HẠNH PHÚC NHỎ

HẠNH PHÚC NHỎ

Trước đây, lúc tôi còn là một cô sinh viên năm 2 đại học, tôi có tham gia một buổi tập huấn và nhận được câu hỏi thế này của diễn giả: “Định nghĩa hạnh phúc của bạn là gì?”.

Các bạn sinh viên tham gia đã đưa ra rất nhiều câu trả lời khác nhau. Có người nói hạnh phúc là đạt được ước mơ của mình và có sự nghiệp ổn định. Có người cho rằng hạnh phúc là được ở bên cạnh những người mình hằng yêu thương. Cũng có người chia sẻ hạnh phúc là được ăn một bữa ăn ngon hoặc mua được món đồ mình thích với giá ưu đãi.

Sau khi lắng nghe các bạn sinh viên trong hội trường chia sẻ, vị diễn giả đã nói: “Không có câu trả lời chính xác và cụ thể cho câu hỏi này. Cách chúng ta định nghĩa hạnh phúc tùy thuộc vào bản thân mỗi người, và hạnh phúc của mỗi người cũng sẽ do chính bản thân người đó nắm giữ”.

Hôm nay, tôi muốn viết một chút về thứ hạnh phúc gọi là “hạnh phúc nhỏ”.

“Sohwakhaeng” (소 확행), tức “small but certain happiness”, tạm dịch là “hạnh phúc nhỏ nhưng chắc chắn” là một cụm từ rất hot trên các trang mạng xã hội Hàn Quốc. Ý tưởng này xuất phát từ bài viết “Buổi chiều trên những hòn đảo Langerhans” của nhà văn người Nhật Haruki Murakami. Theo như ông định nghĩa, “một miếng nhỏ hạnh phúc là khi được thưởng thức hương vị của ổ bánh mì mới ra lò thơm phức do tự tay mình nướng, được nhìn những ngăn kéo quần áo sắp xếp gọn gàng, được mặc một chiếc áo còn thơm mùi vải mới hoặc được thỏa thích chơi đùa cùng một chú mèo trên giường”.

Góp nhặt “hạnh phúc nhỏ” đã trở thành một trào lưu sống rất phổ biến ở Hàn Quốc, đến mức Kim Nan-do – giáo sư trường Đại học Quốc gia Seoul đã chọn cụm từ này là một trong những từ khóa quan trọng để nhận biết xu hướng tiêu dùng trong năm của người dân tại xứ kim chi. Ông chia sẻ: “Chúng ta đang sống trong thời đại mà niềm tin vào một tương lai tươi sáng đang dần bị lung lay. Thế nhưng, con người không bao giờ muốn đánh mất hạnh phúc, cho nên họ luôn tìm kiếm những niềm vui và hy vọng nhỏ nhặt”.

Đúng như tên gọi của mình, “hạnh phúc nhỏ” xuất phát từ những điều nhỏ bé tí hin mà ai cũng có thể vô tình bắt gặp trong cuộc sống thường nhật. Dù chúng chỉ tồn tại vài phút, nhưng một ngày có thể có rất nhiều loại hạnh phúc nhỏ khác nhau. Chúng len lỏi vào từng ngóc ngách trong cuộc sống, rất giản đơn, mà cũng rất dễ có được.

Một ngày, tôi vẫn thường note lại hoặc chụp lại những khoảnh khắc nhỏ xíu nhưng đủ để khiến mình cảm thấy vui vẻ và biết ơn. Chẳng hạn như sờ túi quần đã lâu không mặc và thấy có tiền, nấu được một nồi canh chua ngon, quần áo phơi ngoài ban công đã khô hết, ăn một que kem ngọt mát sau khi chạy bộ, được cô bán bánh mì bỏ nhiều nước sốt vào phần của mình,… Chúng chính là những cơn gió mát lành thoáng qua trong cuộc sống, nhưng đủ đem lại một cảm giác ngọt ngào mơn man tựa xuân thì. Khi chủ động nhặt lấy từng mảnh “hạnh phúc nhỏ”, tôi cảm giác mình đang trân trọng và tận hưởng từng thời khắc trong quãng đời này, và cũng là đang chủ động gặt hái những ngọt ngào, vui vẻ giản đơn, bình dị nhất.

