SỨC MẠNH CỦA LÒNG BIẾT ƠN

SỨC MẠNH CỦA LÒNG BIẾT ƠN

Đã bao giờ bạn cảm thấy cuộc sống hiện đại thật bận rộn và mệt mỏi? Đã bao giờ bạn bị giằng xé, bủa vây bởi đủ loại stress mỗi ngày, nào là công việc, sự nghiệp, sức khỏe và các mối quan hệ, đến mức bạn chỉ muốn buông bỏ tất cả cho xong?

Từng có một khoảng thời gian tôi bị chìm đắm trong những áp lực vô hình và luôn cảm thấy mình đang ở cùng cực của nỗi tuyệt vọng và cô đơn. Tôi tự cô lập bản thân và cũng không còn sức lực để làm bất cứ điều gì. Thế giới này dường như quá trống trải và vô nghĩa, còn tôi lại như một hạt cát nhỏ nhoi đang cố gắng đương đầu với mọi thứ.

Tôi luôn được khuyên rằng hãy suy nghĩ tích cực hơn và đừng cố nghiêm trọng hóa vấn đề nữa. Nhưng lúc bấy giờ, với tôi đó đều là những lời sáo rỗng và vô dụng. Suy cho cùng, tôi chỉ đang cố giả vờ rằng mình rất ổn, cũng như ép buộc bộ não quên đi những điều tiêu cực, rối ren không lối thoát. Để rồi đến khi đêm về, đối mặt với bốn bức tường, tôi lại bị sự tuyệt vọng, chán chường bủa vây.

Thế nhưng, một người bạn – cũng là người anh thân thiết và người thầy mà tôi luôn quý trọng nói rằng, hãy thử ghi lại những điều khiến tôi cảm thấy biết ơn mỗi ngày xem sao. Ban đầu, tôi cảm thấy lời gợi ý này thật ngớ ngẩn vì lúc này đây, tôi đã vô cùng bế tắc rồi. Làm sao tôi có thể cảm thấy cảm kích, biết ơn ai đó khi tôi còn đang mãi loay hoay trong mớ cảm xúc tiêu cực và rối ren? Nhưng đáng ngạc nhiên là phép màu đã thật sự xảy ra với tôi.

Khoảng thời gian đầu, khi tập trung tư tưởng để nhìn nhận những điều tươi đẹp – dù là nhỏ nhặt nhất của cuộc sống, những suy nghĩ tiêu cực về bản thân và người khác cũng vô tình giảm bớt. Đối với tôi, đây chính là một sự giải thoát về tinh thần, như thể ánh sáng le lói trong đường hầm tối tăm. Dần dần, khi duy trì lòng biết ơn đối với những giá trị mà tôi nhận được, tôi học được cách hạnh phúc và hài lòng với những gì mình có. Cũng nhờ vậy mà tôi hiểu rõ chính mình và thêm tự tin, yêu quý bản thân hơn.

Với một con tim đầy ắp sự cảm kích và chứa chan sự chân thành, tôi dần nhận thức được tầm quan trọng của hiện tại và học cách sống trọn từng phút giây thay vì bị ám ảnh bởi quá khứ hay lo sợ cho tương lai như trước. Dường như từng mạch máu đều đang cuồn cuộn chảy một nguồn năng lượng kỳ diệu, giúp tôi sẵn sàng đương đầu với mọi khó khăn. Tôi cũng dần có niềm yêu mến với cuộc đời và chú ý nhiều hơn đến những thứ tốt đẹp xảy ra quanh mình.

Bí quyết của tôi chính là ghi chép lại những điều khiến tôi cảm thấy biết ơn trong ngày. Chẳng cần lớn lao, đó có thể chỉ là những thứ đơn giản đến mức dễ bị lãng quên như: “Cảm ơn chính mình vì hôm nay đã dậy sớm tập thể dục”, “Cảm ơn cô bán bánh mì vì đã cười với mình”, hay “Cảm ơn chú mèo trước sân nhà vì đã rúc vào lòng mình phơi nắng”,… Quyển “nhật ký biết ơn” của tôi chỉ toàn chứa những điều nhỏ nhặt và bình dị như vậy. Nhưng mỗi khi cảm thấy khó khăn, tôi lại đem chúng ra đọc để biết rằng trên đời này vẫn còn rất nhiều thứ dịu dàng và ấm áp. Khi đó, tôi lại tự tìm được sự bình yên cho riêng mình.

