TẾT TRONG MẮT NGƯỜI LỚN

TẾT TRONG MẮT NGƯỜI LỚN

 

Mỗi năm, khi không khí Tết không ngừng len lỏi và đất trời sắp sửa khoác màu áo mới, mọi đứa trẻ đều nôn nao háo hức, chỉ mong cho Tết đến thật mau. Ngược lại, đối với người lớn, Tết về mang theo những nỗi niềm vất vả và lo toan, khiến nhiều người chỉ cầu Tết sớm qua cho đỡ nặng lòng.

Có lẽ lúc còn thơ bé, ai cũng cất giấu cho riêng mình một vùng trời kỷ niệm về những ngày Tết vui tươi và rộn ràng. Tết đến là khi những đứa trẻ háo hức khoác lên người chiếc áo mới rồi chạy quanh nhà, đem cả mùa xuân về trên từng góc phố nhỏ. Tết còn là tiếng pháo hoa rình rang của đêm giao thừa, hòa cùng tiếng cười giòn giã, trong trẻo và vô tư. Được mong chờ nhất ngày Tết của trẻ con chính là những chiếc phong bao lì xì đỏ thắm do người lớn trao tặng, đổi lại là lời chúc về một năm mới bình an, như ý.

Cho đến sau này, khi con người ta dần lớn lên, niềm vui mỗi khi Tết đến xuân về cũng không còn vẹn nguyên như trước. Nhiều người đùa nhau rằng: “Đang yên đang lành tự nhiên Tết”, “Chữ Tết liền với chữ mệt một vần”, hay thường gặp nhất là tiếng thở dài chán nản: “Năm nay chẳng thấy có không khí Tết”.

Dường như càng trưởng thành, chúng ta lại càng trở nên khắt khe với ngày Tết hơn. Nhịp sống đô thị hối hả, xô bồ đang dần bào mòn nỗi hân hoan của một thời non trẻ, khiến Tết trở nên rườm rà, vô vị và ảm đạm. Đối với nhiều người, Tết chỉ đơn thuần là một kỳ nghỉ dài, chứ không còn là dịp để đắm chìm trong niềm vui quây quần khi đất trời thay màu áo mới.

Nhiều người lớn sợ Tết, bảo rằng thấy Tết là thấy mệt, bởi Tết của người lớn gắn liền với nỗi lo toan về tiền nong và những tính toán thiệt hơn. Đó có thể là khoản tiền chi trả các món nợ lặt vặt trong năm, cũng có thể là tiền mừng tuổi và sắm sửa đồ mới hoặc đồ cúng Tết – đủ để đôi vai tảo tần càng thêm nặng trĩu.

Sở dĩ người lớn không còn thích Tết như xưa, bởi họ đã qua rồi cái tuổi được là người vui vẻ, hạnh phúc nhất mỗi khi mùa xuân về. Đó cũng là lúc người lớn nhận ra, nụ cười trong trẻo, thơ ngây ngày bé đã được đánh đổi bằng bao nhiêu nhọc nhằn, vất vả từ những người mà họ thương yêu nhất. Thế nhưng, bằng một cách nào đó, chính những trách nhiệm và mối lo toan của những năm tháng trưởng thành lại là hương vị giúp ngày Tết trở nên đủ đầy và trọn vẹn.

Vậy Tết của người lớn là gì? Có lẽ, Tết là giọt nước mắt của những người tha hương đang mải mê tìm cảm giác ấm yên dưới mái nhà sau bao ngày tháng bôn ba trong giấc mơ thị thành. Tết còn là niềm hạnh phúc vô ngần khi được chăm sóc cho những người mình yêu thương bằng phong bao mừng tuổi ông bà với số tiền lần đầu kiếm được, hay cùng bố mẹ dọn dẹp, sắm sửa cho năm mới với nụ cười giản dị mà thiết tha.

Khi lớn lên, con người hết vô tư để tận hưởng trọn vẹn không khí Tết nhưng lại nhận ra tình yêu và trách nhiệm của hai tiếng gia đình. Tết không chỉ còn quanh quẩn với mùi áo mới, tiếng pháo hoa hay những phong bao lì xì đỏ thắm mà còn vương vấn ở những vẻ đẹp giản dị như giây phút cả nhà cùng quây quần bên nồi bánh chưng nghi ngút khói, hay đôi bàn tay chai sần đang dọn dẹp, trang hoàng nhà cửa của bố mẹ. Ngày Tết cứ thế mà trở nên trọn vẹn, không nhờ những món quà vật chất phô trương mà nhờ tình thương yêu thầm lặng mà mỗi người gửi tặng cho nhau.