Cuộc sống hiện đại có nhiều áp lực và mỏi mệt biết bao. Xã hội đặt ra cho con người thật nhiều thước đo, như đến 25 tuổi phải có công việc ổn định, 30 tuổi phải yên bề gia thất. Lại thêm hằng hà sa số các bài báo ca ngợi thành công từ người khác mà ta phải tiếp nhận một cách thụ động mỗi ngày như: “Anh A, 27 tuổi, mua được xe riêng và có hai căn hộ”; “Trong khi bạn còn đang lãng phí thời gian tung tăng hàng quán thì cô gái B đã trở thành triệu phú ở tuổi 20”. Cứ thế, ta quay sang chán chường với cuộc đời của chính mình, ghét bỏ thực tại, tự trách móc bản thân ta sao vô dụng, mãi không thể gây dựng cơ đồ, dù rằng cách thức vận hành cuộc đời của mỗi người là khác nhau.

Dĩ nhiên tôi không nói rằng chúng ta nên ngừng cố gắng xây dựng thành tựu hay cho rằng coi trọng của cải và biến chúng thành mục tiêu phấn đấu là sai. Tôi chỉ cho là, chúng ta không nên biến thành công của người khác thành công cụ để bức ép bản thân hay trở nên mặc cảm và ghét bỏ chính mình. Khi quá áp đặt hạnh phúc vào vật chất, một lúc nào đó, con người sẽ vô thức bán mình cho vật chất. Có rất nhiều vụ việc “bán mạng” kiếm tiền, thậm chí lựa chọn đi ngược với lương tri và đạo lý luân thường để chạy theo những thứ của cải xa hoa và phù phiếm như thế.

Cụm từ “hạnh phúc nhỏ” sẽ được định nghĩa theo cách riêng của mỗi người trong chúng ta, có giá trị bất kể lớn nhỏ, chỉ cần nó khiến ta cảm thấy vui vẻ và hài lòng. Bạn cứ mải mê rong ruổi, ra sức chinh phục những mục tiêu trong đời mình, nhưng cũng đừng quên giữ lại cho bản thân một chút ấm áp dịu dàng, xuất phát từ những thứ nhỏ nhặt nhất. Sống để cố gắng hết sức mình, và cũng là để chăm lo cho tâm hồn và tận hưởng những điều bình dị, nhỏ nhoi mà đủ sức xoa dịu trái tim. Mỗi ngày đều nỗ lực nắm chắc ngày tháng của mình trong tầm tay.

Haruki Murakami đã viết: “Cuộc sống thiếu vắng “hạnh phúc nhỏ” thì chỉ còn là một vùng hoang mạc khô cằn”. Hãy thử bình tâm lại và kể tôi nghe, “hạnh phúc nhỏ” của bạn hôm nay là gì?

CATHERINE

Trước đây, lúc tôi còn là một cô sinh viên năm 2 đại học, tôi có tham gia một buổi tập huấn và nhận được câu hỏi thế này của diễn giả: “Định nghĩa hạnh phúc của bạn là gì?”.

Các bạn sinh viên tham gia đã đưa ra rất nhiều câu trả lời khác nhau. Có người nói hạnh phúc là đạt được ước mơ của mình và có sự nghiệp ổn định. Có người cho rằng hạnh phúc là được ở bên cạnh những người mình hằng yêu thương. Cũng có người chia sẻ hạnh phúc là được ăn một bữa ăn ngon hoặc mua được món đồ mình thích với giá ưu đãi.

Sau khi lắng nghe các bạn sinh viên trong hội trường chia sẻ, vị diễn giả đã nói: “Không có câu trả lời chính xác và cụ thể cho câu hỏi này. Cách chúng ta định nghĩa hạnh phúc tùy thuộc vào bản thân mỗi người, và hạnh phúc của mỗi người cũng sẽ do chính bản thân người đó nắm giữ”.

Hôm nay, tôi muốn viết một chút về thứ hạnh phúc gọi là “hạnh phúc nhỏ”.

