HỌC CÁCH YÊU BẢN THÂN MÌNH

HỌC CÁCH YÊU BẢN THÂN MÌNH

  Trong cuộc sống, chúng ta thường có xu hướng hấp dẫn người mà trong suy nghĩ chúng ta luôn cho là họ xứng đáng. Điều này dẫn đến một thực tế là nếu ai cũng biết yêu chính bản thân mình thì sẽ dễ dàng hấp dẫn người biết yêu thương, tôn trọng mình. Ngược lại, một khi bạn bỏ mặc những giá trị của bản thân thì cơ hội gặp một người vô tâm là rất cao, bởi lẽ bạn đã vô tình tạo dựng một hình ảnh kém hấp dẫn cho chính bạn trong mắt người đối diện. Vì vậy, hãy yêu bản thân trước và đó cũng là cách để tất cả những vệ tinh xung quanh bạn hiểu cách yêu thương và trân quý cuộc sống của bạn. Để trả lời câu hỏi những hình ảnh trong tiềm thức hình thành từ đâu, nhà tâm lý học Alfred Adler cho rằng niềm tin được lập trình từ bên trong bộ não, chịu ảnh hưởng trực tiếp bởi quá trình nuôi dưỡng của gia đình. Trước 6 tuổi, mỗi người chúng ta được hình thành một cách kiện toàn hệ thống niềm tin cơ bản bao gồm những giá trị về đạo đức và cả những gì chúng ta mong đợi từ những mối quan hệ tình cảm gần gũi xung quanh. Cũng bởi hệ thống niềm tin được hình thành khi còn quá trẻ, mỗi chúng ta thường chịu ảnh hưởng trực tiếp hoặc gián tiếp, có khi là tin tưởng sai vấn đề, nhìn nhận sai người gây ra nhiều hậu quả nghiêm trọng, tác động tiêu cực đến đời sống tình cảm của mỗi cá nhân trong suốt cả phần đời còn lại. Chúng ta dù đã trưởng thành nhưng hoàn toàn bị chi phối hoặc có khi tuân thủ theo hệ thống niềm tin cơ bản lúc 6 tuổi. Lòng tin đó sẽ phần nào ảnh hưởng, tác động lên cách chúng ta xây dựng một mối quan hệ tình cảm; hoặc nhìn nhận về vấn đề tình dục; khả năng gần gũi và giữ khoảng cách với người bên cạnh ra sao; hoặc khi nào chúng ta sẽ thể hiện tình cảm của mình với người đối diện hay lựa chọn im lặng, rút lui vì tin rằng việc làm đó không mang lại kết quả. Một ví dụ điển hình về những trải nghiệm khi còn trẻ là nếu cha mẹ bạn là những người luôn biết dành yêu thương, tôn trọng và lo lắng cho nhau ở mọi lúc mọi nơi thì khi bạn trưởng thành, hệ thống niềm tin sẽ định hướng cho bạn tìm kiếm một mối quan hệ giống như ba mẹ bạn trước đây. Ngược lại, nếu bạn trưởng thành trong gia đình thiếu thốn về mặt tình cảm thì về sau bạn sẽ gặp rất nhiều khó khăn trong việc bộc lộ cảm xúc, thể hiện tình cảm của mình với người đối diện. Hay như khi bạn thường xuyên bị những anh chị em, người thân trong gia đình coi thường, mang những điểm yếu của bạn ra để làm trò cười, chọc ghẹo thì khi trưởng thành, bạn luôn có cảm giác tự ti, cảm thấy mình xấu xí và không hấp dẫn trong mắt người khác. Bạn sẽ mất rất nhiều thời gian để xua tan đi những hình ảnh, suy nghĩ tiêu cực đó vì nó ăn sâu vào trong chính tiềm thức. Thế nên một khi hiểu được hệ thống hình thành niềm tin, bạn hoàn toàn có khả năng thay đổi suy nghĩ và cả hành vi ứng xử trước một vấn đề xảy ra ở hiện tại. Điều đó sẽ giúp bạn đạt được những thành công nhất định trong cuộc sống, công việc và tình cảm, tránh để niềm tin trong vô thức chi phối kết quả của chúng ta. Trong những buổi thảo luận nhóm về tình dục ở phụ nữ, các nhà nghiên cứu thường nhận thấy rằng có một mẫu số chung giữa những người phụ nữ tham gia là họ rất thiếu tự tin khi nói về những chủ đề liên quan đến tình dục.  