NHỮNG ĐỨA TRẺ THÈM SỰ KẾT NỐI

NHỮNG ĐỨA TRẺ THÈM SỰ KẾT NỐI

Là một người thích lân la các quán café để làm việc hay đọc sách, tôi vẫn thường chứng kiến cảnh tượng những ông bố, bà mẹ trò chuyện rôm rả cùng bạn bè, còn bên cạnh là những đứa trẻ nhìn không chớp mắt vào màn hình điện thoại. Mà hễ những đứa trẻ này hiếu động chạy nhảy hoặc níu áo bố mẹ hỏi gì đó, bố mẹ sẽ đưa điện thoại mình cho chúng chơi, sau đó lại tập trung vào những lời tán gẫu với bạn bè và yên tâm rằng mọi thứ đều đã có điện thoại lo hết.

Tình huống tương tự xảy ra với rất nhiều gia đình khác: “Con ăn cơm đi rồi mẹ cho coi điện thoại”, “Con bật máy tính chơi đi, bố đang làm việc”, “Con học tốt đi rồi bố mẹ mua cho cái iPad”. Những thiết bị điện tử trở thành công cụ giúp trẻ con giải trí một cách thụ động, để trẻ ngoan ngoãn, vâng lời hơn và không làm phiền những giây phút làm việc, tán gẫu của người lớn.

Năm 2013, một báo cáo của UNICEF ​​cho thấy trẻ em Hà Lan là những đứa trẻ hạnh phúc nhất thế giới. Trong cuốn sách “The Happiest Kids in the World: How Dutch Parents Help Their Kids (and Themselves) by Doing Less”, Michele Hutchison và Rina Mae Acosta đã đưa ra các nguyên tắc nuôi dạy con cái của người Hà Lan, bao gồm: dành nhiều thời gian để chăm sóc con cái, để con tự tìm cách vui chơi và giải trí, cho con cùng ăn uống với gia đình và khuyến khích con vận động ngoài thiên nhiên.

Nếu được hỏi quãng thời gian đáng nhớ nhất trong cuộc đời mình là khi nào, tôi sẽ trả lời là những năm đầu tiểu học. Khi đó, mỗi ngày ba tôi đều đạp chiếc xe cũ kĩ băng qua mấy con dốc để đón tôi từ trường học về nhà. Có vài hôm mát trời, hai ba con cùng nhau đi bộ về nhà hoặc chạy bộ quanh công viên để rèn luyện sức khỏe. Suốt quãng đường ba tôi vẫn luôn hỏi, hôm nay học gì, học thế nào, có gì vui không, kể cho ba nghe với. Có khi ba sẽ kể chuyện ngụ ngôn cho tôi nghe, hoặc giải đáp những thắc mắc của tôi như tại sao cái cây lại biết nở hoa đơm trái. Nếu tình cờ có xe bán quà vặt chạy ngang, ba sẽ dừng lại mua cho tôi một hai món “quà”. Hôm là kẹo bông gòn, hôm là kẹo kéo, hôm lại là bịch đậu hũ. Mỗi buổi chiều tà, hoàng hôn đều in dài bóng của hai bố con, hòa cùng tiếng cười khanh khách ngày bé của tôi. 

Trong cuốn sách “Bàn tay của bố”, tác giả Hoài Anh, Đốm Đốm có chia sẻ: “Nhà tâm lí học và phân tâm học nổi tiếng người Áo, Sigmund Schlomo Freud, có một câu nói rất hay rằng: “Nhu cầu mạnh mẽ nhất của mọi đứa trẻ trong suốt thời kì thơ ấu của chúng là được che chở và bảo vệ bởi người cha.” Tình yêu thương và sự giáo dục của người cha có ý nghĩa và sức ảnh hưởng vô cùng quan trọng tới trí thông minh, sự trưởng thành; cũng như là sự đảm bảo vô thời hạn cho hạnh phúc trọn đời của một đứa trẻ.” Quả thật, quãng thời gian cùng ba về nhà, được ba dùng tấm lưng rộng che mưa nắng và lắng nghe những thắc mắc lẫn tâm sự ấu thơ chính là những hồi ức đẹp đẽ, bình yên mà tôi luôn trân trọng.