Tôi có một người bạn rất thích đi du lịch. Mỗi khi đặt chân đến vùng đất mới, cậu ấy lại mua những tấm bưu thiếp được bày bán ở đó, viết vài dòng thư tay ngắn gọn và chân thành như: “Xin chào! Mình đang ở đây. Mình rất nhớ cậu. Gửi cậu những thứ nhỏ nhắn dễ thương tại nơi này và cảm ơn cậu vì đã xuất hiện trong cuộc đời của mình nhé!”. Sau đó, cậu lại gửi về cho những người mà cậu yêu quý dù họ đang cách xa ngàn cây số. Nghe có vẻ ngớ ngẩn nhưng tôi tin rằng những tấm thiệp cảm ơn nhỏ nhoi như vậy lại có khả năng khiến cả người gửi và người nhận đều phải mỉm cười hạnh phúc.

Một cô bạn gái khác của tôi có sở thích viết những điều làm cô ấy cảm thấy biết ơn lên các mẩu giấy nhỏ nhiều màu sắc. Sau đó, cô thường gấp chúng lại, bỏ vào một chiếc lọ thủy tinh trang trí nơi góc bàn làm việc. Ngày qua ngày, số giấy màu trong chiếc lọ thủy tinh ấy ngày càng đầy ắp. Cô bảo tôi rằng mỗi khi nhìn vào chiếc lọ, cô cảm thấy thế giới này còn rất nhiều điều tốt đẹp, và mỗi ngày đều trôi qua thật tròn đầy.

Tôi hiểu rằng đôi khi bạn sẽ gặp những ngày tồi tệ đến mức bạn trở nên cộc cằn, căm ghét tất cả mọi thứ, thậm chí ngay cả thở cũng cảm thấy khó khăn. Lúc đó, đừng tự bắt ép chính mình hay bó buộc bản thân trong suy nghĩ lẩn quẩn rằng mình phải biết ơn, phải cảm thấy may mắn trong cuộc đời này. Một khi biến sự cố gắng cải thiện vấn đề trở thành gánh nặng, mọi thứ chỉ càng tồi tệ hơn mà thôi. Hãy để tâm trí mình được nghỉ ngơi cho đến lúc bạn sẵn sàng, hãy lại giang tay đón nhận mọi điều nhỏ nhặt đáng yêu của cuộc sống.

Cảm thấy biết ơn và học cách trân trọng mọi thứ không có nghĩa là những điều tồi tệ sẽ không còn xảy ra. Thế nhưng, nó sẽ giúp bạn học cách chấp nhận, tìm cách giải quyết vấn đề và tự dành tặng bản thân những món quà ý nghĩa nhất. 

“Đời thay đổi khi chúng ta thay đổi”. Đôi lúc việc cho đi còn có thể mang đến cảm giác tốt hơn so với nhận lại. Hãy thử cố gắng biết ơn và đối xử tử tế với mọi người. Biết đâu bạn cũng có thể như tôi và những người bạn mà tôi kể, gia tăng chỉ số hạnh phúc và mức độ thỏa mãn cuộc sống đến không ngờ.

CATHERINE

Đã bao giờ bạn cảm thấy cuộc sống hiện đại thật bận rộn và mệt mỏi? Đã bao giờ bạn bị giằng xé, bủa vây bởi đủ loại stress mỗi ngày, nào là công việc, sự nghiệp, sức khỏe và các mối quan hệ, đến mức bạn chỉ muốn buông bỏ tất cả cho xong?

