ĐÀN ÔNG ĐẸP TRAI

ĐÀN ÔNG ĐẸP TRAI

 

Một hôm đang ngồi tán gẫu với nhỏ bạn thân trong quán cà phê “ruột” của hai đứa, ngoài cửa bỗng xuất hiện một nam thần siêu đẹp trai. Coi trên phim thì thấy nhiều rồi, nhưng “người thật việc thật” thế này xưa nay có lẽ đếm trên đầu ngón tay. 

Tôi đã đi rất nhiều quán cà phê, nhà hàng và cả những sự kiện nơi xuất hiện nhiều đàn ông, dáng đẹp thì mặt không đẹp, mặt đẹp thì dáng thấp bé, dáng đẹp mặt đẹp thì khá hiếm nhưng tiếc rằng cất giọng lên thì lệch pha so với tông nam trầm hoàn hảo mấy chục lần… Nói chung một anh chàng thế này đủ sức khiến tất cả đàn ông và phụ nữ nơi anh ta bước đến không rời mắt đi ngay được. 

Tôi và cả nhỏ bạn thân đều bất chợt biến hình thành hình mẫu phụ nữ điềm đạm, khác hẳn với vẻ hoạt náo cách đây ít phút trước khi chàng trai xuất hiện, sau đó quay sang nhướng mắt nhìn nhau mỉm cười rồi lại âm thầm quan sát, dù sao cực phẩm thế này cũng xứng đáng xen ngang câu chuyện “cóc ổi mía ghim” hàng ngày của chúng tôi.

May mắn là anh ta chọn một chỗ ngồi thuận tầm ngắm của chúng tôi, không cần cố gắng thì nhất cử nhất động của anh chàng cũng có thể tự nhiên lọt vào mắt chúng tôi. Điều bất ngờ là anh chàng không đi một mình, 5 phút sau có một cô gái bước vào quán dáo dác nhìn quanh, rồi tất tả chạy lại chỗ anh chàng. Cô ấy thoạt nhìn ngoại hình thấp bé bình thường, tác phong rụt rè thiếu tự tin, không có điểm nào tương xứng với người đàn ông này. Chúng tôi còn chưa phỏng đoán xong mối quan hệ của hai người thì nghe anh ta gắt:

  • Em làm gì mà lâu vậy?
  • Em xin lỗi, lúc nãy chúng ta mua nhiều đồ quá nên em phải sắp xếp lại một chút rồi mới xách vào được. 

Nhìn lại quả thật cô ấy tay xách nách mang khoảng gần chục túi to nhỏ, mà đa phần thấy toàn là thương hiệu đồ nam. Mồ hôi bết lại trên trán, nhưng cô ấy vẫn cười rất hiền:

  • Anh uống gì để em đi mua cho?
  • Em nghĩ sao hỏi anh câu đó? Có phải mới quen đâu chứ.
  • Em xin lỗi, em đi rồi quay lại ngay.

Hai người ngồi đó không lâu, vừa uống xong 1 ly nước là đứng dậy đi ngay. Anh chàng đi ra cũng “nhẹ tênh” như đi vào vậy, toàn bộ đồ đạc vẫn là do cô gái xách hết. Người trong quán nhìn chắc có khi nghĩ cô ấy là trợ lý của một anh chàng diễn viên hay người mẫu nổi tiếng nào đó. Nhưng chỉ có chúng tôi biết mối quan hệ của họ là người yêu, hơn nữa còn quen nhau lâu rồi. 

Trong khoảng thời gian “1 ly trà” ấy, câu mà chúng tôi nghe nhiều nhất từ cô gái chính là “Em xin lỗi.” Còn anh chàng thì hết bắt bẻ thì đến than vãn, nào là “Ngọt quá, sao em không dặn bỏ ít đường?”, “Lại còn nhiều đá nữa, có bao nhiêu đó mà cũng không nhớ”, “Có bạn gái như em dắt đi đâu cũng xấu hổ”, “Tháng này anh cần mua nhiều đồ nên không có tiền mua quà sinh nhật cho em”… Cô ấy lập tức xua tay: “Không sao, không sao, em không cần quà cáp gì cả. Nếu anh kẹt tiền thì tiền lúc nãy mình mua sắm không cần trả lại em, dù sao tháng này em cũng chưa mua gì cho anh cả”.

