Trong nhiều năm, nghiện thường được nhìn nhận như một vấn đề của ý chí, đạo đức hoặc sự thiếu kiểm soát bản thân. Tuy nhiên, ngày càng nhiều nghiên cứu cho thấy rằng phía sau các hành vi nghiện thường là những tổn thương tâm lý chưa được giải quyết, những trải nghiệm sang chấn kéo dài và những cảm xúc quá sức chịu đựng mà cá nhân không biết cách xử lý theo những phương thức khác.

Đối với nhiều người, chất gây nghiện hoặc hành vi gây nghiện không đơn thuần mang lại khoái cảm. Chúng giúp làm dịu lo âu, giảm đau khổ cảm xúc, tạm thời xoa dịu cảm giác cô đơn, xấu hổ hoặc trống rỗng. Nói cách khác, nghiện thường là một giải pháp sinh tồn hơn là một vấn đề đơn thuần của sự lựa chọn.

Đây cũng là lý do vì sao nhiều người dù thực sự muốn dừng lại vẫn tiếp tục tái nghiện. Khi nguyên nhân gốc rễ của đau khổ vẫn còn đó, việc loại bỏ chất gây nghiện đôi khi khiến cá nhân phải đối diện trực tiếp với những cảm xúc mà trước đây họ luôn cố gắng tránh né.

EMDR (Eye Movement Desensitization and Reprocessing) là một phương pháp trị liệu được phát triển ban đầu để điều trị sang chấn tâm lý. Ngày nay, EMDR ngày càng được ứng dụng rộng rãi trong điều trị nghiện bởi khả năng tiếp cận và xử lý các ký ức, cảm xúc và niềm tin tiêu cực nằm bên dưới hành vi nghiện.

Trong trị liệu EMDR, mục tiêu không chỉ là giảm hành vi sử dụng chất hoặc hành vi gây nghiện. Nhà trị liệu cùng thân chủ khám phá những trải nghiệm trong quá khứ có thể đang duy trì vòng lặp nghiện, chẳng hạn như bị bỏ rơi, lạm dụng, mất mát, xấu hổ kéo dài hoặc cảm giác không đủ giá trị. Khi những ký ức này được xử lý và tích hợp tốt hơn, nhu cầu sử dụng chất gây nghiện như một cách điều hòa cảm xúc thường giảm dần.

EMDR cũng giúp làm việc với các tác nhân kích hoạt hiện tại, cảm giác thèm nhớ (craving), các tình huống nguy cơ cao và những niềm tin tiêu cực như: “Tôi vô dụng”, “Tôi không thể thay đổi”, hoặc “Tôi sẽ luôn thất bại”. Đồng thời, phương pháp này hỗ trợ thân chủ xây dựng những nguồn lực nội tại và khả năng đối phó lành mạnh hơn trước các cảm xúc khó khăn.

Điều quan trọng cần nhớ là EMDR không phải là một phương pháp “xóa bỏ ký ức” hay một giải pháp thần kỳ giúp chấm dứt nghiện chỉ sau vài buổi trị liệu. Tuy nhiên, khi nghiện được hiểu như một phản ứng thích nghi với đau khổ tâm lý, EMDR có thể trở thành một công cụ mạnh mẽ giúp thân chủ không chỉ ngừng sử dụng chất hoặc hành vi gây nghiện, mà còn chữa lành những tổn thương đã góp phần tạo nên chúng ngay từ đầu.

MIA NGUYỄN

Trong nhiều năm, nghiện thường được nhìn nhận như một vấn đề của ý chí, đạo đức hoặc sự thiếu kiểm soát bản thân. Tuy nhiên, ngày càng nhiều nghiên cứu cho thấy rằng phía sau các hành vi nghiện thường là những tổn thương tâm lý chưa được giải quyết, những trải nghiệm sang chấn kéo dài và những cảm xúc quá sức chịu đựng mà cá nhân không biết cách xử lý theo những phương thức khác.

Đối với nhiều người, chất gây nghiện hoặc hành vi gây nghiện không đơn thuần mang lại khoái cảm. Chúng giúp làm dịu lo âu, giảm đau khổ cảm xúc, tạm thời xoa dịu cảm giác cô đơn, xấu hổ hoặc trống rỗng. Nói cách khác, nghiện thường là một giải pháp sinh tồn hơn là một vấn đề đơn thuần của sự lựa chọn.

Đây cũng là lý do vì sao nhiều người dù thực sự muốn dừng lại vẫn tiếp tục tái nghiện. Khi nguyên nhân gốc rễ của đau khổ vẫn còn đó, việc loại bỏ chất gây nghiện đôi khi khiến cá nhân phải đối diện trực tiếp với những cảm xúc mà trước đây họ luôn cố gắng tránh né.

EMDR (Eye Movement Desensitization and Reprocessing) là một phương pháp trị liệu được phát triển ban đầu để điều trị sang chấn tâm lý. Ngày nay, EMDR ngày càng được ứng dụng rộng rãi trong điều trị nghiện bởi khả năng tiếp cận và xử lý các ký ức, cảm xúc và niềm tin tiêu cực nằm bên dưới hành vi nghiện.

Trong trị liệu EMDR, mục tiêu không chỉ là giảm hành vi sử dụng chất hoặc hành vi gây nghiện. Nhà trị liệu cùng thân chủ khám phá những trải nghiệm trong quá khứ có thể đang duy trì vòng lặp nghiện, chẳng hạn như bị bỏ rơi, lạm dụng, mất mát, xấu hổ kéo dài hoặc cảm giác không đủ giá trị. Khi những ký ức này được xử lý và tích hợp tốt hơn, nhu cầu sử dụng chất gây nghiện như một cách điều hòa cảm xúc thường giảm dần.

EMDR cũng giúp làm việc với các tác nhân kích hoạt hiện tại, cảm giác thèm nhớ (craving), các tình huống nguy cơ cao và những niềm tin tiêu cực như: “Tôi vô dụng”, “Tôi không thể thay đổi”, hoặc “Tôi sẽ luôn thất bại”. Đồng thời, phương pháp này hỗ trợ thân chủ xây dựng những nguồn lực nội tại và khả năng đối phó lành mạnh hơn trước các cảm xúc khó khăn.

Điều quan trọng cần nhớ là EMDR không phải là một phương pháp “xóa bỏ ký ức” hay một giải pháp thần kỳ giúp chấm dứt nghiện chỉ sau vài buổi trị liệu. Tuy nhiên, khi nghiện được hiểu như một phản ứng thích nghi với đau khổ tâm lý, EMDR có thể trở thành một công cụ mạnh mẽ giúp thân chủ không chỉ ngừng sử dụng chất hoặc hành vi gây nghiện, mà còn chữa lành những tổn thương đã góp phần tạo nên chúng ngay từ đầu.​

MIA NGUYỄN