Từng có một khoảng thời gian tôi bị chìm đắm trong những áp lực vô hình và luôn cảm thấy mình đang ở cùng cực của nỗi tuyệt vọng và cô đơn. Tôi tự cô lập bản thân và cũng không còn sức lực để làm bất cứ điều gì. Thế giới này dường như quá trống trải và vô nghĩa, còn tôi lại như một hạt cát nhỏ nhoi đang cố gắng đương đầu với mọi thứ.

Tôi luôn được khuyên rằng hãy suy nghĩ tích cực hơn và đừng cố nghiêm trọng hóa vấn đề nữa. Nhưng lúc bấy giờ, với tôi đó đều là những lời sáo rỗng và vô dụng. Suy cho cùng, tôi chỉ đang cố giả vờ rằng mình rất ổn, cũng như ép buộc bộ não quên đi những điều tiêu cực, rối ren không lối thoát. Để rồi đến khi đêm về, đối mặt với bốn bức tường, tôi lại bị sự tuyệt vọng, chán chường bủa vây.

Thế nhưng, một người bạn – cũng là người anh thân thiết và người thầy mà tôi luôn quý trọng nói rằng, hãy thử ghi lại những điều khiến tôi cảm thấy biết ơn mỗi ngày xem sao. Ban đầu, tôi cảm thấy lời gợi ý này thật ngớ ngẩn vì lúc này đây, tôi đã vô cùng bế tắc rồi. Làm sao tôi có thể cảm thấy cảm kích, biết ơn ai đó khi tôi còn đang mãi loay hoay trong mớ cảm xúc tiêu cực và rối ren? Nhưng đáng ngạc nhiên là phép màu đã thật sự xảy ra với tôi.

Khoảng thời gian đầu, khi tập trung tư tưởng để nhìn nhận những điều tươi đẹp – dù là nhỏ nhặt nhất của cuộc sống, những suy nghĩ tiêu cực về bản thân và người khác cũng vô tình giảm bớt. Đối với tôi, đây chính là một sự giải thoát về tinh thần, như thể ánh sáng le lói trong đường hầm tối tăm. Dần dần, khi duy trì lòng biết ơn đối với những giá trị mà tôi nhận được, tôi học được cách hạnh phúc và hài lòng với những gì mình có. Cũng nhờ vậy mà tôi hiểu rõ chính mình và thêm tự tin, yêu quý bản thân hơn.

Với một con tim đầy ắp sự cảm kích và chứa chan sự chân thành, tôi dần nhận thức được tầm quan trọng của hiện tại và học cách sống trọn từng phút giây thay vì bị ám ảnh bởi quá khứ hay lo sợ cho tương lai như trước. Dường như từng mạch máu đều đang cuồn cuộn chảy một nguồn năng lượng kỳ diệu, giúp tôi sẵn sàng đương đầu với mọi khó khăn. Tôi cũng dần có niềm yêu mến với cuộc đời và chú ý nhiều hơn đến những thứ tốt đẹp xảy ra quanh mình.

Bí quyết của tôi chính là ghi chép lại những điều khiến tôi cảm thấy biết ơn trong ngày. Chẳng cần lớn lao, đó có thể chỉ là những thứ đơn giản đến mức dễ bị lãng quên như: “Cảm ơn chính mình vì hôm nay đã dậy sớm tập thể dục”, “Cảm ơn cô bán bánh mì vì đã cười với mình”, hay “Cảm ơn chú mèo trước sân nhà vì đã rúc vào lòng mình phơi nắng”,… Quyển “nhật ký biết ơn” của tôi chỉ toàn chứa những điều nhỏ nhặt và bình dị như vậy. Nhưng mỗi khi cảm thấy khó khăn, tôi lại đem chúng ra đọc để biết rằng trên đời này vẫn còn rất nhiều thứ dịu dàng và ấm áp. Khi đó, tôi lại tự tìm được sự bình yên cho riêng mình.

