DẠY CON BẰNG NỖI SỢ

DẠY CON BẰNG NỖI SỢ

 

Tôi nhớ ngày còn bé, mỗi khi biếng ăn, quấy khóc hoặc không nghe lời, mẹ tôi thường ép buộc bằng cách kể tôi nghe về ông Kẹ – một người đàn ông xấu xí, đáng sợ, chuyên đi bắt cóc và ăn thịt những đứa trẻ không ngoan. 

Bên cạnh câu chuyện về nhân vật đáng sợ này, nhiều gia đình khác còn chọn cách dạy dỗ con cái bằng đòn roi hay những lời mắng chửi thậm tệ, cốt để cho trẻ biết sợ mà nghe lời, không khóc nhè hay làm trái ý bố mẹ nữa.

Cách dạy con bằng nỗi sợ này rất phổ biến ở các gia đình phương Đông nói chung và Việt Nam nói riêng. Nhiều người cho rằng “thương cho roi cho vọt”. Nói cách khác, chỉ có dọa nạt hoặc áp dụng biện pháp bạo lực thì trẻ mới biết sợ mà nghe lời. Từ tốn giảng giải và yêu chiều sẽ khiến trẻ trở nên lì lợm, tự mãn và bỏ lời dạy dỗ của bố mẹ ngoài tai. Điều này dần trở thành một lối suy nghĩ bảo thủ và hà khắc, được lưu truyền qua nhiều thế hệ, cho đến tận bây giờ.

Dùng nỗi sợ hãi để dạy trẻ có thể đem lại tác dụng nhất thời nhưng cũng có khả năng để lại “di chứng” không đáng có trong tâm lý non nớt của trẻ. Bố mẹ vẫn thường dọa trẻ về ông Kẹ, ông ba bị, thậm chí là người bình thường như “Nếu con không chịu ăn thì mẹ sẽ cho chú ngồi cạnh ăn”, khiến trẻ dần cảm thấy thế giới bên thật nguy hiểm và đáng sợ. Trẻ dần trở nên ù lì, ngần ngại ra khỏi nhà, không muốn tiếp xúc với người khác và thế giới bên ngoài.

Tương tự như vậy, những trận đòn roi, trách mắng có thể khiến trẻ trở nên lãnh cảm và luôn tìm cách khép mình trong thế giới riêng. Nhiều đứa trẻ dù cố gắng đến mấy nhưng vẫn không được công nhận hay khen ngợi, nhưng chỉ cần phạm một lỗi nhỏ thì sẽ bị la mắng và đánh đập dã man nên dần trở nên tự ti, mất niềm tin vào bản thân và luôn chán nản, lo âu, sợ sệt trước mọi thứ.

Nhiều nghiên cứu còn chứng minh rằng những đứa trẻ là nạn nhân của đòn roi thường có xu hướng áp dụng bạo lực lên những đối tượng yếu hơn mình như chó mèo, anh chị em, bạn bè, thậm chí là con cái của mình sau này và cho rằng đó là điều đương nhiên. Những đứa trẻ đó thường sẽ hình thành tính cách cộc cằn, hung hăng và bạo lực ngay cả khi đã trưởng thành, vì người chưa từng được yêu thương thường rất khó để có thể học cách yêu thương người khác.

Bên cạnh đó, cũng như người trưởng thành, mỗi đứa trẻ đều có tính cách và tư duy khác nhau. Giáo dục bằng cách răn đe, dọa nạt sẽ khiến trẻ sợ sệt và bó mình trong một khuôn mẫu có sẵn. Chính vì sợ làm sai, sợ bị mắng nên trẻ bị thui chột khả năng sáng tạo và trở nên phụ thuộc, chỉ biết đợi ý kiến từ bố mẹ – những người không thể chăm sóc và dìu dắt trẻ cả đời.

Chúng ta thường rất ngại dành tặng con cái mình một lời khen hay một cái ôm, nhưng chẳng hề tiếc những trận đòn roi hay đôi câu mắng nhiếc. Người lớn như chúng ta – với tuổi đời và kinh nghiệm sống dày dặn gấp mấy lần trẻ con, nhưng khi bị khiển trách hay đánh mắng thậm tệ cũng sẽ cảm thấy buồn bã và tức giận. Vậy mà chúng ta lại áp dụng chính điều đó lên những đứa trẻ còn yếu ớt và non nớt hơn mình. 