Tôi quay qua hỏi nhỏ bạn: “Thấy anh chàng lúc nãy đẹp trai không?”. Nhỏ bĩu môi buông một tiếng sắc gọn: “Không”. Tôi hiểu ý bạn tôi, kiểu đàn ông “bòn rút” phụ nữ cả về vật chất lẫn tinh thần thế này càng nhìn càng thấy không đẹp. Nhiều cô gái trẻ vẫn đặt ra tiêu chuẩn chọn người yêu đẹp trai, cao ráo. Lẽ thường tình là đàn ông hay phụ nữ đều thích ngắm gái xinh trai đẹp, nhưng nếu yếu tố quan trọng nhất để bạn lựa chọn bạn đời là ngoại hình, thì chính là đang chọn ngọn bỏ gốc.

Thời mới ra trường còn non trẻ, chúng tôi cứ không hiểu sao những người phụ nữ đẹp lại lấy đàn ông trông rất không tương xứng về ngoại hình, bởi vì với những đứa con gái mới lớn thì việc được kết duyên với một anh chàng đẹp trai chính là ước mơ.

Mọi chuyện dần sáng tỏ khi chúng tôi gặp lại cô bạn hoa khôi của lớp đại học vài năm sau đó. Cô nàng lấy chồng khi vừa tốt nghiệp và điều ngạc nhiên là cô ấy lấy một anh khóa trên tên Q có vẻ ngoài khá khó coi, tuy nhiên Q lại rất biết cách cư xử và luôn khiến người đối diện thấy ấm áp. Song đám cưới cô ấy lũ bạn đại học vẫn xầm xì: “Đúng là như bông hoa lài cắm bãi…”

Lần này gặp lại là khi con cô ấy đã hơn 1 tuổi. Sinh con xong cô nàng tăng cân rõ rệt và hoàn toàn không còn giữ được nhan sắc khiến mọi người trầm trồ ngày ấy. Nhưng điều khiến tôi ấn tượng chính là gương mặt tràn ngập hạnh phúc của cô nàng. Hôm ấy, Q chở cô đến rồi vội vã đi làm. Chúng tôi hỏi sinh con có vất vả lắm không, có đáng sợ như nhiều người bảo không. Cô ấy lắc đầu xua tay: “Nhờ anh Q mà tớ cảm thấy sinh con là một món quà của cuộc sống phụ nữ. Từ lúc mang thai đến sau khi sinh xong, anh ấy đều chăm tớ rất kĩ và hầu như dành tất cả thời gian rãnh rỗi quẩn quanh bên cạnh quan tâm chăm sóc tớ. Anh ấy trước nay đều làm việc rất chăm chỉ nên tận dụng lần này có thể xin nghỉ phép khá nhiều để chăm lo cho mẹ con tớ. Sinh con xong, tớ quyết định nghỉ việc để theo đuổi sở thích viết lách, anh Q rất ủng hộ tớ và nỗ lực rất nhiều để tớ có thời gian viết. Tháng sau tớ sẽ xuất bản cuốn sách đầu tay, sẽ gửi tặng các cậu trước tiên”.

Tới chiều thì Q chở con tới rước cô nàng. Bé con rất dễ thương và hoạt bát, nhìn hai cha con họ đùa nghịch dưới ánh nắng còn sót lại khi chiều tà, tôi bất chợt cảm thấy xung quanh Q phát ra một vầng sáng rạng rỡ, điều mà người ta thường nhìn thấy ở các anh chàng “soái ca” trong phim.

Trước nay chị em phụ nữ hay đùa nhau: “Chồng xấu dễ xài, chồng đẹp là chồng người ta”, nhưng kỳ thực đẹp xấu không phải là tiêu chuẩn xác định cuộc sống hôn nhân hạnh phúc, vì nếu nhận định đàn ông chỉ thông qua ngoại hình đẹp xấu mà bỏ quên nhân phẩm, lòng bao dung, tinh thần trách nhiệm của anh ấy thì tương lai cuộc sống hôn nhân quả thật rất đáng lo.

Phụ nữ chọn chồng nên chú ý đến nhân phẩm trước khi cân nhắc ngoại hình, đương nhiên nếu lựa chọn được cả hai thì quá hoàn mỹ, nhưng nếu chỉ có thể chọn một trong hai thì chắc chắn nên từ bỏ cái mã bên ngoài mà giữ lấy vẻ đẹp nội tâm.

LILA

Một hôm đang ngồi tán gẫu với nhỏ bạn thân trong quán cà phê “ruột” của hai đứa, ngoài cửa bỗng xuất hiện một nam thần siêu đẹp trai. Coi trên phim thì thấy nhiều rồi, nhưng “người thật việc thật” thế này xưa nay có lẽ đếm trên đầu ngón tay. 

