PHÁ VỠ SỰ IM LẶNG

PHÁ VỠ SỰ IM LẶNG

“Quái thai”

“Lũ biến thái”

“Nhìn không lên được”

“Con ấy xấu quá, nhìn phát ghét”

“Quan điểm đẹp mà không đẻ được cũng bỏ đi”

Những câu nói ấy không hề xa lạ trong đối thoại hằng ngày nhưng chẳng ai biết nó gây tổn thương lớn lao đến thế nào khi người trong cuộc vô tình nghe được. Điểm chung của những lời nói vu vơ, đôi khi miệt thị gay gắt chính là lấy ngoại hình làm thước đo để chỉ trích một đối tượng. Ngày nay cùng sự phát triển của mạng xã hội, sự miệt thị được đeo vào một chiếc mặt nạ muôn màu, chỉ cần một tài khoản, một tên gọi là ai cũng có thể tung hoành, thoải mái bình luận về vẻ bề ngoài, chức năng cơ thể người khác nếu thấy bất kỳ ai không vừa mắt.

Tấn công người khác chỉ vì sự khác biệt

Những hành động, hành vi, lời nói mang tính chất kỳ thị, đả kích, có hay không có chủ đích cứ thế lặp đi lặp lại vào một cá nhân, một nhóm người nào đó. Không như bắt nạt hay tấn công thông thường, nạn nhân của những cuộc tấn công trên mạng không biết được những kẻ xúc phạm mình là ai nên phạm vi chia sẻ và ảnh hưởng rộng lớn hơn nhiều. Thường những cuộc tấn công sẽ nhằm vào những nhóm người yếu thế trong xã hội vì họ không dễ dàng tự vệ hay được luật pháp bảo vệ.

Xã hội Việt Nam ngày càng cởi mở với các nhóm người có xu hướng tính dục và bản dạng giới thiểu số. Thế nhưng, điều đó không bảo đảm họ được sống hạnh phúc. Sự thù ghét người LGBT nói chung và người chuyển giới nói riêng diễn ra rộng rãi trên các diễn đàn hay các nhóm “chat” kín hoặc công khai. Tất cả tự cho mình cái quyền được lăng mạ, sỉ nhục người khác chỉ vì người đó khác biệt.

Điển hình như câu chuyện của Lynk Lee vào đêm nhạc kỷ niệm ngày cô quay lại sân khấu âm nhạc hôm 12/06 vừa qua tại Hà Nội. Ngoài những tiếng vỗ tay, reo hò kèm những lời chúc tụng, còn một bộ phận không nhỏ những kẻ lợi dụng sự kiện của Lynk để tấn công cô một cách công khai và thô bạo.

Hơn 10.000 bình luận trên các nhóm theo dõi sự kiện trực tiếp thì có đến 80% là bàn về ngoại hình, giới tính, bộ phận sinh dục, cách làm tình, khả năng sinh đẻ, cách làm đàn bà và phần lớn những lời bình khiếm nhã nhất là từ đàn ông – những người lý ra phải đứng ra bênh vực, bảo vệ cho phụ nữ. Hay ít ra nếu không thể  nói tốt, ủng hộ thì các bạn có thể chọn cách im lặng, lướt qua đằng này họ lại hả hê bình luận, tấn công và miệt thị một cô gái chỉ vì cô ấy dám sống thật với giới tính của mình.

Hãy im lặng, chấp nhận sống mà không cần đòi hỏi sự bảo vệ

Có người còn khuyên: “Xã hội đã rất bình đẳng, không chém giết các bạn, cho phép người đồng tính, chuyển giới làm nghệ thuật, theo đuổi ước mơ của mình thì đừng đòi quyền hay lên báo chí ca thán làm gì”. Thật ra, một người trong quá trình trưởng thành việc được sống an toàn là rất cần thiết nên những người chuyển giới như Lynk không đòi thêm quyền mà họ cần xã hội, pháp luật công nhận và bảo vệ những quyền sống cơ bản trong đó có quyền được được hiện diện, kết hôn, được thay đổi hộ tịch hay đơn giản là quyền chống lại sự kỳ thị và phân biệt đối xử dựa trên cơ sở giới.

Mạng xã hội hôm qua như nổ tung sau những bài chia sẻ về câu chuyện của Lynk Lee từ những người bạn trong và ngoài cộng đồng. Điều đó cho thấy có rất nhiều người tử tế đã và đang lên án và không cho phép những hành vi nhục mạ, hay tấn công cơ thể người khác dưới bất kỳ hình thức nào.