Những đứa trẻ lớn lên cùng sóng âm và màn hình điện tử thường thiếu đi sự kết nối với bố mẹ và mất dần những hồi ức đẹp đẽ, tinh khôi thuở ấu thơ. Có những đứa trẻ ở độ tuổi thắc mắc về mọi thứ của thế giới xung quanh – không một ai giải đáp. Có những đứa trẻ mang tâm sự thầm kín, cùng những biến đổi trong suy nghĩ và hoang mang trong quá trình trưởng thành – không một ai lắng nghe. Thiếu đi sự kết nối và một người bạn để cùng vui chơi, trò chuyện khiến trẻ dần tự xây đắp một bức tường bao bọc bản thân, ngăn cách chính mình với những người khác. Chúng trở nên ù lì, thụ động, mất khả năng giao tiếp và thiếu sự nhanh nhạy cần có, thậm chí mất cả sự tín nhiệm dành cho đấng sinh thành.

Các thiết bị thông minh còn đánh cắp rất nhiều kỹ năng xã hội cần thiết khác của trẻ. Công cụ dỗ dành nhất thời của bố mẹ khiến chúng hình thành thói quen phải được đáp ứng ngay khi đòi hỏi và tạo nên tham muốn chiếm lĩnh mọi thứ. Mặt khác, hàng giờ dán mắt vào những hình ảnh vui mắt vui tai, gây hứng thú nhanh chóng trên màn hình điện tử khiến trẻ thiếu đi sự sáng tạo, sự kiên nhẫn và khả năng tập trung cần có.

Trong bài viết có tựa đề “The Value of Sadness” đăng tải trên trang psychologytoday.com, Lisa Firestone Ph.D đã phân tích: “Nỗi buồn là một cảm xúc sống. Nó tồn tại để nhắc nhở chúng ta về những điều quan trọng và mang lại ý nghĩa cho cuộc đời. Khi chúng ta nhận ra cảm xúc của mình và cho phép bản thân nhìn nhận chúng một cách lành mạnh và an toàn, ta sẽ càng thấy vững lòng hơn, hiểu về chính mình hơn và thậm chí là kiên cường hơn. Trái lại, chối bỏ cảm xúc có thể khiến chúng ta cảm thấy thực sự chán nản.”

Những ông bố, bà mẹ thời nay vẫn luôn loay hoay với những mối bận tâm riêng của mình. Họ giao phó trách nhiệm cho các thiết bị điện tử, để chúng luôn bận rộn và bị thu hút bởi một thứ gì đó và không quấy khóc hay làm phiền họ nữa. Không được dành thời gian để trò chuyện, lắng nghe và vận động ngoài trời khiến trẻ dần sa lầy vào những phương thức giải trí thụ động của công nghệ như chơi game, xem phim. Điều này không chỉ khiến chúng mất đi năng lực tự sáng tạo giải trí, mà còn tước đi “quyền được buồn” của con trẻ. Nói cách khác, nhiều bậc phụ huynh không bảo vệ con cái mình bằng cách cho chúng đối diện với cảm xúc buồn bã, chán chường, thất bại rồi tìm cách vượt qua và tái tạo cảm hứng mới. Họ để con mình hoàn toàn lờ đi những cảm xúc tiêu cực này. Kết quả, khi đối diện với thế giới thực với muôn vàn thử thách, chúng không được trang bị đủ khả năng “tự khôi phục”, thậm chí phải đối diện với nhiều vấn đề tâm lý nghiêm trọng khác.

Những ông bố, bà mẹ nên dành ít nhất 15 phút mỗi ngày bên con mình, dù có bận rộn đến mấy đi chăng nữa. Hãy tạm gác thiết bị điện tử và phiền muộn cuộc sống lại, đọc cho con một quyển sách, vẽ cho con một bức tranh, cùng con chơi đùa, ôm ấp và trò chuyện. Cuối tuần, hãy sắp xếp một buổi dã ngoại hoặc vui chơi ngoài trời. Bạn cũng nên tạo cơ hội cho con được thoải mái vận động như chạy nhảy, leo trèo, khám phá mọi thứ xung quanh, đồng thời lắng nghe các thắc mắc, tâm sự của con mình.

