HẠNH PHÚC LÀ MỘT SỰ LỰA CHỌN

HẠNH PHÚC LÀ MỘT SỰ LỰA CHỌN

 

Bố mẹ bạn có hạnh phúc trong hôn nhân hay không? Bạn có bắt gặp nét tương đồng trong hôn nhân của bạn với mối quan hệ của họ không? Nếu bạn gặp vấn đề trong hôn nhân, nhiều khả năng bố mẹ bạn cũng vật vã trong chính cuộc hôn nhân của họ. Nghiên cứu cho thấy rằng nếu bố mẹ ly hôn, cuộc hôn nhân của con cái cũng có xu hướng kết thúc bằng việc ly hôn.

Khoa học ghi lại rõ tác động của di truyền và giáo dục đối với số phận của một người. Nhưng liệu rằng điều đó có đồng nghĩa với việc định mệnh của cuộc hôn nhân của bạn đã được định sẵn từ nhiều năm trước hay không? Hay số phận của bạn có bị định đoạt bởi gen di truyền và những ký ức thơ ấu không?

Không nghi ngờ chút nào khi nói rằng mỗi người chúng ta đều có những bản năng sâu sắc đối với mối quan hệ lứa đôi. Nhưng cần nhớ rằng những bản năng đó KHÔNG sở hữu chúng ta.

Trong suốt cuộc đời bạn, quá khứ không ngừng trỗi dậy để giành quyền kiểm soát tương lai, nhưng sau cùng thì SỰ LỰA CHỌN NẰM Ở BẠN. Quyền làm chủ cuộc sống của bạn có thể được xác lập ngay lúc này và trong mỗi thời điểm khi bạn quyết định viết nên một câu chuyện mới của cuộc đời mình. Không bao giờ là quá muộn để bạn đưa ra lựa chọn của riêng mình. Bất cứ lúc nào bạn cũng có thể quyết định làm chủ vận mệnh của mình; hơn là trở thành một nạn nhân của quá khứ. Những niềm tin cốt lõi giúp con người có một cuộc sống tốt đẹp, cân bằng và trọn vẹn chính là quá khứ không đồng nghĩa với tương lai, không ai là hoàn toàn tan nát cả, mọi việc đều có thể thực hiện được và động lực cuộc sống đến từ tinh thần trách nhiệm của bạn.

Tôi cho rằng đây là giá trị thực sự trong việc tìm hiểu về quá khứ và gốc rễ thời thơ ấu, để có thể rũ bỏ những gì bạn biết rằng sẽ không đem lại lợi ích gì cả và thay những thói quen cũ bằng những cách làm mới, lựa chọn những con đường mới thay cho những lối mòn.

Điều này đương nhiên không phải là một nhiệm vụ đơn giản và dễ dàng. Không chỉ bởi vì người ta gặp khó khăn trong việc thay đổi thói quen cũ và học những thứ mới, mà còn bởi vì hầu hết mọi người đều cảm thấy thoải mái hơn khi làm những điều quen thuộc dẫu biết rằng nó không tốt, hơn là làm những điều hữu ích nhưng lạ lẫm. Nói cách khác, hầu hết mọi người đều sẵn lòng làm những điều mình biết rõ dù không hiệu quả hơn là làm gì đó mà mình không rành rẽ.

Việc thay đổi bản thân chưa bao giờ dễ dàng, nhưng đó là điều kiện cần thiết để tạo nên đột phá trong cuộc sống. Nếu làm được như vậy, bạn cần phải thoát khỏi hình mẫu mối quan hệ không lành mạnh đã có trong gia đình mình qua nhiều thế hệ và có thể tác động tiêu cực đến mối quan hệ của bạn sau này.

