ĐỂ VẤN ĐỀ TIÊU HÓA KHÔNG CÒN LÀ ÁC MỘNG

ĐỂ VẤN ĐỀ TIÊU HÓA KHÔNG CÒN LÀ ÁC MỘNG

 

Tất nhiên, kế hoạch đối phó với các cơn đau bụng của bạn phụ thuộc cả vào những gì bạn đang gặp phải: buồn nôn, đau thắt bụng dưới, đau bụng trong thời kỳ đèn đỏ… Lần tới khi bạn cảm thấy bụng mình đang “đánh trận”, hãy làm theo những lời khuyên này để vượt qua những cơn ác mộng quen thuộc này nhé.

1. Nếu bạn bị tiêu chảy nghiêm trọng

Ngộ độc thực phẩm nhẹ là một trong những nguyên nhân rất phổ biến của chứng tiêu chảy. Mặc dù điều này hoàn toàn có thể xảy ra khi bạn ăn ở quán sushi gần nhà, nhưng nó cũng cực kỳ phổ biến khi đi du lịch nước ngoài. Đó là bởi vì cơ thể phải điều chỉnh các vi khuẩn mới trong thức ăn và nước uống mà bạn “dung nạp” trong lúc đi xa.

Mẹo nhanh: Rất tiếc phải nói rằng đối với ngộ độc thực phẩm, không có cách khắc phục nào khác ngoài việc cắn răng chịu đựng. Amit Bhan – bác sĩ chuyên khoa tiêu hóa tại Bệnh viện Henry Ford ở Detroit cho biết: “Bạn cần phải để cho cơ thể tự đào thải các chất độc”.

Nếu chứng tiêu chảy chẳng may xuất hiện vào một thời điểm vô cùng bất tiện hoặc nghiêm trọng đến mức khiến bạn không ngủ được, Bahn khuyên bạn nên sử dụng một ít thuốc Pepto-Bismol. Chất lỏng màu hồng sẽ tấn công các vi khuẩn gây tiêu chảy trong hệ thống tiêu hóa để bạn có thể ngủ được và vẫn duy trì hoạt động trong ngày.

2. Nếu bạn cảm thấy đầy hơi

Michael Wolfe, M.D., trưởng khoa tiêu hóa tại Đại học Y Boston cho biết: “Chứng đầy hơi thường xảy ra bởi hai lý do: ăn thực phẩm tạo khí như rau xanh, trái cây có vỏ, đồ uống có ga, bắp cải và đậu; hoặc nạp thêm không khí vào cơ thể. Mọi người hít thêm không khí khi uống bằng ống hút, vừa ngấu nghiến thức ăn vừa nói chuyện, ăn quá nhanh hoặc đang trong trạng thái lo lắng.”

Mẹo nhanh: Nếu bạn gặp vấn đề đầy hơi khó tiêu, hãy dùng thuốc chống đầy hơi không kê đơn như Mylanta Gas. Ngoài ra, Beano là một sản phẩm tốt khác, đặc biệt nếu hệ thống tiêu hóa của bạn “không thân thiện” với rau xanh. Nó hoạt động bằng cách phá vỡ Raffinose, một sản phẩm phụ đường trong thực vật vốn có thể là kẻ cản trở hệ thống tiêu hóa của nhiều người.

3. Nếu thời kỳ đèn đỏ hành hạ dạ dày của bạn

Chắc chắn ai cũng quen thuộc với những cơn đau thắt bụng dưới trong thời kỳ “đèn đỏ”, nhưng buồn nôn, đau dạ dày và tiêu chảy thì không dễ chịu chút nào.

Nancy Cossler, một bác sĩ sản phụ khoa tại Trung tâm Y tế của Bệnh viện Đại học ở Cleveland, Ohio, cho biết việc toàn bộ vùng bụng của bạn quặn thắt trong khoảng thời gian hành kinh là điều thường gặp. Hormone gây ra các cơn co thắt cơ tử cung, dẫn đến chứng đau thắt bụng dưới. Trong thời kỳ “đèn đỏ”, việc dạ dày co thắt dẫn đến chứng đau dạ dày hoặc tiêu chảy là hoàn toàn bình thường.

