DẠY CON BẰNG NỖI SỢ

DẠY CON BẰNG NỖI SỢ

 

Tôi nhớ ngày còn bé, mỗi khi biếng ăn, quấy khóc hoặc không nghe lời, mẹ tôi thường ép buộc bằng cách kể tôi nghe về ông Kẹ – một người đàn ông xấu xí, đáng sợ, chuyên đi bắt cóc và ăn thịt những đứa trẻ không ngoan. 

Bên cạnh câu chuyện về nhân vật đáng sợ này, nhiều gia đình khác còn chọn cách dạy dỗ con cái bằng đòn roi hay những lời mắng chửi thậm tệ, cốt để cho trẻ biết sợ mà nghe lời, không khóc nhè hay làm trái ý bố mẹ nữa.

Cách dạy con bằng nỗi sợ này rất phổ biến ở các gia đình phương Đông nói chung và Việt Nam nói riêng. Nhiều người cho rằng “thương cho roi cho vọt”. Nói cách khác, chỉ có dọa nạt hoặc áp dụng biện pháp bạo lực thì trẻ mới biết sợ mà nghe lời. Từ tốn giảng giải và yêu chiều sẽ khiến trẻ trở nên lì lợm, tự mãn và bỏ lời dạy dỗ của bố mẹ ngoài tai. Điều này dần trở thành một lối suy nghĩ bảo thủ và hà khắc, được lưu truyền qua nhiều thế hệ, cho đến tận bây giờ.

Dùng nỗi sợ hãi để dạy trẻ có thể đem lại tác dụng nhất thời nhưng cũng có khả năng để lại “di chứng” không đáng có trong tâm lý non nớt của trẻ. Bố mẹ vẫn thường dọa trẻ về ông Kẹ, ông ba bị, thậm chí là người bình thường như “Nếu con không chịu ăn thì mẹ sẽ cho chú ngồi cạnh ăn”, khiến trẻ dần cảm thấy thế giới bên thật nguy hiểm và đáng sợ. Trẻ dần trở nên ù lì, ngần ngại ra khỏi nhà, không muốn tiếp xúc với người khác và thế giới bên ngoài.

Tương tự như vậy, những trận đòn roi, trách mắng có thể khiến trẻ trở nên lãnh cảm và luôn tìm cách khép mình trong thế giới riêng. Nhiều đứa trẻ dù cố gắng đến mấy nhưng vẫn không được công nhận hay khen ngợi, nhưng chỉ cần phạm một lỗi nhỏ thì sẽ bị la mắng và đánh đập dã man nên dần trở nên tự ti, mất niềm tin vào bản thân và luôn chán nản, lo âu, sợ sệt trước mọi thứ.

Nhiều nghiên cứu còn chứng minh rằng những đứa trẻ là nạn nhân của đòn roi thường có xu hướng áp dụng bạo lực lên những đối tượng yếu hơn mình như chó mèo, anh chị em, bạn bè, thậm chí là con cái của mình sau này và cho rằng đó là điều đương nhiên. Những đứa trẻ đó thường sẽ hình thành tính cách cộc cằn, hung hăng và bạo lực ngay cả khi đã trưởng thành, vì người chưa từng được yêu thương thường rất khó để có thể học cách yêu thương người khác.

Bên cạnh đó, cũng như người trưởng thành, mỗi đứa trẻ đều có tính cách và tư duy khác nhau. Giáo dục bằng cách răn đe, dọa nạt sẽ khiến trẻ sợ sệt và bó mình trong một khuôn mẫu có sẵn. Chính vì sợ làm sai, sợ bị mắng nên trẻ bị thui chột khả năng sáng tạo và trở nên phụ thuộc, chỉ biết đợi ý kiến từ bố mẹ – những người không thể chăm sóc và dìu dắt trẻ cả đời.

Chúng ta thường rất ngại dành tặng con cái mình một lời khen hay một cái ôm, nhưng chẳng hề tiếc những trận đòn roi hay đôi câu mắng nhiếc. Người lớn như chúng ta – với tuổi đời và kinh nghiệm sống dày dặn gấp mấy lần trẻ con, nhưng khi bị khiển trách hay đánh mắng thậm tệ cũng sẽ cảm thấy buồn bã và tức giận. Vậy mà chúng ta lại áp dụng chính điều đó lên những đứa trẻ còn yếu ớt và non nớt hơn mình. 