Bạn hoàn toàn không phải là một sản phẩm chỉ phụ thuộc vào yếu tố di truyền hoặc môi trường xung quanh. Tuy rằng cả hai yếu tố này đều có vẻ tác động rất nhiều, nhưng có một yếu tố thứ ba quan trọng hơn: đó chính là QUYẾT ĐỊNH CỦA BẠN. Và điều đó vượt qua tất cả các sự việc đã xảy ra trong quá khứ. Theo tôi, đây chính là ý nghĩa thực sự của việc giáo dục trong lĩnh vực hôn nhân, nói rõ hơn chính là chỉ dạy một người cách để lựa chọn hành vi của họ.

Một thực tế đáng buồn là xã hội ngày nay đã phát triển, nhưng nhiều người vẫn sống với các quan điểm lỗi thời và xem chuyện yêu đương, kết hôn, sinh con đẻ cái là bản năng và không cần học hỏi từ sớm. Gần đây tôi có nói chuyện với một anh đồng nghiệp cũ. Anh chàng từng một thời nổi tiếng trong công ty với câu chuyện “bác sĩ bảo cưới”, nhưng đáng nói là một thời gian sau khi cưới xong thì chàng ta bảo bị cô vợ lừa cưới chứ chẳng có bầu bí chi cả. Nay hỏi thăm mới biết anh ấy đã li dị vợ một thời gian. Tôi chia buồn và khuyên anh ấy nên học hỏi thêm để có kiến thức và kĩ năng trong mối quan hệ đôi lứa, tránh mắc phải những sai lầm đáng tiếc, nhưng chàng ta chỉ cười bảo: “Tôi lười lắm, mà mấy cái đó thì tự biết chứ học làm cái gì?”.

Thực chất, kết hôn không phải là một trò chơi hên xui may rủi, một cuộc hôn nhân thành công không đơn giản tự nhiên mà có; bạn phải tạo ra nó. Nó là một kết quả của các quyết định có chủ ý và có ý thức để tạo ra một con đường mới trong mối quan hệ của bạn. Vì hạnh phúc là một sự lựa chọn.

LILA

Bố mẹ bạn có hạnh phúc trong hôn nhân hay không? Bạn có bắt gặp nét tương đồng trong hôn nhân của bạn với mối quan hệ của họ không? Nếu bạn gặp vấn đề trong hôn nhân, nhiều khả năng bố mẹ bạn cũng vật vã trong chính cuộc hôn nhân của họ. Nghiên cứu cho thấy rằng nếu bố mẹ ly hôn, cuộc hôn nhân của con cái cũng có xu hướng kết thúc bằng việc ly hôn.

Khoa học ghi lại rõ tác động của di truyền và giáo dục đối với số phận của một người. Nhưng liệu rằng điều đó có đồng nghĩa với việc định mệnh của cuộc hôn nhân của bạn đã được định sẵn từ nhiều năm trước hay không? Hay số phận của bạn có bị định đoạt bởi gen di truyền và những ký ức thơ ấu không?

Không nghi ngờ chút nào khi nói rằng mỗi người chúng ta đều có những bản năng sâu sắc đối với mối quan hệ lứa đôi. Nhưng cần nhớ rằng những bản năng đó KHÔNG sở hữu chúng ta.

Trong suốt cuộc đời bạn, quá khứ không ngừng trỗi dậy để giành quyền kiểm soát tương lai, nhưng sau cùng thì SỰ LỰA CHỌN NẰM Ở BẠN. Quyền làm chủ cuộc sống của bạn có thể được xác lập ngay lúc này và trong mỗi thời điểm khi bạn quyết định viết nên một câu chuyện mới của cuộc đời mình. Không bao giờ là quá muộn để bạn đưa ra lựa chọn của riêng mình. Bất cứ lúc nào bạn cũng có thể quyết định làm chủ vận mệnh của mình; hơn là trở thành một nạn nhân của quá khứ. Những niềm tin cốt lõi giúp con người có một cuộc sống tốt đẹp, cân bằng và trọn vẹn chính là quá khứ không đồng nghĩa với tương lai, không ai là hoàn toàn tan nát cả, mọi việc đều có thể thực hiện được và động lực cuộc sống đến từ tinh thần trách nhiệm của bạn.

