ĐÊM GIAO THỪA CỦA MẸ

ĐÊM GIAO THỪA CỦA MẸ

 

23h Ba mươi Tết.

Tiếng xe ôtô thắng kịt trước cửa nhà bà cụ hàng xóm khi cả nhà tôi đang quây quần trước sân chờ bánh tét chín để cúng giao thừa. Mẹ tôi nói: “chắc thằng Hưng về, cả năm trời không thấy mặt nó”. Bà Sáu đi từ trong nhà ra, mừng rỡ và đon đả đón con trai về chơi Tết. Tôi nghe loáng thoáng tiếng bà nói: “Ăn cơm nghen con”.

Mẹ tôi bảo sáng nghe thằng Hưng điện bảo tối nay sẽ về, bà Sáu chạy qua khoe với mẹ rồi vội đi chợ cả buổi sáng để làm cơm tối. Bà vội vội vàng vàng mua hai chậu cúc cuối ngày 30 đã nở toe toét chưng trước nhà cho con nó vui. Năm ngoái khi tôi sang biếu bà cặp bánh Tét ăn tết, nhà chẳng có gì ngoài ấm trà và mấy cục kẹo thèo lèo trong câu nói buồn rũ rượi “Bày biện nhiều cũng chẳng có ai ngó”. Chân bước ra về mà lòng tôi cứ nấn ná mãi ở chiếc bàn đơn điệu ngày Tết ấy vì ánh mắt xa xăm đầy cô đơn của bà. Gió tết lay lay mái tóc bạc trắng hơn nửa ấy, lùa cay lòng đôi mắt già nua in bóng gốc mai già chẳng có lấy một nụ hoa vì chẳng có người tuốt lá hôm rằm tháng Chạp.

Ở những vùng nông thôn như quê tôi, thế hệ trẻ lớn lên hầu hết đều rời gia đình lên các thành phố lớn để học hành hoặc làm ăn. Những xóm nhìn quanh quẩn chỉ thấy người già chẳng biết tự bao giờ mà “mọc” lên nhiều dần. Mỗi đợt lễ, tết, tôi về thăm nhà, có đôi khi tôi bắt gặp nhiều gương mặt đượm buồn vì đợi chờ, mà không dám gọi cho con vì sợ chúng đều đang bận rộn hoặc chúng cũng chẳng dư dả nhiều để về. Cuộc sống thật chẳng dễ dàng gì.

Có rất nhiều ngày ba mươi như ngày hôm nay, nhiều bà mẹ không có được may mắn mỗi năm sum vầy cùng đầy đủ con cái. Những cơn gió chướng ùa về lạnh cả cái nắng lưa thưa ngoài phố, trời trở mùa, tiếng ho đêm đôi khi lại trở thành thanh âm thường trực nhất trong Tết.

Dẫu biết rằng mỗi đứa trẻ sinh ra, lớn lên, rời xa vòng tay gia đình là quy luật kiến tạo cuộc sống con người, nhưng vẫn không khỏi chạnh lòng khi nghĩ về những cái Tết thế này.

Cuộc sống cứ cuốn chúng ta đi về muôn phương ngàn hướng, mỗi người chúng ta lớn lên có gia đình nhỏ, sống với nhiều vai trò và bận rộn hơn, nhiều mối quan tâm hơn. Khoảng thời gian chúng ta dành cho ba mẹ cũng trở nên hạn hẹp dần. Có thể chúng ta không để ý đến thời gian, nhưng chắc chắn đã hơn một lần dự định gọi về nhà nhưng rồi lại bị cuốn vào công việc mà trôi tuột đi vài tháng.

Tết đến, khi niềm háo hức của tuổi trẻ, tuổi nhỏ với một cái tết náo nhiệt, ồn ào đã qua đi, có lẽ chúng ta chẳng cầu mong điều gì to tát, chỉ ước sẽ có nhiều thời gian để quay về làm đứa trẻ chẳng vương vấn phiền lo của mẹ. Một mâm cơm nhỏ, một đêm ngon giấc ở căn nhà của ba mẹ sẽ ru êm những nếp nhăn trên vầng trán, sẽ dịu đi bao khắc khoải đợi chờ.

