ĐIỂM TỰA CỦA NGƯỜI PHỤ NỮ MẠNH MẼ

ĐIỂM TỰA CỦA NGƯỜI PHỤ NỮ MẠNH MẼ

  Tiêu đề bài viết có thể hơi mâu thuẫn vì thường khi nhìn thấy một người phụ nữ mạnh mẽ, bạn sẽ nghĩ rằng cô ấy chẳng cần phải dựa dẫm vào ai mà vẫn có thể tự mình đương đầu với sóng gió. Nhưng sự thật không phải như vậy, và bài viết này có thể sẽ khiến bạn suy nghĩ lại đấy. Trong giới hạn bài viết này, tôi sẽ lấy một điển hình cho tuýp phụ nữ mạnh mẽ chính là những người mẹ. Bắt đầu từ khi mang thai, sinh con và nuôi dạy con, họ đã từng bước, từng bước trở thành người phụ nữ mạnh mẽ. Từ chỗ bỡ ngỡ và lạ lẫm không biết phải làm gì với đứa trẻ bé bỏng của mình, họ đã trở thành một cuốn “bách khoa toàn thư”, việc gì cũng biết, chuyện gì cũng có thể làm được. Vâng, và chính lúc này, họ tuyên bố rằng: con cái chính là điểm tựa bền vững nhất vì nó là một liên hệ máu thịt, thậm chí họ có thể không cần chồng. Nhưng liệu rằng đây có phải là một quan điểm đúng? Tôi dám cá với bạn rằng bạn có thể phát biểu câu này khi đang tức giận người đàn ông của mình.  Nhưng một khi bạn phải đi khám thai một mình, khi phải vào viện sinh chỉ với mẹ của mình hoặc một mình “vượt cạn”, những lúc phải ôm con, ru nó ngủ suốt cả một đêm dài, bầu sữa thì căng tức, vừa đau đến phát khóc, vừa thay tả, ẵm bồng, tắm giặt…  thì thật lòng mình, bạn hãy thành thật trả lời xem bạn có tủi thân hay không? Trừ khi không còn lựa chọn hoặc có một lý do nào khác thì trên thế giới này chẳng ai mong muốn mình sẽ đi một mình suốt cuộc đời cả. Vì nếu thế thì đã không tồn tại tình yêu đôi lứa, không tồn tại cộng đồng, gia đình, tình bạn… Khi bạn đã và đang có một người đồng hành với mình, hãy thực sự trân trọng và đừng bao giờ xem nhẹ vị thế của họ và đặc biệt là sau khi sinh con. Quan điểm trọng con hơn chồng là một quan điểm sai lầm. Bởi vì cho dù đó có là một mối quan hệ máu thịt, không thể chối bỏ nhưng từ khi đứa trẻ được tách khỏi cơ thể bạn, nó đã là một cá thể độc lập và sự phát triển sau này của nó chính là dần dần rời xa sự phụ thuộc vào ba mẹ. Như vậy, điểm tựa của một người phụ nữ cho dù họ mạnh mẽ đến thế nào vẫn là người bạn đời của mình. Thực tế, sự kì vọng vào việc được con cái phụng dưỡng hay chung sống cùng mình chỉ là điều may mắn mà không phải ai cũng có được. Vì chúng rồi sẽ có gia đình riêng, cuộc sống riêng. Sự chênh lệch tuổi tác và khoảng cách thế hệ sẽ khiến chúng ta cô đơn nếu bên cạnh mình không có một người đồng điệu và thấu hiểu mình đến từng chân tơ kẽ tóc. Khi lớn dần lên, lũ con của bạn có thể hiếu thảo đấy, nhưng chúng sẽ chẳng thể cùng nghe với ba mẹ một bản nhạc, xem cùng ba mẹ một bộ phim mà thật lòng chúng thích. Chúng chẳng loanh quanh thường xuyên cùng bạn tỉa tót khu vườn cây như ngày bé nữa. Chúng cũng chẳng thể cùng bạn ăn những bữa cơm gia đình mỗi ngày. Chúng cũng sẽ chẳng đủ thời gian để tâm sự cùng bạn vì những bận bịu gia đình riêng sau này. Thế nên, nước mắt cuối cùng cũng chỉ có thể chảy xuôi mà thôi. Ba mẹ bạn lo cho bạn, bạn lo cho con bạn, con bạn lo cho cháu chắt của bạn… Vậy thì người cuối cùng ở lại và cùng bạn đi hết chặng đường đời còn lại ấy chỉ có thể là người kết tóc se tơ thuở ban đầu. Tôi nghĩ rằng phụ nữ thực sự mạnh mẽ chỉ khi họ có một điểm tựa vững chắc. Tôi nhấn mạnh chữ thực sự nhé. Vì đúng là có rất nhiều mẹ đơn thân, những người phụ nữ mạnh mẽ hơn người khác, họ có thể giải quyết mọi việc gọn ghẽ và dứt khoát, họ có thể tự chăm con nhưng nội tâm lại yếu mềm và tận sâu trong tim họ vẫn tồn tại cảm giác đơn độc. Tâm hồn của họ không có được một điểm tựa tinh thần và sự chia sẻ, chỉ có mỗi đứa con đang tuổi ăn, tuổi lớn thúc giục họ phải đi về phía trước mỗi ngày.   