RỐI LOẠN NHÂN CÁCH HỖN LOẠN

RỐI LOẠN NHÂN CÁCH HỖN LOẠN

Rối loạn nhân cách nhóm B, bao gồm nhân cách ranh giới (borderline), chống đối xã hội (antisocial), ái kỷ (narcissistic) và kịch tính (histrionic), thường gắn liền với các mối quan hệ hỗn loạn, kịch tính và đầy căng thẳng. Khi yêu hoặc kết hôn với một người thuộc nhóm này, đặc biệt là khi triệu chứng rõ rệt và kéo dài, mối quan hệ dễ trở thành bệnh lý độc hại. Đây không chỉ là một dạng xung đột trong đời sống hôn nhân thông thường, mà là vòng xoáy nguy hiểm có thể bào mòn tinh thần và đe dọa sự an toàn của những người liên quan.

Đặc điểm nổi bật của mối quan hệ này là hành vi thiếu suy nghĩ và bạo lực. Người nhóm B có thể bùng nổ, lash out dữ dội chỉ vì một lời phê bình nhỏ. Họ dễ sử dụng bạo lực ngôn từ, thể chất, hoặc thao túng cảm xúc để duy trì quyền kiểm soát. Song song đó là sự né tránh trách nhiệm: họ ít khi thừa nhận sai lầm, thường đổ lỗi cho bạn đời, con cái hoặc hoàn cảnh. Điều này khiến người thân cảm thấy mình luôn là “thủ phạm”, còn cá nhân rối loạn nhân cách giữ vai trò nạn nhân hoặc kẻ điều khiển.

Mối quan hệ độc hại trong nhóm B cũng gắn liền với hành vi bốc đồng và lạm dụng chất. Họ có thể tiêu xài liều lĩnh, ngoại tình, dùng rượu hoặc ma túy để giải tỏa, kéo cả gia đình vào vòng xoáy bất ổn. Những hành vi này làm gia tăng nguy cơ bạo lực, phá sản, tai nạn và xung đột liên tục. Trong không khí ấy, bạn đời thường rơi vào kiệt quệ cảm xúc, còn con cái lớn lên trong môi trường bất an, dễ hình thành gắn bó không an toàn và lặp lại vòng xoáy rối loạn ở thế hệ sau.

Một yếu tố cần nhấn mạnh là khả năng thay đổi thấp. Rối loạn nhân cách thuộc nhóm B thường có gốc rễ sâu trong cấu trúc tâm lý, hình thành từ thời thơ ấu và củng cố qua nhiều năm. Nhiều cá nhân trong nhóm này không nhận thức được vấn đề của mình, hoặc cho rằng lỗi thuộc về người khác. Ngay cả khi tham gia trị liệu, tiến trình thay đổi thường chậm, nhiều thất bại, và dễ tái diễn hành vi cũ. Điều này khiến người bạn đời kỳ vọng thay đổi thường rơi vào thất vọng kéo dài, tiếp tục mắc kẹt trong vòng lặp bạo lực – hòa giải – tái bạo lực.

Chính vì vậy, mối quan hệ bệnh lý độc hại với người nhóm B mang tính nguy hiểm cao và có khả năng thay đổi thấp. Rời bỏ hoặc đặt ranh giới cứng rắn thường là lựa chọn duy nhất để bảo vệ an toàn thân thể, tinh thần và ngăn chặn tổn thương thế hệ. Đôi khi, điều dũng cảm nhất không phải là kiên nhẫn chịu đựng, mà là biết khi nào cần bước ra khỏi vòng xoáy độc hại để tìm lại sự bình yên và lành mạnh cho bản thân và gia đình.

MIA NGUYỄN

 

Rối loạn nhân cách nhóm B, bao gồm nhân cách ranh giới (borderline), chống đối xã hội (antisocial), ái kỷ (narcissistic) và kịch tính (histrionic), thường gắn liền với các mối quan hệ hỗn loạn, kịch tính và đầy căng thẳng. Khi yêu hoặc kết hôn với một người thuộc nhóm này, đặc biệt là khi triệu chứng rõ rệt và kéo dài, mối quan hệ dễ trở thành bệnh lý độc hại. Đây không chỉ là một dạng xung đột trong đời sống hôn nhân thông thường, mà là vòng xoáy nguy hiểm có thể bào mòn tinh thần và đe dọa sự an toàn của những người liên quan.

Đặc điểm nổi bật của mối quan hệ này là hành vi thiếu suy nghĩ và bạo lực. Người nhóm B có thể bùng nổ, lash out dữ dội chỉ vì một lời phê bình nhỏ. Họ dễ sử dụng bạo lực ngôn từ, thể chất, hoặc thao túng cảm xúc để duy trì quyền kiểm soát. Song song đó là sự né tránh trách nhiệm: họ ít khi thừa nhận sai lầm, thường đổ lỗi cho bạn đời, con cái hoặc hoàn cảnh. Điều này khiến người thân cảm thấy mình luôn là “thủ phạm”, còn cá nhân rối loạn nhân cách giữ vai trò nạn nhân hoặc kẻ điều khiển.

