KHI TÌNH YÊU, SỰ TÔN TRỌNG KHÔNG LÀM TA HAM MUỐN

KHI TÌNH YÊU, SỰ TÔN TRỌNG KHÔNG LÀM TA HAM MUỐN

 

Tính dục không đơn thuần là phản ứng sinh học, mà là một cấu trúc tâm lý phức tạp được định hình bởi cảm xúc, trải nghiệm cá nhân, chuẩn mực xã hội và các tầng sâu của vô thức. Một hiện tượng thường bị hiểu lầm là: vì sao nhiều nam giới gặp khó khăn trong việc cương cứng hoặc duy trì ham muốn tình dục khi ở bên người phụ nữ mà họ yêu thương và tôn trọng sâu sắc. Điều này tưởng chừng nghịch lý, nhưng lại phản ánh một động lực tâm lý tinh tế giữa tình yêu – ham muốn – quyền lực – và tổn thương.

Nhiều người đàn ông được nuôi dạy trong một nền văn hóa chia tách tình dục và tình yêu: tình yêu dành cho “người tốt”, còn dục vọng lại gắn với “người xấu” hoặc “đối tượng tình dục”. Điều này khiến tâm trí họ gặp khó khăn trong việc dung hòa giữa việc yêu một người như một con người trọn vẹn với việc ham muốn họ như một thân thể gợi cảm. Trong trạng thái yêu thương và đồng cảm sâu sắc, nhiều nam giới thực sự không muốn làm đau, không muốn kiểm soát hay áp đặt – điều mà với họ, lại vô thức gắn với sự xâm nhập về mặt tình dục.

Thêm vào đó, việc cương cứng – hay trạng thái hưng phấn của hệ thần kinh sinh dục – chịu ảnh hưởng lớn bởi hệ thần kinh tự động. Khi một người đàn ông bước vào trạng thái giao tiếp cảm xúc sâu sắc, đồng cảm, hoặc bị kích hoạt sang chấn cũ về quyền lực, sự từ chối, hoặc cảm giác làm tổn thương người khác, hệ thần kinh có thể chuyển sang trạng thái dừng lại hoặc đóng băng, làm ức chế ham muốn và khả năng cương cứng.

Vì vậy, nhiều nam giới vô thức chỉ có thể duy trì ham muốn khi “phân mảnh” hình ảnh người phụ nữ – bằng cách sexualize hoặc objectify (gợi dục hóa hoặc phi nhân hóa), để tách họ khỏi cảm xúc thật. Hành vi này không nhất thiết đến từ sự thiếu tôn trọng, mà đôi khi là cách họ đối phó với mâu thuẫn nội tâm chưa được giải tỏa. Tuy nhiên, đây là một chiến lược tránh né, không bền vững.

Giải pháp không nằm ở việc tách biệt tình dục và cảm xúc, mà là học cách dung hòa chúng. Khi một người đàn ông được an toàn để là chính mình, để diễn đạt cả sự dịu dàng và ham muốn, khi sự đồng thuận trở thành không gian chơi chứ không phải trách nhiệm – lúc đó, tính dục mới thực sự sống động và gắn kết.

MIA NGUYỄN

 

Tính dục không đơn thuần là phản ứng sinh học, mà là một cấu trúc tâm lý phức tạp được định hình bởi cảm xúc, trải nghiệm cá nhân, chuẩn mực xã hội và các tầng sâu của vô thức. Một hiện tượng thường bị hiểu lầm là: vì sao nhiều nam giới gặp khó khăn trong việc cương cứng hoặc duy trì ham muốn tình dục khi ở bên người phụ nữ mà họ yêu thương và tôn trọng sâu sắc. Điều này tưởng chừng nghịch lý, nhưng lại phản ánh một động lực tâm lý tinh tế giữa tình yêu – ham muốn – quyền lực – và tổn thương.

Nhiều người đàn ông được nuôi dạy trong một nền văn hóa chia tách tình dục và tình yêu: tình yêu dành cho “người tốt”, còn dục vọng lại gắn với “người xấu” hoặc “đối tượng tình dục”. Điều này khiến tâm trí họ gặp khó khăn trong việc dung hòa giữa việc yêu một người như một con người trọn vẹn với việc ham muốn họ như một thân thể gợi cảm. Trong trạng thái yêu thương và đồng cảm sâu sắc, nhiều nam giới thực sự không muốn làm đau, không muốn kiểm soát hay áp đặt – điều mà với họ, lại vô thức gắn với sự xâm nhập về mặt tình dục.

