MANG DANH NGHĨA SINH THÀNH

MANG DANH NGHĨA SINH THÀNH

Con bé ngồi đó thật lâu, dường như là bất động. Nó đã không ăn, không ngủ mấy ngày liền. Nó đăm đăm nhìn vào thân thể đang bốc mùi kia. Mũi nó dường như đặc quánh, nó không thể ngửi được mùi gì nữa.

Nó nhìn cái xác thối, đâu đó đã 4-5 ngày trôi qua mà ngoài nó ra, không ai biết kẻ đó đã chết. Nó lại nhìn quanh căn phòng, kẻ vừa chết kia, đến lúc chết cũng không có gì quý giá cho riêng mình. Sau mười mấy năm bôn ba mà đến một chiếc điện thoại tử tế cũng không có, một miếng trang sức cũng không, một cây son mắc tiền hơn hàng chợ trôi nổi cũng chẳng có. 

Kẻ ấy đã lìa khỏi cuộc đời này với một tài khoản rỗng tuếch và một trái tim trống rỗng yêu thương. 

Cú điện thoại chợt cắt ngang dòng suy nghĩ của nó, là mẹ của kẻ đang nằm kia gọi. Sau ba hồi chuông không lời đáp, nó nhìn dòng tin nhắn vừa được gửi vào trước khi ánh sáng điện thoại tắt ngúm: “Con quỷ kia, mày chết đâu rồi, má mày gọi mà cũng không nghe máy? Tới giờ mà sao còn chưa chuyển tiền cho tao?”.

Nó cười khẩy. Nó cảm thấy đáng đời cho kẻ đang nằm kia lắm. “Mày thấy không? Tao tiễn mày về với đất là đúng quá rồi, mẹ mày mà còn không thương thì ai trong cuộc đời này có thể thương được mày nữa?”

Cái thây lạnh lẽo và vô hồn ấy đáp lại nó bằng một mùi tanh tưởi của lòng người. 

Nó lại nhìn quanh căn phòng bé xíu, ọp ẹp 9 mét vuông với những thứ đồ không có gì đáng giá. Chiếc nồi cơm cũ mèm từ thuở mới lên Sài Gòn, bây giờ mà nấu phải đè cây đũa lên. Chẳng có gì mới từ bếp gas con, đến mấy cái chén dĩa mẻ, nồi chảo bong tróc, hơn mười bộ đồ mà quý giá nhất chắc là chiếc váy do nhỏ bạn thân tặng… 

Vậy là nó đã xuống tay với một kẻ đáng thương như vậy ư?

Đang miên man trong dòng suy nghĩ thì tiếng gõ cửa phòng khiến nó giật mình. Là ai đó giao thư. Anh ấy đã đến đây lần thứ 2. Và có lẽ người ta sẽ nhanh chóng phát hiện ra thôi. 

Tiếng anh ấy hỏi với sang hàng xóm làm người cũng nghi hoặc. Hôm sau, công an đến, phá cửa. Người ta choáng ngợp với mùi tử khí. Nó nhìn mấy anh công an xử lý thi thể, lấy lời khai, lấy mẫu hiện trường… Nó nhìn xác cô gái và vết máu chảy dài từ cổ tay. 

Sau cái kết luận tự tử, người ta nhanh chóng đưa cái thi thể ấy vào Bình Hưng Hoà. Mẹ cô gái chỉ ậm ừ rằng – thì – là đã biết chuyện, và thế rồi cái hũ tro cốt của cô gái cũng không ai nhận, vô chủ nằm vất vưởng trong chùa. 

Nó nhìn xác cô gái được quấn vào trong lớp áo quan đưa vào lò thiêu. Thoắt vài giờ hóa thành cát bụi trong một chiếc lọ sành bé xíu. 

Phải, cô gái ấy chính là nó, mà không, bây giờ cũng không hẳn là nó nữa. 