Tết giản đơn vậy thôi là đã đủ đầy hạnh phúc.

Khi những nụ mai đầu tiên đón nắng nở vàng ươm, khi tiếng còi xe trên khắp nẻo đường kêu rát thúc giục bước chân người về, cũng là lúc có vô vàn ánh mắt đầy hi vọng ở các xóm “người già” chớp nháy long lanh…

 

Nắng chiều vàng vọt bên hiên

Mẹ đưa mắt ngóng xa xăm phía cổng

Tết đang về trong những ngày gió lộng

Có đứa con nào ghé thăm không?

 

Về đi con, mẹ làm mâm cơm nóng

Rau luộc, thịt kho món con thích còn gì

Về đi con, chẳng cần lo nghĩ

Chỉ ngồi ăn thôi mẹ gánh cả bầu trời

 

Về đi con, mẹ quặn lòng mong đợi

Đôi ba ngày chẳng lâu mấy đâu con

Về đi con, căn phòng mẹ đã dọn

Thay chiếu mền, thay gối mới thơm tho

 

Về đi con, mẹ chẳng muốn nằm co

Căn nhà trống đói hơi người lạnh lắm

Về đi con, vỗ giấc mơ nồng ấm

Tết chỉ vậy thôi mà mắt mẹ cười…

(Tết rồi, về đi con – thơ Lạc Nhiên)

LẠC NHIÊN

23h Ba mươi Tết.

Tiếng xe ôtô thắng kịt trước cửa nhà bà cụ hàng xóm khi cả nhà tôi đang quây quần trước sân chờ bánh tét chín để cúng giao thừa. Mẹ tôi nói: “chắc thằng Hưng về, cả năm trời không thấy mặt nó”. Bà Sáu đi từ trong nhà ra, mừng rỡ và đon đả đón con trai về chơi Tết. Tôi nghe loáng thoáng tiếng bà nói: “Ăn cơm nghen con”.

Mẹ tôi bảo sáng nghe thằng Hưng điện bảo tối nay sẽ về, bà Sáu chạy qua khoe với mẹ rồi vội đi chợ cả buổi sáng để làm cơm tối. Bà vội vội vàng vàng mua hai chậu cúc cuối ngày 30 đã nở toe toét chưng trước nhà cho con nó vui. Năm ngoái khi tôi sang biếu bà cặp bánh Tét ăn tết, nhà chẳng có gì ngoài ấm trà và mấy cục kẹo thèo lèo trong câu nói buồn rũ rượi “Bày biện nhiều cũng chẳng có ai ngó”. Chân bước ra về mà lòng tôi cứ nấn ná mãi ở chiếc bàn đơn điệu ngày Tết ấy vì ánh mắt xa xăm đầy cô đơn của bà. Gió tết lay lay mái tóc bạc trắng hơn nửa ấy, lùa cay lòng đôi mắt già nua in bóng gốc mai già chẳng có lấy một nụ hoa vì chẳng có người tuốt lá hôm rằm tháng Chạp.

Ở những vùng nông thôn như quê tôi, thế hệ trẻ lớn lên hầu hết đều rời gia đình lên các thành phố lớn để học hành hoặc làm ăn. Những xóm nhìn quanh quẩn chỉ thấy người già chẳng biết tự bao giờ mà “mọc” lên nhiều dần. Mỗi đợt lễ, tết, tôi về thăm nhà, có đôi khi tôi bắt gặp nhiều gương mặt đượm buồn vì đợi chờ, mà không dám gọi cho con vì sợ chúng đều đang bận rộn hoặc chúng cũng chẳng dư dả nhiều để về. Cuộc sống thật chẳng dễ dàng gì.

Có rất nhiều ngày ba mươi như ngày hôm nay, nhiều bà mẹ không có được may mắn mỗi năm sum vầy cùng đầy đủ con cái. Những cơn gió chướng ùa về lạnh cả cái nắng lưa thưa ngoài phố, trời trở mùa, tiếng ho đêm đôi khi lại trở thành thanh âm thường trực nhất trong Tết.

Dẫu biết rằng mỗi đứa trẻ sinh ra, lớn lên, rời xa vòng tay gia đình là quy luật kiến tạo cuộc sống con người, nhưng vẫn không khỏi chạnh lòng khi nghĩ về những cái Tết thế này.