Nếu Tết của những đứa trẻ là sự nuông chiều trong vòng tay của gia đình ấm êm, thì Tết của người lớn lại là hành trình phấn đấu để bao bọc lại gia đình và học cách trở thành chỗ dựa vững chãi cho những người thân thiết. Đối với người lớn, Tết không còn đượm màu sắc tinh khôi, mơ mộng của một thuở vụng dại mà có thêm những gam màu trầm lắng, xao xuyến của cả cuộc đời.

Tết của người lớn, bớt đi một chút vô tư trong trẻo, nhưng lại có thêm rất nhiều trách nhiệm và niềm tự hào. Dù có lớn đến mấy, dù mang theo nhiều nỗi lo ra sao, thì Tết vẫn là ngày hạnh phúc, hân hoan nhất khi chúng ta có những người thân yêu để cùng gắn bó và mỉm cười trong năm mới sắp đến.

CATHERINE

Mỗi năm, khi không khí Tết không ngừng len lỏi và đất trời sắp sửa khoác màu áo mới, mọi đứa trẻ đều nôn nao háo hức, chỉ mong cho Tết đến thật mau. Ngược lại, đối với người lớn, Tết về mang theo những nỗi niềm vất vả và lo toan, khiến nhiều người chỉ cầu Tết sớm qua cho đỡ nặng lòng.

Có lẽ lúc còn thơ bé, ai cũng cất giấu cho riêng mình một vùng trời kỷ niệm về những ngày Tết vui tươi và rộn ràng. Tết đến là khi những đứa trẻ háo hức khoác lên người chiếc áo mới rồi chạy quanh nhà, đem cả mùa xuân về trên từng góc phố nhỏ. Tết còn là tiếng pháo hoa rình rang của đêm giao thừa, hòa cùng tiếng cười giòn giã, trong trẻo và vô tư. Được mong chờ nhất ngày Tết của trẻ con chính là những chiếc phong bao lì xì đỏ thắm do người lớn trao tặng, đổi lại là lời chúc về một năm mới bình an, như ý.

Cho đến sau này, khi con người ta dần lớn lên, niềm vui mỗi khi Tết đến xuân về cũng không còn vẹn nguyên như trước. Nhiều người đùa nhau rằng: “Đang yên đang lành tự nhiên Tết”, “Chữ Tết liền với chữ mệt một vần”, hay thường gặp nhất là tiếng thở dài chán nản: “Năm nay chẳng thấy có không khí Tết”.

Dường như càng trưởng thành, chúng ta lại càng trở nên khắt khe với ngày Tết hơn. Nhịp sống đô thị hối hả, xô bồ đang dần bào mòn nỗi hân hoan của một thời non trẻ, khiến Tết trở nên rườm rà, vô vị và ảm đạm. Đối với nhiều người, Tết chỉ đơn thuần là một kỳ nghỉ dài, chứ không còn là dịp để đắm chìm trong niềm vui quây quần khi đất trời thay màu áo mới.

Nhiều người lớn sợ Tết, bảo rằng thấy Tết là thấy mệt, bởi Tết của người lớn gắn liền với nỗi lo toan về tiền nong và những tính toán thiệt hơn. Đó có thể là khoản tiền chi trả các món nợ lặt vặt trong năm, cũng có thể là tiền mừng tuổi và sắm sửa đồ mới hoặc đồ cúng Tết – đủ để đôi vai tảo tần càng thêm nặng trĩu.

Sở dĩ người lớn không còn thích Tết như xưa, bởi họ đã qua rồi cái tuổi được là người vui vẻ, hạnh phúc nhất mỗi khi mùa xuân về. Đó cũng là lúc người lớn nhận ra, nụ cười trong trẻo, thơ ngây ngày bé đã được đánh đổi bằng bao nhiêu nhọc nhằn, vất vả từ những người mà họ thương yêu nhất. Thế nhưng, bằng một cách nào đó, chính những trách nhiệm và mối lo toan của những năm tháng trưởng thành lại là hương vị giúp ngày Tết trở nên đủ đầy và trọn vẹn.