Thêm vào đó, việc cương cứng – hay trạng thái hưng phấn của hệ thần kinh sinh dục – chịu ảnh hưởng lớn bởi hệ thần kinh tự động. Khi một người đàn ông bước vào trạng thái giao tiếp cảm xúc sâu sắc, đồng cảm, hoặc bị kích hoạt sang chấn cũ về quyền lực, sự từ chối, hoặc cảm giác làm tổn thương người khác, hệ thần kinh có thể chuyển sang trạng thái dừng lại hoặc đóng băng, làm ức chế ham muốn và khả năng cương cứng.

Vì vậy, nhiều nam giới vô thức chỉ có thể duy trì ham muốn khi “phân mảnh” hình ảnh người phụ nữ – bằng cách sexualize hoặc objectify (gợi dục hóa hoặc phi nhân hóa), để tách họ khỏi cảm xúc thật. Hành vi này không nhất thiết đến từ sự thiếu tôn trọng, mà đôi khi là cách họ đối phó với mâu thuẫn nội tâm chưa được giải tỏa. Tuy nhiên, đây là một chiến lược tránh né, không bền vững.

Giải pháp không nằm ở việc tách biệt tình dục và cảm xúc, mà là học cách dung hòa chúng. Khi một người đàn ông được an toàn để là chính mình, để diễn đạt cả sự dịu dàng và ham muốn, khi sự đồng thuận trở thành không gian chơi chứ không phải trách nhiệm – lúc đó, tính dục mới thực sự sống động và gắn kết.

MIA NGUYỄN

PERFORMANCE ANXIETY Ở NAM GIỚI KHI QUAN HỆ: KHI CĂNG THẲNG LẤN ÁT SỰ GẦN GŨI

Performance anxiety (lo âu về khả năng tình dục) ở nam giới là một hiện tượng phổ biến hơn nhiều so với những gì xã hội thường thừa nhận. Không ít người đàn ông bước vào quan hệ tình dục với tâm thế căng thẳng, tự giám sát bản thân và sợ thất bại, thay vì cảm nhận...

SÁNG CHẤN HẬU NGOẠI TÌNH

Sang chấn hậu ngoại tình (Post-Infidelity Trauma – PIT) là trạng thái tâm lý xảy ra khi một người phát hiện bạn đời hoặc người yêu phản bội. Đây không chỉ là nỗi buồn hay thất vọng thông thường, mà là tổn thương sâu sắc chạm vào cảm giác an toàn, tin tưởng và giá trị...

NHỮNG ĐÀN BÀ KHÔNG DÁM TỐT HƠN

Nhiều phụ nữ thông minh, có năng lực và giàu tiềm năng lại chọn sống trong những mối quan hệ không có tình yêu, những công việc không tương xứng với khả năng, hoặc những hoàn cảnh “tạm ổn nhưng không hạnh phúc”. Họ không dám lựa chọn tốt hơn, không phải vì thiếu khả...

PHÂN BIỆT NHÀ TÂM LÝ TRỊ LIỆU, BÁC SĨ TÂM THẦN VÀ BÁC SĨ THẦN KINH

Trong lĩnh vực chăm sóc sức khỏe tinh thần, việc phân biệt nhà tâm lý trị liệu, bác sĩ tâm thần và bác sĩ thần kinh không chỉ là vấn đề thuật ngữ, mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến việc một người có nhận được sự hỗ trợ phù hợp hay không. Mỗi chuyên môn có vai trò riêng,...

NỖI SỢ MẤT NGƯỜI THÂN

Nỗi sợ mất người thân là một trong những nỗi sợ cảm xúc mạnh mẽ nhất mà con người có thể trải nghiệm. Ở mức bề mặt, nó có thể xuất hiện như lo âu khi người mình thương không hồi đáp, hoảng hốt khi có dấu hiệu xung đột, hoặc cảm giác bất an mỗi khi có khoảng cách....

PERFORMANCE ANXIETY Ở NAM GIỚI KHI QUAN HỆ: KHI CĂNG THẲNG LẤN ÁT SỰ GẦN GŨI

Performance anxiety (lo âu về khả năng tình dục) ở nam giới là một hiện tượng phổ biến hơn nhiều so với những gì xã hội thường thừa nhận. Không ít người đàn ông bước vào quan hệ tình dục với tâm thế căng thẳng, tự giám sát bản thân và sợ thất bại, thay vì cảm nhận...