Mẹo nhanh: Để giảm bớt tình trạng đau bụng dưới và giảm chảy máu, hãy dùng Advil hoặc Ibuprofen từ 12 đến 24 giờ trước khi đến ngày đèn đỏ dự kiến. Sau đó thì sử dụng liều lượng khuyên dùng cứ sau 3-6 giờ trong vòng 3 ngày.

4. Nếu bạn bị trào ngược dạ dày

Tình trạng này thường xảy ra vào ban đêm khi bạn ở tư thế nằm. Trào ngược dạ dày xảy ra khi axit đi từ dạ dày đến thực quản và cổ họng, thường gây ra chứng ợ nóng, hoặc đau họng và ho. Ăn thức ăn cay trước khi đi ngủ là thủ phạm phổ biến, cũng như ăn quá nhiều hoặc quá nhanh, hút thuốc và uống rượu bia nhiều.

Mẹo nhanh: Các bác sĩ khuyên dùng thuốc theo toa hoặc thuốc kháng axit không kê đơn như Prilosec. Nếu bạn không muốn phụ thuộc vào thuốc, hãy tránh xa những “thủ phạm” thường gặp. Jeffry A. Katz, M.D., một bác sĩ tiêu hóa tại Trung tâm Y tế Bệnh viện Đại học ở Cleveland chia sẻ thêm: “Khi bị ợ nóng, tôi thường uống một ly sữa vì sữa giúp trung hòa axit do dạ dày tạo ra.”

5. Nếu bạn cảm thấy buồn nôn

Bạn bị ốm nghén khủng khiếp? Bạn dính phải một loại virus nào đó gây buồn nôn khó chịu? Bạn đã uống quá nhiều bia rượu và giờ cảm thấy như “sắp tận thế” vậy? Thật ra không phải là không có cách.

Mẹo nhanh: Một phương pháp chữa trị đơn giản xuất phát từ một loại gia vị rất quen thuộc: Rễ gừng được sử dụng thành công như một phương thuốc lâu đời giúp chữa bệnh đau dạ dày. Lý do gừng có công hiệu tốt cho tiêu hóa chưa bao giờ được xác định chính xác, nhưng một số người nói rằng nó làm tăng tốc độ thức ăn di chuyển từ dạ dày vào ruột non. Charlene nói: “Khi tôi đã ăn quá nhiều và cảm thấy buồn nôn, tôi sẽ uống trà gừng để làm dạ dày dịu lại”.

6. Nếu bạn luôn bị đau sau khi ăn

Đừng chủ quan: Nếu bị đau sau khi ăn, bạn có thể đã ăn quá nhanh, quá nhiều hoặc ăn những thứ không tốt cho hệ tiêu hóa.

Mẹo nhanh: Hãy cắt giảm các loại thức ăn nhanh và ăn chậm hơn. Nếu bạn không phải là người nghiện đồ ăn vặt và vẫn cảm thấy đau sau bữa ăn, bạn có thể mắc bệnh túi mật. Phụ nữ mắc bệnh này nhiều hơn đàn ông và một số người bị sỏi mật mà không có lý do. Hãy đến gặp bác sĩ của bạn để được điều trị thêm.

LILA

Tất nhiên, kế hoạch đối phó với các cơn đau bụng của bạn phụ thuộc cả vào những gì bạn đang gặp phải: buồn nôn, đau thắt bụng dưới, đau bụng trong thời kỳ đèn đỏ… Lần tới khi bạn cảm thấy bụng mình đang “đánh trận”, hãy làm theo những lời khuyên này để vượt qua những cơn ác mộng quen thuộc này nhé.

1. Nếu bạn bị tiêu chảy nghiêm trọng

Ngộ độc thực phẩm nhẹ là một trong những nguyên nhân rất phổ biến của chứng tiêu chảy. Mặc dù điều này hoàn toàn có thể xảy ra khi bạn ăn ở quán sushi gần nhà, nhưng nó cũng cực kỳ phổ biến khi đi du lịch nước ngoài. Đó là bởi vì cơ thể phải điều chỉnh các vi khuẩn mới trong thức ăn và nước uống mà bạn “dung nạp” trong lúc đi xa.

