ĐỨNG NÚI NÀY TRÔNG NÚI NỌ

ĐỨNG NÚI NÀY TRÔNG NÚI NỌ

 

Người xưa có câu: “Đừng có đứng núi này trông núi nọ” quả thật đáng chiêm nghiệm. Thật ra thì so sánh chính là bản tính của con người, cho nên lời khuyên này cũng phải được xem xét ở những hoàn cảnh nhất định, nhìn chung thì nên hiểu nó theo nghĩa “Biết đủ, vậy là đủ. Đợi đủ, biết khi nào đủ”.

Nhỏ “hàng xóm” ngồi bàn kế bên trong công ty gần đây hay than vãn.  Ngày nào cũng nghe nhỏ than “mệt quá”, “chán quá”, “chắc bỏ nghề quá” riết rồi cũng quen tai. Về sự nghiệp, hai đứa bằng tuổi nhau nhưng 1 đứa thì làm 5 năm ở 1 công ty tài chính rồi mới chuyển qua công ty tài chính này được 5 tháng, đứa còn lại trong 6 năm sau khi ra trường làm 7 công việc (chính thức) khác nhau, bao gồm ngân hàng, tài chính, dược, mỹ phẩm, khách sạn, giáo dục, thể thao và vô số việc ngắn hạn linh tinh khác.

Về tình duyên, một đứa chỉ có một mối tình vắt vai qua mai mối rồi hẹn hò vài tháng xong cưới luôn, giờ đang mang bầu 4 tháng, còn một đứa tình duyên lận đận, số lượng người yêu phải đong bằng “rổ” bằng “rá”, trải qua đủ mọi dư vị yêu đương, ngót nghét gần nửa cuộc đời mà vẫn phơi phới như “chưa lớn nổi”.

Ngồi nghe nhỏ than vãn miết cũng buồn cười, một hôm mình quay qua trêu nó một câu thế này: “Theo kinh nghiệm của một người đã kinh qua chục công ty khác nhau như tui thì…làm ở đâu cũng chán vậy thôi”. Nghe có vẻ chua chát, nhưng nếu mình không tự chiêm nghiệm và tự nhận ra vấn đề nằm ở bản thân thì sự thật đúng là như thế.

Tôi luôn cho rằng công việc và tình cảm có nhiều nét tương đồng. Người ta lựa chọn người yêu vì ngoại hình, tính cách, học thức, địa vị, tiền bạc. Người ta lựa chọn công việc vì quy mô công ty, môi trường làm việc, tính chất công việc, chế độ đãi ngộ, thăng tiến, lương bổng. Và khi đang yêu người này, người ta sẽ bị hấp dẫn bởi những người khác có một hoặc nhiều đặc điểm trội hơn, cũng như khi đang làm công ty này, người ta sẽ ngó nghiêng những công ty khác trông ngon hơn, hấp dẫn hơn.

Một phần do tính cách khá phóng khoáng và hay tò mò, cả thèm chóng chán, thuở mới “lăn” vào đời tôi thường muốn thử nhiều thứ. Ví dụ như khi đã trải qua nụ hôn đầu đời với mối tình đầu, thỉnh thoảng tôi vẫn hay tự hỏi liệu hôn người khác có nhiều khác biệt không.

Rồi dòng đời đưa đẩy, mặc dù mỗi lần đều nghiêm túc với chuyện tình cảm và được đối phương yêu sống yêu chết, nhưng những chuyện tình của tôi đều nối đuôi nhau vỡ tan như bong bóng ngày mưa. Có thể một phần do tôi thiếu hiểu biết về tình yêu, về mối quan hệ đôi lứa, về cảm xúc của bản thân, một phần do tôi lúc còn trẻ vẫn rất thích phiêu lưu trong chuyện tình cảm và không biết sợ gì cả.

Trải qua “bể dâu” cả trong chuyện tình cảm và công việc, tôi đã học hỏi được rất nhiều thứ. Trước đây tôi luôn sống theo phương châm “vui là được”, tức là mỗi lúc không vui thì tôi đều đi tìm niềm vui mới, và cho rằng đó là cách mà một người hạnh phúc phải theo đuổi.

Nhưng giờ đây, ở giai đoạn mà có lẽ bạn bè đồng trang lứa đều ổn định cả về công việc lẫn tình cảm, tôi nhận ra người hạnh phúc chính là người có khả năng biến chuyện không vui trong hôm nay thành chuyện vui vào ngày mai, hoặc một ngày nào đó không quá xa.

Trở lại với ngành tài chính mà tôi rất có duyên nhưng lại không thực sự yêu thích, tôi cảm thấy ổn hơn rất nhiều so với 4 năm về trước ở cùng một kiểu công việc. Vì tôi tìm được niềm vui trong những điều vô cùng nhỏ nhặt mà bạn không tưởng tượng được, ví dụ như mỗi ngày có thể đem một hộp sữa vị khác nhau và cho vào tủ lạnh để thưởng thức, như việc có một bàn làm việc khá rộng đủ để trưng bày mấy con cánh cụt bông yêu thích của mình, để mỗi khi khó kiểm soát cảm xúc trong công việc lại nhìn vẻ đáng yêu của tụi nó mà dịu lại, như việc đơn giản là công ty rất thoải mái trong vấn đề trang phục, giày dép…

Còn về chuyện tình cảm thì dù trong mắt gia đình và bạn bè tôi vẫn là “ca” rất đáng lo ngại, nhưng bản thân tôi cảm nhận mình đã “lớn lên” từng ngày. Không còn cảm giác dễ sa ngã bởi một vài điểm nổi trội ở một anh chàng bâng quơ lướt qua nào đó, không còn cảm giác muốn đạp đổ tất cả những lúc quá khó khăn để về với tự do, không còn suy nghĩ vu vơ kiểu anh chàng này vẫn còn nhiều điểm xấu, ắt hẳn mình nên tìm người phù hợp hoàn hảo dành cho bản thân chăng?