Tôi cho rằng đây là giá trị thực sự trong việc tìm hiểu về quá khứ và gốc rễ thời thơ ấu, để có thể rũ bỏ những gì bạn biết rằng sẽ không đem lại lợi ích gì cả và thay những thói quen cũ bằng những cách làm mới, lựa chọn những con đường mới thay cho những lối mòn.

Điều này đương nhiên không phải là một nhiệm vụ đơn giản và dễ dàng. Không chỉ bởi vì người ta gặp khó khăn trong việc thay đổi thói quen cũ và học những thứ mới, mà còn bởi vì hầu hết mọi người đều cảm thấy thoải mái hơn khi làm những điều quen thuộc dẫu biết rằng nó không tốt, hơn là làm những điều hữu ích nhưng lạ lẫm. Nói cách khác, hầu hết mọi người đều sẵn lòng làm những điều mình biết rõ dù không hiệu quả hơn là làm gì đó mà mình không rành rẽ.

Việc thay đổi bản thân chưa bao giờ dễ dàng, nhưng đó là điều kiện cần thiết để tạo nên đột phá trong cuộc sống. Nếu làm được như vậy, bạn cần phải thoát khỏi hình mẫu mối quan hệ không lành mạnh đã có trong gia đình mình qua nhiều thế hệ và có thể tác động tiêu cực đến mối quan hệ của bạn sau này.

Bạn hoàn toàn không phải là một sản phẩm chỉ phụ thuộc vào yếu tố di truyền hoặc môi trường xung quanh. Tuy rằng cả hai yếu tố này đều có vẻ tác động rất nhiều, nhưng có một yếu tố thứ ba quan trọng hơn: đó chính là QUYẾT ĐỊNH CỦA BẠN. Và điều đó vượt qua tất cả các sự việc đã xảy ra trong quá khứ. Theo tôi, đây chính là ý nghĩa thực sự của việc giáo dục trong lĩnh vực hôn nhân, nói rõ hơn chính là chỉ dạy một người cách để lựa chọn hành vi của họ.

Một thực tế đáng buồn là xã hội ngày nay đã phát triển, nhưng nhiều người vẫn sống với các quan điểm lỗi thời và xem chuyện yêu đương, kết hôn, sinh con đẻ cái là bản năng và không cần học hỏi từ sớm. Gần đây tôi có nói chuyện với một anh đồng nghiệp cũ. Anh chàng từng một thời nổi tiếng trong công ty với câu chuyện “bác sĩ bảo cưới”, nhưng đáng nói là một thời gian sau khi cưới xong thì chàng ta bảo bị cô vợ lừa cưới chứ chẳng có bầu bí chi cả. Nay hỏi thăm mới biết anh ấy đã li dị vợ một thời gian. Tôi chia buồn và khuyên anh ấy nên học hỏi thêm để có kiến thức và kĩ năng trong mối quan hệ đôi lứa, tránh mắc phải những sai lầm đáng tiếc, nhưng chàng ta chỉ cười bảo: “Tôi lười lắm, mà mấy cái đó thì tự biết chứ học làm cái gì?”.

Thực chất, kết hôn không phải là một trò chơi hên xui may rủi, một cuộc hôn nhân thành công không đơn giản tự nhiên mà có; bạn phải tạo ra nó. Nó là một kết quả của các quyết định có chủ ý và có ý thức để tạo ra một con đường mới trong mối quan hệ của bạn. Vì hạnh phúc là một sự lựa chọn.

