VÌ SAO PHỤ NỮ Ở LẠI VỚI NGƯỜI TỆ BẠC

VÌ SAO PHỤ NỮ Ở LẠI VỚI NGƯỜI TỆ BẠC

Có nhiều người phụ nữ, dù ngoài xã hội thành công, giỏi giang, được người khác nể trọng, nhưng trong tình yêu lại trở nên nhỏ bé, nhún nhường, thậm chí cam chịu. Họ dành hết tâm sức chăm sóc cho người đàn ông chẳng xứng đáng – thờ ơ, ích kỷ, vô tâm, thậm chí có lúc còn xúc phạm hay làm tổn thương họ. Dù vậy, họ vẫn ở lại. Họ tin rằng nếu rời đi, sẽ không còn ai yêu thương mình nữa, rằng mình phải cố gắng hơn nữa để giữ được tình yêu này. Câu chuyện này không chỉ là vấn đề của trái tim, mà còn nằm sâu trong cách bộ não và hệ thần kinh của họ đã học để sinh tồn.

Nhiều phụ nữ như vậy thường có tuổi thơ thiếu an toàn. Có thể họ từng sống trong gia đình không êm ấm, nơi tình yêu bị ràng buộc với điều kiện: “ngoan mới được thương”, “giỏi mới được công nhận”, hoặc từng chứng kiến – hay chính bản thân trải qua – sự lạnh lùng, bỏ rơi, thậm chí là bạo lực. Những trải nghiệm ấy khiến họ lớn lên với một niềm tin ngầm rằng: “Tôi không đủ tốt”, “Muốn được yêu thì phải cố gắng chịu đựng”. Những niềm tin này ăn sâu vào tiềm thức, khiến họ khó nhận ra mình xứng đáng với điều gì tốt hơn.

Bộ não con người ghi nhớ ký ức và cảm xúc từ rất sớm. Khi tình yêu gắn liền với nỗi đau, người ta dễ nhầm lẫn cảm giác bất an là… cảm giác “được yêu”. Khi người yêu tỏ ra lạnh nhạt hay giận dữ, hệ thần kinh của họ lập tức kích hoạt trạng thái lo lắng và sợ mất kết nối. Thay vì bỏ đi, họ cố làm hài lòng, cố “sửa chữa” mối quan hệ – vì trong vô thức, họ nghĩ rằng “chỉ cần mình cố thêm chút nữa, anh ấy sẽ yêu mình như mình mong”.

Điều trớ trêu là dù lý trí biết người kia tệ bạc, nhưng cảm xúc lại níu kéo. Vì bộ não và cơ thể đã quen với việc gồng mình để giữ tình yêu. Đây là phản ứng sinh tồn, chứ không phải sự yếu đuối.

Để thoát khỏi vòng lặp này, người phụ nữ không cần “mạnh mẽ hơn”, mà cần học cách phục hồi. Khi họ biết lắng nghe bản thân, cảm thấy an toàn ngay cả khi ở một mình, họ sẽ dần tin rằng mình xứng đáng với một tình yêu không cần phải đánh đổi, không cần phải chịu đựng để được yêu. Bởi vì tình yêu thật sự không khiến ta kiệt sức. Nó khiến ta cảm thấy được là chính mình.

MIA NGUYỄN

 

Có nhiều người phụ nữ, dù ngoài xã hội thành công, giỏi giang, được người khác nể trọng, nhưng trong tình yêu lại trở nên nhỏ bé, nhún nhường, thậm chí cam chịu. Họ dành hết tâm sức chăm sóc cho người đàn ông chẳng xứng đáng – thờ ơ, ích kỷ, vô tâm, thậm chí có lúc còn xúc phạm hay làm tổn thương họ. Dù vậy, họ vẫn ở lại. Họ tin rằng nếu rời đi, sẽ không còn ai yêu thương mình nữa, rằng mình phải cố gắng hơn nữa để giữ được tình yêu này. Câu chuyện này không chỉ là vấn đề của trái tim, mà còn nằm sâu trong cách bộ não và hệ thần kinh của họ đã học để sinh tồn.

Nhiều phụ nữ như vậy thường có tuổi thơ thiếu an toàn. Có thể họ từng sống trong gia đình không êm ấm, nơi tình yêu bị ràng buộc với điều kiện: “ngoan mới được thương”, “giỏi mới được công nhận”, hoặc từng chứng kiến – hay chính bản thân trải qua – sự lạnh lùng, bỏ rơi, thậm chí là bạo lực. Những trải nghiệm ấy khiến họ lớn lên với một niềm tin ngầm rằng: “Tôi không đủ tốt”, “Muốn được yêu thì phải cố gắng chịu đựng”. Những niềm tin này ăn sâu vào tiềm thức, khiến họ khó nhận ra mình xứng đáng với điều gì tốt hơn.