Thế giới của trẻ con có thể ngây ngô, mộng mơ và ít thực tế hơn người lớn, nhưng ở đó vẫn tồn tại lòng tự trọng và những cung bậc cảm xúc riêng. Trẻ con không phải đồ vật vô tri vô giác, trẻ con cũng là người và xứng đáng được tôn trọng.

Liệu có phải chúng ta đang dần khiến giáo dục chệch khỏi quỹ đạo nên có của nó? Dạy dỗ trẻ con là quá trình trang bị kiến thức cần thiết cho trẻ, dạy cho trẻ cách tự bảo vệ mình, giúp trẻ phân biệt đúng sai và những điều nguy hiểm cần tránh. Trẻ từ chối làm một việc vì nhận thức được đó là hành động sai trái hoặc đem lại nhiều nguy hiểm, chứ không phải là vì lo sợ sự rầy la từ người lớn. Sử dụng bạo lực để bắt ép con trẻ nhất mực tuân theo ý mình cho thấy sự bất lực trong phương pháp giáo dục của người làm cha mẹ.

Xã hội ngày càng thay đổi, trở nên hiện đại và văn minh hơn. Nhiều hủ tục và tư duy lối mòn đang dần được bãi bỏ. Chúng ta cũng cần đổi mới trong cách dạy dỗ trẻ con. Thay vì dọa nạt để bắt trẻ hoàn toàn tuân theo mình và không có khả năng phản kháng, hãy lắng nghe suy nghĩ của trẻ và kiên nhẫn giảng giải, phân tích cho trẻ. Đừng bao giờ xem thường cảm xúc hay những câu chuyện của trẻ con, vì đó có thể là nỗ lực cầu cứu của trẻ.

Dọa nạt và bắt ép không thể nuôi lớn một đứa trẻ thành một người trưởng thành toàn diện. Chúng ta nên nuôi dưỡng trẻ bằng tình yêu thương và sự thấu hiểu chứ đừng là nỗi sợ hay ám ảnh trải dài thời ấu thơ. Hãy kiên nhẫn cho con em mình cơ hội để trở thành một người khỏe mạnh và toàn diện cả về thể chất lẫn tinh thần.

CATHERINE

Tôi nhớ ngày còn bé, mỗi khi biếng ăn, quấy khóc hoặc không nghe lời, mẹ tôi thường ép buộc bằng cách kể tôi nghe về ông Kẹ – một người đàn ông xấu xí, đáng sợ, chuyên đi bắt cóc và ăn thịt những đứa trẻ không ngoan. 

Bên cạnh câu chuyện về nhân vật đáng sợ này, nhiều gia đình khác còn chọn cách dạy dỗ con cái bằng đòn roi hay những lời mắng chửi thậm tệ, cốt để cho trẻ biết sợ mà nghe lời, không khóc nhè hay làm trái ý bố mẹ nữa.

Cách dạy con bằng nỗi sợ này rất phổ biến ở các gia đình phương Đông nói chung và Việt Nam nói riêng. Nhiều người cho rằng “thương cho roi cho vọt”. Nói cách khác, chỉ có dọa nạt hoặc áp dụng biện pháp bạo lực thì trẻ mới biết sợ mà nghe lời. Từ tốn giảng giải và yêu chiều sẽ khiến trẻ trở nên lì lợm, tự mãn và bỏ lời dạy dỗ của bố mẹ ngoài tai. Điều này dần trở thành một lối suy nghĩ bảo thủ và hà khắc, được lưu truyền qua nhiều thế hệ, cho đến tận bây giờ.

Dùng nỗi sợ hãi để dạy trẻ có thể đem lại tác dụng nhất thời nhưng cũng có khả năng để lại “di chứng” không đáng có trong tâm lý non nớt của trẻ. Bố mẹ vẫn thường dọa trẻ về ông Kẹ, ông ba bị, thậm chí là người bình thường như “Nếu con không chịu ăn thì mẹ sẽ cho chú ngồi cạnh ăn”, khiến trẻ dần cảm thấy thế giới bên thật nguy hiểm và đáng sợ. Trẻ dần trở nên ù lì, ngần ngại ra khỏi nhà, không muốn tiếp xúc với người khác và thế giới bên ngoài.