LILA

KHI MẸ KHÔNG BÊNH VỰC CON GÁI

Trong nhiều gia đình Việt Nam, mối quan hệ mẹ – con gái mang theo một nghịch lý đau đớn: người mẹ yêu con, hy sinh vì con, nhưng lại không thể hoặc không dám bênh vực con khi con bị tổn thương. Hiện tượng này không đơn thuần là vấn đề cá nhân hay thiếu tình thương, mà...

KHI NỖI ĐAU ĐƯỢC GIỮ KÍN, CƠ THỂ NÓI THAY

  Không phải mọi sang chấn hay đau đớn đều được kể bằng lời. Trên thực tế, nhiều sang chấn – đặc biệt là sang chấn phát triển, sang chấn gắn bó và những trải nghiệm gắn liền với xấu hổ hoặc bất lực – thường được giữ kín, không phải vì cá nhân “không muốn nói”, mà...

CHỮA LÀNH BẰNG ĐẦU, CHƯA CHẠM TỚI THÂN

  “Chữa lành bằng đầu, chưa chạm tới thân” là hiện tượng phổ biến ở những người có nền sang chấn, đặc biệt là sang chấn gắn bó hoặc C-PTSD, đồng thời có xu hướng đọc nhiều sách tâm lý, liệu pháp và tự học chữa lành. Ở đây, kiến thức không chỉ đóng vai trò học...

NGHIỆN YÊU – SỰ ĐÁNH MẤT CHÍNH MÌNH

Nghiện yêu thường bị hiểu nhầm như sự yếu đuối cảm xúc, phụ thuộc tình cảm hay thiếu ranh giới cá nhân. Tuy nhiên, dưới góc nhìn sang chấn gắn bó và C-PTSD, nghiện yêu có thể được xem là một hành vi nghiện mang tính quan hệ, nơi đối tượng yêu trở thành nguồn điều hòa...

HÀNH VI NGHIỆN VÀ SANG CHẤN GẮN BÓ

  Hành vi nghiện thường được nhìn nhận như một vấn đề kiểm soát xung động hoặc lệ thuộc sinh hóa, tuy nhiên trong nhiều trường hợp lâm sàng, nghiện là biểu hiện của sang chấn gắn bó chưa được giải quyết. Khi các mối quan hệ gắn bó sớm không đủ an toàn, nhất quán...

NỖI SỢ KHI BẢN THÂN MÌNH HẠNH PHÚC

Có một nỗi sợ rất âm thầm nhưng dai dẳng: nỗi sợ khi bản thân mình hạnh phúc. Không phải vì hạnh phúc là điều xấu, mà vì với nhiều người, hạnh phúc đi kèm cảm giác tội lỗi. Họ lớn lên trong những hoàn cảnh mà nỗi đau của người thân hiện diện quá rõ ràng: một người ông...

PHÍA SAU MỘT “NỮ CƯỜNG NHÂN”… LÀ MỘT NGƯỜI ĐÀN ÔNG KÉM NĂNG LỰC, KHÔNG HIỆN DIỆN

Hình ảnh “nữ cường nhân” thường được ca ngợi như biểu tượng của bản lĩnh, tự lập và chịu trách nhiệm. Tuy nhiên, trong nhiều bối cảnh gia đình và quan hệ, phía sau sự mạnh mẽ ấy lại là một khoảng trống: một người đàn ông kém năng lực, không hiện diện, hoặc không đảm...

NGƯỜI TRỞ VỀ TỪ CÕI CHẾT: NHỮNG THAY ĐỔI TÂM LÝ SAU TRẢI NGHIỆM CẬN TỬ

Những người từng trải qua trải nghiệm cận tử hiếm khi quay trở lại cuộc sống với cùng một cấu trúc tâm lý như trước. Dù nguyên nhân là tai nạn, bệnh nặng hay một khủng hoảng sinh tồn nghiêm trọng, việc đối diện trực tiếp với ranh giới sống – chết tạo ra một sự tái tổ...