“Sohwakhaeng” (소 확행), tức “small but certain happiness”, tạm dịch là “hạnh phúc nhỏ nhưng chắc chắn” là một cụm từ rất hot trên các trang mạng xã hội Hàn Quốc. Ý tưởng này xuất phát từ bài viết “Buổi chiều trên những hòn đảo Langerhans” của nhà văn người Nhật Haruki Murakami. Theo như ông định nghĩa, “một miếng nhỏ hạnh phúc là khi được thưởng thức hương vị của ổ bánh mì mới ra lò thơm phức do tự tay mình nướng, được nhìn những ngăn kéo quần áo sắp xếp gọn gàng, được mặc một chiếc áo còn thơm mùi vải mới hoặc được thỏa thích chơi đùa cùng một chú mèo trên giường”.

Góp nhặt “hạnh phúc nhỏ” đã trở thành một trào lưu sống rất phổ biến ở Hàn Quốc, đến mức Kim Nan-do – giáo sư trường Đại học Quốc gia Seoul đã chọn cụm từ này là một trong những từ khóa quan trọng để nhận biết xu hướng tiêu dùng trong năm của người dân tại xứ kim chi. Ông chia sẻ: “Chúng ta đang sống trong thời đại mà niềm tin vào một tương lai tươi sáng đang dần bị lung lay. Thế nhưng, con người không bao giờ muốn đánh mất hạnh phúc, cho nên họ luôn tìm kiếm những niềm vui và hy vọng nhỏ nhặt”.

Đúng như tên gọi của mình, “hạnh phúc nhỏ” xuất phát từ những điều nhỏ bé tí hin mà ai cũng có thể vô tình bắt gặp trong cuộc sống thường nhật. Dù chúng chỉ tồn tại vài phút, nhưng một ngày có thể có rất nhiều loại hạnh phúc nhỏ khác nhau. Chúng len lỏi vào từng ngóc ngách trong cuộc sống, rất giản đơn, mà cũng rất dễ có được.

Một ngày, tôi vẫn thường note lại hoặc chụp lại những khoảnh khắc nhỏ xíu nhưng đủ để khiến mình cảm thấy vui vẻ và biết ơn. Chẳng hạn như sờ túi quần đã lâu không mặc và thấy có tiền, nấu được một nồi canh chua ngon, quần áo phơi ngoài ban công đã khô hết, ăn một que kem ngọt mát sau khi chạy bộ, được cô bán bánh mì bỏ nhiều nước sốt vào phần của mình,… Chúng chính là những cơn gió mát lành thoáng qua trong cuộc sống, nhưng đủ đem lại một cảm giác ngọt ngào mơn man tựa xuân thì. Khi chủ động nhặt lấy từng mảnh “hạnh phúc nhỏ”, tôi cảm giác mình đang trân trọng và tận hưởng từng thời khắc trong quãng đời này, và cũng là đang chủ động gặt hái những ngọt ngào, vui vẻ giản đơn, bình dị nhất.

Cuộc sống hiện đại có nhiều áp lực và mỏi mệt biết bao. Xã hội đặt ra cho con người thật nhiều thước đo, như đến 25 tuổi phải có công việc ổn định, 30 tuổi phải yên bề gia thất. Lại thêm hằng hà sa số các bài báo ca ngợi thành công từ người khác mà ta phải tiếp nhận một cách thụ động mỗi ngày như: “Anh A, 27 tuổi, mua được xe riêng và có hai căn hộ”; “Trong khi bạn còn đang lãng phí thời gian tung tăng hàng quán thì cô gái B đã trở thành triệu phú ở tuổi 20”. Cứ thế, ta quay sang chán chường với cuộc đời của chính mình, ghét bỏ thực tại, tự trách móc bản thân ta sao vô dụng, mãi không thể gây dựng cơ đồ, dù rằng cách thức vận hành cuộc đời của mỗi người là khác nhau.

Dĩ nhiên tôi không nói rằng chúng ta nên ngừng cố gắng xây dựng thành tựu hay cho rằng coi trọng của cải và biến chúng thành mục tiêu phấn đấu là sai. Tôi chỉ cho là, chúng ta không nên biến thành công của người khác thành công cụ để bức ép bản thân hay trở nên mặc cảm và ghét bỏ chính mình. Khi quá áp đặt hạnh phúc vào vật chất, một lúc nào đó, con người sẽ vô thức bán mình cho vật chất. Có rất nhiều vụ việc “bán mạng” kiếm tiền, thậm chí lựa chọn đi ngược với lương tri và đạo lý luân thường để chạy theo những thứ của cải xa hoa và phù phiếm như thế.