Tôi đã đi rất nhiều quán cà phê, nhà hàng và cả những sự kiện nơi xuất hiện nhiều đàn ông, dáng đẹp thì mặt không đẹp, mặt đẹp thì dáng thấp bé, dáng đẹp mặt đẹp thì khá hiếm nhưng tiếc rằng cất giọng lên thì lệch pha so với tông nam trầm hoàn hảo mấy chục lần… Nói chung một anh chàng thế này đủ sức khiến tất cả đàn ông và phụ nữ nơi anh ta bước đến không rời mắt đi ngay được. 

Tôi và cả nhỏ bạn thân đều bất chợt biến hình thành hình mẫu phụ nữ điềm đạm, khác hẳn với vẻ hoạt náo cách đây ít phút trước khi chàng trai xuất hiện, sau đó quay sang nhướng mắt nhìn nhau mỉm cười rồi lại âm thầm quan sát, dù sao cực phẩm thế này cũng xứng đáng xen ngang câu chuyện “cóc ổi mía ghim” hàng ngày của chúng tôi.

May mắn là anh ta chọn một chỗ ngồi thuận tầm ngắm của chúng tôi, không cần cố gắng thì nhất cử nhất động của anh chàng cũng có thể tự nhiên lọt vào mắt chúng tôi. Điều bất ngờ là anh chàng không đi một mình, 5 phút sau có một cô gái bước vào quán dáo dác nhìn quanh, rồi tất tả chạy lại chỗ anh chàng. Cô ấy thoạt nhìn ngoại hình thấp bé bình thường, tác phong rụt rè thiếu tự tin, không có điểm nào tương xứng với người đàn ông này. Chúng tôi còn chưa phỏng đoán xong mối quan hệ của hai người thì nghe anh ta gắt:

  • Em làm gì mà lâu vậy?
  • Em xin lỗi, lúc nãy chúng ta mua nhiều đồ quá nên em phải sắp xếp lại một chút rồi mới xách vào được. 

Nhìn lại quả thật cô ấy tay xách nách mang khoảng gần chục túi to nhỏ, mà đa phần thấy toàn là thương hiệu đồ nam. Mồ hôi bết lại trên trán, nhưng cô ấy vẫn cười rất hiền:

  • Anh uống gì để em đi mua cho?
  • Em nghĩ sao hỏi anh câu đó? Có phải mới quen đâu chứ.
  • Em xin lỗi, em đi rồi quay lại ngay.

Hai người ngồi đó không lâu, vừa uống xong 1 ly nước là đứng dậy đi ngay. Anh chàng đi ra cũng “nhẹ tênh” như đi vào vậy, toàn bộ đồ đạc vẫn là do cô gái xách hết. Người trong quán nhìn chắc có khi nghĩ cô ấy là trợ lý của một anh chàng diễn viên hay người mẫu nổi tiếng nào đó. Nhưng chỉ có chúng tôi biết mối quan hệ của họ là người yêu, hơn nữa còn quen nhau lâu rồi. 

Trong khoảng thời gian “1 ly trà” ấy, câu mà chúng tôi nghe nhiều nhất từ cô gái chính là “Em xin lỗi.” Còn anh chàng thì hết bắt bẻ thì đến than vãn, nào là “Ngọt quá, sao em không dặn bỏ ít đường?”, “Lại còn nhiều đá nữa, có bao nhiêu đó mà cũng không nhớ”, “Có bạn gái như em dắt đi đâu cũng xấu hổ”, “Tháng này anh cần mua nhiều đồ nên không có tiền mua quà sinh nhật cho em”… Cô ấy lập tức xua tay: “Không sao, không sao, em không cần quà cáp gì cả. Nếu anh kẹt tiền thì tiền lúc nãy mình mua sắm không cần trả lại em, dù sao tháng này em cũng chưa mua gì cho anh cả”.

Tôi quay qua hỏi nhỏ bạn: “Thấy anh chàng lúc nãy đẹp trai không?”. Nhỏ bĩu môi buông một tiếng sắc gọn: “Không”. Tôi hiểu ý bạn tôi, kiểu đàn ông “bòn rút” phụ nữ cả về vật chất lẫn tinh thần thế này càng nhìn càng thấy không đẹp. Nhiều cô gái trẻ vẫn đặt ra tiêu chuẩn chọn người yêu đẹp trai, cao ráo. Lẽ thường tình là đàn ông hay phụ nữ đều thích ngắm gái xinh trai đẹp, nhưng nếu yếu tố quan trọng nhất để bạn lựa chọn bạn đời là ngoại hình, thì chính là đang chọn ngọn bỏ gốc.

Thời mới ra trường còn non trẻ, chúng tôi cứ không hiểu sao những người phụ nữ đẹp lại lấy đàn ông trông rất không tương xứng về ngoại hình, bởi vì với những đứa con gái mới lớn thì việc được kết duyên với một anh chàng đẹp trai chính là ước mơ.

Mọi chuyện dần sáng tỏ khi chúng tôi gặp lại cô bạn hoa khôi của lớp đại học vài năm sau đó. Cô nàng lấy chồng khi vừa tốt nghiệp và điều ngạc nhiên là cô ấy lấy một anh khóa trên tên Q có vẻ ngoài khá khó coi, tuy nhiên Q lại rất biết cách cư xử và luôn khiến người đối diện thấy ấm áp. Song đám cưới cô ấy lũ bạn đại học vẫn xầm xì: “Đúng là như bông hoa lài cắm bãi…”

Lần này gặp lại là khi con cô ấy đã hơn 1 tuổi. Sinh con xong cô nàng tăng cân rõ rệt và hoàn toàn không còn giữ được nhan sắc khiến mọi người trầm trồ ngày ấy. Nhưng điều khiến tôi ấn tượng chính là gương mặt tràn ngập hạnh phúc của cô nàng. Hôm ấy, Q chở cô đến rồi vội vã đi làm. Chúng tôi hỏi sinh con có vất vả lắm không, có đáng sợ như nhiều người bảo không. Cô ấy lắc đầu xua tay: “Nhờ anh Q mà tớ cảm thấy sinh con là một món quà của cuộc sống phụ nữ. Từ lúc mang thai đến sau khi sinh xong, anh ấy đều chăm tớ rất kĩ và hầu như dành tất cả thời gian rãnh rỗi quẩn quanh bên cạnh quan tâm chăm sóc tớ. Anh ấy trước nay đều làm việc rất chăm chỉ nên tận dụng lần này có thể xin nghỉ phép khá nhiều để chăm lo cho mẹ con tớ. Sinh con xong, tớ quyết định nghỉ việc để theo đuổi sở thích viết lách, anh Q rất ủng hộ tớ và nỗ lực rất nhiều để tớ có thời gian viết. Tháng sau tớ sẽ xuất bản cuốn sách đầu tay, sẽ gửi tặng các cậu trước tiên”.

Tới chiều thì Q chở con tới rước cô nàng. Bé con rất dễ thương và hoạt bát, nhìn hai cha con họ đùa nghịch dưới ánh nắng còn sót lại khi chiều tà, tôi bất chợt cảm thấy xung quanh Q phát ra một vầng sáng rạng rỡ, điều mà người ta thường nhìn thấy ở các anh chàng “soái ca” trong phim.

Trước nay chị em phụ nữ hay đùa nhau: “Chồng xấu dễ xài, chồng đẹp là chồng người ta”, nhưng kỳ thực đẹp xấu không phải là tiêu chuẩn xác định cuộc sống hôn nhân hạnh phúc, vì nếu nhận định đàn ông chỉ thông qua ngoại hình đẹp xấu mà bỏ quên nhân phẩm, lòng bao dung, tinh thần trách nhiệm của anh ấy thì tương lai cuộc sống hôn nhân quả thật rất đáng lo.

Phụ nữ chọn chồng nên chú ý đến nhân phẩm trước khi cân nhắc ngoại hình, đương nhiên nếu lựa chọn được cả hai thì quá hoàn mỹ, nhưng nếu chỉ có thể chọn một trong hai thì chắc chắn nên từ bỏ cái mã bên ngoài mà giữ lấy vẻ đẹp nội tâm.

LILA

KHI GAME TRỞ THÀNH CÁCH ĐIỀU HÒA THẦN KINH Ở TRẺ ADHD VÀ TỰ KỶ

  Trẻ ADHD và Tự kỷ không “dễ hư” hay “khó bảo” hơn, mà các em đang tự tìm cách điều hòa hệ thần kinh trong một thế giới quá tải và không được thiết kế cho não của mình. Game trở thành công cụ mạnh vì nó đáp ứng rất chính xác những nhu cầu sinh học–thần kinh mà...