16 tuổi nó đã phải lên Sài Gòn làm việc để trả nợ bài bạc cho mẹ. Và cứ thế, chuỗi ngày cắm đầu hết việc này đến việc khác chỉ để trả nợ và chu cấp tiền về nhà cứ thế mà đẵng đẵng 12 năm.  Đó là trách nhiệm, là nghĩa vụ như mẹ nó đã nói. Tiền nó gửi về không chỉ nợ nần của mẹ, và còn cả nuôi thằng em con dì mà mẹ nó nhận lãnh trách nhiệm nuôi trong khi ba mẹ đứa em họ của nó vẫn còn sống sờ sờ ra đó. Mẹ nó đã choàng lên vai nó một thứ trách nhiệm nuôi em họ mà đến lúc chết đi nó cũng không hiểu tại làm sao. 

Nó – một đứa con gái 27-28 tuổi không tiền bạc, chưa từng sắm sửa thứ gì quý giá cho bản thân, chưa từng yêu và được yêu. Nó vốn dĩ đã muốn chấp nhận số phận và cuộc sống như thế, bởi bản tính hiền lành, nhẫn nhịn, và hy vọng đợi đứa em trưởng thành, nó sẽ có thể sống cho riêng mình. Nhưng chính người mẹ nó yêu thương và cố gắng trong suốt bao nhiêu năm qua đã dồn nó vào đường cùng, dịch Covid xảy ra, 4 tháng thất nghiệp là 4 tháng nó nhận bao nhiêu là chì chiết từ mẹ, chỉ bởi sao không biết kiếm tiền về nuôi em. 

Bây giờ khi đã không còn trên cõi đời này, nó lại không biết nên tha thứ hay sân hận mẹ mình. Rốt cuộc mẹ xem nó là gì?  Sự tồn tại của nó trong cõi đời này liệu có ý nghĩa gì? Chưa bao giờ nó được nghe mẹ hỏi “con đi làm về chưa? ăn cơm chưa? nay ăn cơm với gì?”. Mẹ chưa từng biết nó phải thức dậy mấy giờ, chỉ được ngủ khi nào, ốm đau ra sao. Mẹ nó chỉ ngắn gọn và vỏn vẹn một câu: Khi nào gửi tiền về? Chẳng biết từ khi nào nó cảm thấy mẹ như chiếc đồng hồ nhắc tiền rất đúng ngày giờ và chuẩn xác chưa bao giờ lệch kim. Mẹ nó chưa từng nghĩ đến năm nay nó đã ngấp nghé 30 tuổi, cuộc sống của nó trong tương lai như thế nào khi vẫn vô sản và không ai bầu bạn? 

Cuộc sống 4 tháng dịch giãn cách bế tắc như thế nào mẹ nó chưa bao giờ hỏi han tới. Rau cơm phải cậy nhờ hàng xóm. Chút tiền tiết kiệm bé mọn cuối cùng vẫn phải gửi về quê. Khao khát sống một cuộc đời bình thường cũng gần như quá sức với nó lúc này. Nó thực sự bế tắc. Nó thực sự tuyệt vọng và cùng đường. Nó không còn đủ sức lực để vùng vẫy khỏi trói buộc mang danh nghĩa công ơn sinh thành này nữa.  

Thôi thì đành mang sinh mạng này đem trả lại mẹ cha, mặc cho thế gian độc mồm phán xét. 

Có một sự thật đau lòng là không phải cha mẹ nào cũng thương con. Và chưa chắc đứa trẻ nào sinh ra cũng có phúc phần có được chữ NHÀ đúng nghĩa. 

Chỉ mong khi ai đó bơ vơ giữa cuộc đời bởi hoàn cảnh tương tự có thêm sức mạnh tạo ra được giới hạn và biết từ chối để thay đổi cuộc sống. Biết hiếu thảo nhưng phải biết từ chối những điều không nằm trong phạm vi trách nhiệm và nghĩa vụ của mình. 

Và mong các bậc cha mẹ đừng bao giờ trói buộc những đứa con mình bằng những lời nói sắc nhọn như kim và dồn chúng vào đường cùng. Đừng lợi dụng danh nghĩa sinh thành để dồn ép chúng phải theo ý mình. Từ lúc sinh ra đời, con cái đã dần trở thành một cá thể độc lập. Đời sống con cái luôn dài hơn cha mẹ, và chúng đã dần có một cuộc đời riêng từ lúc khóc chào đời. Sự kỳ vọng hay cái mong muốn con cái hoàn thành những điều mình chưa hoặc không đạt được của cha mẹ sẽ chính là áp lực chèn ép lên hạnh phúc đúng nghĩa mà những đứa con mong cầu sau này. 