Thế giới của trẻ con có thể ngây ngô, mộng mơ và ít thực tế hơn người lớn, nhưng ở đó vẫn tồn tại lòng tự trọng và những cung bậc cảm xúc riêng. Trẻ con không phải đồ vật vô tri vô giác, trẻ con cũng là người và xứng đáng được tôn trọng.

Liệu có phải chúng ta đang dần khiến giáo dục chệch khỏi quỹ đạo nên có của nó? Dạy dỗ trẻ con là quá trình trang bị kiến thức cần thiết cho trẻ, dạy cho trẻ cách tự bảo vệ mình, giúp trẻ phân biệt đúng sai và những điều nguy hiểm cần tránh. Trẻ từ chối làm một việc vì nhận thức được đó là hành động sai trái hoặc đem lại nhiều nguy hiểm, chứ không phải là vì lo sợ sự rầy la từ người lớn. Sử dụng bạo lực để bắt ép con trẻ nhất mực tuân theo ý mình cho thấy sự bất lực trong phương pháp giáo dục của người làm cha mẹ.

Xã hội ngày càng thay đổi, trở nên hiện đại và văn minh hơn. Nhiều hủ tục và tư duy lối mòn đang dần được bãi bỏ. Chúng ta cũng cần đổi mới trong cách dạy dỗ trẻ con. Thay vì dọa nạt để bắt trẻ hoàn toàn tuân theo mình và không có khả năng phản kháng, hãy lắng nghe suy nghĩ của trẻ và kiên nhẫn giảng giải, phân tích cho trẻ. Đừng bao giờ xem thường cảm xúc hay những câu chuyện của trẻ con, vì đó có thể là nỗ lực cầu cứu của trẻ.

Dọa nạt và bắt ép không thể nuôi lớn một đứa trẻ thành một người trưởng thành toàn diện. Chúng ta nên nuôi dưỡng trẻ bằng tình yêu thương và sự thấu hiểu chứ đừng là nỗi sợ hay ám ảnh trải dài thời ấu thơ. Hãy kiên nhẫn cho con em mình cơ hội để trở thành một người khỏe mạnh và toàn diện cả về thể chất lẫn tinh thần.

CATHERINE

Tôi nhớ ngày còn bé, mỗi khi biếng ăn, quấy khóc hoặc không nghe lời, mẹ tôi thường ép buộc bằng cách kể tôi nghe về ông Kẹ – một người đàn ông xấu xí, đáng sợ, chuyên đi bắt cóc và ăn thịt những đứa trẻ không ngoan. 

Bên cạnh câu chuyện về nhân vật đáng sợ này, nhiều gia đình khác còn chọn cách dạy dỗ con cái bằng đòn roi hay những lời mắng chửi thậm tệ, cốt để cho trẻ biết sợ mà nghe lời, không khóc nhè hay làm trái ý bố mẹ nữa.

Cách dạy con bằng nỗi sợ này rất phổ biến ở các gia đình phương Đông nói chung và Việt Nam nói riêng. Nhiều người cho rằng “thương cho roi cho vọt”. Nói cách khác, chỉ có dọa nạt hoặc áp dụng biện pháp bạo lực thì trẻ mới biết sợ mà nghe lời. Từ tốn giảng giải và yêu chiều sẽ khiến trẻ trở nên lì lợm, tự mãn và bỏ lời dạy dỗ của bố mẹ ngoài tai. Điều này dần trở thành một lối suy nghĩ bảo thủ và hà khắc, được lưu truyền qua nhiều thế hệ, cho đến tận bây giờ.

Dùng nỗi sợ hãi để dạy trẻ có thể đem lại tác dụng nhất thời nhưng cũng có khả năng để lại “di chứng” không đáng có trong tâm lý non nớt của trẻ. Bố mẹ vẫn thường dọa trẻ về ông Kẹ, ông ba bị, thậm chí là người bình thường như “Nếu con không chịu ăn thì mẹ sẽ cho chú ngồi cạnh ăn”, khiến trẻ dần cảm thấy thế giới bên thật nguy hiểm và đáng sợ. Trẻ dần trở nên ù lì, ngần ngại ra khỏi nhà, không muốn tiếp xúc với người khác và thế giới bên ngoài.

Tương tự như vậy, những trận đòn roi, trách mắng có thể khiến trẻ trở nên lãnh cảm và luôn tìm cách khép mình trong thế giới riêng. Nhiều đứa trẻ dù cố gắng đến mấy nhưng vẫn không được công nhận hay khen ngợi, nhưng chỉ cần phạm một lỗi nhỏ thì sẽ bị la mắng và đánh đập dã man nên dần trở nên tự ti, mất niềm tin vào bản thân và luôn chán nản, lo âu, sợ sệt trước mọi thứ.