ĐỂ TANG LIÊN TỤC CHO MỘT CÁI CHẾT CHƯA XẢY RA

  Để tang liên tục cho một cái chết chưa xảy ra là một trạng thái tâm lý – thần kinh ít được gọi tên, nhưng lại khá phổ biến ở những người lớn lên cùng cha mẹ hoặc người chăm sóc mắc bệnh mãn tính, bệnh nặng, hoặc thường xuyên nói về nỗi đau và mong muốn không...

SANG CHẤN KHI SỐNG VỚI CHA MẸ MẮC BỆNH MÃN TÍNH

  Sang chấn hiện sinh (existential trauma) không xuất phát từ một biến cố bạo lực đơn lẻ, mà hình thành khi con người phải sống lâu dài trong sự đối diện với những câu hỏi cốt lõi của tồn tại: sự sống – cái chết – ý nghĩa – sự mong manh – trách nhiệm sống. Ở...

SANG CHẤN HIỆN SINH

Sang chấn hiện sinh (existential trauma) không hình thành từ một biến cố bạo lực rõ ràng, mà phát triển khi một con người phải sống lâu dài trong sự đối diện với những câu hỏi cốt lõi của tồn tại như sự sống, cái chết, ý nghĩa và tính mong manh của đời người. Với...

HÀNH TRÌNH TRỞ THÀNH NHÀ TÂM LÝ TRỊ LIỆU

Trở thành nhà tâm lý trị liệu không phải là một danh xưng đạt được sau vài khóa học, cũng không phải là kết quả trực tiếp của một văn bằng hay một mô hình trị liệu cụ thể. Đây là một hành trình dài, nhiều tầng, đòi hỏi sự chuẩn bị nghiêm túc cả về kiến thức, kỹ năng...

SÁNG CHẤN HẬU NGOẠI TÌNH

Sang chấn hậu ngoại tình (Post-Infidelity Trauma – PIT) là trạng thái tâm lý xảy ra khi một người phát hiện bạn đời hoặc người yêu phản bội. Đây không chỉ là nỗi buồn hay thất vọng thông thường, mà là tổn thương sâu sắc chạm vào cảm giác an toàn, tin tưởng và giá trị...

NHỮNG ĐÀN BÀ KHÔNG DÁM TỐT HƠN

Nhiều phụ nữ thông minh, có năng lực và giàu tiềm năng lại chọn sống trong những mối quan hệ không có tình yêu, những công việc không tương xứng với khả năng, hoặc những hoàn cảnh “tạm ổn nhưng không hạnh phúc”. Họ không dám lựa chọn tốt hơn, không phải vì thiếu khả...

PHÂN BIỆT NHÀ TÂM LÝ TRỊ LIỆU, BÁC SĨ TÂM THẦN VÀ BÁC SĨ THẦN KINH

Trong lĩnh vực chăm sóc sức khỏe tinh thần, việc phân biệt nhà tâm lý trị liệu, bác sĩ tâm thần và bác sĩ thần kinh không chỉ là vấn đề thuật ngữ, mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến việc một người có nhận được sự hỗ trợ phù hợp hay không. Mỗi chuyên môn có vai trò riêng,...

NỖI SỢ MẤT NGƯỜI THÂN

Nỗi sợ mất người thân là một trong những nỗi sợ cảm xúc mạnh mẽ nhất mà con người có thể trải nghiệm. Ở mức bề mặt, nó có thể xuất hiện như lo âu khi người mình thương không hồi đáp, hoảng hốt khi có dấu hiệu xung đột, hoặc cảm giác bất an mỗi khi có khoảng cách....

XẤU HỔ TÌNH DỤC MANG TÍNH VĂN HÓA

  Rất nhiều phụ nữ dị tính không hề thiếu ham muốn tình dục, nhưng họ mong muốn sự gần gũi, vuốt ve và kết nối cảm xúc nhiều hơn là quan hệ thâm nhập. Điều này không phải dấu hiệu lãnh cảm hay xa cách, mà xuất phát từ cơ chế xấu hổ tình dục (sexual shame) được...

KHI TA BỊ HẤP DẪN BỞI ĐIỀU LÀM TA TỔN THƯƠNG

  Trong trị liệu tâm lý, đặc biệt khi làm việc với sang chấn gắn bó, một hiện tượng lặp đi lặp lại thường thấy là việc thân chủ liên tục bị hấp dẫn bởi những kiểu người hoặc mối quan hệ gây tổn thương cho họ. Douglas C. Kort (2018) gọi hiện tượng này là CCSA –...