Cộng đồng người chuyển giới và những người đồng hành đã đồng loạt thay đổi ảnh đại diện trên trang cá nhân để thể hiện sự ủng hộ. Có bạn còn chia sẻ những câu chuyện mình bị miệt thị, tấn công khi bắt đầu chẳng hành trình thay đổi ngoại hình của mình. Những nghệ sĩ có sức ảnh hưởng cũng lên tiếng bảo vệ cho Lynk và yêu cầu dừng những lời miệt thị, tấn công cơ thể đó lại. Điều đó phải bị nghiêm cấm và cần có chế tài răng đe để bảo vệ  tất cả phụ nữ yếu thế trong xã hội.

Trong rất nhiều bình luận, tôi đặc biệt nhớ một câu của bạn gái trẻ để lại “Trên giấy tờ là con trai thì người ta bình luận như vậy là đúng rồi, có được công nhận đâu mà đòi quyền lợi”. Thật, một khi người chuyển giới vẫn còn bị lề hóa trong hệ thống pháp lý tại Việt Nam thì ai sẽ bảo vệ mạng sống, nhân phẩm và hạnh phúc của họ. Cứ thế, những lời miệt thị như được chắp thêm cánh, nhắm vào những ai đi ngược lại chuẩn mực nam và nữ trong xã hội. Định kiến, thành kiến thật ra là đang phản ánh những lỗ hổng trong giáo dục, trong hệ thống pháp lý đã và đang thực thi bởi nó chỉ bảo vệ cho số đông mà không là tất cả.

Sự tử tế cuối cùng cũng thắng

Tháng 6 tháng của những cơn mưa, tháng của sự chia sẻ và tự hào của những người mang màu cờ bảy sắc. Với chủ đề năm nay “Phá Vỡ Sự Im Lặng” thì câu chuyện của Lynk Lee không còn đơn thuần là câu chuyện cá nhân mà trở thành câu chuyện truyền cảm hứng cho tất cả mọi người – dù bạn là ai, chức năng cơ thể ra sao, bản dạng giới, xu hướng tính dục nào, hay màu da, sắc tộc ra sao bạn cũng xứng đáng được bảo vệ và tôn trọng. Chúng ta không im lặng, không xấu hộ, không đau đớn khi bị ai đó vô tình hay cố tình miệt thị, tấn công trên mạng hay ngoài xã hội. Mọi người bắt đầu cùng chia sẻ,  lan tỏa những thông điệp bình đẳng, chống lại bạo lực giới không chỉ bằng lời nói mà còn bằng những hành động tốt đẹp.

Sự tử tế là khi chúng ta chấp nhận sự khác biệt của bản thân và những người bên cạnh. Không im lặng để những lời miệt thị, tấn công kia không còn cơ hội tiếp diễn với những người rất đỗi bình thường như  là bạn bè hay những người thân yêu chúng ta. Để một ngày; chẳng người đàn ông nào phải gồng mình lên vì những tiêu chuẩn “nam tính” mà xã hội áp đặt; chẳng người phụ nữ nào phải thấy mình kém cỏi chỉ vì mình đi ngược lại những mong đợi của xã hội; chẳng đứa trẻ nào phải bị bỏ rơi hay miệt thị khi nói ra mình là người đồng tính hay chuyển giới. Chẳng ai phải sống trong bóng tối bởi tất cả chúng ta xứng đáng được hiện diện, được pháp luật công nhận và bảo vệ.

MIA NGUYỄN

“Quái thai”

“Lũ biến thái”

“Nhìn không lên được”

“Con ấy xấu quá, nhìn phát ghét”

“Quan điểm đẹp mà không đẻ được cũng bỏ đi”

Những câu nói ấy không hề xa lạ trong đối thoại hằng ngày nhưng chẳng ai biết nó gây tổn thương lớn lao đến thế nào khi người trong cuộc vô tình nghe được. Điểm chung của những lời nói vu vơ, đôi khi miệt thị gay gắt chính là lấy ngoại hình làm thước đo để chỉ trích một đối tượng. Ngày nay cùng sự phát triển của mạng xã hội, sự miệt thị được đeo vào một chiếc mặt nạ muôn màu, chỉ cần một tài khoản, một tên gọi là ai cũng có thể tung hoành, thoải mái bình luận về vẻ bề ngoài, chức năng cơ thể người khác nếu thấy bất kỳ ai không vừa mắt.