Một trong những bài học dành cho phụ nữ khi tham gia vào những buổi thảo luận trên là cách để phụ nữ tự tạo ra những khoái cảm cho bản thân. Dựa trên cơ sở là tạo ra cực khoái cho chính bản thân, đồng thời cũng sẽ giúp phụ nữ hiểu được những phản ứng trên cơ thể khi bị kích thích. Một khi hiểu về cơ thể của mình, bạn sẽ cảm thấy tự tin, yêu bản thân mình cũng như biết cách chia sẻ và tạo dựng mối quan hệ thân mật với người bạn yêu thương và mong muốn gần gũi. Ngoài ra, khi tự tin vào bản thân và hiểu về cơ thể, phụ nữ hoàn toàn có thể làm chủ được chuyện gối chăn và dễ dàng mang lại khả năng lên đỉnh tuyệt đối trong khi giao hợp. Nghe có vẻ xa rời thực tế giữa một hành động được cho là liên quan đến thể xác lại gắn với niềm tin đơn thuần, nhưng những nghiên cứu trong tâm lý học ứng dụng đã chỉ ra rằng khi phụ nữ học được cách kiểm soát và đạt được cực khoái sẽ cảm thấy tự tin hơn so với thời điểm trước đó. Dưới đây là các bài thực hành sẽ giúp bạn hiểu rõ niềm tin của bản thân. Điều quan trọng là bạn phải hiểu rằng mình đang không bị giới hạn bởi những niềm tin này. Một khi đã nhận ra và hiểu chúng, bạn sẽ có thể hành động khác biệt một cách có ý thức để thay đổi mô hình của hành vi và để đạt được các kết quả khác biệt. Bước đệm Bài tập này sẽ giúp bạn tìm ra nơi bắt nguồn của những niềm tin và biết được thành viên nào trong gia đình có thể chịu trách nhiệm cho hầu hết những ảnh hưởng tới bạn. 1. Lập danh sách 10 niềm tin vào mảnh giấy riêng và đặt chúng trên sàn nhà. Những niềm tin này phải có liên quan tới cuộc sống cá nhân của bạn, ví dụ: “Tôi có nên giữ trinh tiết cho đến khi kết hôn.” 2. Phải chiến thắng niềm tin mà bạn nghĩ mình khó có thể đạt được nhất. 3. Hãy tự hỏi mình: “Niềm tin này đến từ đâu? Có phải do một thành viên trong gia đình? Niềm tin này liên quan đến mình không? ” 4. Nhắc lại đối với 9 niềm tin khác. Quyền ưu tiên dành cho tình dục Bài tập này sẽ giúp bạn hiểu rõ thái độ của mình với vấn đề tình dục. 1. Lập danh sách 10 ý để nêu lý do tại sao tình dục là điều quan trọng đáng được ưu tiên. Những ý tưởng như thế này có thể rất nổi bật trong danh sách: giải phóng tình dục; gần gũi và thân mật; khám phá ra bản chất tình dục của riêng bạn; mất trinh; ngừng thủ dâm. 2. Hãy sắp xếp các ý đó theo thứ tự từ những khó khăn để tiến đến thành công. Bắt đầu với việc đơn giản nhất là xem xét liệu nó có phải là một ưu tiên thực tế hay là một cái gì đó bạn đã có điều kiện để tin tưởng. Nếu thấy đó là điều thực tế, thì hãy tìm cách tiếp cận có nhận thức. 3. Kiểm tra tất cả các ưu tiên kế tiếp theo cùng một cách. Xác định gia đình ảnh hưởng đến bạn như thế nào? Bài tập này sẽ giúp bạn xác định được những ảnh hưởng của gia đình. Hãy tưởng tượng rằng bạn là một ngôi sao ở giữa và các mối quan hệ là những ngôi sao bên cạnh. 1. Hãy đặt các thành viên trong gia đình và những người bạn có ảnh hưởng nhất gần với ngôi sao của bạn, còn những người có ảnh hưởng ít hơn thì đặt xa hơn. 2. Hãy suy nghĩ về những đặc điểm tính cách của những người mà bạn đã đặt gần bên và tự hỏi những người này có ảnh hưởng gì đến bạn. Khi hài lòng với bản thân và với cách nhìn nhận của mình, bạn sẽ tự nhiên thể hiện sự nhận thức đầy tự tin, thoải mái, và điều này là sẽ vô cùng hấp dẫn những người khác. MIA