TẠI SAO NGƯỜI BỊ SO SÁNH THỜI THƠ ẤU DỄ YÊU TRONG BẤT AN

Những người lớn lên trong môi trường thường xuyên bị so sánh — với anh chị em, với người khác, hoặc với những chuẩn mực ngầm về “đứa trẻ tốt hơn” — rất dễ mang theo một kiểu yêu đầy bất an khi trưởng thành. Bất an này không phải do họ thiếu khả năng yêu, mà vì hệ...

YÊU AI CŨNG KHÔNG BAO GIỜ THẤY ĐỦ

Với nhiều người, cảm giác “mình không đủ, mình thua kém người khác” không xuất hiện một cách ngẫu nhiên trong các mối quan hệ trưởng thành. Nó thường bắt nguồn từ những trải nghiệm rất sớm, khi họ lớn lên trong môi trường bị so sánh — với anh chị em trong gia đình,...

SAU KHI RỜI NGƯỜI ÁI KỶ, VÌ SAO VẪN NHỚ VÀ QUAY LẠI

Việc rời khỏi một mối quan hệ mang tính ái kỷ không đồng nghĩa với việc cảm xúc chấm dứt. Trên thực tế, nhiều người trải nghiệm một nghịch lý đau đớn: dù đã rời đi vì bị tổn thương, họ vẫn nhớ, vẫn khao khát và đôi khi quay lại. Hiện tượng này không phản ánh sự yếu...

VÌ SAO NGƯỜI BỊ ÁI KỶ THU HÚT VÀ KHÓ RỜI ĐI

Những người ở lại lâu trong các mối quan hệ mang tính ái kỷ thường không phải vì họ “yếu đuối”, “thiếu hiểu biết” hay “mù quáng vì tình”. Ngược lại, rất nhiều người trong số họ nhạy cảm, có khả năng đồng cảm cao và quen chịu trách nhiệm cảm xúc từ sớm. Chính những đặc...

NGƯỜI ÁI KỶ CHỈ RỜI KHỎI BẠN KHI BẠN KHÔNG CÒN KHẢ NĂNG LỢI DỤNG

Trong các mối quan hệ mang tính ái kỷ cao, sự rời đi hiếm khi xảy ra vì hết tình cảm hay vì xung đột không thể giải quyết. Thay vào đó, sự đứt gãy thường xuất hiện khi đối phương không còn đáp ứng được chức năng điều tiết, nâng đỡ hoặc phục vụ cho nhu cầu tâm lý của...

KHI PHỤ NỮ DỊ TÍNH YÊU PHỤ NỮ ĐỒNG TÍNH

Trong thực hành lâm sàng, mối quan hệ giữa một phụ nữ dị tính và một phụ nữ đồng tính thường mang theo những động lực tâm lý phức tạp, không thể hiểu đơn giản như sự “lệch pha xu hướng tính dục”. Nhiều trường hợp cho thấy đây là những mối quan hệ được hình thành trong...

CẢM GIÁC “MÌNH KHÔNG ĐỦ”

Cảm giác “mình không đủ” không chỉ là một suy nghĩ thoáng qua về năng lực hay giá trị bản thân. Trong nhiều trường hợp, đó là một trạng thái tồn tại dai dẳng, ăn sâu vào cách cá nhân cảm nhận chính mình và thế giới xung quanh. Người mang cảm giác này có thể liên tục...

“MÌNH KHÔNG TIN CÓ NGƯỜI THẬT SỰ THƯƠNG MÌNH”

Trong thực hành lâm sàng, niềm tin “mình không tin có người thật sự thương mình” thường không xuất hiện như một suy nghĩ bề mặt, mà như một kết luận rất sâu được hình thành từ những trải nghiệm gắn bó sớm. Đây không đơn thuần là sự bi quan hay thiếu tự tin, mà là một...

