Người có kiểu gắn bó né tránh thường không dễ nhận ra mình đang mang những tổn thương sâu sắc. Họ giỏi tự xoay xở, quen sống độc lập, thường nói “mọi thứ vẫn ổn”, và rất hiếm khi chủ động tìm kiếm sự giúp đỡ từ người khác. Thế nhưng, bên dưới vẻ bình thản ấy, là một hệ thống gắn bó từng học cách tự bảo vệ mình bằng cách… không cần ai.

Trong trị liệu, những thân chủ có kiểu gắn bó né tránh có thể xuất hiện với một phong thái khá “ổn định”. Họ kể chuyện rành mạch, thường tập trung vào các sự kiện và phân tích logic, nhưng lại ít khi nhắc đến cảm xúc. Nếu trị liệu viên không để ý, rất dễ hiểu nhầm rằng họ không gặp khó khăn gì lớn. Nhưng sự thật là, họ tránh cảm xúc – không phải vì không có cảm xúc, mà vì đã quen với việc cảm xúc không được đón nhận từ sớm.

Đối với những người này, việc bước vào trị liệu đã là một hành động dũng cảm. Nhưng họ sẽ không dễ mở lòng. Họ có thể trì hoãn việc nói về bản thân, không nhìn trực diện khi nói chuyện, hoặc giữ không khí trị liệu ở mức “an toàn” nhất có thể – không quá sâu, không quá gần. Nếu bị chất vấn cảm xúc quá sớm, họ có thể rút lui hoặc trở nên phòng vệ.

Vì vậy, trị liệu với người né tránh đòi hỏi sự kiên nhẫn, tinh tế và ổn định. Không ép họ nói ra, nhưng cũng không mặc định rằng “họ không có gì để nói”. Trị liệu viên cần tạo một không gian đủ tin cậy, nơi thân chủ có thể cảm nhận rằng sự im lặng, sự chậm rãi, và cả khoảng cách cũng được chấp nhận. Đôi khi, bước tiến lớn nhất là khi họ thử dùng một từ cảm xúc nhỏ – “thất vọng”, “hơi buồn”, “mình không chắc nữa” – và được đón nhận mà không bị soi xét.

Hành trình của người có kiểu gắn bó né tránh trong trị liệu không rầm rộ, không kịch tính, nhưng vô cùng ý nghĩa. Khi họ dần cảm thấy an toàn để cần người khác – không vì yếu đuối, mà vì xứng đáng với sự kết nối – đó là khi quá trình chữa lành thực sự bắt đầu.

​

MIA NGUYỄN

Người có kiểu gắn bó né tránh thường không dễ nhận ra mình đang mang những tổn thương sâu sắc. Họ giỏi tự xoay xở, quen sống độc lập, thường nói “mọi thứ vẫn ổn”, và rất hiếm khi chủ động tìm kiếm sự giúp đỡ từ người khác. Thế nhưng, bên dưới vẻ bình thản ấy, là một hệ thống gắn bó từng học cách tự bảo vệ mình bằng cách… không cần ai.

Trong trị liệu, những thân chủ có kiểu gắn bó né tránh có thể xuất hiện với một phong thái khá “ổn định”. Họ kể chuyện rành mạch, thường tập trung vào các sự kiện và phân tích logic, nhưng lại ít khi nhắc đến cảm xúc. Nếu trị liệu viên không để ý, rất dễ hiểu nhầm rằng họ không gặp khó khăn gì lớn. Nhưng sự thật là, họ tránh cảm xúc – không phải vì không có cảm xúc, mà vì đã quen với việc cảm xúc không được đón nhận từ sớm.

Đối với những người này, việc bước vào trị liệu đã là một hành động dũng cảm. Nhưng họ sẽ không dễ mở lòng. Họ có thể trì hoãn việc nói về bản thân, không nhìn trực diện khi nói chuyện, hoặc giữ không khí trị liệu ở mức “an toàn” nhất có thể – không quá sâu, không quá gần. Nếu bị chất vấn cảm xúc quá sớm, họ có thể rút lui hoặc trở nên phòng vệ.

Vì vậy, trị liệu với người né tránh đòi hỏi sự kiên nhẫn, tinh tế và ổn định. Không ép họ nói ra, nhưng cũng không mặc định rằng “họ không có gì để nói”. Trị liệu viên cần tạo một không gian đủ tin cậy, nơi thân chủ có thể cảm nhận rằng sự im lặng, sự chậm rãi, và cả khoảng cách cũng được chấp nhận. Đôi khi, bước tiến lớn nhất là khi họ thử dùng một từ cảm xúc nhỏ – “thất vọng”, “hơi buồn”, “mình không chắc nữa” – và được đón nhận mà không bị soi xét.

Hành trình của người có kiểu gắn bó né tránh trong trị liệu không rầm rộ, không kịch tính, nhưng vô cùng ý nghĩa. Khi họ dần cảm thấy an toàn để cần người khác – không vì yếu đuối, mà vì xứng đáng với sự kết nối – đó là khi quá trình chữa lành thực sự bắt đầu.

MIA NGUYỄN