Mẹo nhanh: Rất tiếc phải nói rằng đối với ngộ độc thực phẩm, không có cách khắc phục nào khác ngoài việc cắn răng chịu đựng. Amit Bhan – bác sĩ chuyên khoa tiêu hóa tại Bệnh viện Henry Ford ở Detroit cho biết: “Bạn cần phải để cho cơ thể tự đào thải các chất độc”.

Nếu chứng tiêu chảy chẳng may xuất hiện vào một thời điểm vô cùng bất tiện hoặc nghiêm trọng đến mức khiến bạn không ngủ được, Bahn khuyên bạn nên sử dụng một ít thuốc Pepto-Bismol. Chất lỏng màu hồng sẽ tấn công các vi khuẩn gây tiêu chảy trong hệ thống tiêu hóa để bạn có thể ngủ được và vẫn duy trì hoạt động trong ngày.

2. Nếu bạn cảm thấy đầy hơi

Michael Wolfe, M.D., trưởng khoa tiêu hóa tại Đại học Y Boston cho biết: “Chứng đầy hơi thường xảy ra bởi hai lý do: ăn thực phẩm tạo khí như rau xanh, trái cây có vỏ, đồ uống có ga, bắp cải và đậu; hoặc nạp thêm không khí vào cơ thể. Mọi người hít thêm không khí khi uống bằng ống hút, vừa ngấu nghiến thức ăn vừa nói chuyện, ăn quá nhanh hoặc đang trong trạng thái lo lắng.”

Mẹo nhanh: Nếu bạn gặp vấn đề đầy hơi khó tiêu, hãy dùng thuốc chống đầy hơi không kê đơn như Mylanta Gas. Ngoài ra, Beano là một sản phẩm tốt khác, đặc biệt nếu hệ thống tiêu hóa của bạn “không thân thiện” với rau xanh. Nó hoạt động bằng cách phá vỡ Raffinose, một sản phẩm phụ đường trong thực vật vốn có thể là kẻ cản trở hệ thống tiêu hóa của nhiều người.

3. Nếu thời kỳ đèn đỏ hành hạ dạ dày của bạn

Chắc chắn ai cũng quen thuộc với những cơn đau thắt bụng dưới trong thời kỳ “đèn đỏ”, nhưng buồn nôn, đau dạ dày và tiêu chảy thì không dễ chịu chút nào.

Nancy Cossler, một bác sĩ sản phụ khoa tại Trung tâm Y tế của Bệnh viện Đại học ở Cleveland, Ohio, cho biết việc toàn bộ vùng bụng của bạn quặn thắt trong khoảng thời gian hành kinh là điều thường gặp. Hormone gây ra các cơn co thắt cơ tử cung, dẫn đến chứng đau thắt bụng dưới. Trong thời kỳ “đèn đỏ”, việc dạ dày co thắt dẫn đến chứng đau dạ dày hoặc tiêu chảy là hoàn toàn bình thường.

Mẹo nhanh: Để giảm bớt tình trạng đau bụng dưới và giảm chảy máu, hãy dùng Advil hoặc Ibuprofen từ 12 đến 24 giờ trước khi đến ngày đèn đỏ dự kiến. Sau đó thì sử dụng liều lượng khuyên dùng cứ sau 3-6 giờ trong vòng 3 ngày.

4. Nếu bạn bị trào ngược dạ dày

Tình trạng này thường xảy ra vào ban đêm khi bạn ở tư thế nằm. Trào ngược dạ dày xảy ra khi axit đi từ dạ dày đến thực quản và cổ họng, thường gây ra chứng ợ nóng, hoặc đau họng và ho. Ăn thức ăn cay trước khi đi ngủ là thủ phạm phổ biến, cũng như ăn quá nhiều hoặc quá nhanh, hút thuốc và uống rượu bia nhiều.