Tương tự như vậy, những trận đòn roi, trách mắng có thể khiến trẻ trở nên lãnh cảm và luôn tìm cách khép mình trong thế giới riêng. Nhiều đứa trẻ dù cố gắng đến mấy nhưng vẫn không được công nhận hay khen ngợi, nhưng chỉ cần phạm một lỗi nhỏ thì sẽ bị la mắng và đánh đập dã man nên dần trở nên tự ti, mất niềm tin vào bản thân và luôn chán nản, lo âu, sợ sệt trước mọi thứ.

Nhiều nghiên cứu còn chứng minh rằng những đứa trẻ là nạn nhân của đòn roi thường có xu hướng áp dụng bạo lực lên những đối tượng yếu hơn mình như chó mèo, anh chị em, bạn bè, thậm chí là con cái của mình sau này và cho rằng đó là điều đương nhiên. Những đứa trẻ đó thường sẽ hình thành tính cách cộc cằn, hung hăng và bạo lực ngay cả khi đã trưởng thành, vì người chưa từng được yêu thương thường rất khó để có thể học cách yêu thương người khác.

Bên cạnh đó, cũng như người trưởng thành, mỗi đứa trẻ đều có tính cách và tư duy khác nhau. Giáo dục bằng cách răn đe, dọa nạt sẽ khiến trẻ sợ sệt và bó mình trong một khuôn mẫu có sẵn. Chính vì sợ làm sai, sợ bị mắng nên trẻ bị thui chột khả năng sáng tạo và trở nên phụ thuộc, chỉ biết đợi ý kiến từ bố mẹ – những người không thể chăm sóc và dìu dắt trẻ cả đời.

Chúng ta thường rất ngại dành tặng con cái mình một lời khen hay một cái ôm, nhưng chẳng hề tiếc những trận đòn roi hay đôi câu mắng nhiếc. Người lớn như chúng ta – với tuổi đời và kinh nghiệm sống dày dặn gấp mấy lần trẻ con, nhưng khi bị khiển trách hay đánh mắng thậm tệ cũng sẽ cảm thấy buồn bã và tức giận. Vậy mà chúng ta lại áp dụng chính điều đó lên những đứa trẻ còn yếu ớt và non nớt hơn mình. 

Thế giới của trẻ con có thể ngây ngô, mộng mơ và ít thực tế hơn người lớn, nhưng ở đó vẫn tồn tại lòng tự trọng và những cung bậc cảm xúc riêng. Trẻ con không phải đồ vật vô tri vô giác, trẻ con cũng là người và xứng đáng được tôn trọng.

Liệu có phải chúng ta đang dần khiến giáo dục chệch khỏi quỹ đạo nên có của nó? Dạy dỗ trẻ con là quá trình trang bị kiến thức cần thiết cho trẻ, dạy cho trẻ cách tự bảo vệ mình, giúp trẻ phân biệt đúng sai và những điều nguy hiểm cần tránh. Trẻ từ chối làm một việc vì nhận thức được đó là hành động sai trái hoặc đem lại nhiều nguy hiểm, chứ không phải là vì lo sợ sự rầy la từ người lớn. Sử dụng bạo lực để bắt ép con trẻ nhất mực tuân theo ý mình cho thấy sự bất lực trong phương pháp giáo dục của người làm cha mẹ.

Xã hội ngày càng thay đổi, trở nên hiện đại và văn minh hơn. Nhiều hủ tục và tư duy lối mòn đang dần được bãi bỏ. Chúng ta cũng cần đổi mới trong cách dạy dỗ trẻ con. Thay vì dọa nạt để bắt trẻ hoàn toàn tuân theo mình và không có khả năng phản kháng, hãy lắng nghe suy nghĩ của trẻ và kiên nhẫn giảng giải, phân tích cho trẻ. Đừng bao giờ xem thường cảm xúc hay những câu chuyện của trẻ con, vì đó có thể là nỗ lực cầu cứu của trẻ.

Dọa nạt và bắt ép không thể nuôi lớn một đứa trẻ thành một người trưởng thành toàn diện. Chúng ta nên nuôi dưỡng trẻ bằng tình yêu thương và sự thấu hiểu chứ đừng là nỗi sợ hay ám ảnh trải dài thời ấu thơ. Hãy kiên nhẫn cho con em mình cơ hội để trở thành một người khỏe mạnh và toàn diện cả về thể chất lẫn tinh thần.