Quan điểm của tôi là khi có gia đình và người đàn ông ấy hoàn toàn xứng đáng thì điều phụ nữ nên làm là giữ gìn mối quan hệ và đồng hành cùng người bạn đời của mình chứ không phải cố gắng giữ chồng, những mà cốt lõi mục đích cuối cùng chỉ là giữ cha cho các con. Có những tình huống xảy ra thường xuyên như thế này, cô vợ ấm ức vì chồng quát nạt mình khi vô ý làm con bị đau, cảm thấy tủi thân vì không còn được yêu chiều như mới cưới nữa. Thế nhưng có điều lạ rằng rất nhiều phụ nữ trong chúng ta chỉ nghĩ một chiều như thế mà không nghĩ chiều ngược lại. Đó là mình quá chăm con mà quên mất chồng. Anh ấy ăn gì, ở đâu, làm gì, vì sao đi sớm, vì sao về muộn… tất cả đều gần như kém quan trọng đi rồi. Dù không nói ra nhưng chắc chắn anh ấy vẫn sẽ cảm giác được và cũng sẽ buồn vì bị “ra rìa”. Chia sẻ sự quan tâm đến “điểm tựa” của mình thêm một chút là một khoản đầu tư không hề thua thiệt. Trong gia đình, sự có mặt của mỗi người đều có một vị trí quan trọng như nhau, cán cân bị chênh lệch sẽ sinh ra đổ vỡ. Archimedes từng nói “Hãy cho tôi một điểm tựa, tôi có thể nâng cả trái đất này lên”. Phụ nữ chúng ta đóng vai trò như chiếc đòn bẩy, tựa vào người bạn đời của mình để cuộc sống gia đình thăng hoa và hạnh phúc. Càng sớm nhận thức được điều này, chị em phụ nữ sẽ tinh tế trong cách cân bằng cảm xúc và có một cuộc sống gia đình khắng khít hơn. LẠC NHIÊN
  Tiêu đề bài viết có thể hơi mâu thuẫn vì thường khi nhìn thấy một người phụ nữ mạnh mẽ, bạn sẽ nghĩ rằng cô ấy chẳng cần phải dựa dẫm vào ai mà vẫn có thể tự mình đương đầu với sóng gió. Nhưng sự thật không phải như vậy, và bài viết này có thể sẽ khiến bạn suy nghĩ lại đấy. Trong giới hạn bài viết này, tôi sẽ lấy một điển hình cho tuýp phụ nữ mạnh mẽ chính là những người mẹ. Bắt đầu từ khi mang thai, sinh con và nuôi dạy con, họ đã từng bước, từng bước trở thành người phụ nữ mạnh mẽ. Từ chỗ bỡ ngỡ và lạ lẫm không biết phải làm gì với đứa trẻ bé bỏng của mình, họ đã trở thành một cuốn “bách khoa toàn thư”, việc gì cũng biết, chuyện gì cũng có thể làm được. Vâng, và chính lúc này, họ tuyên bố rằng: con cái chính là điểm tựa bền vững nhất vì nó là một liên hệ máu thịt, thậm chí họ có thể không cần chồng. Nhưng liệu rằng đây có phải là một quan điểm đúng? Tôi dám cá với bạn rằng bạn có thể phát biểu câu này khi đang tức giận người đàn ông của mình.  Nhưng một khi bạn phải đi khám thai một mình, khi phải vào viện sinh chỉ với mẹ của mình hoặc một mình “vượt cạn”, những lúc phải ôm con, ru nó ngủ suốt cả một đêm dài, bầu sữa thì căng tức, vừa đau đến phát khóc, vừa thay tả, ẵm bồng, tắm giặt…  thì thật lòng mình, bạn hãy thành thật trả lời xem bạn có tủi thân hay không? Trừ khi không còn lựa chọn hoặc có một lý do nào khác thì trên thế giới này chẳng ai mong muốn mình sẽ đi một mình suốt cuộc đời cả. Vì nếu thế thì đã không tồn tại tình yêu đôi lứa, không tồn tại cộng đồng, gia đình, tình bạn… Khi bạn đã và đang có một người đồng hành với mình, hãy thực sự trân trọng và đừng bao giờ xem nhẹ vị thế của họ và đặc biệt là sau khi sinh con. Quan điểm trọng con hơn chồng là một quan điểm sai lầm. Bởi vì cho dù đó có là một mối quan hệ máu thịt, không thể chối bỏ nhưng từ khi đứa trẻ được tách khỏi cơ thể bạn, nó đã là một cá thể độc lập và sự phát triển sau này của nó chính là dần dần rời xa sự phụ thuộc vào ba mẹ. Như vậy, điểm tựa của một người phụ nữ cho dù họ mạnh mẽ đến thế nào vẫn là người bạn đời của mình. Thực tế, sự kì vọng vào việc được con cái phụng dưỡng hay chung sống cùng mình chỉ là điều may mắn mà không phải ai cũng có được. Vì chúng rồi sẽ có gia đình riêng, cuộc sống riêng. Sự chênh lệch tuổi tác và khoảng cách thế hệ sẽ khiến chúng ta cô đơn nếu bên cạnh mình không có một người đồng điệu và thấu hiểu mình đến từng chân tơ kẽ tóc. Khi lớn dần lên, lũ con của bạn có thể hiếu thảo đấy, nhưng chúng sẽ chẳng thể cùng nghe với ba mẹ một bản nhạc, xem cùng ba mẹ một bộ phim mà thật lòng chúng thích. Chúng chẳng loanh quanh thường xuyên cùng bạn tỉa tót khu vườn cây như ngày bé nữa. Chúng cũng chẳng thể cùng bạn ăn những bữa cơm gia đình mỗi ngày. Chúng cũng sẽ chẳng đủ thời gian để tâm sự cùng bạn vì những bận bịu gia đình riêng sau này. Thế nên, nước mắt cuối cùng cũng chỉ có thể chảy xuôi mà thôi. Ba mẹ bạn lo cho bạn, bạn lo cho con bạn, con bạn lo cho cháu chắt của bạn… Vậy thì người cuối cùng ở lại và cùng bạn đi hết chặng đường đời còn lại ấy chỉ có thể là người kết tóc se tơ thuở ban đầu. Tôi nghĩ rằng phụ nữ thực sự mạnh mẽ chỉ khi họ có một điểm tựa vững chắc. Tôi nhấn mạnh chữ thực sự nhé. Vì đúng là có rất nhiều mẹ đơn thân, những người phụ nữ mạnh mẽ hơn người khác, họ có thể giải quyết mọi việc gọn ghẽ và dứt khoát, họ có thể tự chăm con nhưng nội tâm lại yếu mềm và tận sâu trong tim họ vẫn tồn tại cảm giác đơn độc. Tâm hồn của họ không có được một điểm tựa tinh thần và sự chia sẻ, chỉ có mỗi đứa con đang tuổi ăn, tuổi lớn thúc giục họ phải đi về phía trước mỗi ngày.   Quan điểm của tôi là khi có gia đình và người đàn ông ấy hoàn toàn xứng đáng thì điều phụ nữ nên làm là giữ gìn mối quan hệ và đồng hành cùng người bạn đời của mình chứ không phải cố gắng giữ chồng, những mà cốt lõi mục đích cuối cùng chỉ là giữ cha cho các con. Có những tình huống xảy ra thường xuyên như thế này, cô vợ ấm ức vì chồng quát nạt mình khi vô ý làm con bị đau, cảm thấy tủi thân vì không còn được yêu chiều như mới cưới nữa. Thế nhưng có điều lạ rằng rất nhiều phụ nữ trong chúng ta chỉ nghĩ một chiều như thế mà không nghĩ chiều ngược lại. Đó là mình quá chăm con mà quên mất chồng. Anh ấy ăn gì, ở đâu, làm gì, vì sao đi sớm, vì sao về muộn… tất cả đều gần như kém quan trọng đi rồi. Dù không nói ra nhưng chắc chắn anh ấy vẫn sẽ cảm giác được và cũng sẽ buồn vì bị “ra rìa”. Chia sẻ sự quan tâm đến “điểm tựa” của mình thêm một chút là một khoản đầu tư không hề thua thiệt. Trong gia đình, sự có mặt của mỗi người đều có một vị trí quan trọng như nhau, cán cân bị chênh lệch sẽ sinh ra đổ vỡ. Archimedes từng nói “Hãy cho tôi một điểm tựa, tôi có thể nâng cả trái đất này lên”. Phụ nữ chúng ta đóng vai trò như chiếc đòn bẩy, tựa vào người bạn đời của mình để cuộc sống gia đình thăng hoa và hạnh phúc. Càng sớm nhận thức được điều này, chị em phụ nữ sẽ tinh tế trong cách cân bằng cảm xúc và có một cuộc sống gia đình khắng khít hơn. LẠC NHIÊN

