TRỊ LIỆU TÂM LÝ – MỘT TIẾN TRÌNH ĐAU ĐỚN, TRIỂN NỞ VÀ THĂNG HOA

TRỊ LIỆU TÂM LÝ – MỘT TIẾN TRÌNH ĐAU ĐỚN, TRIỂN NỞ VÀ THĂNG HOA

Trị liệu tâm lý không phải là nơi để ai đó “dỗ dành” bạn vượt qua nỗi buồn, cũng không phải nơi đưa ra lời khuyên nhanh chóng để “suy nghĩ tích cực hơn”. Trị liệu là một tiến trình – dài hơi, nhiều lớp, và đôi khi vô cùng đau đớn. Đó là hành trình trở về đối diện với những phần bên trong mình đã bị lãng quên, kìm nén, hoặc phủ nhận từ lâu. Là khi bạn phải chạm vào những ký ức mình đã cố quên, những tổn thương tưởng đã lành, những niềm tin sai lệch về chính bản thân. Và chính vì vậy, trị liệu không dễ, nhưng cũng chính vì vậy, nó có thể dẫn đến một sự thăng hoa sâu sắc – khi bạn không còn sống trong phản xạ cũ, mà sống có ý thức, kết nối và tự do hơn.

Lý do nhiều người không thể đi hết con đường trị liệu là bởi nỗi đau khi bắt đầu “cảm thấy lại” có thể dữ dội hơn cả những gì họ từng trải qua. Khi cơ thể và tâm trí đã quen với việc đóng băng, tách rời cảm xúc để sinh tồn, thì việc “mở ra” có thể khiến họ thấy trống rỗng, sợ hãi, thậm chí hoảng loạn. Có những buổi trị liệu không hề dễ chịu: bạn có thể bật khóc không rõ vì sao, cảm thấy giận dữ, rối bời, muốn bỏ cuộc. Nhiều người ngộ nhận rằng nếu trị liệu “hiệu quả”, thì mình phải thấy khá hơn sau vài buổi. Nhưng sự thật là quá trình chữa lành ban đầu thường đi kèm với cảm giác “tệ hơn” – đó là dấu hiệu cho thấy hệ thần kinh đang bắt đầu động chạm lại vào điều đã bị đóng kín từ lâu.

Một phần nguyên nhân khiến nhiều bạn không vượt qua được là vì tâm lý đám đông và hiểu lầm xã hội về trị liệu. Nhiều người cho rằng đi trị liệu là “yếu đuối”, “bị bệnh tâm thần” hay “chỉ dành cho người có vấn đề nghiêm trọng”. Trong khi đó, trị liệu không phải là chữa bệnh, mà là chăm sóc đời sống bên trong. Người ta đi trị liệu không phải vì họ hỏng hóc, mà vì họ muốn hiểu mình hơn, sống sâu hơn, tự chủ hơn. Tuy nhiên, áp lực từ môi trường, gia đình và cả chính bản thân thường khiến nhiều người bỏ dở, hoặc đến trị liệu với kỳ vọng sai lệch – rằng chuyên gia sẽ “làm gì đó” để mình hết đau.

Thật ra, trị liệu không làm bạn hết đau ngay lập tức, mà dạy bạn ở lại với nỗi đau một cách an toàn. Và chính từ đó, bạn mới có thể trưởng thành thật sự. Đó là hành trình vừa nhói đau, vừa mở rộng – như một cái cây mọc rễ thật sâu, để có thể vươn cành ra ánh sáng.

MIA NGUYỄN

 

Trị liệu tâm lý không phải là nơi để ai đó “dỗ dành” bạn vượt qua nỗi buồn, cũng không phải nơi đưa ra lời khuyên nhanh chóng để “suy nghĩ tích cực hơn”. Trị liệu là một tiến trình – dài hơi, nhiều lớp, và đôi khi vô cùng đau đớn. Đó là hành trình trở về đối diện với những phần bên trong mình đã bị lãng quên, kìm nén, hoặc phủ nhận từ lâu. Là khi bạn phải chạm vào những ký ức mình đã cố quên, những tổn thương tưởng đã lành, những niềm tin sai lệch về chính bản thân. Và chính vì vậy, trị liệu không dễ, nhưng cũng chính vì vậy, nó có thể dẫn đến một sự thăng hoa sâu sắc – khi bạn không còn sống trong phản xạ cũ, mà sống có ý thức, kết nối và tự do hơn.