Nhiều nghiên cứu còn chứng minh rằng những đứa trẻ là nạn nhân của đòn roi thường có xu hướng áp dụng bạo lực lên những đối tượng yếu hơn mình như chó mèo, anh chị em, bạn bè, thậm chí là con cái của mình sau này và cho rằng đó là điều đương nhiên. Những đứa trẻ đó thường sẽ hình thành tính cách cộc cằn, hung hăng và bạo lực ngay cả khi đã trưởng thành, vì người chưa từng được yêu thương thường rất khó để có thể học cách yêu thương người khác.

Bên cạnh đó, cũng như người trưởng thành, mỗi đứa trẻ đều có tính cách và tư duy khác nhau. Giáo dục bằng cách răn đe, dọa nạt sẽ khiến trẻ sợ sệt và bó mình trong một khuôn mẫu có sẵn. Chính vì sợ làm sai, sợ bị mắng nên trẻ bị thui chột khả năng sáng tạo và trở nên phụ thuộc, chỉ biết đợi ý kiến từ bố mẹ – những người không thể chăm sóc và dìu dắt trẻ cả đời.

Chúng ta thường rất ngại dành tặng con cái mình một lời khen hay một cái ôm, nhưng chẳng hề tiếc những trận đòn roi hay đôi câu mắng nhiếc. Người lớn như chúng ta – với tuổi đời và kinh nghiệm sống dày dặn gấp mấy lần trẻ con, nhưng khi bị khiển trách hay đánh mắng thậm tệ cũng sẽ cảm thấy buồn bã và tức giận. Vậy mà chúng ta lại áp dụng chính điều đó lên những đứa trẻ còn yếu ớt và non nớt hơn mình. 

Thế giới của trẻ con có thể ngây ngô, mộng mơ và ít thực tế hơn người lớn, nhưng ở đó vẫn tồn tại lòng tự trọng và những cung bậc cảm xúc riêng. Trẻ con không phải đồ vật vô tri vô giác, trẻ con cũng là người và xứng đáng được tôn trọng.

Liệu có phải chúng ta đang dần khiến giáo dục chệch khỏi quỹ đạo nên có của nó? Dạy dỗ trẻ con là quá trình trang bị kiến thức cần thiết cho trẻ, dạy cho trẻ cách tự bảo vệ mình, giúp trẻ phân biệt đúng sai và những điều nguy hiểm cần tránh. Trẻ từ chối làm một việc vì nhận thức được đó là hành động sai trái hoặc đem lại nhiều nguy hiểm, chứ không phải là vì lo sợ sự rầy la từ người lớn. Sử dụng bạo lực để bắt ép con trẻ nhất mực tuân theo ý mình cho thấy sự bất lực trong phương pháp giáo dục của người làm cha mẹ.

Xã hội ngày càng thay đổi, trở nên hiện đại và văn minh hơn. Nhiều hủ tục và tư duy lối mòn đang dần được bãi bỏ. Chúng ta cũng cần đổi mới trong cách dạy dỗ trẻ con. Thay vì dọa nạt để bắt trẻ hoàn toàn tuân theo mình và không có khả năng phản kháng, hãy lắng nghe suy nghĩ của trẻ và kiên nhẫn giảng giải, phân tích cho trẻ. Đừng bao giờ xem thường cảm xúc hay những câu chuyện của trẻ con, vì đó có thể là nỗ lực cầu cứu của trẻ.

Dọa nạt và bắt ép không thể nuôi lớn một đứa trẻ thành một người trưởng thành toàn diện. Chúng ta nên nuôi dưỡng trẻ bằng tình yêu thương và sự thấu hiểu chứ đừng là nỗi sợ hay ám ảnh trải dài thời ấu thơ. Hãy kiên nhẫn cho con em mình cơ hội để trở thành một người khỏe mạnh và toàn diện cả về thể chất lẫn tinh thần.

CATHERINE

VĂN HÓA ĐỒNG THUẬN – TÌNH DỤC ĐỒNG THUẬN

Thế là bạn quyết định sẽ quan hệ tình dục với người mình yêu. Tuyệt vời! Nhưng làm sao để biết đối tác của mình đã sẵn sàng? Làm sao để những cảm xúc thăng hoa không rơi vào khoảnh khắc ngượng ngùng, không thoải mái? Làm sao để không ai phải chịu tổn thương chỉ vì...