Tấn công người khác chỉ vì sự khác biệt

Những hành động, hành vi, lời nói mang tính chất kỳ thị, đả kích, có hay không có chủ đích cứ thế lặp đi lặp lại vào một cá nhân, một nhóm người nào đó. Không như bắt nạt hay tấn công thông thường, nạn nhân của những cuộc tấn công trên mạng không biết được những kẻ xúc phạm mình là ai nên phạm vi chia sẻ và ảnh hưởng rộng lớn hơn nhiều. Thường những cuộc tấn công sẽ nhằm vào những nhóm người yếu thế trong xã hội vì họ không dễ dàng tự vệ hay được luật pháp bảo vệ.

Xã hội Việt Nam ngày càng cởi mở với các nhóm người có xu hướng tính dục và bản dạng giới thiểu số. Thế nhưng, điều đó không bảo đảm họ được sống hạnh phúc. Sự thù ghét người LGBT nói chung và người chuyển giới nói riêng diễn ra rộng rãi trên các diễn đàn hay các nhóm “chat” kín hoặc công khai. Tất cả tự cho mình cái quyền được lăng mạ, sỉ nhục người khác chỉ vì người đó khác biệt.

Điển hình như câu chuyện của Lynk Lee vào đêm nhạc kỷ niệm ngày cô quay lại sân khấu âm nhạc hôm 12/06 vừa qua tại Hà Nội. Ngoài những tiếng vỗ tay, reo hò kèm những lời chúc tụng, còn một bộ phận không nhỏ những kẻ lợi dụng sự kiện của Lynk để tấn công cô một cách công khai và thô bạo.

Hơn 10.000 bình luận trên các nhóm theo dõi sự kiện trực tiếp thì có đến 80% là bàn về ngoại hình, giới tính, bộ phận sinh dục, cách làm tình, khả năng sinh đẻ, cách làm đàn bà và phần lớn những lời bình khiếm nhã nhất là từ đàn ông – những người lý ra phải đứng ra bênh vực, bảo vệ cho phụ nữ. Hay ít ra nếu không thể  nói tốt, ủng hộ thì các bạn có thể chọn cách im lặng, lướt qua đằng này họ lại hả hê bình luận, tấn công và miệt thị một cô gái chỉ vì cô ấy dám sống thật với giới tính của mình.

Hãy im lặng, chấp nhận sống mà không cần đòi hỏi sự bảo vệ

Có người còn khuyên: “Xã hội đã rất bình đẳng, không chém giết các bạn, cho phép người đồng tính, chuyển giới làm nghệ thuật, theo đuổi ước mơ của mình thì đừng đòi quyền hay lên báo chí ca thán làm gì”. Thật ra, một người trong quá trình trưởng thành việc được sống an toàn là rất cần thiết nên những người chuyển giới như Lynk không đòi thêm quyền mà họ cần xã hội, pháp luật công nhận và bảo vệ những quyền sống cơ bản trong đó có quyền được được hiện diện, kết hôn, được thay đổi hộ tịch hay đơn giản là quyền chống lại sự kỳ thị và phân biệt đối xử dựa trên cơ sở giới.

Mạng xã hội hôm qua như nổ tung sau những bài chia sẻ về câu chuyện của Lynk Lee từ những người bạn trong và ngoài cộng đồng. Điều đó cho thấy có rất nhiều người tử tế đã và đang lên án và không cho phép những hành vi nhục mạ, hay tấn công cơ thể người khác dưới bất kỳ hình thức nào.

Cộng đồng người chuyển giới và những người đồng hành đã đồng loạt thay đổi ảnh đại diện trên trang cá nhân để thể hiện sự ủng hộ. Có bạn còn chia sẻ những câu chuyện mình bị miệt thị, tấn công khi bắt đầu chẳng hành trình thay đổi ngoại hình của mình. Những nghệ sĩ có sức ảnh hưởng cũng lên tiếng bảo vệ cho Lynk và yêu cầu dừng những lời miệt thị, tấn công cơ thể đó lại. Điều đó phải bị nghiêm cấm và cần có chế tài răng đe để bảo vệ  tất cả phụ nữ yếu thế trong xã hội.

Trong rất nhiều bình luận, tôi đặc biệt nhớ một câu của bạn gái trẻ để lại “Trên giấy tờ là con trai thì người ta bình luận như vậy là đúng rồi, có được công nhận đâu mà đòi quyền lợi”. Thật, một khi người chuyển giới vẫn còn bị lề hóa trong hệ thống pháp lý tại Việt Nam thì ai sẽ bảo vệ mạng sống, nhân phẩm và hạnh phúc của họ. Cứ thế, những lời miệt thị như được chắp thêm cánh, nhắm vào những ai đi ngược lại chuẩn mực nam và nữ trong xã hội. Định kiến, thành kiến thật ra là đang phản ánh những lỗ hổng trong giáo dục, trong hệ thống pháp lý đã và đang thực thi bởi nó chỉ bảo vệ cho số đông mà không là tất cả.

