc bạn đang làm, theo đuổi mục tiêu tốt nhất, bất kể đó có là gì. Bạn đang học mảng ngoại ngữ? Thử cố gắng lấy bằng loại giỏi xem sao. Bạn đang học Marketing? Thử tìm hiểu thêm các công cụ bổ trợ như Photoshop xem thế nào. Trên hành trình hết mình học hỏi đó, kể cả khi bạn không đi đến cuối đường, bạn vẫn có thể tìm thấy những đốm sáng tỏa ra từ trái tim chính mình.

CATHERINE

KHOẢNG CÁCH NÀO CHO TÌNH YÊU

Tôi có hai anh bạn cứ gặp nhau là than phiền về cô vợ của mình và ao ước rằng vợ của mình giống vợ người kia.  Anh Lâm ngán ngẩm với cô vợ kiểm soát và lệ thuộc quá mức vào mình. Mỗi buổi sáng thức dậy, anh sẽ phải dành ra mười lăm phút để liệt kê chi tiết lịch trình...

NGƯỜI CŨ TÌM VỀ

Người xưa có câu “tình cũ không rủ cũng về”, để nói về những mối tình không trọn vẹn, thường làm con người ta dằn vặt, để một ngày ta muốn dang tay ôm lấy cái quá khứ, muốn bù đắp cho người cũ cũng vì ngày đó ta vội vàng đánh mất nhau. Nhưng có phải đó là ta đang yêu...

NHỮNG NGƯỜI ĐÀN ÔNG MỜ NHẠT

Một người chồng, người cha ít nói, ít bày tỏ cảm xúc, hoặc là vùi đầu vào công việc hoặc là sáng xỉn chiều say, hoặc là bùng nổ hoặc là lặng thinh, mất kết nối. Đó là hình ảnh chung về những người đàn ông, những người chú, người cậu nơi tôi sinh ra và lớn lên. Họ có...

BAO NHIÊU MỚI LÀ ĐỦ?

“Liệu tôi có đang làm tốt không? Tôi đang làm theo đúng hướng chứ? Tôi sẽ thành công mà nhỉ” Những câu hỏi luôn xuất hiện mỗi khi cô ấy muốn làm một điều gì, hay được giao nhiệm vụ nào đó. Dù có khả năng để làm nhưng trước khi bắt đầu thực hiện thì những câu nói này...

MONG TỪNG NGÀY CHO ĐẾN GIÁNG SINH

Một mùa Giáng sinh nữa lại về, Sài Gòn mấy hôm nay trời trở lạnh, những cung đường thay sắc áo rực rỡ dưới muôn ngàn ánh đèn lung linh huyền ảo. Đâu đó lúc chiều tà tiếng chuông nhà thờ trong xóm Đạo ngân vang điểm từng hồi chậm rãi, rung rung trong làn sương mỏng gợi...

GIAO TIẾP TRONG TÌNH YÊU

  Anh ơi, em mệt mỏi quá! Sao thế? … Thôi, không có gì đâu! Ừ. Vậy em nghỉ ngơi cho khỏe. Khi nào em thấy ổn hơn thì mình nói chuyện sau nhé. Anh không hiểu em gì cả! Anh đúng là một kẻ vô tâm. Kịch bản quen thuộc ở nhiều cặp đôi này có lẽ bạn cũng dễ đoán được...

AI KHÔNG THÍCH TẾT?

  Khuôn khổ của một đứa trẻ ngoan  Gần đến Tết, tâm trạng của em cứ lên xuống thất thường. Em sắp được về nhà với vòng tay mẹ sau một năm xa nhà miệt mài học tập. Em nhớ mẹ, nhớ cha, nhớ cả đứa em gái “mít ướt, đụng đâu khóc đó”. Em nhớ những bữa ăn gia đình quây...

CHIẾN THẮNG TRONG CUỘC HẸN ĐẦU TIÊN

  Có thể bạn sẽ không tin, nhưng trong cuộc hẹn hò đầu tiên, một người đàn ông thường chỉ mất khoảng 60 giây để quyết định xem anh ta có muốn có cuộc hẹn thứ hai với bạn không. Thật vậy ư? Chắc chắn rồi! Những khoảnh khắc cực kỳ quan trọng như thế này luôn xảy ra...

KHOẢNG CÁCH NÀO CHO TÌNH YÊU

Tôi có hai anh bạn cứ gặp nhau là than phiền về cô vợ của mình và ao ước rằng vợ của mình giống vợ người kia.  Anh Lâm ngán ngẩm với cô vợ kiểm soát và lệ thuộc quá mức vào mình. Mỗi buổi sáng thức dậy, anh sẽ phải dành ra mười lăm phút để liệt kê chi tiết lịch trình...

TÌM NGƯỜI TỐT HƠN ANH

Tôi nhớ một buổi tối nọ, cô bạn tôi sau khi uống say mèm, đã gục mặt vào lòng tôi và rơi những giọt nước mắt vừa bất lực, vừa đau đớn vì mới chia tay bạn trai sau ba năm gắn bó. Cô ấy nức nở rằng: “Anh ấy bảo tao hãy tìm người tốt hơn. Nhưng anh đâu biết rằng tao sẽ...

NỢ EM HAI TIẾNG “HÔN NHÂN”

Tình yêu mù quáng hay cạm bẫy của tình yêu phần lớn là do chính người trong cuộc tạo ra vì chưa bao giờ bạn chấp nhận sự thật rằng anh không yêu bạn chân thành. Có trăm ngàn lý do để anh còn rong ruổi bên ngoài chẳng hạn như là do còn trẻ, bị hấp dẫn bởi những cái mới...

MỘT CUỘC HÔN NHÂN BỀN VỮNG

Nhiều người cho rằng “Hôn nhân là nấm mồ của tình yêu”, bởi có những cặp đôi dù yêu nhau vô cùng sâu đậm nhưng sau khi về chung một nhà không lâu thì lại quyết định chia lìa đôi ngả. Vốn dĩ, hôn nhân không phải đích đến của tình yêu, mà là khởi đầu cho một hành trình...

NGƯỜI CŨ TÌM VỀ

Người xưa có câu “tình cũ không rủ cũng về”, để nói về những mối tình không trọn vẹn, thường làm con người ta dằn vặt, để một ngày ta muốn dang tay ôm lấy cái quá khứ, muốn bù đắp cho người cũ cũng vì ngày đó ta vội vàng đánh mất nhau. Nhưng có phải đó là ta đang yêu...

NGHI NGỜ CẢM XÚC CỦA ĐỐI PHƯƠNG ?

Những lúc mối quan hệ trở nên tệ đi, chúng ta bắt đầu nghi ngờ rằng liệu người yêu của mình có cảm thấy buồn bực, chán chường giống như mình không. Chúng ta bắt đầu suy nghĩ rằng những lời nói và hành động của họ chứng minh rằng họ không có cảm xúc thực sự đối với ta,...

NHỮNG NGƯỜI ĐÀN ÔNG MỜ NHẠT

Một người chồng, người cha ít nói, ít bày tỏ cảm xúc, hoặc là vùi đầu vào công việc hoặc là sáng xỉn chiều say, hoặc là bùng nổ hoặc là lặng thinh, mất kết nối. Đó là hình ảnh chung về những người đàn ông, những người chú, người cậu nơi tôi sinh ra và lớn lên. Họ có...