Vậy Tết của người lớn là gì? Có lẽ, Tết là giọt nước mắt của những người tha hương đang mải mê tìm cảm giác ấm yên dưới mái nhà sau bao ngày tháng bôn ba trong giấc mơ thị thành. Tết còn là niềm hạnh phúc vô ngần khi được chăm sóc cho những người mình yêu thương bằng phong bao mừng tuổi ông bà với số tiền lần đầu kiếm được, hay cùng bố mẹ dọn dẹp, sắm sửa cho năm mới với nụ cười giản dị mà thiết tha.

Khi lớn lên, con người hết vô tư để tận hưởng trọn vẹn không khí Tết nhưng lại nhận ra tình yêu và trách nhiệm của hai tiếng gia đình. Tết không chỉ còn quanh quẩn với mùi áo mới, tiếng pháo hoa hay những phong bao lì xì đỏ thắm mà còn vương vấn ở những vẻ đẹp giản dị như giây phút cả nhà cùng quây quần bên nồi bánh chưng nghi ngút khói, hay đôi bàn tay chai sần đang dọn dẹp, trang hoàng nhà cửa của bố mẹ. Ngày Tết cứ thế mà trở nên trọn vẹn, không nhờ những món quà vật chất phô trương mà nhờ tình thương yêu thầm lặng mà mỗi người gửi tặng cho nhau.

Nếu Tết của những đứa trẻ là sự nuông chiều trong vòng tay của gia đình ấm êm, thì Tết của người lớn lại là hành trình phấn đấu để bao bọc lại gia đình và học cách trở thành chỗ dựa vững chãi cho những người thân thiết. Đối với người lớn, Tết không còn đượm màu sắc tinh khôi, mơ mộng của một thuở vụng dại mà có thêm những gam màu trầm lắng, xao xuyến của cả cuộc đời.

Tết của người lớn, bớt đi một chút vô tư trong trẻo, nhưng lại có thêm rất nhiều trách nhiệm và niềm tự hào. Dù có lớn đến mấy, dù mang theo nhiều nỗi lo ra sao, thì Tết vẫn là ngày hạnh phúc, hân hoan nhất khi chúng ta có những người thân yêu để cùng gắn bó và mỉm cười trong năm mới sắp đến.

CATHERINE

NHỮNG NGƯỜI “GAY” HOÀN HẢO ĐẾN ĐAU LÒNG…

Có một kiểu hoàn hảo rất quen thuộc ở nhiều người gay: hoàn hảo đến mức không cho phép mình được thiếu, được yếu, được sai. Họ chăm chút ngoại hình, kỷ luật cơ thể, để ý từng chi tiết nhỏ trong cách ăn mặc, làm việc, giao tiếp và yêu đương. Từ bên ngoài, họ trông thu...

NGOẠI TÌNH SAU CẬN TỬ Ở NAM GIỚI

  Sau một cơn bạo bệnh, tai biến, hay ca phẫu thuật lớn, không ít nam giới trở về đời sống thường nhật với một trạng thái tâm lý rất khác. Họ sống sót, nhưng không thực sự “trở lại” như trước. Trong bối cảnh này, một số người trở nên bất cần, tìm kiếm cảm giác...

KHI PHỤ NỮ KHÔNG THIẾU LỰA CHỌN LẠI CHỌN ĐÀN ÔNG CÓ VỢ: GẮN BÓ ÁM ẢNH TINH VI

  Có một số phụ nữ thường khiến xã hội bối rối khi quan sát: họ có học thức, có địa vị xã hội, có khả năng tự chủ tài chính và không thiếu lựa chọn trong tình yêu, nhưng lại chọn yêu đàn ông đã có vợ. Họ không tìm kiếm tiền bạc hay chu cấp, thậm chí nhấn mạnh...