Mối quan hệ độc hại trong nhóm B cũng gắn liền với hành vi bốc đồng và lạm dụng chất. Họ có thể tiêu xài liều lĩnh, ngoại tình, dùng rượu hoặc ma túy để giải tỏa, kéo cả gia đình vào vòng xoáy bất ổn. Những hành vi này làm gia tăng nguy cơ bạo lực, phá sản, tai nạn và xung đột liên tục. Trong không khí ấy, bạn đời thường rơi vào kiệt quệ cảm xúc, còn con cái lớn lên trong môi trường bất an, dễ hình thành gắn bó không an toàn và lặp lại vòng xoáy rối loạn ở thế hệ sau.

Một yếu tố cần nhấn mạnh là khả năng thay đổi thấp. Rối loạn nhân cách thuộc nhóm B thường có gốc rễ sâu trong cấu trúc tâm lý, hình thành từ thời thơ ấu và củng cố qua nhiều năm. Nhiều cá nhân trong nhóm này không nhận thức được vấn đề của mình, hoặc cho rằng lỗi thuộc về người khác. Ngay cả khi tham gia trị liệu, tiến trình thay đổi thường chậm, nhiều thất bại, và dễ tái diễn hành vi cũ. Điều này khiến người bạn đời kỳ vọng thay đổi thường rơi vào thất vọng kéo dài, tiếp tục mắc kẹt trong vòng lặp bạo lực – hòa giải – tái bạo lực.

Chính vì vậy, mối quan hệ bệnh lý độc hại với người nhóm B mang tính nguy hiểm cao và có khả năng thay đổi thấp. Rời bỏ hoặc đặt ranh giới cứng rắn thường là lựa chọn duy nhất để bảo vệ an toàn thân thể, tinh thần và ngăn chặn tổn thương thế hệ. Đôi khi, điều dũng cảm nhất không phải là kiên nhẫn chịu đựng, mà là biết khi nào cần bước ra khỏi vòng xoáy độc hại để tìm lại sự bình yên và lành mạnh cho bản thân và gia đình.

MIA NGUYỄN

KHI PHỤ NỮ DỊ TÍNH YÊU PHỤ NỮ ĐỒNG TÍNH

Trong thực hành lâm sàng, mối quan hệ giữa một phụ nữ dị tính và một phụ nữ đồng tính thường mang theo những động lực tâm lý phức tạp, không thể hiểu đơn giản như sự “lệch pha xu hướng tính dục”. Nhiều trường hợp cho thấy đây là những mối quan hệ được hình thành trong...

CẢM GIÁC “MÌNH KHÔNG ĐỦ”

Cảm giác “mình không đủ” không chỉ là một suy nghĩ thoáng qua về năng lực hay giá trị bản thân. Trong nhiều trường hợp, đó là một trạng thái tồn tại dai dẳng, ăn sâu vào cách cá nhân cảm nhận chính mình và thế giới xung quanh. Người mang cảm giác này có thể liên tục...

“MÌNH KHÔNG TIN CÓ NGƯỜI THẬT SỰ THƯƠNG MÌNH”

Trong thực hành lâm sàng, niềm tin “mình không tin có người thật sự thương mình” thường không xuất hiện như một suy nghĩ bề mặt, mà như một kết luận rất sâu được hình thành từ những trải nghiệm gắn bó sớm. Đây không đơn thuần là sự bi quan hay thiếu tự tin, mà là một...

NHỮNG NGƯỜI “GAY” HOÀN HẢO ĐẾN ĐAU LÒNG…

Có một kiểu hoàn hảo rất quen thuộc ở nhiều người gay: hoàn hảo đến mức không cho phép mình được thiếu, được yếu, được sai. Họ chăm chút ngoại hình, kỷ luật cơ thể, để ý từng chi tiết nhỏ trong cách ăn mặc, làm việc, giao tiếp và yêu đương. Từ bên ngoài, họ trông thu...

NGOẠI TÌNH SAU CẬN TỬ Ở NAM GIỚI

  Sau một cơn bạo bệnh, tai biến, hay ca phẫu thuật lớn, không ít nam giới trở về đời sống thường nhật với một trạng thái tâm lý rất khác. Họ sống sót, nhưng không thực sự “trở lại” như trước. Trong bối cảnh này, một số người trở nên bất cần, tìm kiếm cảm giác...