Khi nhận được tình yêu thương và sự quan tâm chân thành, được bố mẹ tạo dựng thói quen tốt cũng như hoạt động giải trí lành mạnh, trẻ có thể có được những hồi ức tuyệt vời trong quá trình lớn lên, cũng như vững vàng hơn trước “làn sóng” của những thiết bị thông minh thời đại công nghệ số.

CATHERINE

Là một người thích lân la các quán café để làm việc hay đọc sách, tôi vẫn thường chứng kiến cảnh tượng những ông bố, bà mẹ trò chuyện rôm rả cùng bạn bè, còn bên cạnh là những đứa trẻ nhìn không chớp mắt vào màn hình điện thoại. Mà hễ những đứa trẻ này hiếu động chạy nhảy hoặc níu áo bố mẹ hỏi gì đó, bố mẹ sẽ đưa điện thoại mình cho chúng chơi, sau đó lại tập trung vào những lời tán gẫu với bạn bè và yên tâm rằng mọi thứ đều đã có điện thoại lo hết.

Tình huống tương tự xảy ra với rất nhiều gia đình khác: “Con ăn cơm đi rồi mẹ cho coi điện thoại”, “Con bật máy tính chơi đi, bố đang làm việc”, “Con học tốt đi rồi bố mẹ mua cho cái iPad”. Những thiết bị điện tử trở thành công cụ giúp trẻ con giải trí một cách thụ động, để trẻ ngoan ngoãn, vâng lời hơn và không làm phiền những giây phút làm việc, tán gẫu của người lớn.

Năm 2013, một báo cáo của UNICEF ​​cho thấy trẻ em Hà Lan là những đứa trẻ hạnh phúc nhất thế giới. Trong cuốn sách “The Happiest Kids in the World: How Dutch Parents Help Their Kids (and Themselves) by Doing Less”, Michele Hutchison và Rina Mae Acosta đã đưa ra các nguyên tắc nuôi dạy con cái của người Hà Lan, bao gồm: dành nhiều thời gian để chăm sóc con cái, để con tự tìm cách vui chơi và giải trí, cho con cùng ăn uống với gia đình và khuyến khích con vận động ngoài thiên nhiên.

Nếu được hỏi quãng thời gian đáng nhớ nhất trong cuộc đời mình là khi nào, tôi sẽ trả lời là những năm đầu tiểu học. Khi đó, mỗi ngày ba tôi đều đạp chiếc xe cũ kĩ băng qua mấy con dốc để đón tôi từ trường học về nhà. Có vài hôm mát trời, hai ba con cùng nhau đi bộ về nhà hoặc chạy bộ quanh công viên để rèn luyện sức khỏe. Suốt quãng đường ba tôi vẫn luôn hỏi, hôm nay học gì, học thế nào, có gì vui không, kể cho ba nghe với. Có khi ba sẽ kể chuyện ngụ ngôn cho tôi nghe, hoặc giải đáp những thắc mắc của tôi như tại sao cái cây lại biết nở hoa đơm trái. Nếu tình cờ có xe bán quà vặt chạy ngang, ba sẽ dừng lại mua cho tôi một hai món “quà”. Hôm là kẹo bông gòn, hôm là kẹo kéo, hôm lại là bịch đậu hũ. Mỗi buổi chiều tà, hoàng hôn đều in dài bóng của hai bố con, hòa cùng tiếng cười khanh khách ngày bé của tôi. 