Sự tử tế cuối cùng cũng thắng

Tháng 6 tháng của những cơn mưa, tháng của sự chia sẻ và tự hào của những người mang màu cờ bảy sắc. Với chủ đề năm nay “Phá Vỡ Sự Im Lặng” thì câu chuyện của Lynk Lee không còn đơn thuần là câu chuyện cá nhân mà trở thành câu chuyện truyền cảm hứng cho tất cả mọi người – dù bạn là ai, chức năng cơ thể ra sao, bản dạng giới, xu hướng tính dục nào, hay màu da, sắc tộc ra sao bạn cũng xứng đáng được bảo vệ và tôn trọng. Chúng ta không im lặng, không xấu hộ, không đau đớn khi bị ai đó vô tình hay cố tình miệt thị, tấn công trên mạng hay ngoài xã hội. Mọi người bắt đầu cùng chia sẻ,  lan tỏa những thông điệp bình đẳng, chống lại bạo lực giới không chỉ bằng lời nói mà còn bằng những hành động tốt đẹp.

Sự tử tế là khi chúng ta chấp nhận sự khác biệt của bản thân và những người bên cạnh. Không im lặng để những lời miệt thị, tấn công kia không còn cơ hội tiếp diễn với những người rất đỗi bình thường như  là bạn bè hay những người thân yêu chúng ta. Để một ngày; chẳng người đàn ông nào phải gồng mình lên vì những tiêu chuẩn “nam tính” mà xã hội áp đặt; chẳng người phụ nữ nào phải thấy mình kém cỏi chỉ vì mình đi ngược lại những mong đợi của xã hội; chẳng đứa trẻ nào phải bị bỏ rơi hay miệt thị khi nói ra mình là người đồng tính hay chuyển giới. Chẳng ai phải sống trong bóng tối bởi tất cả chúng ta xứng đáng được hiện diện, được pháp luật công nhận và bảo vệ.

MIA NGUYỄN

SEXLESS MARRIAGE-HÔN NHÂN KHÔNG TÌNH DỤC

Hôn nhân không tình dục (sexless marriage) là một thực trạng không hiếm gặp nhưng thường bị im lặng hóa, đặc biệt trong các bối cảnh văn hóa nơi tình dục khó được nói đến một cách cởi mở. Về mặt lâm sàng, tình trạng này thường được hiểu là cặp đôi có tần suất quan hệ...

RỐI LOẠN ĐIỀU HÒA HỆ THẦN KINH TRONG CPTSD

Rối loạn điều hòa hệ thần kinh là một đặc điểm trung tâm trong C-PTSD (Complex Post-Traumatic Stress Disorder – Rối loạn stress sau sang chấn phức hợp), phản ánh sự tổn thương kéo dài của hệ thống phản ứng sinh tồn trước những trải nghiệm sang chấn lặp đi lặp lại, đặc...

KHI BẠN LÀM MỌI THỨ CHO NGƯỜI KHÁC NHƯNG BỎ QUÊN MÌNH

Có những người luôn ở đó cho người khác: lắng nghe, hỗ trợ, gánh vác cảm xúc và cố gắng trở thành chỗ dựa. Họ cho đi rất nhiều, nhưng khi quay về với chính mình, lại cảm thấy cạn kiệt, trống rỗng và thiếu hụt. Đây là một biểu hiện điển hình của căng thẳng do cảm nhận...

KHI NÃO BỘ XỬ LÝ NỖI ĐAU: TỪ TÂM LÝ ĐẾN THỂ LÝ

Con người thường nghĩ rằng đau thể chất và đau tâm lý là hai trải nghiệm hoàn toàn khác nhau. Tuy nhiên, dưới góc nhìn khoa học thần kinh, não bộ xử lý hai loại “đau” này theo những cơ chế rất tương đồng. Khi một người bị tổn thương cơ thể – ví dụ như bị thương hay...

NHỮNG CƠN ĐAU TÂM LÝ

Không phải mọi nỗi đau đều nhìn thấy được. Có những cơn đau không có vết thương, không chảy máu, nhưng lại âm ỉ và kéo dài trong tâm trí. Đó là những cơn đau tâm lý – khi con người trải qua mất mát, bị từ chối, bị bỏ rơi, hoặc sống trong những trải nghiệm căng thẳng...

SEXLESS MARRIAGE-HÔN NHÂN KHÔNG TÌNH DỤC

Hôn nhân không tình dục (sexless marriage) là một thực trạng không hiếm gặp nhưng thường bị im lặng hóa, đặc biệt trong các bối cảnh văn hóa nơi tình dục khó được nói đến một cách cởi mở. Về mặt lâm sàng, tình trạng này thường được hiểu là cặp đôi có tần suất quan hệ...