KHI PHỤ NỮ KHÔNG THIẾU LỰA CHỌN LẠI CHỌN ĐÀN ÔNG CÓ VỢ: GẮN BÓ ÁM ẢNH TINH VI

  Có một số phụ nữ thường khiến xã hội bối rối khi quan sát: họ có học thức, có địa vị xã hội, có khả năng tự chủ tài chính và không thiếu lựa chọn trong tình yêu, nhưng lại chọn yêu đàn ông đã có vợ. Họ không tìm kiếm tiền bạc hay chu cấp, thậm chí nhấn mạnh...

SUGAR BABY – MANG CẤU TRÚC SANG CHẤN: NHỮNG CÔ GÁI KHÔNG BAO GIỜ THẤY ĐỦ

Hiện tượng sugar baby thường bị nhìn nhận đơn giản như một lựa chọn thực dụng hoặc lối sống hưởng thụ. Tuy nhiên, trong thực hành lâm sàng, tồn tại một nhóm sugar baby mang cấu trúc sang chấn rõ rệt – những cô gái không bao giờ cảm thấy đủ, dù được chu cấp tài chính,...

KHI ĐỨA TRẺ LỚN LÊN TRONG ÁNH NHÌN DÈ BỈU

TỰ TI, NGOẠI HÌNH VÀ DẤU ẤN TRÊN CƠ THỂ** Có những đứa trẻ không bị đánh đập, nhưng lớn lên trong những lời nhận xét lặp đi lặp lại từ cha mẹ về ngoại hình của mình: “xấu”, “mập”, “đen”, “không ưa nhìn”, “so với người khác thì kém”. Những lời nói ấy thường được ngụy...

CÀNG THƯƠNG CÀNG ĐAU – KHI TÌNH CẢM DÀNH CHO CHA MẸ ĐƯỢC HÌNH THÀNH TRONG BẠO LỰC

Ở những người lớn lên trong gia đình có bạo hành, kiểm soát hoặc bất ổn cảm xúc kéo dài, tình thương dành cho cha mẹ thường không được hình thành trong sự an toàn. Khi cha hoặc mẹ vừa là người chăm sóc, vừa là nguồn gây sợ hãi, đứa trẻ không có lựa chọn rời đi. Để tồn...