Bộ não con người ghi nhớ ký ức và cảm xúc từ rất sớm. Khi tình yêu gắn liền với nỗi đau, người ta dễ nhầm lẫn cảm giác bất an là… cảm giác “được yêu”. Khi người yêu tỏ ra lạnh nhạt hay giận dữ, hệ thần kinh của họ lập tức kích hoạt trạng thái lo lắng và sợ mất kết nối. Thay vì bỏ đi, họ cố làm hài lòng, cố “sửa chữa” mối quan hệ – vì trong vô thức, họ nghĩ rằng “chỉ cần mình cố thêm chút nữa, anh ấy sẽ yêu mình như mình mong”.

Điều trớ trêu là dù lý trí biết người kia tệ bạc, nhưng cảm xúc lại níu kéo. Vì bộ não và cơ thể đã quen với việc gồng mình để giữ tình yêu. Đây là phản ứng sinh tồn, chứ không phải sự yếu đuối.

Để thoát khỏi vòng lặp này, người phụ nữ không cần “mạnh mẽ hơn”, mà cần học cách phục hồi. Khi họ biết lắng nghe bản thân, cảm thấy an toàn ngay cả khi ở một mình, họ sẽ dần tin rằng mình xứng đáng với một tình yêu không cần phải đánh đổi, không cần phải chịu đựng để được yêu. Bởi vì tình yêu thật sự không khiến ta kiệt sức. Nó khiến ta cảm thấy được là chính mình.

MIA NGUYỄN

CHỮA LÀNH BẰNG ĐẦU, CHƯA CHẠM TỚI THÂN

  “Chữa lành bằng đầu, chưa chạm tới thân” là hiện tượng phổ biến ở những người có nền sang chấn, đặc biệt là sang chấn gắn bó hoặc C-PTSD, đồng thời có xu hướng đọc nhiều sách tâm lý, liệu pháp và tự học chữa lành. Ở đây, kiến thức không chỉ đóng vai trò học...

NGHIỆN YÊU – SỰ ĐÁNH MẤT CHÍNH MÌNH

Nghiện yêu thường bị hiểu nhầm như sự yếu đuối cảm xúc, phụ thuộc tình cảm hay thiếu ranh giới cá nhân. Tuy nhiên, dưới góc nhìn sang chấn gắn bó và C-PTSD, nghiện yêu có thể được xem là một hành vi nghiện mang tính quan hệ, nơi đối tượng yêu trở thành nguồn điều hòa...

HÀNH VI NGHIỆN VÀ SANG CHẤN GẮN BÓ

  Hành vi nghiện thường được nhìn nhận như một vấn đề kiểm soát xung động hoặc lệ thuộc sinh hóa, tuy nhiên trong nhiều trường hợp lâm sàng, nghiện là biểu hiện của sang chấn gắn bó chưa được giải quyết. Khi các mối quan hệ gắn bó sớm không đủ an toàn, nhất quán...

RỐI LOẠN ĂN UỐNG – HÀNH VI TỰ ĐIỀU HÒA THAY THẾ

  Rối loạn ăn uống không đơn thuần là vấn đề liên quan đến thực phẩm hay hình thể, mà là một hình thức tự điều hòa thay thế (substitute self-regulation) khi cá nhân thiếu các nguồn lực điều hòa cảm xúc và thần kinh an toàn. Trong nhiều trường hợp lâm sàng, rối...

QUAN SÁT CASE LÂM SÀNG VÀ NHỮNG RỦI RO TRONG ĐÀO TẠO

Trong đào tạo tâm lý học, việc cho sinh viên quan sát ca trị liệu thường được xem là một hình thức học tập thực tế quan trọng. Tuy nhiên, khi sinh viên hệ cử nhân hoặc thạc sĩ chưa được đào tạo bài bản về sang chấn lại được ngồi nghe hoặc quan sát các case raw trauma...

CHỮA LÀNH BẰNG ĐẦU, CHƯA CHẠM TỚI THÂN

  “Chữa lành bằng đầu, chưa chạm tới thân” là hiện tượng phổ biến ở những người có nền sang chấn, đặc biệt là sang chấn gắn bó hoặc C-PTSD, đồng thời có xu hướng đọc nhiều sách tâm lý, liệu pháp và tự học chữa lành. Ở đây, kiến thức không chỉ đóng vai trò học...