  Trong cuộc sống, chúng ta thường có xu hướng hấp dẫn người mà trong suy nghĩ chúng ta luôn cho là họ xứng đáng. Điều này dẫn đến một thực tế là nếu ai cũng biết yêu chính bản thân mình thì sẽ dễ dàng hấp dẫn người biết yêu thương, tôn trọng mình. Ngược lại, một khi bạn bỏ mặc những giá trị của bản thân thì cơ hội gặp một người vô tâm là rất cao, bởi lẽ bạn đã vô tình tạo dựng một hình ảnh kém hấp dẫn cho chính bạn trong mắt người đối diện. Vì vậy, hãy yêu bản thân trước và đó cũng là cách để tất cả những vệ tinh xung quanh bạn hiểu cách yêu thương và trân quý cuộc sống của bạn. Để trả lời câu hỏi những hình ảnh trong tiềm thức hình thành từ đâu, nhà tâm lý học Alfred Adler cho rằng niềm tin được lập trình từ bên trong bộ não, chịu ảnh hưởng trực tiếp bởi quá trình nuôi dưỡng của gia đình. Trước 6 tuổi, mỗi người chúng ta được hình thành một cách kiện toàn hệ thống niềm tin cơ bản bao gồm những giá trị về đạo đức và cả những gì chúng ta mong đợi từ những mối quan hệ tình cảm gần gũi xung quanh. Cũng bởi hệ thống niềm tin được hình thành khi còn quá trẻ, mỗi chúng ta thường chịu ảnh hưởng trực tiếp hoặc gián tiếp, có khi là tin tưởng sai vấn đề, nhìn nhận sai người gây ra nhiều hậu quả nghiêm trọng, tác động tiêu cực đến đời sống tình cảm của mỗi cá nhân trong suốt cả phần đời còn lại. Chúng ta dù đã trưởng thành nhưng hoàn toàn bị chi phối hoặc có khi tuân thủ theo hệ thống niềm tin cơ bản lúc 6 tuổi. Lòng tin đó sẽ phần nào ảnh hưởng, tác động lên cách chúng ta xây dựng một mối quan hệ tình cảm; hoặc nhìn nhận về vấn đề tình dục; khả năng gần gũi và giữ khoảng cách với người bên cạnh ra sao; hoặc khi nào chúng ta sẽ thể hiện tình cảm của mình với người đối diện hay lựa chọn im lặng, rút lui vì tin rằng việc làm đó không mang lại kết quả. Một ví dụ điển hình về những trải nghiệm khi còn trẻ là nếu cha mẹ bạn là những người luôn biết dành yêu thương, tôn trọng và lo lắng cho nhau ở mọi lúc mọi nơi thì khi bạn trưởng thành, hệ thống niềm tin sẽ định hướng cho bạn tìm kiếm một mối quan hệ giống như ba mẹ bạn trước đây. Ngược lại, nếu bạn trưởng thành trong gia đình thiếu thốn về mặt tình cảm thì về sau bạn sẽ gặp rất nhiều khó khăn trong việc bộc lộ cảm xúc, thể hiện tình cảm của mình với người đối diện. Hay như khi bạn thường xuyên bị những anh chị em, người thân trong gia đình coi thường, mang những điểm yếu của bạn ra để làm trò cười, chọc ghẹo thì khi trưởng thành, bạn luôn có cảm giác tự ti, cảm thấy mình xấu xí và không hấp dẫn trong mắt người khác. Bạn sẽ mất rất nhiều thời gian để xua tan đi những hình ảnh, suy nghĩ tiêu cực đó vì nó ăn sâu vào trong chính tiềm thức. Thế nên một khi hiểu được hệ thống hình thành niềm tin, bạn hoàn toàn có khả năng thay đổi suy nghĩ và cả hành vi ứng xử trước một vấn đề xảy ra ở hiện tại. Điều đó sẽ giúp bạn đạt được những thành công nhất định trong cuộc sống, công việc và tình cảm, tránh để niềm tin trong vô thức chi phối kết quả của chúng ta. Trong những buổi thảo luận nhóm về tình dục ở phụ nữ, các nhà nghiên cứu thường nhận thấy rằng có một mẫu số chung giữa những người phụ nữ tham gia là họ rất thiếu tự tin khi nói về những chủ đề liên quan đến tình dục.  