KHI YÊU NGƯỜI RỐI LOẠN NHÂN CÁCH NHÓM B

KHI YÊU NGƯỜI RỐI LOẠN NHÂN CÁCH NHÓM B

 

Rối loạn nhân cách nhóm B bao gồm các kiểu nhân cách ái kỷ (NPD), kịch tính (HPD), ranh giới (BPD) và chống đối xã hội (ASPD). Những đặc điểm chung của nhóm này là cảm xúc mãnh liệt nhưng thiếu ổn định, hành vi xung động, nhu cầu kiểm soát và thiếu khả năng đồng cảm thực sự. Khi bước vào tình yêu, sự kết hợp này có thể biến mối quan hệ thành một môi trường đầy rủi ro cho cả bạn và con bạn.

Với người bạn đời, nguy cơ đầu tiên là bạo lực tinh thần và thao túng. Người nhóm B thường dùng các chiến lược như gaslighting (làm bạn nghi ngờ thực tại), cô lập xã hội và kiểm soát tài chính. Một số trường hợp, đặc biệt là trong ASPD hoặc BPD nặng, xung đột có thể leo thang thành bạo lực thể chất hoặc tình dục. Khi đó, bạn không chỉ bị tổn thương cơ thể mà còn rơi vào vòng xoáy sợ hãi và phụ thuộc. Đồng thời, hành vi xung động khiến họ dễ lợi dụng tài chính, hủy hoại uy tín hoặc gây áp lực pháp lý, trong khi bản thân họ không cảm thấy hối hận hay sợ hậu quả.

Với con cái, nguy cơ còn nghiêm trọng hơn. Trẻ sống trong môi trường đầy xung đột và bất ổn sẽ phải đối mặt với sang chấn phát triển, ảnh hưởng đến hệ thần kinh và sự hình thành gắn bó. Chúng có thể phát triển lo âu, trầm cảm, hành vi chống đối hoặc học theo mô hình quan hệ bạo lực khi trưởng thành. Ngoài ra, người nhóm B đôi khi sử dụng con như công cụ kiểm soát, gây chia rẽ tình cảm cha/mẹ – con hoặc ép buộc trong tranh chấp nuôi con. Trong những trường hợp cực đoan, trẻ còn có nguy cơ bị bạo lực trực tiếp hoặc bỏ mặc, nhất là khi người rối loạn nhân cách kết hợp nghiện chất hoặc hành vi phạm pháp.

Từ góc độ thần kinh, người nhóm B thường có amygdala hoạt động thấp (giảm cảm giác sợ hãi) và khả năng điều hòa cảm xúc kém ở vỏ não trước trán, khiến họ ít lo ngại hậu quả và dễ bùng phát bạo lực. Họ có thể hiểu cảm xúc của bạn để khai thác, nhưng thiếu đồng cảm cảm xúc thực sự, dẫn đến hành vi nguy hiểm mà không cảm thấy tội lỗi.

Vì vậy, yêu một người nhóm B có thể đồng nghĩa với việc đối mặt với rủi ro nghiêm trọng về thể chất, tinh thần và an toàn của con bạn. Giải pháp quan trọng là nhận diện sớm dấu hiệu cảnh báo, thiết lập ranh giới và có kế hoạch an toàn. Trong nhiều trường hợp, tìm đến hỗ trợ pháp lý và trị liệu tâm lý là bước cần thiết để bảo vệ cả bạn và con.

MIA NGUYỄN

 

Rối loạn nhân cách nhóm B bao gồm các kiểu nhân cách ái kỷ (NPD), kịch tính (HPD), ranh giới (BPD) và chống đối xã hội (ASPD). Những đặc điểm chung của nhóm này là cảm xúc mãnh liệt nhưng thiếu ổn định, hành vi xung động, nhu cầu kiểm soát và thiếu khả năng đồng cảm thực sự. Khi bước vào tình yêu, sự kết hợp này có thể biến mối quan hệ thành một môi trường đầy rủi ro cho cả bạn và con bạn.

Với người bạn đời, nguy cơ đầu tiên là bạo lực tinh thần và thao túng. Người nhóm B thường dùng các chiến lược như gaslighting (làm bạn nghi ngờ thực tại), cô lập xã hội và kiểm soát tài chính. Một số trường hợp, đặc biệt là trong ASPD hoặc BPD nặng, xung đột có thể leo thang thành bạo lực thể chất hoặc tình dục. Khi đó, bạn không chỉ bị tổn thương cơ thể mà còn rơi vào vòng xoáy sợ hãi và phụ thuộc. Đồng thời, hành vi xung động khiến họ dễ lợi dụng tài chính, hủy hoại uy tín hoặc gây áp lực pháp lý, trong khi bản thân họ không cảm thấy hối hận hay sợ hậu quả.