Tôi có một người bạn rất thích đi du lịch. Mỗi khi đặt chân đến vùng đất mới, cậu ấy lại mua những tấm bưu thiếp được bày bán ở đó, viết vài dòng thư tay ngắn gọn và chân thành như: “Xin chào! Mình đang ở đây. Mình rất nhớ cậu. Gửi cậu những thứ nhỏ nhắn dễ thương tại nơi này và cảm ơn cậu vì đã xuất hiện trong cuộc đời của mình nhé!”. Sau đó, cậu lại gửi về cho những người mà cậu yêu quý dù họ đang cách xa ngàn cây số. Nghe có vẻ ngớ ngẩn nhưng tôi tin rằng những tấm thiệp cảm ơn nhỏ nhoi như vậy lại có khả năng khiến cả người gửi và người nhận đều phải mỉm cười hạnh phúc.

Một cô bạn gái khác của tôi có sở thích viết những điều làm cô ấy cảm thấy biết ơn lên các mẩu giấy nhỏ nhiều màu sắc. Sau đó, cô thường gấp chúng lại, bỏ vào một chiếc lọ thủy tinh trang trí nơi góc bàn làm việc. Ngày qua ngày, số giấy màu trong chiếc lọ thủy tinh ấy ngày càng đầy ắp. Cô bảo tôi rằng mỗi khi nhìn vào chiếc lọ, cô cảm thấy thế giới này còn rất nhiều điều tốt đẹp, và mỗi ngày đều trôi qua thật tròn đầy.

Tôi hiểu rằng đôi khi bạn sẽ gặp những ngày tồi tệ đến mức bạn trở nên cộc cằn, căm ghét tất cả mọi thứ, thậm chí ngay cả thở cũng cảm thấy khó khăn. Lúc đó, đừng tự bắt ép chính mình hay bó buộc bản thân trong suy nghĩ lẩn quẩn rằng mình phải biết ơn, phải cảm thấy may mắn trong cuộc đời này. Một khi biến sự cố gắng cải thiện vấn đề trở thành gánh nặng, mọi thứ chỉ càng tồi tệ hơn mà thôi. Hãy để tâm trí mình được nghỉ ngơi cho đến lúc bạn sẵn sàng, hãy lại giang tay đón nhận mọi điều nhỏ nhặt đáng yêu của cuộc sống.

Cảm thấy biết ơn và học cách trân trọng mọi thứ không có nghĩa là những điều tồi tệ sẽ không còn xảy ra. Thế nhưng, nó sẽ giúp bạn học cách chấp nhận, tìm cách giải quyết vấn đề và tự dành tặng bản thân những món quà ý nghĩa nhất. 

“Đời thay đổi khi chúng ta thay đổi”. Đôi lúc việc cho đi còn có thể mang đến cảm giác tốt hơn so với nhận lại. Hãy thử cố gắng biết ơn và đối xử tử tế với mọi người. Biết đâu bạn cũng có thể như tôi và những người bạn mà tôi kể, gia tăng chỉ số hạnh phúc và mức độ thỏa mãn cuộc sống đến không ngờ.

CATHERINE

SÁNG CHẤN HẬU NGOẠI TÌNH

Sang chấn hậu ngoại tình (Post-Infidelity Trauma – PIT) là trạng thái tâm lý xảy ra khi một người phát hiện bạn đời hoặc người yêu phản bội. Đây không chỉ là nỗi buồn hay thất vọng thông thường, mà là tổn thương sâu sắc chạm vào cảm giác an toàn, tin tưởng và giá trị...

NHỮNG ĐÀN BÀ KHÔNG DÁM TỐT HƠN

Nhiều phụ nữ thông minh, có năng lực và giàu tiềm năng lại chọn sống trong những mối quan hệ không có tình yêu, những công việc không tương xứng với khả năng, hoặc những hoàn cảnh “tạm ổn nhưng không hạnh phúc”. Họ không dám lựa chọn tốt hơn, không phải vì thiếu khả...

PHÂN BIỆT NHÀ TÂM LÝ TRỊ LIỆU, BÁC SĨ TÂM THẦN VÀ BÁC SĨ THẦN KINH

Trong lĩnh vực chăm sóc sức khỏe tinh thần, việc phân biệt nhà tâm lý trị liệu, bác sĩ tâm thần và bác sĩ thần kinh không chỉ là vấn đề thuật ngữ, mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến việc một người có nhận được sự hỗ trợ phù hợp hay không. Mỗi chuyên môn có vai trò riêng,...