Một trong những bài học dành cho phụ nữ khi tham gia vào những buổi thảo luận trên là cách để phụ nữ tự tạo ra những khoái cảm cho bản thân. Dựa trên cơ sở là tạo ra cực khoái cho chính bản thân, đồng thời cũng sẽ giúp phụ nữ hiểu được những phản ứng trên cơ thể khi bị kích thích. Một khi hiểu về cơ thể của mình, bạn sẽ cảm thấy tự tin, yêu bản thân mình cũng như biết cách chia sẻ và tạo dựng mối quan hệ thân mật với người bạn yêu thương và mong muốn gần gũi. Ngoài ra, khi tự tin vào bản thân và hiểu về cơ thể, phụ nữ hoàn toàn có thể làm chủ được chuyện gối chăn và dễ dàng mang lại khả năng lên đỉnh tuyệt đối trong khi giao hợp. Nghe có vẻ xa rời thực tế giữa một hành động được cho là liên quan đến thể xác lại gắn với niềm tin đơn thuần, nhưng những nghiên cứu trong tâm lý học ứng dụng đã chỉ ra rằng khi phụ nữ học được cách kiểm soát và đạt được cực khoái sẽ cảm thấy tự tin hơn so với thời điểm trước đó. Dưới đây là các bài thực hành sẽ giúp bạn hiểu rõ niềm tin của bản thân. Điều quan trọng là bạn phải hiểu rằng mình đang không bị giới hạn bởi những niềm tin này. Một khi đã nhận ra và hiểu chúng, bạn sẽ có thể hành động khác biệt một cách có ý thức để thay đổi mô hình của hành vi và để đạt được các kết quả khác biệt. Bước đệm Bài tập này sẽ giúp bạn tìm ra nơi bắt nguồn của những niềm tin và biết được thành viên nào trong gia đình có thể chịu trách nhiệm cho hầu hết những ảnh hưởng tới bạn. 1. Lập danh sách 10 niềm tin vào mảnh giấy riêng và đặt chúng trên sàn nhà. Những niềm tin này phải có liên quan tới cuộc sống cá nhân của bạn, ví dụ: “Tôi có nên giữ trinh tiết cho đến khi kết hôn.” 2. Phải chiến thắng niềm tin mà bạn nghĩ mình khó có thể đạt được nhất. 3. Hãy tự hỏi mình: “Niềm tin này đến từ đâu? Có phải do một thành viên trong gia đình? Niềm tin này liên quan đến mình không? ” 4. Nhắc lại đối với 9 niềm tin khác. Quyền ưu tiên dành cho tình dục Bài tập này sẽ giúp bạn hiểu rõ thái độ của mình với vấn đề tình dục. 1. Lập danh sách 10 ý để nêu lý do tại sao tình dục là điều quan trọng đáng được ưu tiên. Những ý tưởng như thế này có thể rất nổi bật trong danh sách: giải phóng tình dục; gần gũi và thân mật; khám phá ra bản chất tình dục của riêng bạn; mất trinh; ngừng thủ dâm. 2. Hãy sắp xếp các ý đó theo thứ tự từ những khó khăn để tiến đến thành công. Bắt đầu với việc đơn giản nhất là xem xét liệu nó có phải là một ưu tiên thực tế hay là một cái gì đó bạn đã có điều kiện để tin tưởng. Nếu thấy đó là điều thực tế, thì hãy tìm cách tiếp cận có nhận thức. 3. Kiểm tra tất cả các ưu tiên kế tiếp theo cùng một cách. Xác định gia đình ảnh hưởng đến bạn như thế nào? Bài tập này sẽ giúp bạn xác định được những ảnh hưởng của gia đình. Hãy tưởng tượng rằng bạn là một ngôi sao ở giữa và các mối quan hệ là những ngôi sao bên cạnh. 1. Hãy đặt các thành viên trong gia đình và những người bạn có ảnh hưởng nhất gần với ngôi sao của bạn, còn những người có ảnh hưởng ít hơn thì đặt xa hơn. 2. Hãy suy nghĩ về những đặc điểm tính cách của những người mà bạn đã đặt gần bên và tự hỏi những người này có ảnh hưởng gì đến bạn. Khi hài lòng với bản thân và với cách nhìn nhận của mình, bạn sẽ tự nhiên thể hiện sự nhận thức đầy tự tin, thoải mái, và điều này là sẽ vô cùng hấp dẫn những người khác. MIA