SUGAR BABY – MANG CẤU TRÚC SANG CHẤN: NHỮNG CÔ GÁI KHÔNG BAO GIỜ THẤY ĐỦ

Hiện tượng sugar baby thường bị nhìn nhận đơn giản như một lựa chọn thực dụng hoặc lối sống hưởng thụ. Tuy nhiên, trong thực hành lâm sàng, tồn tại một nhóm sugar baby mang cấu trúc sang chấn rõ rệt – những cô gái không bao giờ cảm thấy đủ, dù được chu cấp tài chính,...

KHI ĐỨA TRẺ LỚN LÊN TRONG ÁNH NHÌN DÈ BỈU

TỰ TI, NGOẠI HÌNH VÀ DẤU ẤN TRÊN CƠ THỂ** Có những đứa trẻ không bị đánh đập, nhưng lớn lên trong những lời nhận xét lặp đi lặp lại từ cha mẹ về ngoại hình của mình: “xấu”, “mập”, “đen”, “không ưa nhìn”, “so với người khác thì kém”. Những lời nói ấy thường được ngụy...

CÀNG THƯƠNG CÀNG ĐAU – KHI TÌNH CẢM DÀNH CHO CHA MẸ ĐƯỢC HÌNH THÀNH TRONG BẠO LỰC

Ở những người lớn lên trong gia đình có bạo hành, kiểm soát hoặc bất ổn cảm xúc kéo dài, tình thương dành cho cha mẹ thường không được hình thành trong sự an toàn. Khi cha hoặc mẹ vừa là người chăm sóc, vừa là nguồn gây sợ hãi, đứa trẻ không có lựa chọn rời đi. Để tồn...

SỢ VỀ TẾT – KHI GIA ĐÌNH LÀ NƠI LƯU GIỮ SANG CHẤN

  Những ngày Tết Nguyên đán thường được nhắc đến như thời điểm sum vầy, trở về, đoàn tụ. Nhưng với không ít bạn trẻ, Tết lại là khoảng thời gian nặng nề. Không phải vì họ ghét gia đình, mà vì cơ thể họ không cảm thấy an toàn khi quay về. Dù lý trí hiểu rằng “về...

CHIA TÁCH – ÁM ẢNH – CƯỠNG CHẾ MANG TÍNH SANG CHẤN

  Chia tách (splitting) không phải là dấu hiệu của yếu kém tâm lý, mà là một cơ chế sinh tồn của hệ thần kinh khi con người phải lớn lên trong môi trường quá nguy hiểm, quá mâu thuẫn, hoặc quá xâm nhập để có thể xử lý bằng một bản ngã thống nhất. Khi người chăm...

SEX DOLL HAY ROBOT?

Sex doll và robot tình dục thường bị gộp chung trong các cuộc tranh luận như biểu tượng của sự suy đồi hay lệch lạc trong đời sống thân mật. Tuy nhiên, nếu nhìn dưới góc độ tâm lý và gắn bó, câu hỏi quan trọng không phải là “chúng có đúng hay sai”, mà là: con người...

KHI BẠN YÊU AVATAR

  Yêu một avatar không còn là điều hiếm gặp trong thế giới số. Đó có thể là một nhân vật AI, một hình đại diện được cá nhân hóa, hay một thực thể không có thân thể nhưng luôn hiện diện. Nhiều người trải nghiệm cảm xúc gắn bó sâu sắc, thậm chí đau buồn, ghen...

NHỮNG NGƯỜI “GAY” HOÀN HẢO ĐẾN ĐAU LÒNG…

Có một kiểu hoàn hảo rất quen thuộc ở nhiều người gay: hoàn hảo đến mức không cho phép mình được thiếu, được yếu, được sai. Họ chăm chút ngoại hình, kỷ luật cơ thể, để ý từng chi tiết nhỏ trong cách ăn mặc, làm việc, giao tiếp và yêu đương. Từ bên ngoài, họ trông thu...

NGOẠI TÌNH SAU CẬN TỬ Ở NAM GIỚI

  Sau một cơn bạo bệnh, tai biến, hay ca phẫu thuật lớn, không ít nam giới trở về đời sống thường nhật với một trạng thái tâm lý rất khác. Họ sống sót, nhưng không thực sự “trở lại” như trước. Trong bối cảnh này, một số người trở nên bất cần, tìm kiếm cảm giác...