Với con cái, nguy cơ còn nghiêm trọng hơn. Trẻ sống trong môi trường đầy xung đột và bất ổn sẽ phải đối mặt với sang chấn phát triển, ảnh hưởng đến hệ thần kinh và sự hình thành gắn bó. Chúng có thể phát triển lo âu, trầm cảm, hành vi chống đối hoặc học theo mô hình quan hệ bạo lực khi trưởng thành. Ngoài ra, người nhóm B đôi khi sử dụng con như công cụ kiểm soát, gây chia rẽ tình cảm cha/mẹ – con hoặc ép buộc trong tranh chấp nuôi con. Trong những trường hợp cực đoan, trẻ còn có nguy cơ bị bạo lực trực tiếp hoặc bỏ mặc, nhất là khi người rối loạn nhân cách kết hợp nghiện chất hoặc hành vi phạm pháp.

Từ góc độ thần kinh, người nhóm B thường có amygdala hoạt động thấp (giảm cảm giác sợ hãi) và khả năng điều hòa cảm xúc kém ở vỏ não trước trán, khiến họ ít lo ngại hậu quả và dễ bùng phát bạo lực. Họ có thể hiểu cảm xúc của bạn để khai thác, nhưng thiếu đồng cảm cảm xúc thực sự, dẫn đến hành vi nguy hiểm mà không cảm thấy tội lỗi.

Vì vậy, yêu một người nhóm B có thể đồng nghĩa với việc đối mặt với rủi ro nghiêm trọng về thể chất, tinh thần và an toàn của con bạn. Giải pháp quan trọng là nhận diện sớm dấu hiệu cảnh báo, thiết lập ranh giới và có kế hoạch an toàn. Trong nhiều trường hợp, tìm đến hỗ trợ pháp lý và trị liệu tâm lý là bước cần thiết để bảo vệ cả bạn và con.

MIA NGUYỄN

ĐỂ TANG LIÊN TỤC CHO MỘT CÁI CHẾT CHƯA XẢY RA

  Để tang liên tục cho một cái chết chưa xảy ra là một trạng thái tâm lý – thần kinh ít được gọi tên, nhưng lại khá phổ biến ở những người lớn lên cùng cha mẹ hoặc người chăm sóc mắc bệnh mãn tính, bệnh nặng, hoặc thường xuyên nói về nỗi đau và mong muốn không...

SANG CHẤN KHI SỐNG VỚI CHA MẸ MẮC BỆNH MÃN TÍNH

  Sang chấn hiện sinh (existential trauma) không xuất phát từ một biến cố bạo lực đơn lẻ, mà hình thành khi con người phải sống lâu dài trong sự đối diện với những câu hỏi cốt lõi của tồn tại: sự sống – cái chết – ý nghĩa – sự mong manh – trách nhiệm sống. Ở...

SANG CHẤN HIỆN SINH

Sang chấn hiện sinh (existential trauma) không hình thành từ một biến cố bạo lực rõ ràng, mà phát triển khi một con người phải sống lâu dài trong sự đối diện với những câu hỏi cốt lõi của tồn tại như sự sống, cái chết, ý nghĩa và tính mong manh của đời người. Với...

HÀNH TRÌNH TRỞ THÀNH NHÀ TÂM LÝ TRỊ LIỆU

Trở thành nhà tâm lý trị liệu không phải là một danh xưng đạt được sau vài khóa học, cũng không phải là kết quả trực tiếp của một văn bằng hay một mô hình trị liệu cụ thể. Đây là một hành trình dài, nhiều tầng, đòi hỏi sự chuẩn bị nghiêm túc cả về kiến thức, kỹ năng...

PERFORMANCE ANXIETY Ở NAM GIỚI KHI QUAN HỆ: KHI CĂNG THẲNG LẤN ÁT SỰ GẦN GŨI

Performance anxiety (lo âu về khả năng tình dục) ở nam giới là một hiện tượng phổ biến hơn nhiều so với những gì xã hội thường thừa nhận. Không ít người đàn ông bước vào quan hệ tình dục với tâm thế căng thẳng, tự giám sát bản thân và sợ thất bại, thay vì cảm nhận...