EMDR TRONG TRỊ LIỆU SANG CHẤN PHỨC HỢP

  Sang chấn phức hợp (Complex Trauma, C-PTSD) không hình thành từ một sự kiện đơn lẻ, mà từ những trải nghiệm đau đớn lặp đi lặp lại, kéo dài và xảy ra trong các mối quan hệ quan trọng, đặc biệt là trong thời thơ ấu. Đó có thể là bị bỏ rơi về mặt cảm xúc, bị kiểm...

KHI CON GÁI BỊ CHA PHẢN BỘI

Với nhiều người con gái, người cha không chỉ là một nhân vật gia đình, mà còn là hình ảnh đầu tiên về sự bảo vệ, công bằng và giá trị của bản thân trong thế giới bên ngoài. Khi sự bảo vệ ấy bị rút lại, bị phủ nhận hoặc bị phản bội, nỗi đau để lại không ồn ào nhưng sâu...

NHỮNG CÔ CON GÁI KHÔNG ĐƯỢC MẸ BẢO VỆ

Một trong những nỗi đau sâu sắc nhưng ít được gọi tên nhất của phụ nữ là trải nghiệm không được mẹ bảo vệ. Đây không phải là nỗi đau đến từ việc thiếu tình thương rõ ràng, mà thường đến từ một nghịch lý: người mẹ vẫn ở đó, vẫn chăm lo, vẫn hy sinh, nhưng lại không...

KHI MẸ KHÔNG BÊNH VỰC CON GÁI

Trong nhiều gia đình Việt Nam, mối quan hệ mẹ – con gái mang theo một nghịch lý đau đớn: người mẹ yêu con, hy sinh vì con, nhưng lại không thể hoặc không dám bênh vực con khi con bị tổn thương. Hiện tượng này không đơn thuần là vấn đề cá nhân hay thiếu tình thương, mà...

KHI NỖI ĐAU ĐƯỢC GIỮ KÍN, CƠ THỂ NÓI THAY

  Không phải mọi sang chấn hay đau đớn đều được kể bằng lời. Trên thực tế, nhiều sang chấn – đặc biệt là sang chấn phát triển, sang chấn gắn bó và những trải nghiệm gắn liền với xấu hổ hoặc bất lực – thường được giữ kín, không phải vì cá nhân “không muốn nói”, mà...

CHỮA LÀNH BẰNG ĐẦU, CHƯA CHẠM TỚI THÂN

  “Chữa lành bằng đầu, chưa chạm tới thân” là hiện tượng phổ biến ở những người có nền sang chấn, đặc biệt là sang chấn gắn bó hoặc C-PTSD, đồng thời có xu hướng đọc nhiều sách tâm lý, liệu pháp và tự học chữa lành. Ở đây, kiến thức không chỉ đóng vai trò học...

NGHIỆN YÊU – SỰ ĐÁNH MẤT CHÍNH MÌNH

Nghiện yêu thường bị hiểu nhầm như sự yếu đuối cảm xúc, phụ thuộc tình cảm hay thiếu ranh giới cá nhân. Tuy nhiên, dưới góc nhìn sang chấn gắn bó và C-PTSD, nghiện yêu có thể được xem là một hành vi nghiện mang tính quan hệ, nơi đối tượng yêu trở thành nguồn điều hòa...

HÀNH VI NGHIỆN VÀ SANG CHẤN GẮN BÓ

  Hành vi nghiện thường được nhìn nhận như một vấn đề kiểm soát xung động hoặc lệ thuộc sinh hóa, tuy nhiên trong nhiều trường hợp lâm sàng, nghiện là biểu hiện của sang chấn gắn bó chưa được giải quyết. Khi các mối quan hệ gắn bó sớm không đủ an toàn, nhất quán...

NỖI SỢ KHI BẢN THÂN MÌNH HẠNH PHÚC

Có một nỗi sợ rất âm thầm nhưng dai dẳng: nỗi sợ khi bản thân mình hạnh phúc. Không phải vì hạnh phúc là điều xấu, mà vì với nhiều người, hạnh phúc đi kèm cảm giác tội lỗi. Họ lớn lên trong những hoàn cảnh mà nỗi đau của người thân hiện diện quá rõ ràng: một người ông...

PHÍA SAU MỘT “NỮ CƯỜNG NHÂN”… LÀ MỘT NGƯỜI ĐÀN ÔNG KÉM NĂNG LỰC, KHÔNG HIỆN DIỆN

Hình ảnh “nữ cường nhân” thường được ca ngợi như biểu tượng của bản lĩnh, tự lập và chịu trách nhiệm. Tuy nhiên, trong nhiều bối cảnh gia đình và quan hệ, phía sau sự mạnh mẽ ấy lại là một khoảng trống: một người đàn ông kém năng lực, không hiện diện, hoặc không đảm...

NGƯỜI TRỞ VỀ TỪ CÕI CHẾT: NHỮNG THAY ĐỔI TÂM LÝ SAU TRẢI NGHIỆM CẬN TỬ

Những người từng trải qua trải nghiệm cận tử hiếm khi quay trở lại cuộc sống với cùng một cấu trúc tâm lý như trước. Dù nguyên nhân là tai nạn, bệnh nặng hay một khủng hoảng sinh tồn nghiêm trọng, việc đối diện trực tiếp với ranh giới sống – chết tạo ra một sự tái tổ...