CATHERINE

ĐỪNG CHIA TAY VÌ KHÔNG HỢP

Cách đây vài hôm, tôi đọc được tin tức cặp đôi nghệ sĩ mà tôi ngưỡng mộ và yêu thích lâu bất ngờ tuyên bố li hôn. Sự đổ vỡ của hai người được giải thích bằng một lí do vô cùng quen thuộc là “không hợp”. Đây ắt hẳn cũng là lí do kinh điển của rất nhiều cặp đôi khác khi...

CẨM NANG MUA SẮM MÙA SALE

Đối với các tín đồ nghiện mua sắm, những dịp “sale ngập tràn” trong năm như ngày hội độc thân, New Year, Valentine,... chính là thiên đường để tha hồ “tung hoành”. Tuy nhiên, chưa tận hưởng niềm vui khi săn được đồ giá rẻ bao lâu, nhiều cô nàng đã phải khóc thét với...

BA CÁCH TRÁNH XUNG ĐỘT TÌNH CẢM

  Xung đột chính là thứ không thể thiếu trong cuộc sống hàng ngày. Đây là thời buổi mà thế giới không ngừng biến đổi. Những vấn đề phức tạp trong chính trị và tính chất ẩn danh của phương tiện truyền thông xã hội khiến cho các cuộc tranh luận vượt quá giới hạn...

NHỮNG CƠN GIÔNG THÁNG BẢY

Những cơn giông tháng bảy âm hung hãn lướt qua thành phố, hả hê nhìn mọi thứ đang vật vã trong gió mưa. Nó đi ngang qua các tuyến phố, từng nhánh cây to nhỏ bị bẻ gãy, thảng thốt rơi xuống đường, đè bẹp những khối sắt thép bóng bẩy đang sợ sệt di chuyển trong mớ hỗn...

EM ĐÂU CẦN BAO DUNG

  Sớm nay thức dậy, hơi lạnh của ngày mới sau đêm mưa phảng phất nơi đầu mũi. Em hít một hơi sâu bước ra khỏi căn phòng ngột ngạt. Mùa mới đã bắt đầu. Ba năm trôi xa. Mùa nối mùa đi qua đất trời, đi qua kí ức, đi qua em.  Em chẳng thể ngờ rằng, lần khóc chia ly...

TÔI PHẢN ĐỐI TRÒ ĐÙA VỀ XÂM HẠI

Những ngày vừa qua, Facebook được dịp xôn xao khi bên dưới bài đăng về những hình ảnh đầu tiên của đoàn tàu metro Bến Thành – Suối Tiên, admin của một page mang tên một thành phố lớn của Việt Nam đã có những bình luận đùa cợt về xâm hại tình dục và bày tỏ thái độ xem...

CÁCH GIẢI TỎA CĂNG THẲNG

  Trạng thái căng thẳng trong cuộc sống chính là “kẻ thù không đội trời chung” đối với mọi người. Ngay khi cảm giác này xuất hiện, nhiều người sa lầy vào mục tiêu loại bỏ nó nhưng lại không nhận ra rằng chính điều này lại khiến tâm trạng của mình tồi tệ hơn. Thật...

MẮC KẸT TRONG GIẤC MƠ CỦA KẺ KHÁC

  Tôi biết một anh bạn vô cùng có hoa tay. Anh ấy thích vẽ từ thuở mới mày mò tập viết. Mỗi bức vẽ của anh ấy đều trau chuốt, có hồn và giàu tính sáng tạo. Tôi đã từng nghĩ anh ấy sẽ theo một ngành nghề nào đó liên quan đến hội họa, hoặc ít nhất là về nghệ thuật....

PHÍA SAU MỘT ĐỨA TRẺ “NGOAN”

  Ngày bé, mỗi dịp lễ Tết, sinh nhật, câu chúc mà tôi nhận được nhiều nhất – từ cả người lớn và những bạn bè đồng trang lứa, chính là “ngoan ngoãn, biết vâng lời cha mẹ”. Đây có lẽ cũng là một trong những mong muốn lớn nhất của nhiều người làm cha mẹ trong quá...

ĐÀN ÔNG CŨNG CẦN QUÀ

  Trong tình yêu, phái nữ luôn được ưu ái nhận quà từ những người đàn ông của họ. Chính vì vậy, việc tặng quà cho bạn trai lại là vấn đề khiến không ít cô nàng phải đau đầu suy nghĩ. Nhiều bạn gái còn mắc phải lỗi khá phổ biến là vô tình áp đặt đối phương khi...

