Ai trong chúng ta cũng từng trải qua căng thẳng, nhưng với nam giới, cách họ đối mặt với căng thẳng kéo dài (căng thẳng mãn tính) lại rất khác biệt — và đôi khi khá âm thầm. Thay vì nói ra cảm xúc hoặc tìm kiếm sự hỗ trợ, nhiều người đàn ông lại chọn cách im lặng và “giấu đi” những gì mình đang trải qua.

Từ nhỏ, nhiều nam giới đã được dạy rằng việc bộc lộ cảm xúc như buồn bã, sợ hãi là yếu đuối. Thế nên khi lớn lên, họ thường quen với việc kìm nén cảm xúc. Khi căng thẳng, thay vì chia sẻ, họ dễ rơi vào trạng thái mất kết nối với cảm xúc bên trong. Họ có thể thấy mình trống rỗng, không cảm nhận rõ ràng được mình đang buồn hay tức giận, chỉ biết mình không ổn, nhưng không nói ra được thành lời.

Về mặt sinh học, khi căng thẳng hoặc sang chấn xảy ra, cơ thể nam giới dễ kích hoạt phản ứng phòng vệ kiểu “chiến đấu” — dễ tức giận, dễ phản ứng mạnh — hoặc ngược lại, tê liệt cảm xúc, giống như bị “tắt nguồn” từ bên trong. Họ có thể trở nên lạnh nhạt, thờ ơ, không còn cảm thấy hứng thú với những điều trước đây mình yêu thích.

Để thoát khỏi cảm giác bất lực, mất kiểm soát đó, nhiều nam giới tìm cách hành động bốc đồng: dễ nổi nóng, gây gổ, tìm đến quan hệ tình dục xung động, lao vào rượu bia, chất kích thích, hoặc tự làm tổn thương bản thân qua những quyết định nguy hiểm. Dù những hành động này giúp họ cảm thấy mạnh mẽ hoặc bớt trống rỗng tạm thời, nhưng về lâu dài lại làm tình trạng tồi tệ hơn: cảm xúc tiêu cực nhiều thêm, mối quan hệ xung quanh bị ảnh hưởng, và cảm giác cô đơn, bất lực cứ lặp đi lặp lại.

Hiểu được cách nam giới phòng vệ trước căng thẳng mãn tính giúp chúng ta biết rằng: họ không vô cảm, không lạnh lùng, mà đơn giản là họ chưa học được cách an toàn để kết nối với cảm xúc của mình. Việc hỗ trợ họ học cách lắng nghe cơ thể chính mình, nhận diện cảm xúc và chia sẻ ra bên ngoài là điều rất quan trọng nếu muốn họ thoát khỏi vòng luẩn quẩn này.

​

MIA NGUYỄN

Ai trong chúng ta cũng từng trải qua căng thẳng, nhưng với nam giới, cách họ đối mặt với căng thẳng kéo dài (căng thẳng mãn tính) lại rất khác biệt — và đôi khi khá âm thầm. Thay vì nói ra cảm xúc hoặc tìm kiếm sự hỗ trợ, nhiều người đàn ông lại chọn cách im lặng và “giấu đi” những gì mình đang trải qua.

Từ nhỏ, nhiều nam giới đã được dạy rằng việc bộc lộ cảm xúc như buồn bã, sợ hãi là yếu đuối. Thế nên khi lớn lên, họ thường quen với việc kìm nén cảm xúc. Khi căng thẳng, thay vì chia sẻ, họ dễ rơi vào trạng thái mất kết nối với cảm xúc bên trong. Họ có thể thấy mình trống rỗng, không cảm nhận rõ ràng được mình đang buồn hay tức giận, chỉ biết mình không ổn, nhưng không nói ra được thành lời.

Về mặt sinh học, khi căng thẳng hoặc sang chấn xảy ra, cơ thể nam giới dễ kích hoạt phản ứng phòng vệ kiểu “chiến đấu” — dễ tức giận, dễ phản ứng mạnh — hoặc ngược lại, tê liệt cảm xúc, giống như bị “tắt nguồn” từ bên trong. Họ có thể trở nên lạnh nhạt, thờ ơ, không còn cảm thấy hứng thú với những điều trước đây mình yêu thích.

Để thoát khỏi cảm giác bất lực, mất kiểm soát đó, nhiều nam giới tìm cách hành động bốc đồng: dễ nổi nóng, gây gổ, tìm đến quan hệ tình dục xung động, lao vào rượu bia, chất kích thích, hoặc tự làm tổn thương bản thân qua những quyết định nguy hiểm. Dù những hành động này giúp họ cảm thấy mạnh mẽ hoặc bớt trống rỗng tạm thời, nhưng về lâu dài lại làm tình trạng tồi tệ hơn: cảm xúc tiêu cực nhiều thêm, mối quan hệ xung quanh bị ảnh hưởng, và cảm giác cô đơn, bất lực cứ lặp đi lặp lại.

Hiểu được cách nam giới phòng vệ trước căng thẳng mãn tính giúp chúng ta biết rằng: họ không vô cảm, không lạnh lùng, mà đơn giản là họ chưa học được cách an toàn để kết nối với cảm xúc của mình. Việc hỗ trợ họ học cách lắng nghe cơ thể chính mình, nhận diện cảm xúc và chia sẻ ra bên ngoài là điều rất quan trọng nếu muốn họ thoát khỏi vòng luẩn quẩn này.

​

MIA NGUYỄN