SÁNG CHẤN HẬU NGOẠI TÌNH

Sang chấn hậu ngoại tình (Post-Infidelity Trauma – PIT) là trạng thái tâm lý xảy ra khi một người phát hiện bạn đời hoặc người yêu phản bội. Đây không chỉ là nỗi buồn hay thất vọng thông thường, mà là tổn thương sâu sắc chạm vào cảm giác an toàn, tin tưởng và giá trị...

NHỮNG ĐÀN BÀ KHÔNG DÁM TỐT HƠN

Nhiều phụ nữ thông minh, có năng lực và giàu tiềm năng lại chọn sống trong những mối quan hệ không có tình yêu, những công việc không tương xứng với khả năng, hoặc những hoàn cảnh “tạm ổn nhưng không hạnh phúc”. Họ không dám lựa chọn tốt hơn, không phải vì thiếu khả...

PHÂN BIỆT NHÀ TÂM LÝ TRỊ LIỆU, BÁC SĨ TÂM THẦN VÀ BÁC SĨ THẦN KINH

Trong lĩnh vực chăm sóc sức khỏe tinh thần, việc phân biệt nhà tâm lý trị liệu, bác sĩ tâm thần và bác sĩ thần kinh không chỉ là vấn đề thuật ngữ, mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến việc một người có nhận được sự hỗ trợ phù hợp hay không. Mỗi chuyên môn có vai trò riêng,...

NỖI SỢ MẤT NGƯỜI THÂN

Nỗi sợ mất người thân là một trong những nỗi sợ cảm xúc mạnh mẽ nhất mà con người có thể trải nghiệm. Ở mức bề mặt, nó có thể xuất hiện như lo âu khi người mình thương không hồi đáp, hoảng hốt khi có dấu hiệu xung đột, hoặc cảm giác bất an mỗi khi có khoảng cách....

KHI BẠN BỊ HẤP DẪN BỞI NGƯỜI “KHÔNG THỂ CÓ ĐƯỢC”

  Nhiều người, bất kể xu hướng tính dục hay bản dạng giới, đều trải nghiệm một mô thức lặp lại: họ chỉ rung động với những người “không thể thuộc về mình” — người đã có gia đình, người không quan tâm, người lạnh nhạt, hoặc những đối tượng mà ngay từ đầu họ biết...

XẤU HỔ TÌNH DỤC MANG TÍNH VĂN HÓA

  Rất nhiều phụ nữ dị tính không hề thiếu ham muốn tình dục, nhưng họ mong muốn sự gần gũi, vuốt ve và kết nối cảm xúc nhiều hơn là quan hệ thâm nhập. Điều này không phải dấu hiệu lãnh cảm hay xa cách, mà xuất phát từ cơ chế xấu hổ tình dục (sexual shame) được...

KHI TA BỊ HẤP DẪN BỞI ĐIỀU LÀM TA TỔN THƯƠNG

  Trong trị liệu tâm lý, đặc biệt khi làm việc với sang chấn gắn bó, một hiện tượng lặp đi lặp lại thường thấy là việc thân chủ liên tục bị hấp dẫn bởi những kiểu người hoặc mối quan hệ gây tổn thương cho họ. Douglas C. Kort (2018) gọi hiện tượng này là CCSA –...

PHÂN BIỆT THAM VẤN TÂM LÝ, TÂM LÝ LÂM SÀNG VÀ TÂM LÝ TRỊ LIỆU

  Hiểu đúng để tiếp cận đúng dịch vụ sức khỏe tâm thần Trong bối cảnh sức khỏe tâm thần tại Việt Nam ngày càng được quan tâm, hàng loạt thuật ngữ chuyên môn như counseling (tham vấn tâm lý), clinical psychology (tâm lý lâm sàng) và psychotherapy (tâm lý trị liệu)...

TẠI SAO VIỆT NAM ÍT NƠI ĐÀO TẠO TÂM LÝ TRỊ LIỆU?

Tâm lý trị liệu – hiểu như một ngành khoa học ứng dụng đòi hỏi đào tạo bài bản, giám sát lâm sàng và tiêu chuẩn đạo đức nghiêm ngặt – hiện còn khan hiếm tại Việt Nam. Sự thiếu hụt này không chỉ đến từ khó khăn trong hệ thống giáo dục mà còn bắt nguồn từ văn hóa, chính...