ĐỪNG CHIA TAY VÌ KHÔNG HỢP

Cách đây vài hôm, tôi đọc được tin tức cặp đôi nghệ sĩ mà tôi ngưỡng mộ và yêu thích lâu bất ngờ tuyên bố li hôn. Sự đổ vỡ của hai người được giải thích bằng một lí do vô cùng quen thuộc là “không hợp”. Đây ắt hẳn cũng là lí do kinh điển của rất nhiều cặp đôi khác khi...

LÀM GÌ TRƯỚC KHI BẮT ĐẦU MỐI QUAN HỆ

Bạn có phải là người đã từng trải qua một cuộc tình tan vỡ? Những ngày đầu tiên, ắt hẳn bạn sẽ cảm thấy đau khổ và không muốn mở lòng với bất cứ ai. Nhưng sau một khoảng thời gian, những vết thương sẽ dần được chữa lành, bạn hoàn toàn có thể làm lại từ đầu và tạo dựng...

AI DỤ DỖ ĐƯỢC ĐÀN ÔNG NGOẠI TÌNH

Một người đàn ông yêu vợ con, sống có trách nhiệm, xem gia đình là trên hết thì họ sẽ biết làm gì để vượt qua những dục vọng của bạn thân. Chẳng có công việc nào khiến ai đó phải đi ngoại tình, và chẳng có người đàn ông nào giữ được mình nếu họ không biết đâu là giới...

SÀI GÒN CÓ LÀM TA HƯ

Tháng 8 hè qua, là lúc học sinh vừa rời khỏi tà áo trắng, thế giới bấy giờ bỗng trở nên lóng ngóng vụng về. Ai cũng bảo, Sài Gòn rộng lớn lắm, sảy chân là lạc mất tấm lòng nên lúc nào cũng phải cẩn thận nhất là con gái. Ấy vậy mà, đứa con gái nào cũng hớn hở được đến...

CẨM NANG MUA SẮM MÙA SALE

Đối với các tín đồ nghiện mua sắm, những dịp “sale ngập tràn” trong năm như ngày hội độc thân, New Year, Valentine,... chính là thiên đường để tha hồ “tung hoành”. Tuy nhiên, chưa tận hưởng niềm vui khi săn được đồ giá rẻ bao lâu, nhiều cô nàng đã phải khóc thét với...

BA CÁCH TRÁNH XUNG ĐỘT TÌNH CẢM

  Xung đột chính là thứ không thể thiếu trong cuộc sống hàng ngày. Đây là thời buổi mà thế giới không ngừng biến đổi. Những vấn đề phức tạp trong chính trị và tính chất ẩn danh của phương tiện truyền thông xã hội khiến cho các cuộc tranh luận vượt quá giới hạn...

YÊU CHO ĐÀNG HOÀNG, TỬ TẾ

Chừng khuya, tiếng xe cà tàn của dượng lại chạy về đậu bên hàng rào thiên lý. Căn nhà chung cư vẫn còn sáng đèn bởi mợ vẫn đợi chồng về. Ngày tháng bảy, trời đổ những cơn mưa nặng trĩu lên đầu người xối xả. Hai vợ chồng gom góp đâu đó được mụn con, của hời với người...

CỰC KHOÁI KHI “YÊU”

Thật ra, sau lần đầu tiên quan hệ tình dục, tôi đã không thể đạt cực khoái trong suốt hai năm ròng rã. Cho đến nhiều tháng sau đó, tôi vẫn luôn ở một mức độ lưng chừng của cảm xúc, không thể có được những phút giây thật sự thăng hoa và khiến cả thể xác lẫn linh hồn...

YÊU GIẢ

Tình yêu đôi lứa phải đến từ hai phía và phải xuất phát từ tình cảm chân thành, chứ không phải đến với nhau bởi sự lợi dụng. Tưởng cột chặt đời nhau bằng sự tính toan nhưng sau mỗi giấc mộng khó thành, lòng người ai cũng trở nên nặng trĩu. Yêu mà sao ai cũng có bí mật...

ĐÊM CHẦU MƯA

  Sau đêm hôm qua, lão quay lại hành trình côi cút của mình khi người bạn “cùng giường” qua đời và được gửi vào chùa siêu độ. Tối nay lão mua về một chén cơm trắng và một cái trứng gà luộc gọi là có chút lòng tiễn bạn lên đường. Dẫu sao thì ở con phố này, dưới...

Chia sẻ với bạn