KHI PHỤ NỮ KHÔNG THIẾU LỰA CHỌN LẠI CHỌN ĐÀN ÔNG CÓ VỢ: GẮN BÓ ÁM ẢNH TINH VI

  Có một số phụ nữ thường khiến xã hội bối rối khi quan sát: họ có học thức, có địa vị xã hội, có khả năng tự chủ tài chính và không thiếu lựa chọn trong tình yêu, nhưng lại chọn yêu đàn ông đã có vợ. Họ không tìm kiếm tiền bạc hay chu cấp, thậm chí nhấn mạnh...

SUGAR BABY – MANG CẤU TRÚC SANG CHẤN: NHỮNG CÔ GÁI KHÔNG BAO GIỜ THẤY ĐỦ

Hiện tượng sugar baby thường bị nhìn nhận đơn giản như một lựa chọn thực dụng hoặc lối sống hưởng thụ. Tuy nhiên, trong thực hành lâm sàng, tồn tại một nhóm sugar baby mang cấu trúc sang chấn rõ rệt – những cô gái không bao giờ cảm thấy đủ, dù được chu cấp tài chính,...

KHI ĐỨA TRẺ LỚN LÊN TRONG ÁNH NHÌN DÈ BỈU

TỰ TI, NGOẠI HÌNH VÀ DẤU ẤN TRÊN CƠ THỂ** Có những đứa trẻ không bị đánh đập, nhưng lớn lên trong những lời nhận xét lặp đi lặp lại từ cha mẹ về ngoại hình của mình: “xấu”, “mập”, “đen”, “không ưa nhìn”, “so với người khác thì kém”. Những lời nói ấy thường được ngụy...

CÀNG THƯƠNG CÀNG ĐAU – KHI TÌNH CẢM DÀNH CHO CHA MẸ ĐƯỢC HÌNH THÀNH TRONG BẠO LỰC

Ở những người lớn lên trong gia đình có bạo hành, kiểm soát hoặc bất ổn cảm xúc kéo dài, tình thương dành cho cha mẹ thường không được hình thành trong sự an toàn. Khi cha hoặc mẹ vừa là người chăm sóc, vừa là nguồn gây sợ hãi, đứa trẻ không có lựa chọn rời đi. Để tồn...

SỢ VỀ TẾT – KHI GIA ĐÌNH LÀ NƠI LƯU GIỮ SANG CHẤN

  Những ngày Tết Nguyên đán thường được nhắc đến như thời điểm sum vầy, trở về, đoàn tụ. Nhưng với không ít bạn trẻ, Tết lại là khoảng thời gian nặng nề. Không phải vì họ ghét gia đình, mà vì cơ thể họ không cảm thấy an toàn khi quay về. Dù lý trí hiểu rằng “về...

CHIA TÁCH – ÁM ẢNH – CƯỠNG CHẾ MANG TÍNH SANG CHẤN

  Chia tách (splitting) không phải là dấu hiệu của yếu kém tâm lý, mà là một cơ chế sinh tồn của hệ thần kinh khi con người phải lớn lên trong môi trường quá nguy hiểm, quá mâu thuẫn, hoặc quá xâm nhập để có thể xử lý bằng một bản ngã thống nhất. Khi người chăm...

SEX DOLL HAY ROBOT?

Sex doll và robot tình dục thường bị gộp chung trong các cuộc tranh luận như biểu tượng của sự suy đồi hay lệch lạc trong đời sống thân mật. Tuy nhiên, nếu nhìn dưới góc độ tâm lý và gắn bó, câu hỏi quan trọng không phải là “chúng có đúng hay sai”, mà là: con người...

KHI BẠN YÊU AVATAR

  Yêu một avatar không còn là điều hiếm gặp trong thế giới số. Đó có thể là một nhân vật AI, một hình đại diện được cá nhân hóa, hay một thực thể không có thân thể nhưng luôn hiện diện. Nhiều người trải nghiệm cảm xúc gắn bó sâu sắc, thậm chí đau buồn, ghen...

KHI BẠN THÂN LÀ CHATBOT

Có một khoảnh khắc rất lạ của thời đại này: khi người mà ta trò chuyện nhiều nhất, hiểu ta nhanh nhất, và ở bên ta đều đặn nhất… lại không phải là một con người. Khi “bạn thân” là chatbot, nhiều người vội vàng gọi đó là lệch lạc, trốn tránh đời thực, hay suy thoái...