Cụm từ “hạnh phúc nhỏ” sẽ được định nghĩa theo cách riêng của mỗi người trong chúng ta, có giá trị bất kể lớn nhỏ, chỉ cần nó khiến ta cảm thấy vui vẻ và hài lòng. Bạn cứ mải mê rong ruổi, ra sức chinh phục những mục tiêu trong đời mình, nhưng cũng đừng quên giữ lại cho bản thân một chút ấm áp dịu dàng, xuất phát từ những thứ nhỏ nhặt nhất. Sống để cố gắng hết sức mình, và cũng là để chăm lo cho tâm hồn và tận hưởng những điều bình dị, nhỏ nhoi mà đủ sức xoa dịu trái tim. Mỗi ngày đều nỗ lực nắm chắc ngày tháng của mình trong tầm tay.

Haruki Murakami đã viết: “Cuộc sống thiếu vắng “hạnh phúc nhỏ” thì chỉ còn là một vùng hoang mạc khô cằn”. Hãy thử bình tâm lại và kể tôi nghe, “hạnh phúc nhỏ” của bạn hôm nay là gì?

CATHERINE

EMDR TRONG TRỊ LIỆU SANG CHẤN PHỨC HỢP

  Sang chấn phức hợp (Complex Trauma, C-PTSD) không hình thành từ một sự kiện đơn lẻ, mà từ những trải nghiệm đau đớn lặp đi lặp lại, kéo dài và xảy ra trong các mối quan hệ quan trọng, đặc biệt là trong thời thơ ấu. Đó có thể là bị bỏ rơi về mặt cảm xúc, bị kiểm...

KHI CON GÁI BỊ CHA PHẢN BỘI

Với nhiều người con gái, người cha không chỉ là một nhân vật gia đình, mà còn là hình ảnh đầu tiên về sự bảo vệ, công bằng và giá trị của bản thân trong thế giới bên ngoài. Khi sự bảo vệ ấy bị rút lại, bị phủ nhận hoặc bị phản bội, nỗi đau để lại không ồn ào nhưng sâu...

NHỮNG CÔ CON GÁI KHÔNG ĐƯỢC MẸ BẢO VỆ

Một trong những nỗi đau sâu sắc nhưng ít được gọi tên nhất của phụ nữ là trải nghiệm không được mẹ bảo vệ. Đây không phải là nỗi đau đến từ việc thiếu tình thương rõ ràng, mà thường đến từ một nghịch lý: người mẹ vẫn ở đó, vẫn chăm lo, vẫn hy sinh, nhưng lại không...

KHI NỖI ĐAU ĐƯỢC GIỮ KÍN, CƠ THỂ NÓI THAY

  Không phải mọi sang chấn hay đau đớn đều được kể bằng lời. Trên thực tế, nhiều sang chấn – đặc biệt là sang chấn phát triển, sang chấn gắn bó và những trải nghiệm gắn liền với xấu hổ hoặc bất lực – thường được giữ kín, không phải vì cá nhân “không muốn nói”, mà...

CHỮA LÀNH BẰNG ĐẦU, CHƯA CHẠM TỚI THÂN

  “Chữa lành bằng đầu, chưa chạm tới thân” là hiện tượng phổ biến ở những người có nền sang chấn, đặc biệt là sang chấn gắn bó hoặc C-PTSD, đồng thời có xu hướng đọc nhiều sách tâm lý, liệu pháp và tự học chữa lành. Ở đây, kiến thức không chỉ đóng vai trò học...

EMDR TRONG TRỊ LIỆU SANG CHẤN PHỨC HỢP

  Sang chấn phức hợp (Complex Trauma, C-PTSD) không hình thành từ một sự kiện đơn lẻ, mà từ những trải nghiệm đau đớn lặp đi lặp lại, kéo dài và xảy ra trong các mối quan hệ quan trọng, đặc biệt là trong thời thơ ấu. Đó có thể là bị bỏ rơi về mặt cảm xúc, bị kiểm...