NHỮNG NGƯỜI “GAY” HOÀN HẢO ĐẾN ĐAU LÒNG…

Có một kiểu hoàn hảo rất quen thuộc ở nhiều người gay: hoàn hảo đến mức không cho phép mình được thiếu, được yếu, được sai. Họ chăm chút ngoại hình, kỷ luật cơ thể, để ý từng chi tiết nhỏ trong cách ăn mặc, làm việc, giao tiếp và yêu đương. Từ bên ngoài, họ trông thu...

NGOẠI TÌNH SAU CẬN TỬ Ở NAM GIỚI

  Sau một cơn bạo bệnh, tai biến, hay ca phẫu thuật lớn, không ít nam giới trở về đời sống thường nhật với một trạng thái tâm lý rất khác. Họ sống sót, nhưng không thực sự “trở lại” như trước. Trong bối cảnh này, một số người trở nên bất cần, tìm kiếm cảm giác...

KHI PHỤ NỮ KHÔNG THIẾU LỰA CHỌN LẠI CHỌN ĐÀN ÔNG CÓ VỢ: GẮN BÓ ÁM ẢNH TINH VI

  Có một số phụ nữ thường khiến xã hội bối rối khi quan sát: họ có học thức, có địa vị xã hội, có khả năng tự chủ tài chính và không thiếu lựa chọn trong tình yêu, nhưng lại chọn yêu đàn ông đã có vợ. Họ không tìm kiếm tiền bạc hay chu cấp, thậm chí nhấn mạnh...

SUGAR BABY – MANG CẤU TRÚC SANG CHẤN: NHỮNG CÔ GÁI KHÔNG BAO GIỜ THẤY ĐỦ

Hiện tượng sugar baby thường bị nhìn nhận đơn giản như một lựa chọn thực dụng hoặc lối sống hưởng thụ. Tuy nhiên, trong thực hành lâm sàng, tồn tại một nhóm sugar baby mang cấu trúc sang chấn rõ rệt – những cô gái không bao giờ cảm thấy đủ, dù được chu cấp tài chính,...

KHI MẸ KHÔNG BÊNH VỰC CON GÁI

Trong nhiều gia đình Việt Nam, mối quan hệ mẹ – con gái mang theo một nghịch lý đau đớn: người mẹ yêu con, hy sinh vì con, nhưng lại không thể hoặc không dám bênh vực con khi con bị tổn thương. Hiện tượng này không đơn thuần là vấn đề cá nhân hay thiếu tình thương, mà...

KHI NỖI ĐAU ĐƯỢC GIỮ KÍN, CƠ THỂ NÓI THAY

  Không phải mọi sang chấn hay đau đớn đều được kể bằng lời. Trên thực tế, nhiều sang chấn – đặc biệt là sang chấn phát triển, sang chấn gắn bó và những trải nghiệm gắn liền với xấu hổ hoặc bất lực – thường được giữ kín, không phải vì cá nhân “không muốn nói”, mà...

CHỮA LÀNH BẰNG ĐẦU, CHƯA CHẠM TỚI THÂN

  “Chữa lành bằng đầu, chưa chạm tới thân” là hiện tượng phổ biến ở những người có nền sang chấn, đặc biệt là sang chấn gắn bó hoặc C-PTSD, đồng thời có xu hướng đọc nhiều sách tâm lý, liệu pháp và tự học chữa lành. Ở đây, kiến thức không chỉ đóng vai trò học...

NGHIỆN YÊU – SỰ ĐÁNH MẤT CHÍNH MÌNH

Nghiện yêu thường bị hiểu nhầm như sự yếu đuối cảm xúc, phụ thuộc tình cảm hay thiếu ranh giới cá nhân. Tuy nhiên, dưới góc nhìn sang chấn gắn bó và C-PTSD, nghiện yêu có thể được xem là một hành vi nghiện mang tính quan hệ, nơi đối tượng yêu trở thành nguồn điều hòa...