Lý do nhiều người không thể đi hết con đường trị liệu là bởi nỗi đau khi bắt đầu “cảm thấy lại” có thể dữ dội hơn cả những gì họ từng trải qua. Khi cơ thể và tâm trí đã quen với việc đóng băng, tách rời cảm xúc để sinh tồn, thì việc “mở ra” có thể khiến họ thấy trống rỗng, sợ hãi, thậm chí hoảng loạn. Có những buổi trị liệu không hề dễ chịu: bạn có thể bật khóc không rõ vì sao, cảm thấy giận dữ, rối bời, muốn bỏ cuộc. Nhiều người ngộ nhận rằng nếu trị liệu “hiệu quả”, thì mình phải thấy khá hơn sau vài buổi. Nhưng sự thật là quá trình chữa lành ban đầu thường đi kèm với cảm giác “tệ hơn” – đó là dấu hiệu cho thấy hệ thần kinh đang bắt đầu động chạm lại vào điều đã bị đóng kín từ lâu.

Một phần nguyên nhân khiến nhiều bạn không vượt qua được là vì tâm lý đám đông và hiểu lầm xã hội về trị liệu. Nhiều người cho rằng đi trị liệu là “yếu đuối”, “bị bệnh tâm thần” hay “chỉ dành cho người có vấn đề nghiêm trọng”. Trong khi đó, trị liệu không phải là chữa bệnh, mà là chăm sóc đời sống bên trong. Người ta đi trị liệu không phải vì họ hỏng hóc, mà vì họ muốn hiểu mình hơn, sống sâu hơn, tự chủ hơn. Tuy nhiên, áp lực từ môi trường, gia đình và cả chính bản thân thường khiến nhiều người bỏ dở, hoặc đến trị liệu với kỳ vọng sai lệch – rằng chuyên gia sẽ “làm gì đó” để mình hết đau.

Thật ra, trị liệu không làm bạn hết đau ngay lập tức, mà dạy bạn ở lại với nỗi đau một cách an toàn. Và chính từ đó, bạn mới có thể trưởng thành thật sự. Đó là hành trình vừa nhói đau, vừa mở rộng – như một cái cây mọc rễ thật sâu, để có thể vươn cành ra ánh sáng.

MIA NGUYỄN

ĐỂ TANG LIÊN TỤC CHO MỘT CÁI CHẾT CHƯA XẢY RA

  Để tang liên tục cho một cái chết chưa xảy ra là một trạng thái tâm lý – thần kinh ít được gọi tên, nhưng lại khá phổ biến ở những người lớn lên cùng cha mẹ hoặc người chăm sóc mắc bệnh mãn tính, bệnh nặng, hoặc thường xuyên nói về nỗi đau và mong muốn không...

SANG CHẤN KHI SỐNG VỚI CHA MẸ MẮC BỆNH MÃN TÍNH

  Sang chấn hiện sinh (existential trauma) không xuất phát từ một biến cố bạo lực đơn lẻ, mà hình thành khi con người phải sống lâu dài trong sự đối diện với những câu hỏi cốt lõi của tồn tại: sự sống – cái chết – ý nghĩa – sự mong manh – trách nhiệm sống. Ở...

SANG CHẤN HIỆN SINH

Sang chấn hiện sinh (existential trauma) không hình thành từ một biến cố bạo lực rõ ràng, mà phát triển khi một con người phải sống lâu dài trong sự đối diện với những câu hỏi cốt lõi của tồn tại như sự sống, cái chết, ý nghĩa và tính mong manh của đời người. Với...

HÀNH TRÌNH TRỞ THÀNH NHÀ TÂM LÝ TRỊ LIỆU

Trở thành nhà tâm lý trị liệu không phải là một danh xưng đạt được sau vài khóa học, cũng không phải là kết quả trực tiếp của một văn bằng hay một mô hình trị liệu cụ thể. Đây là một hành trình dài, nhiều tầng, đòi hỏi sự chuẩn bị nghiêm túc cả về kiến thức, kỹ năng...

PERFORMANCE ANXIETY Ở NAM GIỚI KHI QUAN HỆ: KHI CĂNG THẲNG LẤN ÁT SỰ GẦN GŨI

Performance anxiety (lo âu về khả năng tình dục) ở nam giới là một hiện tượng phổ biến hơn nhiều so với những gì xã hội thường thừa nhận. Không ít người đàn ông bước vào quan hệ tình dục với tâm thế căng thẳng, tự giám sát bản thân và sợ thất bại, thay vì cảm nhận...