Mẹo nhanh: Các bác sĩ khuyên dùng thuốc theo toa hoặc thuốc kháng axit không kê đơn như Prilosec. Nếu bạn không muốn phụ thuộc vào thuốc, hãy tránh xa những “thủ phạm” thường gặp. Jeffry A. Katz, M.D., một bác sĩ tiêu hóa tại Trung tâm Y tế Bệnh viện Đại học ở Cleveland chia sẻ thêm: “Khi bị ợ nóng, tôi thường uống một ly sữa vì sữa giúp trung hòa axit do dạ dày tạo ra.”

5. Nếu bạn cảm thấy buồn nôn

Bạn bị ốm nghén khủng khiếp? Bạn dính phải một loại virus nào đó gây buồn nôn khó chịu? Bạn đã uống quá nhiều bia rượu và giờ cảm thấy như “sắp tận thế” vậy? Thật ra không phải là không có cách.

Mẹo nhanh: Một phương pháp chữa trị đơn giản xuất phát từ một loại gia vị rất quen thuộc: Rễ gừng được sử dụng thành công như một phương thuốc lâu đời giúp chữa bệnh đau dạ dày. Lý do gừng có công hiệu tốt cho tiêu hóa chưa bao giờ được xác định chính xác, nhưng một số người nói rằng nó làm tăng tốc độ thức ăn di chuyển từ dạ dày vào ruột non. Charlene nói: “Khi tôi đã ăn quá nhiều và cảm thấy buồn nôn, tôi sẽ uống trà gừng để làm dạ dày dịu lại”.

6. Nếu bạn luôn bị đau sau khi ăn

Đừng chủ quan: Nếu bị đau sau khi ăn, bạn có thể đã ăn quá nhanh, quá nhiều hoặc ăn những thứ không tốt cho hệ tiêu hóa.

Mẹo nhanh: Hãy cắt giảm các loại thức ăn nhanh và ăn chậm hơn. Nếu bạn không phải là người nghiện đồ ăn vặt và vẫn cảm thấy đau sau bữa ăn, bạn có thể mắc bệnh túi mật. Phụ nữ mắc bệnh này nhiều hơn đàn ông và một số người bị sỏi mật mà không có lý do. Hãy đến gặp bác sĩ của bạn để được điều trị thêm.

LILA

PHÂN BIỆT NHÀ TÂM LÝ TRỊ LIỆU, BÁC SĨ TÂM THẦN VÀ BÁC SĨ THẦN KINH

Trong lĩnh vực chăm sóc sức khỏe tinh thần, việc phân biệt nhà tâm lý trị liệu, bác sĩ tâm thần và bác sĩ thần kinh không chỉ là vấn đề thuật ngữ, mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến việc một người có nhận được sự hỗ trợ phù hợp hay không. Mỗi chuyên môn có vai trò riêng,...

NỖI SỢ MẤT NGƯỜI THÂN

Nỗi sợ mất người thân là một trong những nỗi sợ cảm xúc mạnh mẽ nhất mà con người có thể trải nghiệm. Ở mức bề mặt, nó có thể xuất hiện như lo âu khi người mình thương không hồi đáp, hoảng hốt khi có dấu hiệu xung đột, hoặc cảm giác bất an mỗi khi có khoảng cách....

XẤU HỔ TÌNH DỤC MANG TÍNH VĂN HÓA

  Rất nhiều phụ nữ dị tính không hề thiếu ham muốn tình dục, nhưng họ mong muốn sự gần gũi, vuốt ve và kết nối cảm xúc nhiều hơn là quan hệ thâm nhập. Điều này không phải dấu hiệu lãnh cảm hay xa cách, mà xuất phát từ cơ chế xấu hổ tình dục (sexual shame) được...

KHI TA BỊ HẤP DẪN BỞI ĐIỀU LÀM TA TỔN THƯƠNG

  Trong trị liệu tâm lý, đặc biệt khi làm việc với sang chấn gắn bó, một hiện tượng lặp đi lặp lại thường thấy là việc thân chủ liên tục bị hấp dẫn bởi những kiểu người hoặc mối quan hệ gây tổn thương cho họ. Douglas C. Kort (2018) gọi hiện tượng này là CCSA –...