RỐI LOẠN ĐIỀU HÒA HỆ THẦN KINH TRONG CPTSD

Rối loạn điều hòa hệ thần kinh là một đặc điểm trung tâm trong C-PTSD (Complex Post-Traumatic Stress Disorder – Rối loạn stress sau sang chấn phức hợp), phản ánh sự tổn thương kéo dài của hệ thống phản ứng sinh tồn trước những trải nghiệm sang chấn lặp đi lặp lại, đặc...

KHI BẠN LÀM MỌI THỨ CHO NGƯỜI KHÁC NHƯNG BỎ QUÊN MÌNH

Có những người luôn ở đó cho người khác: lắng nghe, hỗ trợ, gánh vác cảm xúc và cố gắng trở thành chỗ dựa. Họ cho đi rất nhiều, nhưng khi quay về với chính mình, lại cảm thấy cạn kiệt, trống rỗng và thiếu hụt. Đây là một biểu hiện điển hình của căng thẳng do cảm nhận...

KHI NÃO BỘ XỬ LÝ NỖI ĐAU: TỪ TÂM LÝ ĐẾN THỂ LÝ

Con người thường nghĩ rằng đau thể chất và đau tâm lý là hai trải nghiệm hoàn toàn khác nhau. Tuy nhiên, dưới góc nhìn khoa học thần kinh, não bộ xử lý hai loại “đau” này theo những cơ chế rất tương đồng. Khi một người bị tổn thương cơ thể – ví dụ như bị thương hay...

NHỮNG CƠN ĐAU TÂM LÝ

Không phải mọi nỗi đau đều nhìn thấy được. Có những cơn đau không có vết thương, không chảy máu, nhưng lại âm ỉ và kéo dài trong tâm trí. Đó là những cơn đau tâm lý – khi con người trải qua mất mát, bị từ chối, bị bỏ rơi, hoặc sống trong những trải nghiệm căng thẳng...

STRESS – TRAUMA VÀ BỆNH LÝ CƠ THỂ: KHI CƠ THỂ NÓI “KHÔNG”

Có những lúc con người vẫn tiếp tục cố gắng, vẫn làm việc, vẫn gồng mình “ổn” ở bên ngoài, nhưng cơ thể thì bắt đầu lên tiếng. Những cơn đau không rõ nguyên nhân, tình trạng mệt mỏi kéo dài, rối loạn giấc ngủ, hoặc thậm chí là các bệnh lý nghiêm trọng xuất hiện. Đó có...

KHI NGƯỜI ĐÀN BÀ ĐÁNH MẤT NHỮNG GIẤC MƠ

Có những người phụ nữ từng rất nhiều mộng mơ, nhưng theo thời gian, những giấc mơ ấy dần trở nên xa xỉ. Không phải vì họ yếu đuối, mà vì họ đã đi qua quá nhiều trải nghiệm khiến họ phải ưu tiên sống sót hơn là ước mơ. Sang chấn liên thế hệ, những mất mát trong gia...

CĂNG THẲNG DO CẢM NHẬN THIẾU HỤT (SCARCITY STRESS)

Căng thẳng do cảm nhận thiếu hụt (scarcity stress) là trạng thái tâm lý khi một người liên tục cảm thấy mình không có đủ – không đủ tiền bạc, thời gian, cơ hội, hay thậm chí là tình cảm và sự công nhận. Điều quan trọng là, trạng thái này không hoàn toàn phụ thuộc vào...

NHỮNG ĐỨA CON TRAI MÃI ĐI TÌM SỰ CÔNG NHẬN

Có những người con trai lớn lên với một khoảng trống rất khó gọi tên. Họ không thiếu năng lực, không thiếu cố gắng, nhưng bên trong luôn tồn tại một cảm giác: mình chưa đủ. Và vì thế, họ bước vào cuộc sống – và cả tình yêu – với một nhu cầu âm thầm nhưng mạnh mẽ: được...

KHI ĐÀN ÔNG BỊ “HẤP DẪN” VỚI PHỤ NỮ TỔN THƯƠNG

Trong đời sống tình cảm, có một kiểu người thường xuyên bị thu hút bởi những cô gái đang đau khổ, tổn thương hoặc vừa trải qua đổ vỡ. Họ không đơn thuần yêu, mà bước vào mối quan hệ với vai trò “người cứu giúp”, “người an ủi”, thậm chí là “người đến sau để chữa lành”....