NỖI SỢ MẤT NGƯỜI THÂN

Nỗi sợ mất người thân là một trong những nỗi sợ cảm xúc mạnh mẽ nhất mà con người có thể trải nghiệm. Ở mức bề mặt, nó có thể xuất hiện như lo âu khi người mình thương không hồi đáp, hoảng hốt khi có dấu hiệu xung đột, hoặc cảm giác bất an mỗi khi có khoảng cách....

XẤU HỔ TÌNH DỤC MANG TÍNH VĂN HÓA

  Rất nhiều phụ nữ dị tính không hề thiếu ham muốn tình dục, nhưng họ mong muốn sự gần gũi, vuốt ve và kết nối cảm xúc nhiều hơn là quan hệ thâm nhập. Điều này không phải dấu hiệu lãnh cảm hay xa cách, mà xuất phát từ cơ chế xấu hổ tình dục (sexual shame) được...

KHI TA BỊ HẤP DẪN BỞI ĐIỀU LÀM TA TỔN THƯƠNG

  Trong trị liệu tâm lý, đặc biệt khi làm việc với sang chấn gắn bó, một hiện tượng lặp đi lặp lại thường thấy là việc thân chủ liên tục bị hấp dẫn bởi những kiểu người hoặc mối quan hệ gây tổn thương cho họ. Douglas C. Kort (2018) gọi hiện tượng này là CCSA –...

PHÂN BIỆT THAM VẤN TÂM LÝ, TÂM LÝ LÂM SÀNG VÀ TÂM LÝ TRỊ LIỆU

  Hiểu đúng để tiếp cận đúng dịch vụ sức khỏe tâm thần Trong bối cảnh sức khỏe tâm thần tại Việt Nam ngày càng được quan tâm, hàng loạt thuật ngữ chuyên môn như counseling (tham vấn tâm lý), clinical psychology (tâm lý lâm sàng) và psychotherapy (tâm lý trị liệu)...

SANG CHẤN ĐẠO ĐỨC – MORAL INJURY

Khi vết thương nằm ở tầng sâu của lương tâm Không phải mọi sang chấn đều đến từ sợ hãi hay bạo lực. Có những tổn thương không nhìn thấy bằng mắt thường, nhưng gặm nhấm con người từ bên trong – đó là sang chấn đạo đức (moral injury). Nó xuất hiện khi một người làm,...

PHÂN LY CƠ THỂ

  Phân ly cơ thể (somatic dissociation) là một dạng đặc biệt của phản ứng phân ly, trong đó sự tách rời không diễn ra ở cấp độ ý thức hay ký ức, mà biểu hiện trực tiếp thông qua cảm giác cơ thể, tri giác thân thể và các chức năng sinh học. Đây là một chiến lược...

PHÂN LY BẢN NGÃ

  Dissociative parts – hay các phần phân ly của bản ngã – là khái niệm trung tâm trong tâm lý học sang chấn hiện đại, mô tả hiện tượng tâm trí con người “tách ra” thành nhiều phần tương đối độc lập nhằm thích nghi với các trải nghiệm đau thương vượt quá khả năng...

PERFORMANCE ANXIETY Ở NAM GIỚI KHI QUAN HỆ: KHI CĂNG THẲNG LẤN ÁT SỰ GẦN GŨI

Performance anxiety (lo âu về khả năng tình dục) ở nam giới là một hiện tượng phổ biến hơn nhiều so với những gì xã hội thường thừa nhận. Không ít người đàn ông bước vào quan hệ tình dục với tâm thế căng thẳng, tự giám sát bản thân và sợ thất bại, thay vì cảm nhận...

SÁNG CHẤN HẬU NGOẠI TÌNH

Sang chấn hậu ngoại tình (Post-Infidelity Trauma – PIT) là trạng thái tâm lý xảy ra khi một người phát hiện bạn đời hoặc người yêu phản bội. Đây không chỉ là nỗi buồn hay thất vọng thông thường, mà là tổn thương sâu sắc chạm vào cảm giác an toàn, tin tưởng và giá trị...