KHI PHỤ NỮ DỊ TÍNH YÊU PHỤ NỮ ĐỒNG TÍNH

Trong thực hành lâm sàng, mối quan hệ giữa một phụ nữ dị tính và một phụ nữ đồng tính thường mang theo những động lực tâm lý phức tạp, không thể hiểu đơn giản như sự “lệch pha xu hướng tính dục”. Nhiều trường hợp cho thấy đây là những mối quan hệ được hình thành trong...

CẢM GIÁC “MÌNH KHÔNG ĐỦ”

Cảm giác “mình không đủ” không chỉ là một suy nghĩ thoáng qua về năng lực hay giá trị bản thân. Trong nhiều trường hợp, đó là một trạng thái tồn tại dai dẳng, ăn sâu vào cách cá nhân cảm nhận chính mình và thế giới xung quanh. Người mang cảm giác này có thể liên tục...

“MÌNH KHÔNG TIN CÓ NGƯỜI THẬT SỰ THƯƠNG MÌNH”

Trong thực hành lâm sàng, niềm tin “mình không tin có người thật sự thương mình” thường không xuất hiện như một suy nghĩ bề mặt, mà như một kết luận rất sâu được hình thành từ những trải nghiệm gắn bó sớm. Đây không đơn thuần là sự bi quan hay thiếu tự tin, mà là một...

NHỮNG NGƯỜI “GAY” HOÀN HẢO ĐẾN ĐAU LÒNG…

Có một kiểu hoàn hảo rất quen thuộc ở nhiều người gay: hoàn hảo đến mức không cho phép mình được thiếu, được yếu, được sai. Họ chăm chút ngoại hình, kỷ luật cơ thể, để ý từng chi tiết nhỏ trong cách ăn mặc, làm việc, giao tiếp và yêu đương. Từ bên ngoài, họ trông thu...

NGOẠI TÌNH SAU CẬN TỬ Ở NAM GIỚI

  Sau một cơn bạo bệnh, tai biến, hay ca phẫu thuật lớn, không ít nam giới trở về đời sống thường nhật với một trạng thái tâm lý rất khác. Họ sống sót, nhưng không thực sự “trở lại” như trước. Trong bối cảnh này, một số người trở nên bất cần, tìm kiếm cảm giác...

KHI PHỤ NỮ KHÔNG THIẾU LỰA CHỌN LẠI CHỌN ĐÀN ÔNG CÓ VỢ: GẮN BÓ ÁM ẢNH TINH VI

  Có một số phụ nữ thường khiến xã hội bối rối khi quan sát: họ có học thức, có địa vị xã hội, có khả năng tự chủ tài chính và không thiếu lựa chọn trong tình yêu, nhưng lại chọn yêu đàn ông đã có vợ. Họ không tìm kiếm tiền bạc hay chu cấp, thậm chí nhấn mạnh...

SUGAR BABY – MANG CẤU TRÚC SANG CHẤN: NHỮNG CÔ GÁI KHÔNG BAO GIỜ THẤY ĐỦ

Hiện tượng sugar baby thường bị nhìn nhận đơn giản như một lựa chọn thực dụng hoặc lối sống hưởng thụ. Tuy nhiên, trong thực hành lâm sàng, tồn tại một nhóm sugar baby mang cấu trúc sang chấn rõ rệt – những cô gái không bao giờ cảm thấy đủ, dù được chu cấp tài chính,...

KHI ĐỨA TRẺ LỚN LÊN TRONG ÁNH NHÌN DÈ BỈU

TỰ TI, NGOẠI HÌNH VÀ DẤU ẤN TRÊN CƠ THỂ** Có những đứa trẻ không bị đánh đập, nhưng lớn lên trong những lời nhận xét lặp đi lặp lại từ cha mẹ về ngoại hình của mình: “xấu”, “mập”, “đen”, “không ưa nhìn”, “so với người khác thì kém”. Những lời nói ấy thường được ngụy...

CÀNG THƯƠNG CÀNG ĐAU – KHI TÌNH CẢM DÀNH CHO CHA MẸ ĐƯỢC HÌNH THÀNH TRONG BẠO LỰC

Ở những người lớn lên trong gia đình có bạo hành, kiểm soát hoặc bất ổn cảm xúc kéo dài, tình thương dành cho cha mẹ thường không được hình thành trong sự an toàn. Khi cha hoặc mẹ vừa là người chăm sóc, vừa là nguồn gây sợ hãi, đứa trẻ không có lựa chọn rời đi. Để tồn...

SỢ VỀ TẾT – KHI GIA ĐÌNH LÀ NƠI LƯU GIỮ SANG CHẤN

  Những ngày Tết Nguyên đán thường được nhắc đến như thời điểm sum vầy, trở về, đoàn tụ. Nhưng với không ít bạn trẻ, Tết lại là khoảng thời gian nặng nề. Không phải vì họ ghét gia đình, mà vì cơ thể họ không cảm thấy an toàn khi quay về. Dù lý trí hiểu rằng “về...