Vì vậy, tôn trọng cuộc đời riêng cũng là một lối sống văn minh cần có giữa những thế hệ trong cùng một gia đình. 

Cầu mong em sẽ an yên từ lúc hóa hư không, em nhé. 

LẠC NHIÊN

Con bé ngồi đó thật lâu, dường như là bất động. Nó đã không ăn, không ngủ mấy ngày liền. Nó đăm đăm nhìn vào thân thể đang bốc mùi kia. Mũi nó dường như đặc quánh, nó không thể ngửi được mùi gì nữa.

Nó nhìn cái xác thối, đâu đó đã 4-5 ngày trôi qua mà ngoài nó ra, không ai biết kẻ đó đã chết. Nó lại nhìn quanh căn phòng, kẻ vừa chết kia, đến lúc chết cũng không có gì quý giá cho riêng mình. Sau mười mấy năm bôn ba mà đến một chiếc điện thoại tử tế cũng không có, một miếng trang sức cũng không, một cây son mắc tiền hơn hàng chợ trôi nổi cũng chẳng có. 

Kẻ ấy đã lìa khỏi cuộc đời này với một tài khoản rỗng tuếch và một trái tim trống rỗng yêu thương. 

Cú điện thoại chợt cắt ngang dòng suy nghĩ của nó, là mẹ của kẻ đang nằm kia gọi. Sau ba hồi chuông không lời đáp, nó nhìn dòng tin nhắn vừa được gửi vào trước khi ánh sáng điện thoại tắt ngúm: “Con quỷ kia, mày chết đâu rồi, má mày gọi mà cũng không nghe máy? Tới giờ mà sao còn chưa chuyển tiền cho tao?”.

Nó cười khẩy. Nó cảm thấy đáng đời cho kẻ đang nằm kia lắm. “Mày thấy không? Tao tiễn mày về với đất là đúng quá rồi, mẹ mày mà còn không thương thì ai trong cuộc đời này có thể thương được mày nữa?”

Cái thây lạnh lẽo và vô hồn ấy đáp lại nó bằng một mùi tanh tưởi của lòng người. 

Nó lại nhìn quanh căn phòng bé xíu, ọp ẹp 9 mét vuông với những thứ đồ không có gì đáng giá. Chiếc nồi cơm cũ mèm từ thuở mới lên Sài Gòn, bây giờ mà nấu phải đè cây đũa lên. Chẳng có gì mới từ bếp gas con, đến mấy cái chén dĩa mẻ, nồi chảo bong tróc, hơn mười bộ đồ mà quý giá nhất chắc là chiếc váy do nhỏ bạn thân tặng… 

Vậy là nó đã xuống tay với một kẻ đáng thương như vậy ư?

Đang miên man trong dòng suy nghĩ thì tiếng gõ cửa phòng khiến nó giật mình. Là ai đó giao thư. Anh ấy đã đến đây lần thứ 2. Và có lẽ người ta sẽ nhanh chóng phát hiện ra thôi. 

Tiếng anh ấy hỏi với sang hàng xóm làm người cũng nghi hoặc. Hôm sau, công an đến, phá cửa. Người ta choáng ngợp với mùi tử khí. Nó nhìn mấy anh công an xử lý thi thể, lấy lời khai, lấy mẫu hiện trường… Nó nhìn xác cô gái và vết máu chảy dài từ cổ tay. 

Sau cái kết luận tự tử, người ta nhanh chóng đưa cái thi thể ấy vào Bình Hưng Hoà. Mẹ cô gái chỉ ậm ừ rằng – thì – là đã biết chuyện, và thế rồi cái hũ tro cốt của cô gái cũng không ai nhận, vô chủ nằm vất vưởng trong chùa. 

Nó nhìn xác cô gái được quấn vào trong lớp áo quan đưa vào lò thiêu. Thoắt vài giờ hóa thành cát bụi trong một chiếc lọ sành bé xíu. 

