Rối loạn nhân cách nhóm B là một nhóm trong phân loại lâm sàng, bao gồm nhân cách chống đối xã hội (antisocial), nhân cách ranh giới (borderline), nhân cách kịch tính (histrionic) và nhân cách ái kỷ (narcissistic). Điểm chung của nhóm này là các đặc tính hỗn loạn, kịch tính và không ổn định trong cảm xúc, quan hệ và hành vi. Những cá nhân thuộc nhóm B thường tạo ra ấn tượng mạnh mẽ trong môi trường gia đình, công việc hay cộng đồng, nhưng đồng thời cũng dễ gây ra căng thẳng và tổn thương.

Một trong những đặc tính nổi bật của nhóm B là thiếu suy nghĩ (thoughtlessness). Họ thường hành động hoặc nói ra những điều làm tổn thương người khác mà không cân nhắc hậu quả. Sự thiếu nhạy cảm với cảm xúc và nhu cầu của người khác khiến họ bị coi là ích kỷ hoặc vô tâm. Cùng với đó, bạo lực (violence) có thể xuất hiện, đặc biệt khi họ cảm thấy bị đe dọa, bị từ chối hoặc mất kiểm soát cảm xúc. Hành vi bạo lực này không chỉ hướng ra ngoài mà đôi khi còn hướng vào chính bản thân, như tự làm hại hay cố gắng tự sát.

Một yếu tố khác là né tránh trách nhiệm (no responsibility). Nhiều người thuộc nhóm B gặp khó khăn trong việc chịu trách nhiệm cho hành động của mình. Khi đối diện hậu quả, họ có xu hướng đổ lỗi cho người khác, cho hoàn cảnh, hoặc phủ nhận vai trò của bản thân. Điều này làm cho các mối quan hệ cá nhân trở nên căng thẳng, bởi người xung quanh luôn cảm thấy họ không đáng tin cậy.
Đặc điểm nữa là phản ứng dữ dội khi bị phê bình (lash out when having negative feedback). Thay vì tiếp nhận phản hồi để điều chỉnh hành vi, họ dễ nổi giận, bùng nổ cảm xúc, hoặc công kích ngược lại. Điều này khiến việc làm việc chung hoặc duy trì quan hệ bền vững trở thành thử thách lớn.

Ngoài ra, hành vi bốc đồng (impulsive act without thinking) cũng rất phổ biến: tiêu xài không kiểm soát, quan hệ tình dục nguy cơ, lái xe liều lĩnh, hay đưa ra những quyết định vội vàng. Những hành vi này thường mang lại hậu quả nặng nề, từ tài chính đến sức khỏe và quan hệ. Song song với đó, lạm dụng chất (substance abuse) thường được sử dụng như cách đối phó tạm thời với cảm xúc hỗn loạn, nhưng lại càng làm gia tăng sự bất ổn và nguy cơ hành vi nguy hiểm.

Nhìn chung, rối loạn nhân cách nhóm B thể hiện qua sự hỗn loạn và kịch tính, vừa thu hút vừa gây tổn thương cho những người xung quanh. Việc nhận diện các đặc tính như thiếu suy nghĩ, bạo lực, trốn tránh trách nhiệm, phản ứng dữ dội khi bị phê bình, hành vi bốc đồng và lạm dụng chất là cần thiết để xây dựng chiến lược trị liệu phù hợp, giúp cá nhân dần lấy lại khả năng kiểm soát và hình thành mối quan hệ lành mạnh hơn.

MIA NGUYỄN

Rối loạn nhân cách nhóm B là một nhóm trong phân loại lâm sàng, bao gồm nhân cách chống đối xã hội (antisocial), nhân cách ranh giới (borderline), nhân cách kịch tính (histrionic) và nhân cách ái kỷ (narcissistic). Điểm chung của nhóm này là các đặc tính hỗn loạn, kịch tính và không ổn định trong cảm xúc, quan hệ và hành vi. Những cá nhân thuộc nhóm B thường tạo ra ấn tượng mạnh mẽ trong môi trường gia đình, công việc hay cộng đồng, nhưng đồng thời cũng dễ gây ra căng thẳng và tổn thương.

Một trong những đặc tính nổi bật của nhóm B là thiếu suy nghĩ (thoughtlessness). Họ thường hành động hoặc nói ra những điều làm tổn thương người khác mà không cân nhắc hậu quả. Sự thiếu nhạy cảm với cảm xúc và nhu cầu của người khác khiến họ bị coi là ích kỷ hoặc vô tâm. Cùng với đó, bạo lực (violence) có thể xuất hiện, đặc biệt khi họ cảm thấy bị đe dọa, bị từ chối hoặc mất kiểm soát cảm xúc. Hành vi bạo lực này không chỉ hướng ra ngoài mà đôi khi còn hướng vào chính bản thân, như tự làm hại hay cố gắng tự sát.

Một yếu tố khác là né tránh trách nhiệm (no responsibility). Nhiều người thuộc nhóm B gặp khó khăn trong việc chịu trách nhiệm cho hành động của mình. Khi đối diện hậu quả, họ có xu hướng đổ lỗi cho người khác, cho hoàn cảnh, hoặc phủ nhận vai trò của bản thân. Điều này làm cho các mối quan hệ cá nhân trở nên căng thẳng, bởi người xung quanh luôn cảm thấy họ không đáng tin cậy.
Đặc điểm nữa là phản ứng dữ dội khi bị phê bình (lash out when having negative feedback). Thay vì tiếp nhận phản hồi để điều chỉnh hành vi, họ dễ nổi giận, bùng nổ cảm xúc, hoặc công kích ngược lại. Điều này khiến việc làm việc chung hoặc duy trì quan hệ bền vững trở thành thử thách lớn.

Ngoài ra, hành vi bốc đồng (impulsive act without thinking) cũng rất phổ biến: tiêu xài không kiểm soát, quan hệ tình dục nguy cơ, lái xe liều lĩnh, hay đưa ra những quyết định vội vàng. Những hành vi này thường mang lại hậu quả nặng nề, từ tài chính đến sức khỏe và quan hệ. Song song với đó, lạm dụng chất (substance abuse) thường được sử dụng như cách đối phó tạm thời với cảm xúc hỗn loạn, nhưng lại càng làm gia tăng sự bất ổn và nguy cơ hành vi nguy hiểm.

Nhìn chung, rối loạn nhân cách nhóm B thể hiện qua sự hỗn loạn và kịch tính, vừa thu hút vừa gây tổn thương cho những người xung quanh. Việc nhận diện các đặc tính như thiếu suy nghĩ, bạo lực, trốn tránh trách nhiệm, phản ứng dữ dội khi bị phê bình, hành vi bốc đồng và lạm dụng chất là cần thiết để xây dựng chiến lược trị liệu phù hợp, giúp cá nhân dần lấy lại khả năng kiểm soát và hình thành mối quan hệ lành mạnh hơn.

​

MIA NGUYỄN