SỢ VỀ TẾT – KHI GIA ĐÌNH LÀ NƠI LƯU GIỮ SANG CHẤN

  Những ngày Tết Nguyên đán thường được nhắc đến như thời điểm sum vầy, trở về, đoàn tụ. Nhưng với không ít bạn trẻ, Tết lại là khoảng thời gian nặng nề. Không phải vì họ ghét gia đình, mà vì cơ thể họ không cảm thấy an toàn khi quay về. Dù lý trí hiểu rằng “về...

CHIA TÁCH – ÁM ẢNH – CƯỠNG CHẾ MANG TÍNH SANG CHẤN

  Chia tách (splitting) không phải là dấu hiệu của yếu kém tâm lý, mà là một cơ chế sinh tồn của hệ thần kinh khi con người phải lớn lên trong môi trường quá nguy hiểm, quá mâu thuẫn, hoặc quá xâm nhập để có thể xử lý bằng một bản ngã thống nhất. Khi người chăm...

SEX DOLL HAY ROBOT?

Sex doll và robot tình dục thường bị gộp chung trong các cuộc tranh luận như biểu tượng của sự suy đồi hay lệch lạc trong đời sống thân mật. Tuy nhiên, nếu nhìn dưới góc độ tâm lý và gắn bó, câu hỏi quan trọng không phải là “chúng có đúng hay sai”, mà là: con người...

KHI BẠN YÊU AVATAR

  Yêu một avatar không còn là điều hiếm gặp trong thế giới số. Đó có thể là một nhân vật AI, một hình đại diện được cá nhân hóa, hay một thực thể không có thân thể nhưng luôn hiện diện. Nhiều người trải nghiệm cảm xúc gắn bó sâu sắc, thậm chí đau buồn, ghen...

KHI BẠN THÂN LÀ CHATBOT

Có một khoảnh khắc rất lạ của thời đại này: khi người mà ta trò chuyện nhiều nhất, hiểu ta nhanh nhất, và ở bên ta đều đặn nhất… lại không phải là một con người. Khi “bạn thân” là chatbot, nhiều người vội vàng gọi đó là lệch lạc, trốn tránh đời thực, hay suy thoái...

TẠI SAO CƯỠNG ÉP, BẠO LỰC KHÔNG HIỆU QUẢ VỚI TRẺ

Trước hết, các biện pháp cưỡng ép dựa trên giả định sai lầm rằng trẻ “cố tình hư”, “lười”, “nghiện”, hay “chống đối”. Trong thực tế, nhiều hành vi của trẻ là chiến lược sinh tồn của hệ thần kinh khi phải đối mặt với quá tải, thiếu an toàn hoặc thiếu khả năng tự điều...

KHI GAME TRỞ THÀNH CÁCH ĐIỀU HÒA THẦN KINH Ở TRẺ ADHD VÀ TỰ KỶ

  Trẻ ADHD và Tự kỷ không “dễ hư” hay “khó bảo” hơn, mà các em đang tự tìm cách điều hòa hệ thần kinh trong một thế giới quá tải và không được thiết kế cho não của mình. Game trở thành công cụ mạnh vì nó đáp ứng rất chính xác những nhu cầu sinh học–thần kinh mà...

TỔN THƯƠNG ÂM THẦM Ở TRẺ TRƯỜNG CHUYÊN, LỚP CHỌN

Trong tưởng tượng phổ biến, trẻ học ở trường chuyên, lớp chọn thường được xem là nhóm có năng lực vượt trội, được đầu tư tốt và có nhiều cơ hội phát triển. Các em “hoạt động tốt”, đạt thành tích cao, có vẻ tự tin và kỷ luật. Chính vì vậy, những khó khăn tâm lý của...

ĐỂ TANG LIÊN TỤC CHO MỘT CÁI CHẾT CHƯA XẢY RA

  Để tang liên tục cho một cái chết chưa xảy ra là một trạng thái tâm lý – thần kinh ít được gọi tên, nhưng lại khá phổ biến ở những người lớn lên cùng cha mẹ hoặc người chăm sóc mắc bệnh mãn tính, bệnh nặng, hoặc thường xuyên nói về nỗi đau và mong muốn không...