Cuộc sống cứ cuốn chúng ta đi về muôn phương ngàn hướng, mỗi người chúng ta lớn lên có gia đình nhỏ, sống với nhiều vai trò và bận rộn hơn, nhiều mối quan tâm hơn. Khoảng thời gian chúng ta dành cho ba mẹ cũng trở nên hạn hẹp dần. Có thể chúng ta không để ý đến thời gian, nhưng chắc chắn đã hơn một lần dự định gọi về nhà nhưng rồi lại bị cuốn vào công việc mà trôi tuột đi vài tháng.

Tết đến, khi niềm háo hức của tuổi trẻ, tuổi nhỏ với một cái tết náo nhiệt, ồn ào đã qua đi, có lẽ chúng ta chẳng cầu mong điều gì to tát, chỉ ước sẽ có nhiều thời gian để quay về làm đứa trẻ chẳng vương vấn phiền lo của mẹ. Một mâm cơm nhỏ, một đêm ngon giấc ở căn nhà của ba mẹ sẽ ru êm những nếp nhăn trên vầng trán, sẽ dịu đi bao khắc khoải đợi chờ.

Tết giản đơn vậy thôi là đã đủ đầy hạnh phúc.

Khi những nụ mai đầu tiên đón nắng nở vàng ươm, khi tiếng còi xe trên khắp nẻo đường kêu rát thúc giục bước chân người về, cũng là lúc có vô vàn ánh mắt đầy hi vọng ở các xóm “người già” chớp nháy long lanh…

 

Nắng chiều vàng vọt bên hiên

Mẹ đưa mắt ngóng xa xăm phía cổng

Tết đang về trong những ngày gió lộng

Có đứa con nào ghé thăm không?

 

Về đi con, mẹ làm mâm cơm nóng

Rau luộc, thịt kho món con thích còn gì

Về đi con, chẳng cần lo nghĩ

Chỉ ngồi ăn thôi mẹ gánh cả bầu trời

 

Về đi con, mẹ quặn lòng mong đợi

Đôi ba ngày chẳng lâu mấy đâu con

Về đi con, căn phòng mẹ đã dọn

Thay chiếu mền, thay gối mới thơm tho

 

Về đi con, mẹ chẳng muốn nằm co

Căn nhà trống đói hơi người lạnh lắm

Về đi con, vỗ giấc mơ nồng ấm

Tết chỉ vậy thôi mà mắt mẹ cười…

(Tết rồi, về đi con – thơ Lạc Nhiên)

LẠC NHIÊN

CHÚNG TA GẮN BÓ VỚI HỆ THẦN KINH CỦA NHAU

Chúng ta thường nghĩ mình yêu ai đó vì ngoại hình, trí thông minh, kiến thức hay những điểm hấp dẫn rõ ràng. Nhưng sự thật sâu hơn là: chúng ta không gắn bó với vẻ ngoài hay thành tích. Chúng ta gắn bó với hệ thần kinh (nervous system) của nhau. Gắn bó (attachment)...

SINH VIÊN TÂM LÝ CHỌN THAM VẤN HƠN TRỊ LIỆU

Trong quá trình học và định hướng nghề nghiệp, không ít sinh viên ngành tâm lý lựa chọn theo hướng tham vấn thay vì trị liệu chuyên sâu. Đây không phải là sự “kém hơn” về chuyên môn, mà phản ánh những khác biệt về đào tạo, trách nhiệm và mức độ sẵn sàng cá nhân. Thứ...

LÝ DO MỌI NGƯỜI CHI TRẢ CHO TÂM LÝ TRỊ LIỆU

  Dù ngày càng nhiều người nói về sức khỏe tinh thần, thực tế vẫn cho thấy phần lớn mọi người ngần ngại chi trả cho tâm lý trị liệu. Điều này không đơn thuần vì tài chính, mà còn liên quan đến cách xã hội nhìn nhận giá trị của sức khỏe tâm thần. Thứ nhất, sức...