Trong cuốn sách “Bàn tay của bố”, tác giả Hoài Anh, Đốm Đốm có chia sẻ: “Nhà tâm lí học và phân tâm học nổi tiếng người Áo, Sigmund Schlomo Freud, có một câu nói rất hay rằng: “Nhu cầu mạnh mẽ nhất của mọi đứa trẻ trong suốt thời kì thơ ấu của chúng là được che chở và bảo vệ bởi người cha.” Tình yêu thương và sự giáo dục của người cha có ý nghĩa và sức ảnh hưởng vô cùng quan trọng tới trí thông minh, sự trưởng thành; cũng như là sự đảm bảo vô thời hạn cho hạnh phúc trọn đời của một đứa trẻ.” Quả thật, quãng thời gian cùng ba về nhà, được ba dùng tấm lưng rộng che mưa nắng và lắng nghe những thắc mắc lẫn tâm sự ấu thơ chính là những hồi ức đẹp đẽ, bình yên mà tôi luôn trân trọng.

Những đứa trẻ lớn lên cùng sóng âm và màn hình điện tử thường thiếu đi sự kết nối với bố mẹ và mất dần những hồi ức đẹp đẽ, tinh khôi thuở ấu thơ. Có những đứa trẻ ở độ tuổi thắc mắc về mọi thứ của thế giới xung quanh – không một ai giải đáp. Có những đứa trẻ mang tâm sự thầm kín, cùng những biến đổi trong suy nghĩ và hoang mang trong quá trình trưởng thành – không một ai lắng nghe. Thiếu đi sự kết nối và một người bạn để cùng vui chơi, trò chuyện khiến trẻ dần tự xây đắp một bức tường bao bọc bản thân, ngăn cách chính mình với những người khác. Chúng trở nên ù lì, thụ động, mất khả năng giao tiếp và thiếu sự nhanh nhạy cần có, thậm chí mất cả sự tín nhiệm dành cho đấng sinh thành.

Các thiết bị thông minh còn đánh cắp rất nhiều kỹ năng xã hội cần thiết khác của trẻ. Công cụ dỗ dành nhất thời của bố mẹ khiến chúng hình thành thói quen phải được đáp ứng ngay khi đòi hỏi và tạo nên tham muốn chiếm lĩnh mọi thứ. Mặt khác, hàng giờ dán mắt vào những hình ảnh vui mắt vui tai, gây hứng thú nhanh chóng trên màn hình điện tử khiến trẻ thiếu đi sự sáng tạo, sự kiên nhẫn và khả năng tập trung cần có.

Trong bài viết có tựa đề “The Value of Sadness” đăng tải trên trang psychologytoday.com, Lisa Firestone Ph.D đã phân tích: “Nỗi buồn là một cảm xúc sống. Nó tồn tại để nhắc nhở chúng ta về những điều quan trọng và mang lại ý nghĩa cho cuộc đời. Khi chúng ta nhận ra cảm xúc của mình và cho phép bản thân nhìn nhận chúng một cách lành mạnh và an toàn, ta sẽ càng thấy vững lòng hơn, hiểu về chính mình hơn và thậm chí là kiên cường hơn. Trái lại, chối bỏ cảm xúc có thể khiến chúng ta cảm thấy thực sự chán nản.”

Những ông bố, bà mẹ thời nay vẫn luôn loay hoay với những mối bận tâm riêng của mình. Họ giao phó trách nhiệm cho các thiết bị điện tử, để chúng luôn bận rộn và bị thu hút bởi một thứ gì đó và không quấy khóc hay làm phiền họ nữa. Không được dành thời gian để trò chuyện, lắng nghe và vận động ngoài trời khiến trẻ dần sa lầy vào những phương thức giải trí thụ động của công nghệ như chơi game, xem phim. Điều này không chỉ khiến chúng mất đi năng lực tự sáng tạo giải trí, mà còn tước đi “quyền được buồn” của con trẻ. Nói cách khác, nhiều bậc phụ huynh không bảo vệ con cái mình bằng cách cho chúng đối diện với cảm xúc buồn bã, chán chường, thất bại rồi tìm cách vượt qua và tái tạo cảm hứng mới. Họ để con mình hoàn toàn lờ đi những cảm xúc tiêu cực này. Kết quả, khi đối diện với thế giới thực với muôn vàn thử thách, chúng không được trang bị đủ khả năng “tự khôi phục”, thậm chí phải đối diện với nhiều vấn đề tâm lý nghiêm trọng khác.