PHÂN BIỆT THAM VẤN TÂM LÝ, TÂM LÝ LÂM SÀNG VÀ TÂM LÝ TRỊ LIỆU

  Hiểu đúng để tiếp cận đúng dịch vụ sức khỏe tâm thần Trong bối cảnh sức khỏe tâm thần tại Việt Nam ngày càng được quan tâm, hàng loạt thuật ngữ chuyên môn như counseling (tham vấn tâm lý), clinical psychology (tâm lý lâm sàng) và psychotherapy (tâm lý trị liệu)...

SANG CHẤN ĐẠO ĐỨC – MORAL INJURY

Khi vết thương nằm ở tầng sâu của lương tâm Không phải mọi sang chấn đều đến từ sợ hãi hay bạo lực. Có những tổn thương không nhìn thấy bằng mắt thường, nhưng gặm nhấm con người từ bên trong – đó là sang chấn đạo đức (moral injury). Nó xuất hiện khi một người làm,...

PHÂN LY CƠ THỂ

  Phân ly cơ thể (somatic dissociation) là một dạng đặc biệt của phản ứng phân ly, trong đó sự tách rời không diễn ra ở cấp độ ý thức hay ký ức, mà biểu hiện trực tiếp thông qua cảm giác cơ thể, tri giác thân thể và các chức năng sinh học. Đây là một chiến lược...

PHÂN LY BẢN NGÃ

  Dissociative parts – hay các phần phân ly của bản ngã – là khái niệm trung tâm trong tâm lý học sang chấn hiện đại, mô tả hiện tượng tâm trí con người “tách ra” thành nhiều phần tương đối độc lập nhằm thích nghi với các trải nghiệm đau thương vượt quá khả năng...

PHÂN LY, TÊ LIỆT, ĐÔNG CỨNG GÂY ĐAU KHI QUAN HỆ

  Hiện tượng tê liệt, đông cứng hoặc phân ly ở bộ phận sinh dục nữ là một chủ đề nhạy cảm nhưng rất quan trọng trong lĩnh vực trị liệu tình dục và sang chấn. Đây không phải là dấu hiệu của sự “lạnh lùng” hay “thiếu ham muốn” như nhiều người lầm tưởng, mà là phản...

RỐI LOẠN PHÂN LY

  Khi tâm trí tách rời để sinh tồn Rối loạn phân ly là một cơ chế tự bảo vệ phức tạp của tâm trí, xảy ra khi con người phải đối diện với những trải nghiệm quá sức chịu đựng, thường là sang chấn nghiêm trọng trong thời thơ ấu như bạo hành, xâm hại tình dục, bỏ...

CAN THIỆP BẮT BUỘC THỦ PHẠM GÂY BẠO HÀNH

  Bạo lực gia đình là một trong những nguyên nhân gây sang chấn tâm lý nghiêm trọng và kéo dài nhất. Nhiều nạn nhân, đặc biệt là phụ nữ và trẻ em, phải sống trong trạng thái sợ hãi, bất lực và bị “đông cứng” (freeze response) trong suốt thời gian dài. Khi bị dồn...

NỖI ĐAU BẤT LỰC CỦA NGƯỜI SỐNG SÓT SAU XÂM HẠI

Trầm cảm là một trong những hệ quả tâm lý phổ biến và nặng nề nhất đối với những người từng trải qua xâm hại tình dục. Trải nghiệm bị xâm phạm không chỉ để lại nỗi đau thể chất và tinh thần tức thời mà còn làm xói mòn niềm tin cơ bản của con người vào sự an toàn, giá...

“TRẦM CẢM” DO “NGHIỆN” MẠNG XÃ HỘI

Trong xã hội hiện đại, mạng xã hội đã trở thành công cụ giao tiếp, giải trí và chia sẻ thông tin phổ biến. Tuy nhiên, việc sử dụng quá mức dẫn đến “nghiện mạng xã hội” đang trở thành một hiện tượng đáng báo động. Nghiện mạng xã hội không chỉ ảnh hưởng đến thói quen...

KHI GAME TRỞ THÀNH CÁCH ĐIỀU HÒA THẦN KINH Ở TRẺ ADHD VÀ TỰ KỶ

  Trẻ ADHD và Tự kỷ không “dễ hư” hay “khó bảo” hơn, mà các em đang tự tìm cách điều hòa hệ thần kinh trong một thế giới quá tải và không được thiết kế cho não của mình. Game trở thành công cụ mạnh vì nó đáp ứng rất chính xác những nhu cầu sinh học–thần kinh mà...