ĐỂ TANG LIÊN TỤC CHO MỘT CÁI CHẾT CHƯA XẢY RA

  Để tang liên tục cho một cái chết chưa xảy ra là một trạng thái tâm lý – thần kinh ít được gọi tên, nhưng lại khá phổ biến ở những người lớn lên cùng cha mẹ hoặc người chăm sóc mắc bệnh mãn tính, bệnh nặng, hoặc thường xuyên nói về nỗi đau và mong muốn không...

SANG CHẤN KHI SỐNG VỚI CHA MẸ MẮC BỆNH MÃN TÍNH

  Sang chấn hiện sinh (existential trauma) không xuất phát từ một biến cố bạo lực đơn lẻ, mà hình thành khi con người phải sống lâu dài trong sự đối diện với những câu hỏi cốt lõi của tồn tại: sự sống – cái chết – ý nghĩa – sự mong manh – trách nhiệm sống. Ở...

SANG CHẤN HIỆN SINH

Sang chấn hiện sinh (existential trauma) không hình thành từ một biến cố bạo lực rõ ràng, mà phát triển khi một con người phải sống lâu dài trong sự đối diện với những câu hỏi cốt lõi của tồn tại như sự sống, cái chết, ý nghĩa và tính mong manh của đời người. Với...

HÀNH TRÌNH TRỞ THÀNH NHÀ TÂM LÝ TRỊ LIỆU

Trở thành nhà tâm lý trị liệu không phải là một danh xưng đạt được sau vài khóa học, cũng không phải là kết quả trực tiếp của một văn bằng hay một mô hình trị liệu cụ thể. Đây là một hành trình dài, nhiều tầng, đòi hỏi sự chuẩn bị nghiêm túc cả về kiến thức, kỹ năng...

PERFORMANCE ANXIETY Ở NAM GIỚI KHI QUAN HỆ: KHI CĂNG THẲNG LẤN ÁT SỰ GẦN GŨI

Performance anxiety (lo âu về khả năng tình dục) ở nam giới là một hiện tượng phổ biến hơn nhiều so với những gì xã hội thường thừa nhận. Không ít người đàn ông bước vào quan hệ tình dục với tâm thế căng thẳng, tự giám sát bản thân và sợ thất bại, thay vì cảm nhận...

SÁNG CHẤN HẬU NGOẠI TÌNH

Sang chấn hậu ngoại tình (Post-Infidelity Trauma – PIT) là trạng thái tâm lý xảy ra khi một người phát hiện bạn đời hoặc người yêu phản bội. Đây không chỉ là nỗi buồn hay thất vọng thông thường, mà là tổn thương sâu sắc chạm vào cảm giác an toàn, tin tưởng và giá trị...

NHỮNG ĐÀN BÀ KHÔNG DÁM TỐT HƠN

Nhiều phụ nữ thông minh, có năng lực và giàu tiềm năng lại chọn sống trong những mối quan hệ không có tình yêu, những công việc không tương xứng với khả năng, hoặc những hoàn cảnh “tạm ổn nhưng không hạnh phúc”. Họ không dám lựa chọn tốt hơn, không phải vì thiếu khả...

PHÂN BIỆT NHÀ TÂM LÝ TRỊ LIỆU, BÁC SĨ TÂM THẦN VÀ BÁC SĨ THẦN KINH

Trong lĩnh vực chăm sóc sức khỏe tinh thần, việc phân biệt nhà tâm lý trị liệu, bác sĩ tâm thần và bác sĩ thần kinh không chỉ là vấn đề thuật ngữ, mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến việc một người có nhận được sự hỗ trợ phù hợp hay không. Mỗi chuyên môn có vai trò riêng,...

NỖI SỢ MẤT NGƯỜI THÂN

Nỗi sợ mất người thân là một trong những nỗi sợ cảm xúc mạnh mẽ nhất mà con người có thể trải nghiệm. Ở mức bề mặt, nó có thể xuất hiện như lo âu khi người mình thương không hồi đáp, hoảng hốt khi có dấu hiệu xung đột, hoặc cảm giác bất an mỗi khi có khoảng cách....

KHI BẠN BỊ HẤP DẪN BỞI NGƯỜI “KHÔNG THỂ CÓ ĐƯỢC”

  Nhiều người, bất kể xu hướng tính dục hay bản dạng giới, đều trải nghiệm một mô thức lặp lại: họ chỉ rung động với những người “không thể thuộc về mình” — người đã có gia đình, người không quan tâm, người lạnh nhạt, hoặc những đối tượng mà ngay từ đầu họ biết...