ĐỂ TANG LIÊN TỤC CHO MỘT CÁI CHẾT CHƯA XẢY RA

  Để tang liên tục cho một cái chết chưa xảy ra là một trạng thái tâm lý – thần kinh ít được gọi tên, nhưng lại khá phổ biến ở những người lớn lên cùng cha mẹ hoặc người chăm sóc mắc bệnh mãn tính, bệnh nặng, hoặc thường xuyên nói về nỗi đau và mong muốn không...

SANG CHẤN KHI SỐNG VỚI CHA MẸ MẮC BỆNH MÃN TÍNH

  Sang chấn hiện sinh (existential trauma) không xuất phát từ một biến cố bạo lực đơn lẻ, mà hình thành khi con người phải sống lâu dài trong sự đối diện với những câu hỏi cốt lõi của tồn tại: sự sống – cái chết – ý nghĩa – sự mong manh – trách nhiệm sống. Ở...

SANG CHẤN HIỆN SINH

Sang chấn hiện sinh (existential trauma) không hình thành từ một biến cố bạo lực rõ ràng, mà phát triển khi một con người phải sống lâu dài trong sự đối diện với những câu hỏi cốt lõi của tồn tại như sự sống, cái chết, ý nghĩa và tính mong manh của đời người. Với...

HÀNH TRÌNH TRỞ THÀNH NHÀ TÂM LÝ TRỊ LIỆU

Trở thành nhà tâm lý trị liệu không phải là một danh xưng đạt được sau vài khóa học, cũng không phải là kết quả trực tiếp của một văn bằng hay một mô hình trị liệu cụ thể. Đây là một hành trình dài, nhiều tầng, đòi hỏi sự chuẩn bị nghiêm túc cả về kiến thức, kỹ năng...

PERFORMANCE ANXIETY Ở NAM GIỚI KHI QUAN HỆ: KHI CĂNG THẲNG LẤN ÁT SỰ GẦN GŨI

Performance anxiety (lo âu về khả năng tình dục) ở nam giới là một hiện tượng phổ biến hơn nhiều so với những gì xã hội thường thừa nhận. Không ít người đàn ông bước vào quan hệ tình dục với tâm thế căng thẳng, tự giám sát bản thân và sợ thất bại, thay vì cảm nhận...

SÁNG CHẤN HẬU NGOẠI TÌNH

Sang chấn hậu ngoại tình (Post-Infidelity Trauma – PIT) là trạng thái tâm lý xảy ra khi một người phát hiện bạn đời hoặc người yêu phản bội. Đây không chỉ là nỗi buồn hay thất vọng thông thường, mà là tổn thương sâu sắc chạm vào cảm giác an toàn, tin tưởng và giá trị...

NHỮNG ĐÀN BÀ KHÔNG DÁM TỐT HƠN

Nhiều phụ nữ thông minh, có năng lực và giàu tiềm năng lại chọn sống trong những mối quan hệ không có tình yêu, những công việc không tương xứng với khả năng, hoặc những hoàn cảnh “tạm ổn nhưng không hạnh phúc”. Họ không dám lựa chọn tốt hơn, không phải vì thiếu khả...

PHÂN BIỆT NHÀ TÂM LÝ TRỊ LIỆU, BÁC SĨ TÂM THẦN VÀ BÁC SĨ THẦN KINH

Trong lĩnh vực chăm sóc sức khỏe tinh thần, việc phân biệt nhà tâm lý trị liệu, bác sĩ tâm thần và bác sĩ thần kinh không chỉ là vấn đề thuật ngữ, mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến việc một người có nhận được sự hỗ trợ phù hợp hay không. Mỗi chuyên môn có vai trò riêng,...

NỖI SỢ MẤT NGƯỜI THÂN

Nỗi sợ mất người thân là một trong những nỗi sợ cảm xúc mạnh mẽ nhất mà con người có thể trải nghiệm. Ở mức bề mặt, nó có thể xuất hiện như lo âu khi người mình thương không hồi đáp, hoảng hốt khi có dấu hiệu xung đột, hoặc cảm giác bất an mỗi khi có khoảng cách....

KHI BẠN BỊ HẤP DẪN BỞI NGƯỜI “KHÔNG THỂ CÓ ĐƯỢC”

  Nhiều người, bất kể xu hướng tính dục hay bản dạng giới, đều trải nghiệm một mô thức lặp lại: họ chỉ rung động với những người “không thể thuộc về mình” — người đã có gia đình, người không quan tâm, người lạnh nhạt, hoặc những đối tượng mà ngay từ đầu họ biết...