TẠI SAO CƯỠNG ÉP, BẠO LỰC KHÔNG HIỆU QUẢ VỚI TRẺ

Trước hết, các biện pháp cưỡng ép dựa trên giả định sai lầm rằng trẻ “cố tình hư”, “lười”, “nghiện”, hay “chống đối”. Trong thực tế, nhiều hành vi của trẻ là chiến lược sinh tồn của hệ thần kinh khi phải đối mặt với quá tải, thiếu an toàn hoặc thiếu khả năng tự điều...

KHI GAME TRỞ THÀNH CÁCH ĐIỀU HÒA THẦN KINH Ở TRẺ ADHD VÀ TỰ KỶ

  Trẻ ADHD và Tự kỷ không “dễ hư” hay “khó bảo” hơn, mà các em đang tự tìm cách điều hòa hệ thần kinh trong một thế giới quá tải và không được thiết kế cho não của mình. Game trở thành công cụ mạnh vì nó đáp ứng rất chính xác những nhu cầu sinh học–thần kinh mà...

TỔN THƯƠNG ÂM THẦM Ở TRẺ TRƯỜNG CHUYÊN, LỚP CHỌN

Trong tưởng tượng phổ biến, trẻ học ở trường chuyên, lớp chọn thường được xem là nhóm có năng lực vượt trội, được đầu tư tốt và có nhiều cơ hội phát triển. Các em “hoạt động tốt”, đạt thành tích cao, có vẻ tự tin và kỷ luật. Chính vì vậy, những khó khăn tâm lý của...

ĐỂ TANG LIÊN TỤC CHO MỘT CÁI CHẾT CHƯA XẢY RA

  Để tang liên tục cho một cái chết chưa xảy ra là một trạng thái tâm lý – thần kinh ít được gọi tên, nhưng lại khá phổ biến ở những người lớn lên cùng cha mẹ hoặc người chăm sóc mắc bệnh mãn tính, bệnh nặng, hoặc thường xuyên nói về nỗi đau và mong muốn không...

SANG CHẤN KHI SỐNG VỚI CHA MẸ MẮC BỆNH MÃN TÍNH

  Sang chấn hiện sinh (existential trauma) không xuất phát từ một biến cố bạo lực đơn lẻ, mà hình thành khi con người phải sống lâu dài trong sự đối diện với những câu hỏi cốt lõi của tồn tại: sự sống – cái chết – ý nghĩa – sự mong manh – trách nhiệm sống. Ở...

SANG CHẤN HIỆN SINH

Sang chấn hiện sinh (existential trauma) không hình thành từ một biến cố bạo lực rõ ràng, mà phát triển khi một con người phải sống lâu dài trong sự đối diện với những câu hỏi cốt lõi của tồn tại như sự sống, cái chết, ý nghĩa và tính mong manh của đời người. Với...

HÀNH TRÌNH TRỞ THÀNH NHÀ TÂM LÝ TRỊ LIỆU

Trở thành nhà tâm lý trị liệu không phải là một danh xưng đạt được sau vài khóa học, cũng không phải là kết quả trực tiếp của một văn bằng hay một mô hình trị liệu cụ thể. Đây là một hành trình dài, nhiều tầng, đòi hỏi sự chuẩn bị nghiêm túc cả về kiến thức, kỹ năng...

PERFORMANCE ANXIETY Ở NAM GIỚI KHI QUAN HỆ: KHI CĂNG THẲNG LẤN ÁT SỰ GẦN GŨI

Performance anxiety (lo âu về khả năng tình dục) ở nam giới là một hiện tượng phổ biến hơn nhiều so với những gì xã hội thường thừa nhận. Không ít người đàn ông bước vào quan hệ tình dục với tâm thế căng thẳng, tự giám sát bản thân và sợ thất bại, thay vì cảm nhận...

SÁNG CHẤN HẬU NGOẠI TÌNH

Sang chấn hậu ngoại tình (Post-Infidelity Trauma – PIT) là trạng thái tâm lý xảy ra khi một người phát hiện bạn đời hoặc người yêu phản bội. Đây không chỉ là nỗi buồn hay thất vọng thông thường, mà là tổn thương sâu sắc chạm vào cảm giác an toàn, tin tưởng và giá trị...