HÀNH VI NGHIỆN VÀ SANG CHẤN GẮN BÓ

  Hành vi nghiện thường được nhìn nhận như một vấn đề kiểm soát xung động hoặc lệ thuộc sinh hóa, tuy nhiên trong nhiều trường hợp lâm sàng, nghiện là biểu hiện của sang chấn gắn bó chưa được giải quyết. Khi các mối quan hệ gắn bó sớm không đủ an toàn, nhất quán...

RỐI LOẠN ĂN UỐNG – HÀNH VI TỰ ĐIỀU HÒA THAY THẾ

  Rối loạn ăn uống không đơn thuần là vấn đề liên quan đến thực phẩm hay hình thể, mà là một hình thức tự điều hòa thay thế (substitute self-regulation) khi cá nhân thiếu các nguồn lực điều hòa cảm xúc và thần kinh an toàn. Trong nhiều trường hợp lâm sàng, rối...

QUAN SÁT CASE LÂM SÀNG VÀ NHỮNG RỦI RO TRONG ĐÀO TẠO

Trong đào tạo tâm lý học, việc cho sinh viên quan sát ca trị liệu thường được xem là một hình thức học tập thực tế quan trọng. Tuy nhiên, khi sinh viên hệ cử nhân hoặc thạc sĩ chưa được đào tạo bài bản về sang chấn lại được ngồi nghe hoặc quan sát các case raw trauma...

NỖI SỢ KHI BẢN THÂN MÌNH HẠNH PHÚC

Có một nỗi sợ rất âm thầm nhưng dai dẳng: nỗi sợ khi bản thân mình hạnh phúc. Không phải vì hạnh phúc là điều xấu, mà vì với nhiều người, hạnh phúc đi kèm cảm giác tội lỗi. Họ lớn lên trong những hoàn cảnh mà nỗi đau của người thân hiện diện quá rõ ràng: một người ông...

PHÍA SAU MỘT “NỮ CƯỜNG NHÂN”… LÀ MỘT NGƯỜI ĐÀN ÔNG KÉM NĂNG LỰC, KHÔNG HIỆN DIỆN

Hình ảnh “nữ cường nhân” thường được ca ngợi như biểu tượng của bản lĩnh, tự lập và chịu trách nhiệm. Tuy nhiên, trong nhiều bối cảnh gia đình và quan hệ, phía sau sự mạnh mẽ ấy lại là một khoảng trống: một người đàn ông kém năng lực, không hiện diện, hoặc không đảm...

NGƯỜI TRỞ VỀ TỪ CÕI CHẾT: NHỮNG THAY ĐỔI TÂM LÝ SAU TRẢI NGHIỆM CẬN TỬ

Những người từng trải qua trải nghiệm cận tử hiếm khi quay trở lại cuộc sống với cùng một cấu trúc tâm lý như trước. Dù nguyên nhân là tai nạn, bệnh nặng hay một khủng hoảng sinh tồn nghiêm trọng, việc đối diện trực tiếp với ranh giới sống – chết tạo ra một sự tái tổ...

NHỮNG NGƯỜI HAY ĐI CỨU RỖI…

Những người hay đi cứu rỗi thường được nhìn nhận là hiền lành, tử tế, biết thương người và rất nhạy cảm với nỗi đau của người khác. Họ dễ lắng nghe, dễ đồng cảm, dễ đặt mình vào vị trí của người đối diện. Khi ai đó gặp khủng hoảng, họ là người ở lại lâu nhất; khi...

ĐỨA TRẺ ĐƯỢC DẠY PHẢI HIỀN LÀNH, PHẢI THA THỨ, PHẢI “KỆ HỌ ĐI”

Có những đứa trẻ lớn lên với những lời dạy nghe rất đúng: phải hiền lành, phải biết tha thứ, giúp người rồi sẽ nhận lại điều tốt đẹp, đừng để bụng, kệ họ đi. Những lời dạy này thường được trao đi với mong muốn con trẻ trở thành người tử tế và dễ sống. Nhưng trong...