SANG CHẤN KHI SỐNG VỚI CHA MẸ MẮC BỆNH MÃN TÍNH

  Sang chấn hiện sinh (existential trauma) không xuất phát từ một biến cố bạo lực đơn lẻ, mà hình thành khi con người phải sống lâu dài trong sự đối diện với những câu hỏi cốt lõi của tồn tại: sự sống – cái chết – ý nghĩa – sự mong manh – trách nhiệm sống. Ở...

SANG CHẤN HIỆN SINH

Sang chấn hiện sinh (existential trauma) không hình thành từ một biến cố bạo lực rõ ràng, mà phát triển khi một con người phải sống lâu dài trong sự đối diện với những câu hỏi cốt lõi của tồn tại như sự sống, cái chết, ý nghĩa và tính mong manh của đời người. Với...

HÀNH TRÌNH TRỞ THÀNH NHÀ TÂM LÝ TRỊ LIỆU

Trở thành nhà tâm lý trị liệu không phải là một danh xưng đạt được sau vài khóa học, cũng không phải là kết quả trực tiếp của một văn bằng hay một mô hình trị liệu cụ thể. Đây là một hành trình dài, nhiều tầng, đòi hỏi sự chuẩn bị nghiêm túc cả về kiến thức, kỹ năng...

SÁNG CHẤN HẬU NGOẠI TÌNH

Sang chấn hậu ngoại tình (Post-Infidelity Trauma – PIT) là trạng thái tâm lý xảy ra khi một người phát hiện bạn đời hoặc người yêu phản bội. Đây không chỉ là nỗi buồn hay thất vọng thông thường, mà là tổn thương sâu sắc chạm vào cảm giác an toàn, tin tưởng và giá trị...

NHỮNG ĐÀN BÀ KHÔNG DÁM TỐT HƠN

Nhiều phụ nữ thông minh, có năng lực và giàu tiềm năng lại chọn sống trong những mối quan hệ không có tình yêu, những công việc không tương xứng với khả năng, hoặc những hoàn cảnh “tạm ổn nhưng không hạnh phúc”. Họ không dám lựa chọn tốt hơn, không phải vì thiếu khả...

PHÂN BIỆT NHÀ TÂM LÝ TRỊ LIỆU, BÁC SĨ TÂM THẦN VÀ BÁC SĨ THẦN KINH

Trong lĩnh vực chăm sóc sức khỏe tinh thần, việc phân biệt nhà tâm lý trị liệu, bác sĩ tâm thần và bác sĩ thần kinh không chỉ là vấn đề thuật ngữ, mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến việc một người có nhận được sự hỗ trợ phù hợp hay không. Mỗi chuyên môn có vai trò riêng,...

NỖI SỢ MẤT NGƯỜI THÂN

Nỗi sợ mất người thân là một trong những nỗi sợ cảm xúc mạnh mẽ nhất mà con người có thể trải nghiệm. Ở mức bề mặt, nó có thể xuất hiện như lo âu khi người mình thương không hồi đáp, hoảng hốt khi có dấu hiệu xung đột, hoặc cảm giác bất an mỗi khi có khoảng cách....

KHI PHỤ NỮ KHÔNG THIẾU LỰA CHỌN LẠI CHỌN ĐÀN ÔNG CÓ VỢ: GẮN BÓ ÁM ẢNH TINH VI

  Có một số phụ nữ thường khiến xã hội bối rối khi quan sát: họ có học thức, có địa vị xã hội, có khả năng tự chủ tài chính và không thiếu lựa chọn trong tình yêu, nhưng lại chọn yêu đàn ông đã có vợ. Họ không tìm kiếm tiền bạc hay chu cấp, thậm chí nhấn mạnh...

SUGAR BABY – MANG CẤU TRÚC SANG CHẤN: NHỮNG CÔ GÁI KHÔNG BAO GIỜ THẤY ĐỦ

Hiện tượng sugar baby thường bị nhìn nhận đơn giản như một lựa chọn thực dụng hoặc lối sống hưởng thụ. Tuy nhiên, trong thực hành lâm sàng, tồn tại một nhóm sugar baby mang cấu trúc sang chấn rõ rệt – những cô gái không bao giờ cảm thấy đủ, dù được chu cấp tài chính,...