NGƯỜI YÊU CŨ ĐÃ DẠY BẠN ĐIỀU GÌ?

Không  phải ai cũng may mắn để có thể cùng mối tình đầu của mình gắn bó đến lúc đầu bạc răng long. Có rất nhiều người trước khi gặp được nửa kia đích thực đã phải trải qua vô số lần đổ vỡ và ly biệt. Khi ấy, người yêu cũ không còn là hiện thân của hạnh phúc, mà là...

ĐÀN ÔNG KHÔNG PHẢI CAO THỦ GIẢI NGỐ

Một chút giận hờn, một ít ghen, đôi chút buồn và thi thoảng nhạy cảm để tình yêu thêm thi vị, và thăng trầm để đôi bên thêm bền chặt. Nhưng nếu bạn không biết kiềm chế, gia giảm những gia vị đó thì sớm muộn tình yêu sẽ có thêm chất đắng và lâu ngày sẽ trở nên nhạt...

CÁNH HOA DẦU BAY

“Sau này em thích làm gì bé?” “Dạ, đi làm kiếm tiền.” “Có tiền để làm gì nè?” “Dạ, để mua kẹo cho em con”. Giữa những cánh hoa dầu bay của một ngày tháng 5, tôi đã ngồi gặm ổ bánh mì với một cậu bé bé vé số khoảng 5 tuổi ở Hồ con rùa. Và tôi sau đó tôi không còn gặp...

SỐNG ĐƠN GIẢN ĐỂ HẠNH PHÚC

Hầu hết mọi người bận rộn đến mức cảm thấy như mình không có thời gian để đánh răng mỗi ngày. Vậy nên việc có những thay đổi lớn trong cách sống còn khó khăn hơn nữa dù biết rằng điều này là cần thiết. Đó là lý do tại sao nếu muốn có một cuộc sống lành mạnh và thoải...

ĐỪNG CHIA TAY VÌ KHÔNG HỢP

Cách đây vài hôm, tôi đọc được tin tức cặp đôi nghệ sĩ mà tôi ngưỡng mộ và yêu thích lâu bất ngờ tuyên bố li hôn. Sự đổ vỡ của hai người được giải thích bằng một lí do vô cùng quen thuộc là “không hợp”. Đây ắt hẳn cũng là lí do kinh điển của rất nhiều cặp đôi khác khi...

CẨM NANG MUA SẮM MÙA SALE

Đối với các tín đồ nghiện mua sắm, những dịp “sale ngập tràn” trong năm như ngày hội độc thân, New Year, Valentine,... chính là thiên đường để tha hồ “tung hoành”. Tuy nhiên, chưa tận hưởng niềm vui khi săn được đồ giá rẻ bao lâu, nhiều cô nàng đã phải khóc thét với...

BA CÁCH TRÁNH XUNG ĐỘT TÌNH CẢM

  Xung đột chính là thứ không thể thiếu trong cuộc sống hàng ngày. Đây là thời buổi mà thế giới không ngừng biến đổi. Những vấn đề phức tạp trong chính trị và tính chất ẩn danh của phương tiện truyền thông xã hội khiến cho các cuộc tranh luận vượt quá giới hạn...

NHỮNG CƠN GIÔNG THÁNG BẢY

Những cơn giông tháng bảy âm hung hãn lướt qua thành phố, hả hê nhìn mọi thứ đang vật vã trong gió mưa. Nó đi ngang qua các tuyến phố, từng nhánh cây to nhỏ bị bẻ gãy, thảng thốt rơi xuống đường, đè bẹp những khối sắt thép bóng bẩy đang sợ sệt di chuyển trong mớ hỗn...

EM ĐÂU CẦN BAO DUNG

  Sớm nay thức dậy, hơi lạnh của ngày mới sau đêm mưa phảng phất nơi đầu mũi. Em hít một hơi sâu bước ra khỏi căn phòng ngột ngạt. Mùa mới đã bắt đầu. Ba năm trôi xa. Mùa nối mùa đi qua đất trời, đi qua kí ức, đi qua em.  Em chẳng thể ngờ rằng, lần khóc chia ly...