TẠI SAO NGƯỜI BỊ SO SÁNH THỜI THƠ ẤU DỄ YÊU TRONG BẤT AN

Những người lớn lên trong môi trường thường xuyên bị so sánh — với anh chị em, với người khác, hoặc với những chuẩn mực ngầm về “đứa trẻ tốt hơn” — rất dễ mang theo một kiểu yêu đầy bất an khi trưởng thành. Bất an này không phải do họ thiếu khả năng yêu, mà vì hệ...

YÊU AI CŨNG KHÔNG BAO GIỜ THẤY ĐỦ

Với nhiều người, cảm giác “mình không đủ, mình thua kém người khác” không xuất hiện một cách ngẫu nhiên trong các mối quan hệ trưởng thành. Nó thường bắt nguồn từ những trải nghiệm rất sớm, khi họ lớn lên trong môi trường bị so sánh — với anh chị em trong gia đình,...

SAU KHI RỜI NGƯỜI ÁI KỶ, VÌ SAO VẪN NHỚ VÀ QUAY LẠI

Việc rời khỏi một mối quan hệ mang tính ái kỷ không đồng nghĩa với việc cảm xúc chấm dứt. Trên thực tế, nhiều người trải nghiệm một nghịch lý đau đớn: dù đã rời đi vì bị tổn thương, họ vẫn nhớ, vẫn khao khát và đôi khi quay lại. Hiện tượng này không phản ánh sự yếu...

VÌ SAO NGƯỜI BỊ ÁI KỶ THU HÚT VÀ KHÓ RỜI ĐI

Những người ở lại lâu trong các mối quan hệ mang tính ái kỷ thường không phải vì họ “yếu đuối”, “thiếu hiểu biết” hay “mù quáng vì tình”. Ngược lại, rất nhiều người trong số họ nhạy cảm, có khả năng đồng cảm cao và quen chịu trách nhiệm cảm xúc từ sớm. Chính những đặc...

NGƯỜI ÁI KỶ CHỈ RỜI KHỎI BẠN KHI BẠN KHÔNG CÒN KHẢ NĂNG LỢI DỤNG

Trong các mối quan hệ mang tính ái kỷ cao, sự rời đi hiếm khi xảy ra vì hết tình cảm hay vì xung đột không thể giải quyết. Thay vào đó, sự đứt gãy thường xuất hiện khi đối phương không còn đáp ứng được chức năng điều tiết, nâng đỡ hoặc phục vụ cho nhu cầu tâm lý của...

KHI PHỤ NỮ DỊ TÍNH YÊU PHỤ NỮ ĐỒNG TÍNH

Trong thực hành lâm sàng, mối quan hệ giữa một phụ nữ dị tính và một phụ nữ đồng tính thường mang theo những động lực tâm lý phức tạp, không thể hiểu đơn giản như sự “lệch pha xu hướng tính dục”. Nhiều trường hợp cho thấy đây là những mối quan hệ được hình thành trong...

CẢM GIÁC “MÌNH KHÔNG ĐỦ”

Cảm giác “mình không đủ” không chỉ là một suy nghĩ thoáng qua về năng lực hay giá trị bản thân. Trong nhiều trường hợp, đó là một trạng thái tồn tại dai dẳng, ăn sâu vào cách cá nhân cảm nhận chính mình và thế giới xung quanh. Người mang cảm giác này có thể liên tục...

“MÌNH KHÔNG TIN CÓ NGƯỜI THẬT SỰ THƯƠNG MÌNH”

Trong thực hành lâm sàng, niềm tin “mình không tin có người thật sự thương mình” thường không xuất hiện như một suy nghĩ bề mặt, mà như một kết luận rất sâu được hình thành từ những trải nghiệm gắn bó sớm. Đây không đơn thuần là sự bi quan hay thiếu tự tin, mà là một...

NHỮNG NGƯỜI “GAY” HOÀN HẢO ĐẾN ĐAU LÒNG…

Có một kiểu hoàn hảo rất quen thuộc ở nhiều người gay: hoàn hảo đến mức không cho phép mình được thiếu, được yếu, được sai. Họ chăm chút ngoại hình, kỷ luật cơ thể, để ý từng chi tiết nhỏ trong cách ăn mặc, làm việc, giao tiếp và yêu đương. Từ bên ngoài, họ trông thu...

EMDR TRONG TRỊ LIỆU SANG CHẤN PHỨC HỢP

  Sang chấn phức hợp (Complex Trauma, C-PTSD) không hình thành từ một sự kiện đơn lẻ, mà từ những trải nghiệm đau đớn lặp đi lặp lại, kéo dài và xảy ra trong các mối quan hệ quan trọng, đặc biệt là trong thời thơ ấu. Đó có thể là bị bỏ rơi về mặt cảm xúc, bị kiểm...