Những ông bố, bà mẹ nên dành ít nhất 15 phút mỗi ngày bên con mình, dù có bận rộn đến mấy đi chăng nữa. Hãy tạm gác thiết bị điện tử và phiền muộn cuộc sống lại, đọc cho con một quyển sách, vẽ cho con một bức tranh, cùng con chơi đùa, ôm ấp và trò chuyện. Cuối tuần, hãy sắp xếp một buổi dã ngoại hoặc vui chơi ngoài trời. Bạn cũng nên tạo cơ hội cho con được thoải mái vận động như chạy nhảy, leo trèo, khám phá mọi thứ xung quanh, đồng thời lắng nghe các thắc mắc, tâm sự của con mình.

Khi nhận được tình yêu thương và sự quan tâm chân thành, được bố mẹ tạo dựng thói quen tốt cũng như hoạt động giải trí lành mạnh, trẻ có thể có được những hồi ức tuyệt vời trong quá trình lớn lên, cũng như vững vàng hơn trước “làn sóng” của những thiết bị thông minh thời đại công nghệ số.

CATHERINE

Lối Suy Nghĩ Tiêu Cực Cố Hữu V Lỗi Tư Duy

Làm chủ tư duy, thay đổi vận mệnh. Cách suy nghĩ của mọi người quyết định cảm nhận của họ. Nhận biết các kiểu tư duy vô bổ, lối suy nghĩ tiêu cực và lỗi tư duy là rất quan trọng giúp tạo nên sự thay đổi và phát triển tư duy tích cực. (1) Khái quát quá mức (Chủ nghĩa...

NÓI VỚI CON VỀ GIỚI TÍNH

Khi còn nhỏ, tôi luôn băn khoăn và hiếu kỳ không biết mình sinh ra từ đâu, mình đến với thế giới này như thế nào?  Có lần mẹ bảo: “con sống trong ngón chân cái của ba, rồi khi mẹ lấy ba, con qua bụng mẹ  ở và đi ra từ lỗ rốn của mẹ”. Cứ thế, đến tận 15 tuổi, tôi mới...

NHỮNG ĐỨA TRẺ THÈM SỰ KẾT NỐI

Là một người thích lân la các quán café để làm việc hay đọc sách, tôi vẫn thường chứng kiến cảnh tượng những ông bố, bà mẹ trò chuyện rôm rả cùng bạn bè, còn bên cạnh là những đứa trẻ nhìn không chớp mắt vào màn hình điện thoại. Mà hễ những đứa trẻ này hiếu động chạy...

ĐÊM CHẦU MƯA

  Sau đêm hôm qua, lão quay lại hành trình côi cút của mình khi người bạn “cùng giường” qua đời và được gửi vào chùa siêu độ. Tối nay lão mua về một chén cơm trắng và một cái trứng gà luộc gọi là có chút lòng tiễn bạn lên đường. Dẫu sao thì ở con phố này, dưới...

DÙNG CÔ ĐỘC ĐỂ XOA DỊU NỖI CÔ ĐƠN

  Đôi khi, chúng ta gặp khó khăn trong việc làm chủ và định hướng mối quan hệ của mình với người khác, cũng như mối quan hệ của mình với chính mình. Chúng ta dựng nên một cộng đồng với những mối quan hệ xung quanh để đối phó với những vấn đề nội tại, trong bản...

SỨC KHỎE TÂM THẦN

Trong xã hội hiện nay, con người đang có xu hướng ngày càng quan tâm đến đời sống tinh thần. Các thuật ngữ tâm lý như “sức khỏe tâm thần” (mental health) và “bệnh tâm thần” (mental illness) cũng theo đó mà ngày càng gần gũi với mọi người. Nhiều người còn sử dụng hai...