NHÀ TÂM LÝ TRỊ LIỆU KHÁC CHUYÊN GIA TÂM LÝ TRÊN TIVI

Trong thời đại truyền thông phát triển, chúng ta dễ dàng bắt gặp những “chuyên gia tâm lý” xuất hiện trên truyền hình, podcast hoặc mạng xã hội, đưa ra lời khuyên nhanh chóng cho các vấn đề tình yêu, hôn nhân, nuôi dạy con hay khủng hoảng cá nhân. Điều này vô tình tạo...

LÝ DO MỌI NGƯỜI “SỢ” GẶP NHÀ TÂM LÝ

  Rất nhiều người từng nghĩ đến việc đi trị liệu, nhưng rồi lại chần chừ, trì hoãn hoặc bỏ ý định. Nỗi sợ gặp nhà tâm lý trị liệu không phải vì họ không có vấn đề, mà thường vì họ biết mình sẽ phải chạm vào điều gì đó sâu hơn mình muốn. Trị liệu không chỉ là kể...

VÌ SAO GẶP NHÀ TÂM LÝ TRỊ LIỆU LẠI BỊ ĐAU?

  Nhiều người bước vào phòng trị liệu với một kỳ vọng rất tự nhiên: được nhẹ lòng, được thấu hiểu, được giải tỏa. Nhưng sau vài buổi, họ lại ngạc nhiên khi thấy mình buồn hơn, dễ khóc hơn, thậm chí khó chịu và bối rối hơn trước. Điều này khiến không ít người tự...

SANG CHẤN GẮN BÓ Ở NAM GIỚI

Sang chấn gắn bó ở nam giới thường khó nhận diện vì nó không luôn biểu hiện bằng nước mắt hay sự phụ thuộc rõ rệt, mà bằng im lặng, rút lui và sự tự chủ quá mức. Khi một bé trai lớn lên trong môi trường mà người chăm sóc thiếu ổn định, lạnh lùng, bạo lực hoặc vắng...

CƠ THỂ VÀ KÝ ỨC XÂM HẠI

Cơ thể không quên, ngay cả khi tâm trí cố gắng làm điều đó. Với nhiều người từng trải qua xâm hại, ký ức không chỉ tồn tại dưới dạng hình ảnh hay câu chuyện có thể kể lại, mà tồn tại như cảm giác: một cơn co thắt ở bụng, một nhịp tim đột ngột tăng nhanh, một cảm giác...

TẠI SAO CON PHẢI HIỂU CHO CHA MẸ!

“Con phải hiểu cho cha mẹ” là một câu nói quen thuộc đến mức nhiều người tin rằng đó là dấu hiệu của sự trưởng thành, bao dung và chín chắn. Tuy nhiên, trong rất nhiều trường hợp, câu nói này không xuất phát từ sự thấu hiểu thật sự, mà từ một chiến lược sinh tồn rất...

KHI BẠN “BƯỚC RA” KHỎI SANG CHẤN GẮN BÓ GIA ĐÌNH

Khi một người con gái bước ra khỏi sang chấn gắn bó gia đình, điều thay đổi đầu tiên không phải là hành vi, mà là hệ quy chiếu nội tâm về yêu thương, trung thành và giá trị bản thân. Trong các gia đình mang sang chấn gắn bó, đặc biệt là những gia đình chịu ảnh hưởng...

CHÚNG TA GẮN BÓ VỚI HỆ THẦN KINH CỦA NHAU

Chúng ta thường nghĩ mình yêu ai đó vì ngoại hình, trí thông minh, kiến thức hay những điểm hấp dẫn rõ ràng. Nhưng sự thật sâu hơn là: chúng ta không gắn bó với vẻ ngoài hay thành tích. Chúng ta gắn bó với hệ thần kinh (nervous system) của nhau. Gắn bó (attachment)...

SINH VIÊN TÂM LÝ CHỌN THAM VẤN HƠN TRỊ LIỆU

Trong quá trình học và định hướng nghề nghiệp, không ít sinh viên ngành tâm lý lựa chọn theo hướng tham vấn thay vì trị liệu chuyên sâu. Đây không phải là sự “kém hơn” về chuyên môn, mà phản ánh những khác biệt về đào tạo, trách nhiệm và mức độ sẵn sàng cá nhân. Thứ...