PHÂN BIỆT THAM VẤN TÂM LÝ, TÂM LÝ LÂM SÀNG VÀ TÂM LÝ TRỊ LIỆU

  Hiểu đúng để tiếp cận đúng dịch vụ sức khỏe tâm thần Trong bối cảnh sức khỏe tâm thần tại Việt Nam ngày càng được quan tâm, hàng loạt thuật ngữ chuyên môn như counseling (tham vấn tâm lý), clinical psychology (tâm lý lâm sàng) và psychotherapy (tâm lý trị liệu)...

SANG CHẤN ĐẠO ĐỨC – MORAL INJURY

Khi vết thương nằm ở tầng sâu của lương tâm Không phải mọi sang chấn đều đến từ sợ hãi hay bạo lực. Có những tổn thương không nhìn thấy bằng mắt thường, nhưng gặm nhấm con người từ bên trong – đó là sang chấn đạo đức (moral injury). Nó xuất hiện khi một người làm,...

PHÂN LY CƠ THỂ

  Phân ly cơ thể (somatic dissociation) là một dạng đặc biệt của phản ứng phân ly, trong đó sự tách rời không diễn ra ở cấp độ ý thức hay ký ức, mà biểu hiện trực tiếp thông qua cảm giác cơ thể, tri giác thân thể và các chức năng sinh học. Đây là một chiến lược...

PHÂN LY BẢN NGÃ

  Dissociative parts – hay các phần phân ly của bản ngã – là khái niệm trung tâm trong tâm lý học sang chấn hiện đại, mô tả hiện tượng tâm trí con người “tách ra” thành nhiều phần tương đối độc lập nhằm thích nghi với các trải nghiệm đau thương vượt quá khả năng...

PHÂN LY, TÊ LIỆT, ĐÔNG CỨNG GÂY ĐAU KHI QUAN HỆ

  Hiện tượng tê liệt, đông cứng hoặc phân ly ở bộ phận sinh dục nữ là một chủ đề nhạy cảm nhưng rất quan trọng trong lĩnh vực trị liệu tình dục và sang chấn. Đây không phải là dấu hiệu của sự “lạnh lùng” hay “thiếu ham muốn” như nhiều người lầm tưởng, mà là phản...

RỐI LOẠN PHÂN LY

  Khi tâm trí tách rời để sinh tồn Rối loạn phân ly là một cơ chế tự bảo vệ phức tạp của tâm trí, xảy ra khi con người phải đối diện với những trải nghiệm quá sức chịu đựng, thường là sang chấn nghiêm trọng trong thời thơ ấu như bạo hành, xâm hại tình dục, bỏ...

CAN THIỆP BẮT BUỘC THỦ PHẠM GÂY BẠO HÀNH

  Bạo lực gia đình là một trong những nguyên nhân gây sang chấn tâm lý nghiêm trọng và kéo dài nhất. Nhiều nạn nhân, đặc biệt là phụ nữ và trẻ em, phải sống trong trạng thái sợ hãi, bất lực và bị “đông cứng” (freeze response) trong suốt thời gian dài. Khi bị dồn...

NỖI ĐAU BẤT LỰC CỦA NGƯỜI SỐNG SÓT SAU XÂM HẠI

Trầm cảm là một trong những hệ quả tâm lý phổ biến và nặng nề nhất đối với những người từng trải qua xâm hại tình dục. Trải nghiệm bị xâm phạm không chỉ để lại nỗi đau thể chất và tinh thần tức thời mà còn làm xói mòn niềm tin cơ bản của con người vào sự an toàn, giá...

“TRẦM CẢM” DO “NGHIỆN” MẠNG XÃ HỘI

Trong xã hội hiện đại, mạng xã hội đã trở thành công cụ giao tiếp, giải trí và chia sẻ thông tin phổ biến. Tuy nhiên, việc sử dụng quá mức dẫn đến “nghiện mạng xã hội” đang trở thành một hiện tượng đáng báo động. Nghiện mạng xã hội không chỉ ảnh hưởng đến thói quen...