CON CHÓ NHÀ NGHÈO, ĐẾN THỞ CŨNG SAI

Hôm trước ngày Bến Tre giãn cách xã hội, mẹ tôi vừa kịp đón Maika về nhà sau hơn 15 ngày nằm viện điều trị ở phòng khám thành phố Bến Tre cách nhà tôi 20km. Xã và huyện nhà không đủ điều kiện về bác sĩ thú y cũng như y tế để có thể cứu Maika khỏi cơn thập tử nhất sinh...

Lối Suy Nghĩ Tiêu Cực Cố Hữu V Lỗi Tư Duy

Làm chủ tư duy, thay đổi vận mệnh. Cách suy nghĩ của mọi người quyết định cảm nhận của họ. Nhận biết các kiểu tư duy vô bổ, lối suy nghĩ tiêu cực và lỗi tư duy là rất quan trọng giúp tạo nên sự thay đổi và phát triển tư duy tích cực. (1) Khái quát quá mức (Chủ nghĩa...

NHỮNG “MAMABOY” VÀ “PAPAGIRL” KHÔNG THỂ YÊU

Có những người đàn ông và đàn bà trưởng thành, nhưng trái tim kiên định và những cảm xúc thân mật của họ chỉ thuộc về cha mẹ. Bước vào thế giới tình yêu đôi lứa, họ vẫn còn trong trạng thái của một đứa trẻ từ chối việc làm một người vợ, một người chồng, hay trở thành...

LẤY CHỒNG KHÔNG PHẢI ĐIỀU TỆ LẮM

  Trong một lần cùng đám bạn cũ họp mặt, có không ít cô gái hùng hồn tuyên bố với tôi rằng mình sẽ không lấy chồng. Bởi ai cũng cho rằng lấy chồng đồng nghĩa với việc phải hầu hạ người khác, hao mòn nhan sắc và lãng phí tuổi xuân, lại bị gò bó đủ điều, chi bằng...

NÓI VỚI CON VỀ GIỚI TÍNH

Khi còn nhỏ, tôi luôn băn khoăn và hiếu kỳ không biết mình sinh ra từ đâu, mình đến với thế giới này như thế nào?  Có lần mẹ bảo: “con sống trong ngón chân cái của ba, rồi khi mẹ lấy ba, con qua bụng mẹ  ở và đi ra từ lỗ rốn của mẹ”. Cứ thế, đến tận 15 tuổi, tôi mới...

HẠNH PHÚC NHỎ

Trước đây, lúc tôi còn là một cô sinh viên năm 2 đại học, tôi có tham gia một buổi tập huấn và nhận được câu hỏi thế này của diễn giả: “Định nghĩa hạnh phúc của bạn là gì?”. Các bạn sinh viên tham gia đã đưa ra rất nhiều câu trả lời khác nhau. Có người nói hạnh phúc...

BẠO HÀNH TÂM LÝ TRONG TÌNH CẢM

Sau đây là câu chuyện của N – cô bạn thân của tôi. Cô ấy đã hẹn hò gần hai năm với B – một chàng trai đạo mạo và thành đạt. Mọi người đều cảm thấy cô bạn tôi may mắn khi được một người ưu tú như vậy yêu thương điên cuồng mà không biết rằng, những ngày gắn bó với B....

HỌC YÊU BẢN THÂN

Nếu bạn lúc nào cũng chán ghét bản thân và đang sống một cách bất cần, thì có lẽ bạn thật sự cần “làm việc” với chính mình một chút trước khi trao tình cảm cho một ai đó khác. Nhưng phải yêu chính mình thật trọn vẹn rồi hẵng yêu người khác là một lời khuyên không...

VĂN HÓA ĐỒNG THUẬN – TÌNH DỤC ĐỒNG THUẬN

Thế là bạn quyết định sẽ quan hệ tình dục với người mình yêu. Tuyệt vời! Nhưng làm sao để biết đối tác của mình đã sẵn sàng? Làm sao để những cảm xúc thăng hoa không rơi vào khoảnh khắc ngượng ngùng, không thoải mái? Làm sao để không ai phải chịu tổn thương chỉ vì...

Chia sẻ với bạn