Phải, cô gái ấy chính là nó, mà không, bây giờ cũng không hẳn là nó nữa. 

16 tuổi nó đã phải lên Sài Gòn làm việc để trả nợ bài bạc cho mẹ. Và cứ thế, chuỗi ngày cắm đầu hết việc này đến việc khác chỉ để trả nợ và chu cấp tiền về nhà cứ thế mà đẵng đẵng 12 năm.  Đó là trách nhiệm, là nghĩa vụ như mẹ nó đã nói. Tiền nó gửi về không chỉ nợ nần của mẹ, và còn cả nuôi thằng em con dì mà mẹ nó nhận lãnh trách nhiệm nuôi trong khi ba mẹ đứa em họ của nó vẫn còn sống sờ sờ ra đó. Mẹ nó đã choàng lên vai nó một thứ trách nhiệm nuôi em họ mà đến lúc chết đi nó cũng không hiểu tại làm sao. 

Nó – một đứa con gái 27-28 tuổi không tiền bạc, chưa từng sắm sửa thứ gì quý giá cho bản thân, chưa từng yêu và được yêu. Nó vốn dĩ đã muốn chấp nhận số phận và cuộc sống như thế, bởi bản tính hiền lành, nhẫn nhịn, và hy vọng đợi đứa em trưởng thành, nó sẽ có thể sống cho riêng mình. Nhưng chính người mẹ nó yêu thương và cố gắng trong suốt bao nhiêu năm qua đã dồn nó vào đường cùng, dịch Covid xảy ra, 4 tháng thất nghiệp là 4 tháng nó nhận bao nhiêu là chì chiết từ mẹ, chỉ bởi sao không biết kiếm tiền về nuôi em. 

Bây giờ khi đã không còn trên cõi đời này, nó lại không biết nên tha thứ hay sân hận mẹ mình. Rốt cuộc mẹ xem nó là gì?  Sự tồn tại của nó trong cõi đời này liệu có ý nghĩa gì? Chưa bao giờ nó được nghe mẹ hỏi “con đi làm về chưa? ăn cơm chưa? nay ăn cơm với gì?”. Mẹ chưa từng biết nó phải thức dậy mấy giờ, chỉ được ngủ khi nào, ốm đau ra sao. Mẹ nó chỉ ngắn gọn và vỏn vẹn một câu: Khi nào gửi tiền về? Chẳng biết từ khi nào nó cảm thấy mẹ như chiếc đồng hồ nhắc tiền rất đúng ngày giờ và chuẩn xác chưa bao giờ lệch kim. Mẹ nó chưa từng nghĩ đến năm nay nó đã ngấp nghé 30 tuổi, cuộc sống của nó trong tương lai như thế nào khi vẫn vô sản và không ai bầu bạn? 

Cuộc sống 4 tháng dịch giãn cách bế tắc như thế nào mẹ nó chưa bao giờ hỏi han tới. Rau cơm phải cậy nhờ hàng xóm. Chút tiền tiết kiệm bé mọn cuối cùng vẫn phải gửi về quê. Khao khát sống một cuộc đời bình thường cũng gần như quá sức với nó lúc này. Nó thực sự bế tắc. Nó thực sự tuyệt vọng và cùng đường. Nó không còn đủ sức lực để vùng vẫy khỏi trói buộc mang danh nghĩa công ơn sinh thành này nữa.  

Thôi thì đành mang sinh mạng này đem trả lại mẹ cha, mặc cho thế gian độc mồm phán xét. 

Có một sự thật đau lòng là không phải cha mẹ nào cũng thương con. Và chưa chắc đứa trẻ nào sinh ra cũng có phúc phần có được chữ NHÀ đúng nghĩa. 

Chỉ mong khi ai đó bơ vơ giữa cuộc đời bởi hoàn cảnh tương tự có thêm sức mạnh tạo ra được giới hạn và biết từ chối để thay đổi cuộc sống. Biết hiếu thảo nhưng phải biết từ chối những điều không nằm trong phạm vi trách nhiệm và nghĩa vụ của mình. 