MỐI NGUY HIỂM KHI SỬ DỤNG MÀN HÌNH VỚI TRẺ EM

  Trong giai đoạn từ 0 đến 3 tuổi, não bộ của trẻ phát triển nhanh nhất và nhạy cảm nhất trong suốt cuộc đời. Đây là thời kỳ hình thành hàng tỷ kết nối thần kinh mới, được nuôi dưỡng qua những trải nghiệm thực tế như nghe giọng nói của cha mẹ, vận động, tiếp xúc...

“NGHIỆN” MẠNG XÃ HỘI

  Trong kỷ nguyên công nghệ, mạng xã hội, trò chơi điện tử và các ứng dụng giải trí như TikTok đã trở thành một phần quen thuộc của đời sống hằng ngày. Tuy nhiên, khi việc sử dụng không còn nằm trong tầm kiểm soát, trẻ em và thanh thiếu niên rất dễ rơi vào trạng...

“NGHIỆN” MÀN HÌNH

  Trong thời đại công nghệ số, thiết bị điện tử như điện thoại thông minh, máy tính bảng hay máy tính trở thành công cụ không thể thiếu trong học tập, làm việc và giải trí. Tuy nhiên, khi việc sử dụng mất kiểm soát, lấn át các hoạt động cần thiết khác và gây suy...

CHE GIẤU BÍ MẬT ĐỂ GIA ĐÌNH KHÔNG TAN VỠ

Trong nhiều gia đình, khi có một sự thật khó chấp nhận – như chuyện vợ hoặc chồng ngoại tình, hay việc hôn nhân không còn hạnh phúc – các thành viên thường chọn cách che giấu và né tránh. Người lớn nói dối rằng “mọi chuyện vẫn ổn”, con cái giả vờ tin, còn cả gia đình...

NÓI DỐI MÃN TÍNH

  Nói dối là hành vi con người nào cũng từng trải qua, nhưng khi nó trở thành một thói quen kéo dài và dường như ăn sâu vào cách tồn tại của một người, ta gọi đó là nói dối mãn tính. Đây không chỉ đơn thuần là sự gian lận hay thiếu trung thực, mà thường là một cơ...

LGBT+ – NỖI ĐAU MANG TÊN CÔ ĐƠN

  Cô đơn là trải nghiệm mà ai cũng từng nếm trải, nhưng với cộng đồng LGBT+, nỗi cô đơn thường mang màu sắc đặc biệt sâu và đau hơn. Khi một người lớn lên trong môi trường bị kỳ thị, từ chối hay không được công nhận, não bộ họ liên tục ghi nhận tín hiệu “mình...

CÔ ĐƠN DƯỚI GÓC NHÌN SINH HỌC THẦN KINH

  Cô đơn không chỉ là cảm giác trống trải hay nỗi buồn thoáng qua, mà thực sự là một trải nghiệm đau đớn ở cấp độ sinh học thần kinh. Con người là sinh vật xã hội, bộ não chúng ta tiến hóa để duy trì kết nối với nhóm nhằm đảm bảo sự tồn tại. Khi bị tách rời hoặc...

PHÂN BIỆT NHÀ TÂM LÝ TRỊ LIỆU, BÁC SĨ TÂM THẦN VÀ BÁC SĨ THẦN KINH

Trong lĩnh vực chăm sóc sức khỏe tinh thần, việc phân biệt nhà tâm lý trị liệu, bác sĩ tâm thần và bác sĩ thần kinh không chỉ là vấn đề thuật ngữ, mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến việc một người có nhận được sự hỗ trợ phù hợp hay không. Mỗi chuyên môn có vai trò riêng,...

NỖI SỢ MẤT NGƯỜI THÂN

Nỗi sợ mất người thân là một trong những nỗi sợ cảm xúc mạnh mẽ nhất mà con người có thể trải nghiệm. Ở mức bề mặt, nó có thể xuất hiện như lo âu khi người mình thương không hồi đáp, hoảng hốt khi có dấu hiệu xung đột, hoặc cảm giác bất an mỗi khi có khoảng cách....