NHỮNG ĐÀN BÀ KHÔNG DÁM TỐT HƠN

Nhiều phụ nữ thông minh, có năng lực và giàu tiềm năng lại chọn sống trong những mối quan hệ không có tình yêu, những công việc không tương xứng với khả năng, hoặc những hoàn cảnh “tạm ổn nhưng không hạnh phúc”. Họ không dám lựa chọn tốt hơn, không phải vì thiếu khả...

PHÂN BIỆT NHÀ TÂM LÝ TRỊ LIỆU, BÁC SĨ TÂM THẦN VÀ BÁC SĨ THẦN KINH

Trong lĩnh vực chăm sóc sức khỏe tinh thần, việc phân biệt nhà tâm lý trị liệu, bác sĩ tâm thần và bác sĩ thần kinh không chỉ là vấn đề thuật ngữ, mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến việc một người có nhận được sự hỗ trợ phù hợp hay không. Mỗi chuyên môn có vai trò riêng,...

NỖI SỢ MẤT NGƯỜI THÂN

Nỗi sợ mất người thân là một trong những nỗi sợ cảm xúc mạnh mẽ nhất mà con người có thể trải nghiệm. Ở mức bề mặt, nó có thể xuất hiện như lo âu khi người mình thương không hồi đáp, hoảng hốt khi có dấu hiệu xung đột, hoặc cảm giác bất an mỗi khi có khoảng cách....

KHI BẠN BỊ HẤP DẪN BỞI NGƯỜI “KHÔNG THỂ CÓ ĐƯỢC”

  Nhiều người, bất kể xu hướng tính dục hay bản dạng giới, đều trải nghiệm một mô thức lặp lại: họ chỉ rung động với những người “không thể thuộc về mình” — người đã có gia đình, người không quan tâm, người lạnh nhạt, hoặc những đối tượng mà ngay từ đầu họ biết...

XẤU HỔ TÌNH DỤC MANG TÍNH VĂN HÓA

  Rất nhiều phụ nữ dị tính không hề thiếu ham muốn tình dục, nhưng họ mong muốn sự gần gũi, vuốt ve và kết nối cảm xúc nhiều hơn là quan hệ thâm nhập. Điều này không phải dấu hiệu lãnh cảm hay xa cách, mà xuất phát từ cơ chế xấu hổ tình dục (sexual shame) được...

KHI TA BỊ HẤP DẪN BỞI ĐIỀU LÀM TA TỔN THƯƠNG

  Trong trị liệu tâm lý, đặc biệt khi làm việc với sang chấn gắn bó, một hiện tượng lặp đi lặp lại thường thấy là việc thân chủ liên tục bị hấp dẫn bởi những kiểu người hoặc mối quan hệ gây tổn thương cho họ. Douglas C. Kort (2018) gọi hiện tượng này là CCSA –...

PHÂN BIỆT THAM VẤN TÂM LÝ, TÂM LÝ LÂM SÀNG VÀ TÂM LÝ TRỊ LIỆU

  Hiểu đúng để tiếp cận đúng dịch vụ sức khỏe tâm thần Trong bối cảnh sức khỏe tâm thần tại Việt Nam ngày càng được quan tâm, hàng loạt thuật ngữ chuyên môn như counseling (tham vấn tâm lý), clinical psychology (tâm lý lâm sàng) và psychotherapy (tâm lý trị liệu)...

TẠI SAO VIỆT NAM ÍT NƠI ĐÀO TẠO TÂM LÝ TRỊ LIỆU?

Tâm lý trị liệu – hiểu như một ngành khoa học ứng dụng đòi hỏi đào tạo bài bản, giám sát lâm sàng và tiêu chuẩn đạo đức nghiêm ngặt – hiện còn khan hiếm tại Việt Nam. Sự thiếu hụt này không chỉ đến từ khó khăn trong hệ thống giáo dục mà còn bắt nguồn từ văn hóa, chính...