NGHIỆN YÊU – SỰ ĐÁNH MẤT CHÍNH MÌNH

Nghiện yêu thường bị hiểu nhầm như sự yếu đuối cảm xúc, phụ thuộc tình cảm hay thiếu ranh giới cá nhân. Tuy nhiên, dưới góc nhìn sang chấn gắn bó và C-PTSD, nghiện yêu có thể được xem là một hành vi nghiện mang tính quan hệ, nơi đối tượng yêu trở thành nguồn điều hòa...

HÀNH VI NGHIỆN VÀ SANG CHẤN GẮN BÓ

  Hành vi nghiện thường được nhìn nhận như một vấn đề kiểm soát xung động hoặc lệ thuộc sinh hóa, tuy nhiên trong nhiều trường hợp lâm sàng, nghiện là biểu hiện của sang chấn gắn bó chưa được giải quyết. Khi các mối quan hệ gắn bó sớm không đủ an toàn, nhất quán...

RỐI LOẠN ĂN UỐNG – HÀNH VI TỰ ĐIỀU HÒA THAY THẾ

  Rối loạn ăn uống không đơn thuần là vấn đề liên quan đến thực phẩm hay hình thể, mà là một hình thức tự điều hòa thay thế (substitute self-regulation) khi cá nhân thiếu các nguồn lực điều hòa cảm xúc và thần kinh an toàn. Trong nhiều trường hợp lâm sàng, rối...

QUAN SÁT CASE LÂM SÀNG VÀ NHỮNG RỦI RO TRONG ĐÀO TẠO

Trong đào tạo tâm lý học, việc cho sinh viên quan sát ca trị liệu thường được xem là một hình thức học tập thực tế quan trọng. Tuy nhiên, khi sinh viên hệ cử nhân hoặc thạc sĩ chưa được đào tạo bài bản về sang chấn lại được ngồi nghe hoặc quan sát các case raw trauma...

NỖI SỢ KHI BẢN THÂN MÌNH HẠNH PHÚC

Có một nỗi sợ rất âm thầm nhưng dai dẳng: nỗi sợ khi bản thân mình hạnh phúc. Không phải vì hạnh phúc là điều xấu, mà vì với nhiều người, hạnh phúc đi kèm cảm giác tội lỗi. Họ lớn lên trong những hoàn cảnh mà nỗi đau của người thân hiện diện quá rõ ràng: một người ông...

PHÍA SAU MỘT “NỮ CƯỜNG NHÂN”… LÀ MỘT NGƯỜI ĐÀN ÔNG KÉM NĂNG LỰC, KHÔNG HIỆN DIỆN

Hình ảnh “nữ cường nhân” thường được ca ngợi như biểu tượng của bản lĩnh, tự lập và chịu trách nhiệm. Tuy nhiên, trong nhiều bối cảnh gia đình và quan hệ, phía sau sự mạnh mẽ ấy lại là một khoảng trống: một người đàn ông kém năng lực, không hiện diện, hoặc không đảm...

NGƯỜI TRỞ VỀ TỪ CÕI CHẾT: NHỮNG THAY ĐỔI TÂM LÝ SAU TRẢI NGHIỆM CẬN TỬ

Những người từng trải qua trải nghiệm cận tử hiếm khi quay trở lại cuộc sống với cùng một cấu trúc tâm lý như trước. Dù nguyên nhân là tai nạn, bệnh nặng hay một khủng hoảng sinh tồn nghiêm trọng, việc đối diện trực tiếp với ranh giới sống – chết tạo ra một sự tái tổ...

NHỮNG NGƯỜI HAY ĐI CỨU RỖI…

Những người hay đi cứu rỗi thường được nhìn nhận là hiền lành, tử tế, biết thương người và rất nhạy cảm với nỗi đau của người khác. Họ dễ lắng nghe, dễ đồng cảm, dễ đặt mình vào vị trí của người đối diện. Khi ai đó gặp khủng hoảng, họ là người ở lại lâu nhất; khi...

ĐỨA TRẺ ĐƯỢC DẠY PHẢI HIỀN LÀNH, PHẢI THA THỨ, PHẢI “KỆ HỌ ĐI”

Có những đứa trẻ lớn lên với những lời dạy nghe rất đúng: phải hiền lành, phải biết tha thứ, giúp người rồi sẽ nhận lại điều tốt đẹp, đừng để bụng, kệ họ đi. Những lời dạy này thường được trao đi với mong muốn con trẻ trở thành người tử tế và dễ sống. Nhưng trong...