LÝ DO MỌI NGƯỜI CHI TRẢ CHO TÂM LÝ TRỊ LIỆU

  Dù ngày càng nhiều người nói về sức khỏe tinh thần, thực tế vẫn cho thấy phần lớn mọi người ngần ngại chi trả cho tâm lý trị liệu. Điều này không đơn thuần vì tài chính, mà còn liên quan đến cách xã hội nhìn nhận giá trị của sức khỏe tâm thần. Thứ nhất, sức...

VÌ SAO NAM GIỚI KHÔNG TÌM ĐẾN TÂM LÝ TRỊ LIỆU

Dù phải đối mặt với áp lực, tổn thương và khủng hoảng như bất kỳ ai, nam giới vẫn ít tìm đến tâm lý trị liệu hơn nữ giới ở hầu hết các quốc gia. Điều này không có nghĩa là họ ít đau khổ hơn. Ngược lại, nhiều nghiên cứu cho thấy nam giới có tỷ lệ tự tử cao hơn, nhưng...

NHÀ TÂM LÝ TRỊ LIỆU KHÁC CHUYÊN GIA TÂM LÝ TRÊN TIVI

Trong thời đại truyền thông phát triển, chúng ta dễ dàng bắt gặp những “chuyên gia tâm lý” xuất hiện trên truyền hình, podcast hoặc mạng xã hội, đưa ra lời khuyên nhanh chóng cho các vấn đề tình yêu, hôn nhân, nuôi dạy con hay khủng hoảng cá nhân. Điều này vô tình tạo...

LÝ DO MỌI NGƯỜI “SỢ” GẶP NHÀ TÂM LÝ

  Rất nhiều người từng nghĩ đến việc đi trị liệu, nhưng rồi lại chần chừ, trì hoãn hoặc bỏ ý định. Nỗi sợ gặp nhà tâm lý trị liệu không phải vì họ không có vấn đề, mà thường vì họ biết mình sẽ phải chạm vào điều gì đó sâu hơn mình muốn. Trị liệu không chỉ là kể...

TẠI SAO NAM GIỚI CẦN ĐI TRỊ LIỆU TÂM LÝ?

Trong nhiều nền văn hóa, nam giới được dạy phải mạnh mẽ, tự giải quyết vấn đề và không để lộ sự yếu đuối. Từ nhỏ, con trai thường nghe những câu như “đàn ông không được khóc”, “phải bản lĩnh lên”, hay “đừng than vãn”. Những thông điệp này vô tình tạo ra một khuôn mẫu...

TRỊ LIỆU LÀ MỘT MỐI QUAN HỆ

Nhiều người nghĩ trị liệu đơn thuần là một dịch vụ chuyên môn: gặp gỡ, trao đổi, xử lý vấn đề rồi kết thúc. Nhưng ở bản chất sâu hơn, trị liệu là một mối quan hệ – một mối quan hệ có cấu trúc, có ranh giới rõ ràng, nhưng vẫn là một không gian gắn bó. Trong không gian...

VÌ SAO GẶP NHÀ TÂM LÝ TRỊ LIỆU LẠI BỊ ĐAU?

  Nhiều người bước vào phòng trị liệu với một kỳ vọng rất tự nhiên: được nhẹ lòng, được thấu hiểu, được giải tỏa. Nhưng sau vài buổi, họ lại ngạc nhiên khi thấy mình buồn hơn, dễ khóc hơn, thậm chí khó chịu và bối rối hơn trước. Điều này khiến không ít người tự...

SANG CHẤN GẮN BÓ Ở NAM GIỚI

Sang chấn gắn bó ở nam giới thường khó nhận diện vì nó không luôn biểu hiện bằng nước mắt hay sự phụ thuộc rõ rệt, mà bằng im lặng, rút lui và sự tự chủ quá mức. Khi một bé trai lớn lên trong môi trường mà người chăm sóc thiếu ổn định, lạnh lùng, bạo lực hoặc vắng...

CƠ THỂ VÀ KÝ ỨC XÂM HẠI

Cơ thể không quên, ngay cả khi tâm trí cố gắng làm điều đó. Với nhiều người từng trải qua xâm hại, ký ức không chỉ tồn tại dưới dạng hình ảnh hay câu chuyện có thể kể lại, mà tồn tại như cảm giác: một cơn co thắt ở bụng, một nhịp tim đột ngột tăng nhanh, một cảm giác...