KHI BẠN BỊ HẤP DẪN BỞI NGƯỜI “KHÔNG THỂ CÓ ĐƯỢC”

  Nhiều người, bất kể xu hướng tính dục hay bản dạng giới, đều trải nghiệm một mô thức lặp lại: họ chỉ rung động với những người “không thể thuộc về mình” — người đã có gia đình, người không quan tâm, người lạnh nhạt, hoặc những đối tượng mà ngay từ đầu họ biết...

XẤU HỔ TÌNH DỤC MANG TÍNH VĂN HÓA

  Rất nhiều phụ nữ dị tính không hề thiếu ham muốn tình dục, nhưng họ mong muốn sự gần gũi, vuốt ve và kết nối cảm xúc nhiều hơn là quan hệ thâm nhập. Điều này không phải dấu hiệu lãnh cảm hay xa cách, mà xuất phát từ cơ chế xấu hổ tình dục (sexual shame) được...

KHI TA BỊ HẤP DẪN BỞI ĐIỀU LÀM TA TỔN THƯƠNG

  Trong trị liệu tâm lý, đặc biệt khi làm việc với sang chấn gắn bó, một hiện tượng lặp đi lặp lại thường thấy là việc thân chủ liên tục bị hấp dẫn bởi những kiểu người hoặc mối quan hệ gây tổn thương cho họ. Douglas C. Kort (2018) gọi hiện tượng này là CCSA –...

PHÂN BIỆT THAM VẤN TÂM LÝ, TÂM LÝ LÂM SÀNG VÀ TÂM LÝ TRỊ LIỆU

  Hiểu đúng để tiếp cận đúng dịch vụ sức khỏe tâm thần Trong bối cảnh sức khỏe tâm thần tại Việt Nam ngày càng được quan tâm, hàng loạt thuật ngữ chuyên môn như counseling (tham vấn tâm lý), clinical psychology (tâm lý lâm sàng) và psychotherapy (tâm lý trị liệu)...

TẠI SAO VIỆT NAM ÍT NƠI ĐÀO TẠO TÂM LÝ TRỊ LIỆU?

Tâm lý trị liệu – hiểu như một ngành khoa học ứng dụng đòi hỏi đào tạo bài bản, giám sát lâm sàng và tiêu chuẩn đạo đức nghiêm ngặt – hiện còn khan hiếm tại Việt Nam. Sự thiếu hụt này không chỉ đến từ khó khăn trong hệ thống giáo dục mà còn bắt nguồn từ văn hóa, chính...

ĐỨA TRẺ VÀ NGƯỜI MẸ TRẦM CẢM

  Khi người mẹ rơi vào trầm cảm, đứa trẻ không chỉ mất đi nguồn chăm sóc thường xuyên mà còn thiếu vắng sự kết nối cảm xúc – yếu tố thiết yếu cho sự phát triển thần kinh và gắn bó. Trầm cảm khiến người mẹ trở nên rút lui, nét mặt ít biểu cảm, giọng nói phẳng, khả...

KHI NGƯỜI MẸ ĐE DỌA BỎ MẶT CON TRAI MÌNH…

  Khi một người mẹ đe dọa bỏ mặc, rời đi, hoặc “không cần con nữa”, trải nghiệm này gây ra một dạng sang chấn gắn bó đặc biệt nặng nề đối với đứa trẻ, kể cả khi lời đe dọa không trở thành sự thật. Đối với trẻ em, người mẹ đại diện cho sự sống còn, an toàn và ổn...

NỖI ĐAU MẤT NGƯỜI THÂN

Khi cơ thể và tâm trí cùng tan vỡ Mất người thân là một trong những trải nghiệm đau đớn nhất mà con người có thể trải qua. Nó không chỉ là việc một người rời khỏi cuộc đời ta, mà còn là sự sụp đổ của cảm giác gắn bó, an toàn và ý nghĩa sống. Với nhiều người, đây không...

SANG CHẤN ĐẠO ĐỨC – MORAL INJURY

Khi vết thương nằm ở tầng sâu của lương tâm Không phải mọi sang chấn đều đến từ sợ hãi hay bạo lực. Có những tổn thương không nhìn thấy bằng mắt thường, nhưng gặm nhấm con người từ bên trong – đó là sang chấn đạo đức (moral injury). Nó xuất hiện khi một người làm,...