VĂN HÓA ĐỒNG THUẬN – TÌNH DỤC ĐỒNG THUẬN

Thế là bạn quyết định sẽ quan hệ tình dục với người mình yêu. Tuyệt vời! Nhưng làm sao để biết đối tác của mình đã sẵn sàng? Làm sao để những cảm xúc thăng hoa không rơi vào khoảnh khắc ngượng ngùng, không thoải mái? Làm sao để không ai phải chịu tổn thương chỉ vì...

TẠI SAO BẠN KHÔNG VUI VẺ

Một trong những điều gây bất hạnh nhất cho con người chính là thói quen so sánh với người khác. Điều này dẫn đến tâm trạng bất ổn và căng thẳng, mất tập trung vào bản thân và lâu ngày sẽ dẫn đến chất lượng cuộc sống giảm sút. Còn nhớ năm lên 8 tuổi, một hôm tôi hí...

NGƯỜI YÊU CŨ ĐÃ DẠY BẠN ĐIỀU GÌ?

Không  phải ai cũng may mắn để có thể cùng mối tình đầu của mình gắn bó đến lúc đầu bạc răng long. Có rất nhiều người trước khi gặp được nửa kia đích thực đã phải trải qua vô số lần đổ vỡ và ly biệt. Khi ấy, người yêu cũ không còn là hiện thân của hạnh phúc, mà là...

ĐÁNH MẤT CHÍNH MÌNH TRONG TÌNH YÊU

Đã bao giờ bạn cảm thấy mình đang chôn chân trong một mối quan hệ quá lâu, đến mức đánh mất chính mình và quên mất mình thật sự là ai hay chưa? Liệu bạn có đang tạo ra một vỏ bọc và để đối phương yêu thương vỏ bọc ấy thay vì bản thân bạn hay không? Thay đổi bản thân...

ĐÀN ÔNG KHÔNG PHẢI CAO THỦ GIẢI NGỐ

Một chút giận hờn, một ít ghen, đôi chút buồn và thi thoảng nhạy cảm để tình yêu thêm thi vị, và thăng trầm để đôi bên thêm bền chặt. Nhưng nếu bạn không biết kiềm chế, gia giảm những gia vị đó thì sớm muộn tình yêu sẽ có thêm chất đắng và lâu ngày sẽ trở nên nhạt...

TÌNH YÊU TRÔI VỀ MỘT PHÍA

Ai cũng mong ước mình được hạnh phúc trong tình yêu để thấy bản thân không còn cô đơn trống vắng. Tình yêu lúc thì như hoa nở thắm ngọt trên vành môi, nhưng cũng có lúc vụn vỡ chóng tàn. Dù bạn là ai, làm gì, thì điều khiến bạn vui, buồn, say, thất vọng, tự hủy hoại,...

AI THỎA MÃN HƠN TRONG TÌNH DỤC

  Bộ phận sinh dục nữ được cấu tạo ẩn và phức tạp hơn bộ phận sinh dục nam với nhiều chức năng như là giao hợp, tiếp nhận tinh trùng, thụ tinh, cấy thai, nuôi thai và sinh con. Các cơ quan này nằm dưới cùng của bụng xuống đáy chậu, dưới ruột, trước hậu môn. Cấu...

YÊU NGƯỜI CHUYỂN GIỚI

Có phải chăng những người cả tin trong tình yêu cũng như con thêu thân chẳng màng đến bản thân mà lao vào chút ánh sáng mờ ảo để rồi phút chốc tan biến thành tro bụi. Tình yêu như một cái bẫy thu hút người ta bằng những ngọt ngào, đam mê và vụng dại để rồi khi vướng...

CÁNH HOA DẦU BAY

“Sau này em thích làm gì bé?” “Dạ, đi làm kiếm tiền.” “Có tiền để làm gì nè?” “Dạ, để mua kẹo cho em con”. Giữa những cánh hoa dầu bay của một ngày tháng 5, tôi đã ngồi gặm ổ bánh mì với một cậu bé bé vé số khoảng 5 tuổi ở Hồ con rùa. Và tôi sau đó tôi không còn gặp...

LẤY AI ĐỂ KHÔNG HỐI HẬN

Chuyện tình yêu vốn dĩ là chuyện hợp tan bất ngờ. Lắm lúc, ta chỉ cần một lý do để yêu nhau, nhưng chia tay thì có vô vàn điều góp nhặt. Đàn bà thường rất mâu thuẫn, khi yêu là đau đáo rằng mình không hạnh phúc, đến khi chia tay thì ôm cái bóng tiếc nuối. Phải chăng,...

Chia sẻ với bạn