KHI CON GÁI BỊ CHA PHẢN BỘI

Với nhiều người con gái, người cha không chỉ là một nhân vật gia đình, mà còn là hình ảnh đầu tiên về sự bảo vệ, công bằng và giá trị của bản thân trong thế giới bên ngoài. Khi sự bảo vệ ấy bị rút lại, bị phủ nhận hoặc bị phản bội, nỗi đau để lại không ồn ào nhưng sâu...

NHỮNG CÔ CON GÁI KHÔNG ĐƯỢC MẸ BẢO VỆ

Một trong những nỗi đau sâu sắc nhưng ít được gọi tên nhất của phụ nữ là trải nghiệm không được mẹ bảo vệ. Đây không phải là nỗi đau đến từ việc thiếu tình thương rõ ràng, mà thường đến từ một nghịch lý: người mẹ vẫn ở đó, vẫn chăm lo, vẫn hy sinh, nhưng lại không...

KHI MẸ KHÔNG BÊNH VỰC CON GÁI

Trong nhiều gia đình Việt Nam, mối quan hệ mẹ – con gái mang theo một nghịch lý đau đớn: người mẹ yêu con, hy sinh vì con, nhưng lại không thể hoặc không dám bênh vực con khi con bị tổn thương. Hiện tượng này không đơn thuần là vấn đề cá nhân hay thiếu tình thương, mà...

KHI NỖI ĐAU ĐƯỢC GIỮ KÍN, CƠ THỂ NÓI THAY

  Không phải mọi sang chấn hay đau đớn đều được kể bằng lời. Trên thực tế, nhiều sang chấn – đặc biệt là sang chấn phát triển, sang chấn gắn bó và những trải nghiệm gắn liền với xấu hổ hoặc bất lực – thường được giữ kín, không phải vì cá nhân “không muốn nói”, mà...

CHỮA LÀNH BẰNG ĐẦU, CHƯA CHẠM TỚI THÂN

  “Chữa lành bằng đầu, chưa chạm tới thân” là hiện tượng phổ biến ở những người có nền sang chấn, đặc biệt là sang chấn gắn bó hoặc C-PTSD, đồng thời có xu hướng đọc nhiều sách tâm lý, liệu pháp và tự học chữa lành. Ở đây, kiến thức không chỉ đóng vai trò học...

NGHIỆN YÊU – SỰ ĐÁNH MẤT CHÍNH MÌNH

Nghiện yêu thường bị hiểu nhầm như sự yếu đuối cảm xúc, phụ thuộc tình cảm hay thiếu ranh giới cá nhân. Tuy nhiên, dưới góc nhìn sang chấn gắn bó và C-PTSD, nghiện yêu có thể được xem là một hành vi nghiện mang tính quan hệ, nơi đối tượng yêu trở thành nguồn điều hòa...

HÀNH VI NGHIỆN VÀ SANG CHẤN GẮN BÓ

  Hành vi nghiện thường được nhìn nhận như một vấn đề kiểm soát xung động hoặc lệ thuộc sinh hóa, tuy nhiên trong nhiều trường hợp lâm sàng, nghiện là biểu hiện của sang chấn gắn bó chưa được giải quyết. Khi các mối quan hệ gắn bó sớm không đủ an toàn, nhất quán...

RỐI LOẠN ĂN UỐNG – HÀNH VI TỰ ĐIỀU HÒA THAY THẾ

  Rối loạn ăn uống không đơn thuần là vấn đề liên quan đến thực phẩm hay hình thể, mà là một hình thức tự điều hòa thay thế (substitute self-regulation) khi cá nhân thiếu các nguồn lực điều hòa cảm xúc và thần kinh an toàn. Trong nhiều trường hợp lâm sàng, rối...

QUAN SÁT CASE LÂM SÀNG VÀ NHỮNG RỦI RO TRONG ĐÀO TẠO

Trong đào tạo tâm lý học, việc cho sinh viên quan sát ca trị liệu thường được xem là một hình thức học tập thực tế quan trọng. Tuy nhiên, khi sinh viên hệ cử nhân hoặc thạc sĩ chưa được đào tạo bài bản về sang chấn lại được ngồi nghe hoặc quan sát các case raw trauma...

NỖI SỢ KHI BẢN THÂN MÌNH HẠNH PHÚC

Có một nỗi sợ rất âm thầm nhưng dai dẳng: nỗi sợ khi bản thân mình hạnh phúc. Không phải vì hạnh phúc là điều xấu, mà vì với nhiều người, hạnh phúc đi kèm cảm giác tội lỗi. Họ lớn lên trong những hoàn cảnh mà nỗi đau của người thân hiện diện quá rõ ràng: một người ông...