KHI ĐỨA TRẺ LỚN LÊN TRONG ÁNH NHÌN DÈ BỈU

TỰ TI, NGOẠI HÌNH VÀ DẤU ẤN TRÊN CƠ THỂ** Có những đứa trẻ không bị đánh đập, nhưng lớn lên trong những lời nhận xét lặp đi lặp lại từ cha mẹ về ngoại hình của mình: “xấu”, “mập”, “đen”, “không ưa nhìn”, “so với người khác thì kém”. Những lời nói ấy thường được ngụy...

CÀNG THƯƠNG CÀNG ĐAU – KHI TÌNH CẢM DÀNH CHO CHA MẸ ĐƯỢC HÌNH THÀNH TRONG BẠO LỰC

Ở những người lớn lên trong gia đình có bạo hành, kiểm soát hoặc bất ổn cảm xúc kéo dài, tình thương dành cho cha mẹ thường không được hình thành trong sự an toàn. Khi cha hoặc mẹ vừa là người chăm sóc, vừa là nguồn gây sợ hãi, đứa trẻ không có lựa chọn rời đi. Để tồn...

SỢ VỀ TẾT – KHI GIA ĐÌNH LÀ NƠI LƯU GIỮ SANG CHẤN

  Những ngày Tết Nguyên đán thường được nhắc đến như thời điểm sum vầy, trở về, đoàn tụ. Nhưng với không ít bạn trẻ, Tết lại là khoảng thời gian nặng nề. Không phải vì họ ghét gia đình, mà vì cơ thể họ không cảm thấy an toàn khi quay về. Dù lý trí hiểu rằng “về...

CHIA TÁCH – ÁM ẢNH – CƯỠNG CHẾ MANG TÍNH SANG CHẤN

  Chia tách (splitting) không phải là dấu hiệu của yếu kém tâm lý, mà là một cơ chế sinh tồn của hệ thần kinh khi con người phải lớn lên trong môi trường quá nguy hiểm, quá mâu thuẫn, hoặc quá xâm nhập để có thể xử lý bằng một bản ngã thống nhất. Khi người chăm...

SEX DOLL HAY ROBOT?

Sex doll và robot tình dục thường bị gộp chung trong các cuộc tranh luận như biểu tượng của sự suy đồi hay lệch lạc trong đời sống thân mật. Tuy nhiên, nếu nhìn dưới góc độ tâm lý và gắn bó, câu hỏi quan trọng không phải là “chúng có đúng hay sai”, mà là: con người...

KHI BẠN YÊU AVATAR

  Yêu một avatar không còn là điều hiếm gặp trong thế giới số. Đó có thể là một nhân vật AI, một hình đại diện được cá nhân hóa, hay một thực thể không có thân thể nhưng luôn hiện diện. Nhiều người trải nghiệm cảm xúc gắn bó sâu sắc, thậm chí đau buồn, ghen...

KHI BẠN THÂN LÀ CHATBOT

Có một khoảnh khắc rất lạ của thời đại này: khi người mà ta trò chuyện nhiều nhất, hiểu ta nhanh nhất, và ở bên ta đều đặn nhất… lại không phải là một con người. Khi “bạn thân” là chatbot, nhiều người vội vàng gọi đó là lệch lạc, trốn tránh đời thực, hay suy thoái...

TẠI SAO CƯỠNG ÉP, BẠO LỰC KHÔNG HIỆU QUẢ VỚI TRẺ

Trước hết, các biện pháp cưỡng ép dựa trên giả định sai lầm rằng trẻ “cố tình hư”, “lười”, “nghiện”, hay “chống đối”. Trong thực tế, nhiều hành vi của trẻ là chiến lược sinh tồn của hệ thần kinh khi phải đối mặt với quá tải, thiếu an toàn hoặc thiếu khả năng tự điều...

KHI GAME TRỞ THÀNH CÁCH ĐIỀU HÒA THẦN KINH Ở TRẺ ADHD VÀ TỰ KỶ

  Trẻ ADHD và Tự kỷ không “dễ hư” hay “khó bảo” hơn, mà các em đang tự tìm cách điều hòa hệ thần kinh trong một thế giới quá tải và không được thiết kế cho não của mình. Game trở thành công cụ mạnh vì nó đáp ứng rất chính xác những nhu cầu sinh học–thần kinh mà...