KHI CON GÁI BỊ CHA PHẢN BỘI

Với nhiều người con gái, người cha không chỉ là một nhân vật gia đình, mà còn là hình ảnh đầu tiên về sự bảo vệ, công bằng và giá trị của bản thân trong thế giới bên ngoài. Khi sự bảo vệ ấy bị rút lại, bị phủ nhận hoặc bị phản bội, nỗi đau để lại không ồn ào nhưng sâu...

NHỮNG CÔ CON GÁI KHÔNG ĐƯỢC MẸ BẢO VỆ

Một trong những nỗi đau sâu sắc nhưng ít được gọi tên nhất của phụ nữ là trải nghiệm không được mẹ bảo vệ. Đây không phải là nỗi đau đến từ việc thiếu tình thương rõ ràng, mà thường đến từ một nghịch lý: người mẹ vẫn ở đó, vẫn chăm lo, vẫn hy sinh, nhưng lại không...

KHI MẸ KHÔNG BÊNH VỰC CON GÁI

Trong nhiều gia đình Việt Nam, mối quan hệ mẹ – con gái mang theo một nghịch lý đau đớn: người mẹ yêu con, hy sinh vì con, nhưng lại không thể hoặc không dám bênh vực con khi con bị tổn thương. Hiện tượng này không đơn thuần là vấn đề cá nhân hay thiếu tình thương, mà...

KHI NỖI ĐAU ĐƯỢC GIỮ KÍN, CƠ THỂ NÓI THAY

  Không phải mọi sang chấn hay đau đớn đều được kể bằng lời. Trên thực tế, nhiều sang chấn – đặc biệt là sang chấn phát triển, sang chấn gắn bó và những trải nghiệm gắn liền với xấu hổ hoặc bất lực – thường được giữ kín, không phải vì cá nhân “không muốn nói”, mà...

CHỮA LÀNH BẰNG ĐẦU, CHƯA CHẠM TỚI THÂN

  “Chữa lành bằng đầu, chưa chạm tới thân” là hiện tượng phổ biến ở những người có nền sang chấn, đặc biệt là sang chấn gắn bó hoặc C-PTSD, đồng thời có xu hướng đọc nhiều sách tâm lý, liệu pháp và tự học chữa lành. Ở đây, kiến thức không chỉ đóng vai trò học...

NGHIỆN YÊU – SỰ ĐÁNH MẤT CHÍNH MÌNH

Nghiện yêu thường bị hiểu nhầm như sự yếu đuối cảm xúc, phụ thuộc tình cảm hay thiếu ranh giới cá nhân. Tuy nhiên, dưới góc nhìn sang chấn gắn bó và C-PTSD, nghiện yêu có thể được xem là một hành vi nghiện mang tính quan hệ, nơi đối tượng yêu trở thành nguồn điều hòa...

HÀNH VI NGHIỆN VÀ SANG CHẤN GẮN BÓ

  Hành vi nghiện thường được nhìn nhận như một vấn đề kiểm soát xung động hoặc lệ thuộc sinh hóa, tuy nhiên trong nhiều trường hợp lâm sàng, nghiện là biểu hiện của sang chấn gắn bó chưa được giải quyết. Khi các mối quan hệ gắn bó sớm không đủ an toàn, nhất quán...

RỐI LOẠN ĂN UỐNG – HÀNH VI TỰ ĐIỀU HÒA THAY THẾ

  Rối loạn ăn uống không đơn thuần là vấn đề liên quan đến thực phẩm hay hình thể, mà là một hình thức tự điều hòa thay thế (substitute self-regulation) khi cá nhân thiếu các nguồn lực điều hòa cảm xúc và thần kinh an toàn. Trong nhiều trường hợp lâm sàng, rối...

QUAN SÁT CASE LÂM SÀNG VÀ NHỮNG RỦI RO TRONG ĐÀO TẠO

Trong đào tạo tâm lý học, việc cho sinh viên quan sát ca trị liệu thường được xem là một hình thức học tập thực tế quan trọng. Tuy nhiên, khi sinh viên hệ cử nhân hoặc thạc sĩ chưa được đào tạo bài bản về sang chấn lại được ngồi nghe hoặc quan sát các case raw trauma...