ĐỂ TANG LIÊN TỤC CHO MỘT CÁI CHẾT CHƯA XẢY RA

  Để tang liên tục cho một cái chết chưa xảy ra là một trạng thái tâm lý – thần kinh ít được gọi tên, nhưng lại khá phổ biến ở những người lớn lên cùng cha mẹ hoặc người chăm sóc mắc bệnh mãn tính, bệnh nặng, hoặc thường xuyên nói về nỗi đau và mong muốn không...

SANG CHẤN KHI SỐNG VỚI CHA MẸ MẮC BỆNH MÃN TÍNH

  Sang chấn hiện sinh (existential trauma) không xuất phát từ một biến cố bạo lực đơn lẻ, mà hình thành khi con người phải sống lâu dài trong sự đối diện với những câu hỏi cốt lõi của tồn tại: sự sống – cái chết – ý nghĩa – sự mong manh – trách nhiệm sống. Ở...

SANG CHẤN HIỆN SINH

Sang chấn hiện sinh (existential trauma) không hình thành từ một biến cố bạo lực rõ ràng, mà phát triển khi một con người phải sống lâu dài trong sự đối diện với những câu hỏi cốt lõi của tồn tại như sự sống, cái chết, ý nghĩa và tính mong manh của đời người. Với...

HÀNH TRÌNH TRỞ THÀNH NHÀ TÂM LÝ TRỊ LIỆU

Trở thành nhà tâm lý trị liệu không phải là một danh xưng đạt được sau vài khóa học, cũng không phải là kết quả trực tiếp của một văn bằng hay một mô hình trị liệu cụ thể. Đây là một hành trình dài, nhiều tầng, đòi hỏi sự chuẩn bị nghiêm túc cả về kiến thức, kỹ năng...

PERFORMANCE ANXIETY Ở NAM GIỚI KHI QUAN HỆ: KHI CĂNG THẲNG LẤN ÁT SỰ GẦN GŨI

Performance anxiety (lo âu về khả năng tình dục) ở nam giới là một hiện tượng phổ biến hơn nhiều so với những gì xã hội thường thừa nhận. Không ít người đàn ông bước vào quan hệ tình dục với tâm thế căng thẳng, tự giám sát bản thân và sợ thất bại, thay vì cảm nhận...

SÁNG CHẤN HẬU NGOẠI TÌNH

Sang chấn hậu ngoại tình (Post-Infidelity Trauma – PIT) là trạng thái tâm lý xảy ra khi một người phát hiện bạn đời hoặc người yêu phản bội. Đây không chỉ là nỗi buồn hay thất vọng thông thường, mà là tổn thương sâu sắc chạm vào cảm giác an toàn, tin tưởng và giá trị...

NHỮNG ĐÀN BÀ KHÔNG DÁM TỐT HƠN

Nhiều phụ nữ thông minh, có năng lực và giàu tiềm năng lại chọn sống trong những mối quan hệ không có tình yêu, những công việc không tương xứng với khả năng, hoặc những hoàn cảnh “tạm ổn nhưng không hạnh phúc”. Họ không dám lựa chọn tốt hơn, không phải vì thiếu khả...

PHÂN BIỆT NHÀ TÂM LÝ TRỊ LIỆU, BÁC SĨ TÂM THẦN VÀ BÁC SĨ THẦN KINH

Trong lĩnh vực chăm sóc sức khỏe tinh thần, việc phân biệt nhà tâm lý trị liệu, bác sĩ tâm thần và bác sĩ thần kinh không chỉ là vấn đề thuật ngữ, mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến việc một người có nhận được sự hỗ trợ phù hợp hay không. Mỗi chuyên môn có vai trò riêng,...

NỖI SỢ MẤT NGƯỜI THÂN

Nỗi sợ mất người thân là một trong những nỗi sợ cảm xúc mạnh mẽ nhất mà con người có thể trải nghiệm. Ở mức bề mặt, nó có thể xuất hiện như lo âu khi người mình thương không hồi đáp, hoảng hốt khi có dấu hiệu xung đột, hoặc cảm giác bất an mỗi khi có khoảng cách....

KHI BẠN BỊ HẤP DẪN BỞI NGƯỜI “KHÔNG THỂ CÓ ĐƯỢC”

  Nhiều người, bất kể xu hướng tính dục hay bản dạng giới, đều trải nghiệm một mô thức lặp lại: họ chỉ rung động với những người “không thể thuộc về mình” — người đã có gia đình, người không quan tâm, người lạnh nhạt, hoặc những đối tượng mà ngay từ đầu họ biết...