PHÍA SAU MỘT “NỮ CƯỜNG NHÂN”… LÀ MỘT NGƯỜI ĐÀN ÔNG KÉM NĂNG LỰC, KHÔNG HIỆN DIỆN

Hình ảnh “nữ cường nhân” thường được ca ngợi như biểu tượng của bản lĩnh, tự lập và chịu trách nhiệm. Tuy nhiên, trong nhiều bối cảnh gia đình và quan hệ, phía sau sự mạnh mẽ ấy lại là một khoảng trống: một người đàn ông kém năng lực, không hiện diện, hoặc không đảm...

NGƯỜI TRỞ VỀ TỪ CÕI CHẾT: NHỮNG THAY ĐỔI TÂM LÝ SAU TRẢI NGHIỆM CẬN TỬ

Những người từng trải qua trải nghiệm cận tử hiếm khi quay trở lại cuộc sống với cùng một cấu trúc tâm lý như trước. Dù nguyên nhân là tai nạn, bệnh nặng hay một khủng hoảng sinh tồn nghiêm trọng, việc đối diện trực tiếp với ranh giới sống – chết tạo ra một sự tái tổ...

NHỮNG NGƯỜI HAY ĐI CỨU RỖI…

Những người hay đi cứu rỗi thường được nhìn nhận là hiền lành, tử tế, biết thương người và rất nhạy cảm với nỗi đau của người khác. Họ dễ lắng nghe, dễ đồng cảm, dễ đặt mình vào vị trí của người đối diện. Khi ai đó gặp khủng hoảng, họ là người ở lại lâu nhất; khi...

ĐỨA TRẺ ĐƯỢC DẠY PHẢI HIỀN LÀNH, PHẢI THA THỨ, PHẢI “KỆ HỌ ĐI”

Có những đứa trẻ lớn lên với những lời dạy nghe rất đúng: phải hiền lành, phải biết tha thứ, giúp người rồi sẽ nhận lại điều tốt đẹp, đừng để bụng, kệ họ đi. Những lời dạy này thường được trao đi với mong muốn con trẻ trở thành người tử tế và dễ sống. Nhưng trong...

TẠI SAO NGƯỜI BỊ SO SÁNH THỜI THƠ ẤU DỄ YÊU TRONG BẤT AN

Những người lớn lên trong môi trường thường xuyên bị so sánh — với anh chị em, với người khác, hoặc với những chuẩn mực ngầm về “đứa trẻ tốt hơn” — rất dễ mang theo một kiểu yêu đầy bất an khi trưởng thành. Bất an này không phải do họ thiếu khả năng yêu, mà vì hệ...

YÊU AI CŨNG KHÔNG BAO GIỜ THẤY ĐỦ

Với nhiều người, cảm giác “mình không đủ, mình thua kém người khác” không xuất hiện một cách ngẫu nhiên trong các mối quan hệ trưởng thành. Nó thường bắt nguồn từ những trải nghiệm rất sớm, khi họ lớn lên trong môi trường bị so sánh — với anh chị em trong gia đình,...

SAU KHI RỜI NGƯỜI ÁI KỶ, VÌ SAO VẪN NHỚ VÀ QUAY LẠI

Việc rời khỏi một mối quan hệ mang tính ái kỷ không đồng nghĩa với việc cảm xúc chấm dứt. Trên thực tế, nhiều người trải nghiệm một nghịch lý đau đớn: dù đã rời đi vì bị tổn thương, họ vẫn nhớ, vẫn khao khát và đôi khi quay lại. Hiện tượng này không phản ánh sự yếu...

VÌ SAO NGƯỜI BỊ ÁI KỶ THU HÚT VÀ KHÓ RỜI ĐI

Những người ở lại lâu trong các mối quan hệ mang tính ái kỷ thường không phải vì họ “yếu đuối”, “thiếu hiểu biết” hay “mù quáng vì tình”. Ngược lại, rất nhiều người trong số họ nhạy cảm, có khả năng đồng cảm cao và quen chịu trách nhiệm cảm xúc từ sớm. Chính những đặc...

NGƯỜI ÁI KỶ CHỈ RỜI KHỎI BẠN KHI BẠN KHÔNG CÒN KHẢ NĂNG LỢI DỤNG

Trong các mối quan hệ mang tính ái kỷ cao, sự rời đi hiếm khi xảy ra vì hết tình cảm hay vì xung đột không thể giải quyết. Thay vào đó, sự đứt gãy thường xuất hiện khi đối phương không còn đáp ứng được chức năng điều tiết, nâng đỡ hoặc phục vụ cho nhu cầu tâm lý của...