TẠI SAO CON PHẢI HIỂU CHO CHA MẸ!

“Con phải hiểu cho cha mẹ” là một câu nói quen thuộc đến mức nhiều người tin rằng đó là dấu hiệu của sự trưởng thành, bao dung và chín chắn. Tuy nhiên, trong rất nhiều trường hợp, câu nói này không xuất phát từ sự thấu hiểu thật sự, mà từ một chiến lược sinh tồn rất...

MOURNING – TIẾC THƯƠNG CHO CHA MẸ VẮNG MẶT

Mourning – tiếc thương cho cha mẹ không phải là tiếc thương vì họ đã qua đời, mà là tiếc thương cho những gì họ đã không thể, không sẵn sàng hoặc không đủ khả năng trao cho con khi còn sống. Đó là nỗi đau của một đứa trẻ từng mong chờ sự bảo vệ, nhất quán và an toàn...

KHI BẠN “BƯỚC RA” KHỎI SANG CHẤN GẮN BÓ GIA ĐÌNH

Khi một người con gái bước ra khỏi sang chấn gắn bó gia đình, điều thay đổi đầu tiên không phải là hành vi, mà là hệ quy chiếu nội tâm về yêu thương, trung thành và giá trị bản thân. Trong các gia đình mang sang chấn gắn bó, đặc biệt là những gia đình chịu ảnh hưởng...

KHI BẠN GHÉT CHÍNH CƠ THỂ MÌNH

  Những đứa trẻ lớn lên trong gia đình miệt thị hình thể không chỉ bị tổn thương bởi lời nói, mà bởi cách cơ thể chúng bị gắn với giá trị yêu thương ngay từ rất sớm. Khi một đứa trẻ liên tục nghe rằng mình “béo”, “xấu”, “đen”, “thô”, “không ra gì”, hoặc bị so...

EMDR – TRONG TRỊ LIỆU TỔN THƯƠNG GẮN BÓ

EMDR (Eye Movement Desensitization and Reprocessing) - Liệu pháp giải mẫn cảm và tái xử lý bằng chuyển động mắt - ngày càng được ứng dụng rộng rãi trong trị liệu sang chấn, đặc biệt hiệu quả với tổn thương gắn bó – những sang chấn hình thành trong các mối quan hệ gần...

EMDR TRONG TRỊ LIỆU SANG CHẤN PHỨC HỢP

  Sang chấn phức hợp (Complex Trauma, C-PTSD) không hình thành từ một sự kiện đơn lẻ, mà từ những trải nghiệm đau đớn lặp đi lặp lại, kéo dài và xảy ra trong các mối quan hệ quan trọng, đặc biệt là trong thời thơ ấu. Đó có thể là bị bỏ rơi về mặt cảm xúc, bị kiểm...

KHI CON GÁI BỊ CHA PHẢN BỘI

Với nhiều người con gái, người cha không chỉ là một nhân vật gia đình, mà còn là hình ảnh đầu tiên về sự bảo vệ, công bằng và giá trị của bản thân trong thế giới bên ngoài. Khi sự bảo vệ ấy bị rút lại, bị phủ nhận hoặc bị phản bội, nỗi đau để lại không ồn ào nhưng sâu...

NHỮNG CÔ CON GÁI KHÔNG ĐƯỢC MẸ BẢO VỆ

Một trong những nỗi đau sâu sắc nhưng ít được gọi tên nhất của phụ nữ là trải nghiệm không được mẹ bảo vệ. Đây không phải là nỗi đau đến từ việc thiếu tình thương rõ ràng, mà thường đến từ một nghịch lý: người mẹ vẫn ở đó, vẫn chăm lo, vẫn hy sinh, nhưng lại không...

KHI MẸ KHÔNG BÊNH VỰC CON GÁI

Trong nhiều gia đình Việt Nam, mối quan hệ mẹ – con gái mang theo một nghịch lý đau đớn: người mẹ yêu con, hy sinh vì con, nhưng lại không thể hoặc không dám bênh vực con khi con bị tổn thương. Hiện tượng này không đơn thuần là vấn đề cá nhân hay thiếu tình thương, mà...