Và mong các bậc cha mẹ đừng bao giờ trói buộc những đứa con mình bằng những lời nói sắc nhọn như kim và dồn chúng vào đường cùng. Đừng lợi dụng danh nghĩa sinh thành để dồn ép chúng phải theo ý mình. Từ lúc sinh ra đời, con cái đã dần trở thành một cá thể độc lập. Đời sống con cái luôn dài hơn cha mẹ, và chúng đã dần có một cuộc đời riêng từ lúc khóc chào đời. Sự kỳ vọng hay cái mong muốn con cái hoàn thành những điều mình chưa hoặc không đạt được của cha mẹ sẽ chính là áp lực chèn ép lên hạnh phúc đúng nghĩa mà những đứa con mong cầu sau này. 

Vì vậy, tôn trọng cuộc đời riêng cũng là một lối sống văn minh cần có giữa những thế hệ trong cùng một gia đình. 

Cầu mong em sẽ an yên từ lúc hóa hư không, em nhé. 

LẠC NHIÊN

CHỮA LÀNH BẰNG ĐẦU, CHƯA CHẠM TỚI THÂN

  “Chữa lành bằng đầu, chưa chạm tới thân” là hiện tượng phổ biến ở những người có nền sang chấn, đặc biệt là sang chấn gắn bó hoặc C-PTSD, đồng thời có xu hướng đọc nhiều sách tâm lý, liệu pháp và tự học chữa lành. Ở đây, kiến thức không chỉ đóng vai trò học...

NGHIỆN YÊU – SỰ ĐÁNH MẤT CHÍNH MÌNH

Nghiện yêu thường bị hiểu nhầm như sự yếu đuối cảm xúc, phụ thuộc tình cảm hay thiếu ranh giới cá nhân. Tuy nhiên, dưới góc nhìn sang chấn gắn bó và C-PTSD, nghiện yêu có thể được xem là một hành vi nghiện mang tính quan hệ, nơi đối tượng yêu trở thành nguồn điều hòa...

HÀNH VI NGHIỆN VÀ SANG CHẤN GẮN BÓ

  Hành vi nghiện thường được nhìn nhận như một vấn đề kiểm soát xung động hoặc lệ thuộc sinh hóa, tuy nhiên trong nhiều trường hợp lâm sàng, nghiện là biểu hiện của sang chấn gắn bó chưa được giải quyết. Khi các mối quan hệ gắn bó sớm không đủ an toàn, nhất quán...

RỐI LOẠN ĂN UỐNG – HÀNH VI TỰ ĐIỀU HÒA THAY THẾ

  Rối loạn ăn uống không đơn thuần là vấn đề liên quan đến thực phẩm hay hình thể, mà là một hình thức tự điều hòa thay thế (substitute self-regulation) khi cá nhân thiếu các nguồn lực điều hòa cảm xúc và thần kinh an toàn. Trong nhiều trường hợp lâm sàng, rối...

QUAN SÁT CASE LÂM SÀNG VÀ NHỮNG RỦI RO TRONG ĐÀO TẠO

Trong đào tạo tâm lý học, việc cho sinh viên quan sát ca trị liệu thường được xem là một hình thức học tập thực tế quan trọng. Tuy nhiên, khi sinh viên hệ cử nhân hoặc thạc sĩ chưa được đào tạo bài bản về sang chấn lại được ngồi nghe hoặc quan sát các case raw trauma...

CHỮA LÀNH BẰNG ĐẦU, CHƯA CHẠM TỚI THÂN

  “Chữa lành bằng đầu, chưa chạm tới thân” là hiện tượng phổ biến ở những người có nền sang chấn, đặc biệt là sang chấn gắn bó hoặc C-PTSD, đồng thời có xu hướng đọc nhiều sách tâm lý, liệu pháp và tự học chữa lành. Ở đây, kiến thức không chỉ đóng vai trò học...

NGHIỆN YÊU – SỰ ĐÁNH MẤT CHÍNH MÌNH

Nghiện yêu thường bị hiểu nhầm như sự yếu đuối cảm xúc, phụ thuộc tình cảm hay thiếu ranh giới cá nhân. Tuy nhiên, dưới góc nhìn sang chấn gắn bó và C-PTSD, nghiện yêu có thể được xem là một hành vi nghiện mang tính quan hệ, nơi đối tượng yêu trở thành nguồn điều hòa...