PHÂN LY CƠ THỂ

  Phân ly cơ thể (somatic dissociation) là một dạng đặc biệt của phản ứng phân ly, trong đó sự tách rời không diễn ra ở cấp độ ý thức hay ký ức, mà biểu hiện trực tiếp thông qua cảm giác cơ thể, tri giác thân thể và các chức năng sinh học. Đây là một chiến lược...

PHÂN LY BẢN NGÃ

  Dissociative parts – hay các phần phân ly của bản ngã – là khái niệm trung tâm trong tâm lý học sang chấn hiện đại, mô tả hiện tượng tâm trí con người “tách ra” thành nhiều phần tương đối độc lập nhằm thích nghi với các trải nghiệm đau thương vượt quá khả năng...

NHỮNG ĐỨA TRẺ ĂN CẮP

Tiếng nói thầm lặng của nỗi đau Khi một đứa trẻ bị phát hiện ăn cắp, người lớn thường vội vàng quy kết đó là hành vi sai trái, vô đạo đức hay “mất dạy”. Thế nhưng, nếu ta dừng lại để lắng nghe phía sau hành vi ấy, ta sẽ nhận ra đó không chỉ là câu chuyện về một món đồ...

PHÂN LY, TÊ LIỆT, ĐÔNG CỨNG GÂY ĐAU KHI QUAN HỆ

  Hiện tượng tê liệt, đông cứng hoặc phân ly ở bộ phận sinh dục nữ là một chủ đề nhạy cảm nhưng rất quan trọng trong lĩnh vực trị liệu tình dục và sang chấn. Đây không phải là dấu hiệu của sự “lạnh lùng” hay “thiếu ham muốn” như nhiều người lầm tưởng, mà là phản...

RỐI LOẠN PHÂN LY

  Khi tâm trí tách rời để sinh tồn Rối loạn phân ly là một cơ chế tự bảo vệ phức tạp của tâm trí, xảy ra khi con người phải đối diện với những trải nghiệm quá sức chịu đựng, thường là sang chấn nghiêm trọng trong thời thơ ấu như bạo hành, xâm hại tình dục, bỏ...

CAN THIỆP BẮT BUỘC THỦ PHẠM GÂY BẠO HÀNH

  Bạo lực gia đình là một trong những nguyên nhân gây sang chấn tâm lý nghiêm trọng và kéo dài nhất. Nhiều nạn nhân, đặc biệt là phụ nữ và trẻ em, phải sống trong trạng thái sợ hãi, bất lực và bị “đông cứng” (freeze response) trong suốt thời gian dài. Khi bị dồn...

NỖI ĐAU BẤT LỰC CỦA NGƯỜI SỐNG SÓT SAU XÂM HẠI

Trầm cảm là một trong những hệ quả tâm lý phổ biến và nặng nề nhất đối với những người từng trải qua xâm hại tình dục. Trải nghiệm bị xâm phạm không chỉ để lại nỗi đau thể chất và tinh thần tức thời mà còn làm xói mòn niềm tin cơ bản của con người vào sự an toàn, giá...

“TRẦM CẢM” DO “NGHIỆN” MẠNG XÃ HỘI

Trong xã hội hiện đại, mạng xã hội đã trở thành công cụ giao tiếp, giải trí và chia sẻ thông tin phổ biến. Tuy nhiên, việc sử dụng quá mức dẫn đến “nghiện mạng xã hội” đang trở thành một hiện tượng đáng báo động. Nghiện mạng xã hội không chỉ ảnh hưởng đến thói quen...

MỐI NGUY HIỂM KHI SỬ DỤNG MÀN HÌNH VỚI TRẺ EM

  Trong giai đoạn từ 0 đến 3 tuổi, não bộ của trẻ phát triển nhanh nhất và nhạy cảm nhất trong suốt cuộc đời. Đây là thời kỳ hình thành hàng tỷ kết nối thần kinh mới, được nuôi dưỡng qua những trải nghiệm thực tế như nghe giọng nói của cha mẹ, vận động, tiếp xúc...