XẤU HỔ TÌNH DỤC MANG TÍNH VĂN HÓA

  Rất nhiều phụ nữ dị tính không hề thiếu ham muốn tình dục, nhưng họ mong muốn sự gần gũi, vuốt ve và kết nối cảm xúc nhiều hơn là quan hệ thâm nhập. Điều này không phải dấu hiệu lãnh cảm hay xa cách, mà xuất phát từ cơ chế xấu hổ tình dục (sexual shame) được...

KHI TA BỊ HẤP DẪN BỞI ĐIỀU LÀM TA TỔN THƯƠNG

  Trong trị liệu tâm lý, đặc biệt khi làm việc với sang chấn gắn bó, một hiện tượng lặp đi lặp lại thường thấy là việc thân chủ liên tục bị hấp dẫn bởi những kiểu người hoặc mối quan hệ gây tổn thương cho họ. Douglas C. Kort (2018) gọi hiện tượng này là CCSA –...

PHÂN BIỆT THAM VẤN TÂM LÝ, TÂM LÝ LÂM SÀNG VÀ TÂM LÝ TRỊ LIỆU

  Hiểu đúng để tiếp cận đúng dịch vụ sức khỏe tâm thần Trong bối cảnh sức khỏe tâm thần tại Việt Nam ngày càng được quan tâm, hàng loạt thuật ngữ chuyên môn như counseling (tham vấn tâm lý), clinical psychology (tâm lý lâm sàng) và psychotherapy (tâm lý trị liệu)...

TẠI SAO VIỆT NAM ÍT NƠI ĐÀO TẠO TÂM LÝ TRỊ LIỆU?

Tâm lý trị liệu – hiểu như một ngành khoa học ứng dụng đòi hỏi đào tạo bài bản, giám sát lâm sàng và tiêu chuẩn đạo đức nghiêm ngặt – hiện còn khan hiếm tại Việt Nam. Sự thiếu hụt này không chỉ đến từ khó khăn trong hệ thống giáo dục mà còn bắt nguồn từ văn hóa, chính...

ĐỨA TRẺ VÀ NGƯỜI MẸ TRẦM CẢM

  Khi người mẹ rơi vào trầm cảm, đứa trẻ không chỉ mất đi nguồn chăm sóc thường xuyên mà còn thiếu vắng sự kết nối cảm xúc – yếu tố thiết yếu cho sự phát triển thần kinh và gắn bó. Trầm cảm khiến người mẹ trở nên rút lui, nét mặt ít biểu cảm, giọng nói phẳng, khả...

KHI NGƯỜI MẸ ĐE DỌA BỎ MẶT CON TRAI MÌNH…

  Khi một người mẹ đe dọa bỏ mặc, rời đi, hoặc “không cần con nữa”, trải nghiệm này gây ra một dạng sang chấn gắn bó đặc biệt nặng nề đối với đứa trẻ, kể cả khi lời đe dọa không trở thành sự thật. Đối với trẻ em, người mẹ đại diện cho sự sống còn, an toàn và ổn...

NỖI ĐAU MẤT NGƯỜI THÂN

Khi cơ thể và tâm trí cùng tan vỡ Mất người thân là một trong những trải nghiệm đau đớn nhất mà con người có thể trải qua. Nó không chỉ là việc một người rời khỏi cuộc đời ta, mà còn là sự sụp đổ của cảm giác gắn bó, an toàn và ý nghĩa sống. Với nhiều người, đây không...

SANG CHẤN ĐẠO ĐỨC – MORAL INJURY

Khi vết thương nằm ở tầng sâu của lương tâm Không phải mọi sang chấn đều đến từ sợ hãi hay bạo lực. Có những tổn thương không nhìn thấy bằng mắt thường, nhưng gặm nhấm con người từ bên trong – đó là sang chấn đạo đức (moral injury). Nó xuất hiện khi một người làm,...

PHÂN LY CƠ THỂ

  Phân ly cơ thể (somatic dissociation) là một dạng đặc biệt của phản ứng phân ly, trong đó sự tách rời không diễn ra ở cấp độ ý thức hay ký ức, mà biểu hiện trực tiếp thông qua cảm giác cơ thể, tri giác thân thể và các chức năng sinh học. Đây là một chiến lược...