TỔN THƯƠNG ÂM THẦM Ở TRẺ TRƯỜNG CHUYÊN, LỚP CHỌN

Trong tưởng tượng phổ biến, trẻ học ở trường chuyên, lớp chọn thường được xem là nhóm có năng lực vượt trội, được đầu tư tốt và có nhiều cơ hội phát triển. Các em “hoạt động tốt”, đạt thành tích cao, có vẻ tự tin và kỷ luật. Chính vì vậy, những khó khăn tâm lý của...

ĐỂ TANG LIÊN TỤC CHO MỘT CÁI CHẾT CHƯA XẢY RA

  Để tang liên tục cho một cái chết chưa xảy ra là một trạng thái tâm lý – thần kinh ít được gọi tên, nhưng lại khá phổ biến ở những người lớn lên cùng cha mẹ hoặc người chăm sóc mắc bệnh mãn tính, bệnh nặng, hoặc thường xuyên nói về nỗi đau và mong muốn không...

SANG CHẤN KHI SỐNG VỚI CHA MẸ MẮC BỆNH MÃN TÍNH

  Sang chấn hiện sinh (existential trauma) không xuất phát từ một biến cố bạo lực đơn lẻ, mà hình thành khi con người phải sống lâu dài trong sự đối diện với những câu hỏi cốt lõi của tồn tại: sự sống – cái chết – ý nghĩa – sự mong manh – trách nhiệm sống. Ở...

SANG CHẤN HIỆN SINH

Sang chấn hiện sinh (existential trauma) không hình thành từ một biến cố bạo lực rõ ràng, mà phát triển khi một con người phải sống lâu dài trong sự đối diện với những câu hỏi cốt lõi của tồn tại như sự sống, cái chết, ý nghĩa và tính mong manh của đời người. Với...

HÀNH TRÌNH TRỞ THÀNH NHÀ TÂM LÝ TRỊ LIỆU

Trở thành nhà tâm lý trị liệu không phải là một danh xưng đạt được sau vài khóa học, cũng không phải là kết quả trực tiếp của một văn bằng hay một mô hình trị liệu cụ thể. Đây là một hành trình dài, nhiều tầng, đòi hỏi sự chuẩn bị nghiêm túc cả về kiến thức, kỹ năng...

PERFORMANCE ANXIETY Ở NAM GIỚI KHI QUAN HỆ: KHI CĂNG THẲNG LẤN ÁT SỰ GẦN GŨI

Performance anxiety (lo âu về khả năng tình dục) ở nam giới là một hiện tượng phổ biến hơn nhiều so với những gì xã hội thường thừa nhận. Không ít người đàn ông bước vào quan hệ tình dục với tâm thế căng thẳng, tự giám sát bản thân và sợ thất bại, thay vì cảm nhận...

SÁNG CHẤN HẬU NGOẠI TÌNH

Sang chấn hậu ngoại tình (Post-Infidelity Trauma – PIT) là trạng thái tâm lý xảy ra khi một người phát hiện bạn đời hoặc người yêu phản bội. Đây không chỉ là nỗi buồn hay thất vọng thông thường, mà là tổn thương sâu sắc chạm vào cảm giác an toàn, tin tưởng và giá trị...

NHỮNG ĐÀN BÀ KHÔNG DÁM TỐT HƠN

Nhiều phụ nữ thông minh, có năng lực và giàu tiềm năng lại chọn sống trong những mối quan hệ không có tình yêu, những công việc không tương xứng với khả năng, hoặc những hoàn cảnh “tạm ổn nhưng không hạnh phúc”. Họ không dám lựa chọn tốt hơn, không phải vì thiếu khả...

PHÂN BIỆT NHÀ TÂM LÝ TRỊ LIỆU, BÁC SĨ TÂM THẦN VÀ BÁC SĨ THẦN KINH

Trong lĩnh vực chăm sóc sức khỏe tinh thần, việc phân biệt nhà tâm lý trị liệu, bác sĩ tâm thần và bác sĩ thần kinh không chỉ là vấn đề thuật ngữ, mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến việc một người có nhận được sự hỗ trợ phù hợp hay không. Mỗi chuyên môn có vai trò riêng,...