HÀNH VI NGHIỆN VÀ SANG CHẤN GẮN BÓ

  Hành vi nghiện thường được nhìn nhận như một vấn đề kiểm soát xung động hoặc lệ thuộc sinh hóa, tuy nhiên trong nhiều trường hợp lâm sàng, nghiện là biểu hiện của sang chấn gắn bó chưa được giải quyết. Khi các mối quan hệ gắn bó sớm không đủ an toàn, nhất quán...

RỐI LOẠN ĂN UỐNG – HÀNH VI TỰ ĐIỀU HÒA THAY THẾ

  Rối loạn ăn uống không đơn thuần là vấn đề liên quan đến thực phẩm hay hình thể, mà là một hình thức tự điều hòa thay thế (substitute self-regulation) khi cá nhân thiếu các nguồn lực điều hòa cảm xúc và thần kinh an toàn. Trong nhiều trường hợp lâm sàng, rối...

QUAN SÁT CASE LÂM SÀNG VÀ NHỮNG RỦI RO TRONG ĐÀO TẠO

Trong đào tạo tâm lý học, việc cho sinh viên quan sát ca trị liệu thường được xem là một hình thức học tập thực tế quan trọng. Tuy nhiên, khi sinh viên hệ cử nhân hoặc thạc sĩ chưa được đào tạo bài bản về sang chấn lại được ngồi nghe hoặc quan sát các case raw trauma...

NỖI SỢ KHI BẢN THÂN MÌNH HẠNH PHÚC

Có một nỗi sợ rất âm thầm nhưng dai dẳng: nỗi sợ khi bản thân mình hạnh phúc. Không phải vì hạnh phúc là điều xấu, mà vì với nhiều người, hạnh phúc đi kèm cảm giác tội lỗi. Họ lớn lên trong những hoàn cảnh mà nỗi đau của người thân hiện diện quá rõ ràng: một người ông...

PHÍA SAU MỘT “NỮ CƯỜNG NHÂN”… LÀ MỘT NGƯỜI ĐÀN ÔNG KÉM NĂNG LỰC, KHÔNG HIỆN DIỆN

Hình ảnh “nữ cường nhân” thường được ca ngợi như biểu tượng của bản lĩnh, tự lập và chịu trách nhiệm. Tuy nhiên, trong nhiều bối cảnh gia đình và quan hệ, phía sau sự mạnh mẽ ấy lại là một khoảng trống: một người đàn ông kém năng lực, không hiện diện, hoặc không đảm...

NGƯỜI TRỞ VỀ TỪ CÕI CHẾT: NHỮNG THAY ĐỔI TÂM LÝ SAU TRẢI NGHIỆM CẬN TỬ

Những người từng trải qua trải nghiệm cận tử hiếm khi quay trở lại cuộc sống với cùng một cấu trúc tâm lý như trước. Dù nguyên nhân là tai nạn, bệnh nặng hay một khủng hoảng sinh tồn nghiêm trọng, việc đối diện trực tiếp với ranh giới sống – chết tạo ra một sự tái tổ...

NHỮNG NGƯỜI HAY ĐI CỨU RỖI…

Những người hay đi cứu rỗi thường được nhìn nhận là hiền lành, tử tế, biết thương người và rất nhạy cảm với nỗi đau của người khác. Họ dễ lắng nghe, dễ đồng cảm, dễ đặt mình vào vị trí của người đối diện. Khi ai đó gặp khủng hoảng, họ là người ở lại lâu nhất; khi...

ĐỨA TRẺ ĐƯỢC DẠY PHẢI HIỀN LÀNH, PHẢI THA THỨ, PHẢI “KỆ HỌ ĐI”

Có những đứa trẻ lớn lên với những lời dạy nghe rất đúng: phải hiền lành, phải biết tha thứ, giúp người rồi sẽ nhận lại điều tốt đẹp, đừng để bụng, kệ họ đi. Những lời dạy này thường được trao đi với mong muốn con trẻ trở thành người tử tế và dễ sống. Nhưng trong...