Trong nhiều gia đình, mối quan hệ giữa mẹ và con thường được nhìn như một dạng gắn bó sâu sắc và đáng trân trọng. Sự gần gũi, chia sẻ và quan tâm lẫn nhau dễ được xem là biểu hiện của tình yêu. Tuy nhiên, có một dạng gắn kết vượt qua ranh giới lành mạnh, nơi mà ranh giới giữa hai người trở nên mờ nhạt—đó là enmeshment. Trong những mối quan hệ như vậy, người con không chỉ gần mẹ, mà còn bị cuốn vào thế giới cảm xúc và nhu cầu của mẹ một cách sâu sắc đến mức khó phân biệt đâu là của mình, đâu là của mẹ.

Người mẹ trong mối quan hệ enmeshment có thể vô thức xem con như một phần mở rộng của bản thân—người để chia sẻ, để dựa vào, hoặc để lấp đầy những khoảng trống cảm xúc. Người con, từ nhỏ, học cách điều chỉnh bản thân để phù hợp với trạng thái của mẹ: cố gắng làm mẹ vui, tránh làm mẹ buồn, và dần dần cảm thấy mình có trách nhiệm với cảm xúc của mẹ. Bề ngoài, mối quan hệ này có thể trông rất gắn bó và thân thiết, nhưng bên trong, người con thường thiếu đi cảm giác về một cái tôi riêng biệt.

Họ có thể lớn lên với sự mơ hồ về bản thân: không rõ mình thật sự muốn gì, khó đưa ra quyết định độc lập, và đặc biệt khó thiết lập ranh giới mà không đi kèm cảm giác tội lỗi. Việc “tách ra” không đơn giản là một bước phát triển tự nhiên, mà có thể được trải nghiệm như một hành động làm tổn thương mẹ. Chính vì vậy, nhiều người tiếp tục duy trì sự gắn kết này ngay cả khi nó khiến họ mệt mỏi hoặc đánh mất chính mình.

Một dấu hiệu phổ biến của enmeshment là cảm giác trách nhiệm cảm xúc kéo dài. Người con có thể luôn cảm thấy mình phải lắng nghe, phải ở đó, phải giữ cho mẹ ổn định. Khi không làm được, họ dễ rơi vào lo lắng hoặc tự trách. Điều này không đến từ việc họ “yếu đuối”, mà từ một hệ thống quan hệ nơi ranh giới chưa từng được hình thành rõ ràng.

Điều quan trọng là enmeshment không phải lúc nào cũng bắt nguồn từ ý định tiêu cực. Nhiều người mẹ cũng từng lớn lên trong những môi trường thiếu ranh giới hoặc thiếu sự hỗ trợ cảm xúc, nên họ vô thức lặp lại cách kết nối mà họ biết. Tuy nhiên, điều đó không làm giảm đi tác động lâu dài lên người con, đặc biệt là trong việc phát triển bản sắc cá nhân và xây dựng các mối quan hệ trưởng thành.

Quá trình thay đổi không phải là cắt đứt, mà là học cách thiết lập ranh giới một cách từ từ và có ý thức. Đó là việc nhận diện cảm xúc của chính mình, phân biệt giữa nhu cầu của mình và của mẹ, và cho phép bản thân có không gian riêng mà không đồng nghĩa với việc mất đi tình yêu. Bởi vì enmeshment không phải là thiếu yêu thương—mà là yêu thương không có ranh giới. Và đôi khi, điều cần thiết để giữ lại mối quan hệ chính là học cách đứng riêng trong chính mối quan hệ đó.

MIA NGUYỄN

Trong nhiều gia đình, mối quan hệ giữa mẹ và con thường được nhìn như một dạng gắn bó sâu sắc và đáng trân trọng. Sự gần gũi, chia sẻ và quan tâm lẫn nhau dễ được xem là biểu hiện của tình yêu. Tuy nhiên, có một dạng gắn kết vượt qua ranh giới lành mạnh, nơi mà ranh giới giữa hai người trở nên mờ nhạt—đó là enmeshment. Trong những mối quan hệ như vậy, người con không chỉ gần mẹ, mà còn bị cuốn vào thế giới cảm xúc và nhu cầu của mẹ một cách sâu sắc đến mức khó phân biệt đâu là của mình, đâu là của mẹ.

Người mẹ trong mối quan hệ enmeshment có thể vô thức xem con như một phần mở rộng của bản thân—người để chia sẻ, để dựa vào, hoặc để lấp đầy những khoảng trống cảm xúc. Người con, từ nhỏ, học cách điều chỉnh bản thân để phù hợp với trạng thái của mẹ: cố gắng làm mẹ vui, tránh làm mẹ buồn, và dần dần cảm thấy mình có trách nhiệm với cảm xúc của mẹ. Bề ngoài, mối quan hệ này có thể trông rất gắn bó và thân thiết, nhưng bên trong, người con thường thiếu đi cảm giác về một cái tôi riêng biệt.

Họ có thể lớn lên với sự mơ hồ về bản thân: không rõ mình thật sự muốn gì, khó đưa ra quyết định độc lập, và đặc biệt khó thiết lập ranh giới mà không đi kèm cảm giác tội lỗi. Việc “tách ra” không đơn giản là một bước phát triển tự nhiên, mà có thể được trải nghiệm như một hành động làm tổn thương mẹ. Chính vì vậy, nhiều người tiếp tục duy trì sự gắn kết này ngay cả khi nó khiến họ mệt mỏi hoặc đánh mất chính mình.

Một dấu hiệu phổ biến của enmeshment là cảm giác trách nhiệm cảm xúc kéo dài. Người con có thể luôn cảm thấy mình phải lắng nghe, phải ở đó, phải giữ cho mẹ ổn định. Khi không làm được, họ dễ rơi vào lo lắng hoặc tự trách. Điều này không đến từ việc họ “yếu đuối”, mà từ một hệ thống quan hệ nơi ranh giới chưa từng được hình thành rõ ràng.

Điều quan trọng là enmeshment không phải lúc nào cũng bắt nguồn từ ý định tiêu cực. Nhiều người mẹ cũng từng lớn lên trong những môi trường thiếu ranh giới hoặc thiếu sự hỗ trợ cảm xúc, nên họ vô thức lặp lại cách kết nối mà họ biết. Tuy nhiên, điều đó không làm giảm đi tác động lâu dài lên người con, đặc biệt là trong việc phát triển bản sắc cá nhân và xây dựng các mối quan hệ trưởng thành.

Quá trình thay đổi không phải là cắt đứt, mà là học cách thiết lập ranh giới một cách từ từ và có ý thức. Đó là việc nhận diện cảm xúc của chính mình, phân biệt giữa nhu cầu của mình và của mẹ, và cho phép bản thân có không gian riêng mà không đồng nghĩa với việc mất đi tình yêu. Bởi vì enmeshment không phải là thiếu yêu thương—mà là yêu thương không có ranh giới. Và đôi khi, điều cần thiết để giữ lại mối quan hệ chính là học cách đứng riêng trong chính mối quan hệ đó.

MIA NGUYỄN