TẠI SAO NGƯỜI BỊ SO SÁNH THỜI THƠ ẤU DỄ YÊU TRONG BẤT AN

Những người lớn lên trong môi trường thường xuyên bị so sánh — với anh chị em, với người khác, hoặc với những chuẩn mực ngầm về “đứa trẻ tốt hơn” — rất dễ mang theo một kiểu yêu đầy bất an khi trưởng thành. Bất an này không phải do họ thiếu khả năng yêu, mà vì hệ...

YÊU AI CŨNG KHÔNG BAO GIỜ THẤY ĐỦ

Với nhiều người, cảm giác “mình không đủ, mình thua kém người khác” không xuất hiện một cách ngẫu nhiên trong các mối quan hệ trưởng thành. Nó thường bắt nguồn từ những trải nghiệm rất sớm, khi họ lớn lên trong môi trường bị so sánh — với anh chị em trong gia đình,...

SAU KHI RỜI NGƯỜI ÁI KỶ, VÌ SAO VẪN NHỚ VÀ QUAY LẠI

Việc rời khỏi một mối quan hệ mang tính ái kỷ không đồng nghĩa với việc cảm xúc chấm dứt. Trên thực tế, nhiều người trải nghiệm một nghịch lý đau đớn: dù đã rời đi vì bị tổn thương, họ vẫn nhớ, vẫn khao khát và đôi khi quay lại. Hiện tượng này không phản ánh sự yếu...

VÌ SAO NGƯỜI BỊ ÁI KỶ THU HÚT VÀ KHÓ RỜI ĐI

Những người ở lại lâu trong các mối quan hệ mang tính ái kỷ thường không phải vì họ “yếu đuối”, “thiếu hiểu biết” hay “mù quáng vì tình”. Ngược lại, rất nhiều người trong số họ nhạy cảm, có khả năng đồng cảm cao và quen chịu trách nhiệm cảm xúc từ sớm. Chính những đặc...

NGƯỜI ÁI KỶ CHỈ RỜI KHỎI BẠN KHI BẠN KHÔNG CÒN KHẢ NĂNG LỢI DỤNG

Trong các mối quan hệ mang tính ái kỷ cao, sự rời đi hiếm khi xảy ra vì hết tình cảm hay vì xung đột không thể giải quyết. Thay vào đó, sự đứt gãy thường xuất hiện khi đối phương không còn đáp ứng được chức năng điều tiết, nâng đỡ hoặc phục vụ cho nhu cầu tâm lý của...

KHI PHỤ NỮ DỊ TÍNH YÊU PHỤ NỮ ĐỒNG TÍNH

Trong thực hành lâm sàng, mối quan hệ giữa một phụ nữ dị tính và một phụ nữ đồng tính thường mang theo những động lực tâm lý phức tạp, không thể hiểu đơn giản như sự “lệch pha xu hướng tính dục”. Nhiều trường hợp cho thấy đây là những mối quan hệ được hình thành trong...

CẢM GIÁC “MÌNH KHÔNG ĐỦ”

Cảm giác “mình không đủ” không chỉ là một suy nghĩ thoáng qua về năng lực hay giá trị bản thân. Trong nhiều trường hợp, đó là một trạng thái tồn tại dai dẳng, ăn sâu vào cách cá nhân cảm nhận chính mình và thế giới xung quanh. Người mang cảm giác này có thể liên tục...

“MÌNH KHÔNG TIN CÓ NGƯỜI THẬT SỰ THƯƠNG MÌNH”

Trong thực hành lâm sàng, niềm tin “mình không tin có người thật sự thương mình” thường không xuất hiện như một suy nghĩ bề mặt, mà như một kết luận rất sâu được hình thành từ những trải nghiệm gắn bó sớm. Đây không đơn thuần là sự bi quan hay thiếu tự tin, mà là một...