Cô đồng nghiệp của tôi chắc không còn nhiều cơ hội để thử qua những trải nghiệm mà tôi vừa chia sẻ, ở giai đoạn đã ổn định gia đình và sắp phải lo cho con nhỏ. Và có lẽ cô ấy sẽ phải chiến đấu với công việc thường ngày vất vả hơn tôi vì luôn lẩn quẩn trong cái suy nghĩ mà tôi đã từng: “Ngoài kia có bao nhiêu việc, liệu mình chuyển nghề có tốt hơn chăng?”.

Tất nhiên tôi không cổ xúy cho việc thụ động không chịu thay đổi trong công việc, nhưng giá trị mà tôi muốn chia sẻ đó chính là hãy tìm niềm vui dù là nhỏ bé trong việc bạn làm, và cố gắng hiểu bản thân mình cần gì để biết thế nào là đủ.

Thật ra thì đi một vòng trái đất lại quay về chỗ cũ, nhưng tôi không hề cảm thấy hối tiếc. Có thể tôi vẫn làm công việc như 4 năm trước, có thể những đồng nghiệp 4 năm trước của tôi giờ đã ở vị trí cao hơn tôi, nhưng tôi biết những trải nghiệm mình có được tạo nên tôi HÔM NAY, khác với tôi HÔM QUA.

Nếu bạn không ngại tiếng đời dị nghị, ví dụ như bị bạn bè đàm tiếu là “thay bồ như thay áo”, bị cha mẹ rầy la là “sự nghiệp lông bông” thì bạn hoàn toàn có thể thử. Nhưng nếu bạn có thể hiểu được phần nào bài viết của tôi, bạn có thể hạnh phúc hơn mà không cần phải thử quá nhiều thứ và rồi lạc lối giữa những bộn bề cuộc sống như cô “hàng xóm” bàn bên trong công ty tôi.

Vì có lẽ một lúc trong đời, ai cũng từng “đứng núi này trông núi nọ”…

LILA

 

Người xưa có câu: “Đừng có đứng núi này trông núi nọ” quả thật đáng chiêm nghiệm. Thật ra thì so sánh chính là bản tính của con người, cho nên lời khuyên này cũng phải được xem xét ở những hoàn cảnh nhất định, nhìn chung thì nên hiểu nó theo nghĩa “Biết đủ, vậy là đủ. Đợi đủ, biết khi nào đủ”.

Nhỏ “hàng xóm” ngồi bàn kế bên trong công ty gần đây hay than vãn.  Ngày nào cũng nghe nhỏ than “mệt quá”, “chán quá”, “chắc bỏ nghề quá” riết rồi cũng quen tai. Về sự nghiệp, hai đứa bằng tuổi nhau nhưng 1 đứa thì làm 5 năm ở 1 công ty tài chính rồi mới chuyển qua công ty tài chính này được 5 tháng, đứa còn lại trong 6 năm sau khi ra trường làm 7 công việc (chính thức) khác nhau, bao gồm ngân hàng, tài chính, dược, mỹ phẩm, khách sạn, giáo dục, thể thao và vô số việc ngắn hạn linh tinh khác.

Về tình duyên, một đứa chỉ có một mối tình vắt vai qua mai mối rồi hẹn hò vài tháng xong cưới luôn, giờ đang mang bầu 4 tháng, còn một đứa tình duyên lận đận, số lượng người yêu phải đong bằng “rổ” bằng “rá”, trải qua đủ mọi dư vị yêu đương, ngót nghét gần nửa cuộc đời mà vẫn phơi phới như “chưa lớn nổi”.

Ngồi nghe nhỏ than vãn miết cũng buồn cười, một hôm mình quay qua trêu nó một câu thế này: “Theo kinh nghiệm của một người đã kinh qua chục công ty khác nhau như tui thì…làm ở đâu cũng chán vậy thôi”. Nghe có vẻ chua chát, nhưng nếu mình không tự chiêm nghiệm và tự nhận ra vấn đề nằm ở bản thân thì sự thật đúng là như thế.

Tôi luôn cho rằng công việc và tình cảm có nhiều nét tương đồng. Người ta lựa chọn người yêu vì ngoại hình, tính cách, học thức, địa vị, tiền bạc. Người ta lựa chọn công việc vì quy mô công ty, môi trường làm việc, tính chất công việc, chế độ đãi ngộ, thăng tiến, lương bổng. Và khi đang yêu người này, người ta sẽ bị hấp dẫn bởi những người khác có một hoặc nhiều đặc điểm trội hơn, cũng như khi đang làm công ty này, người ta sẽ ngó nghiêng những công ty khác trông ngon hơn, hấp dẫn hơn.

Một phần do tính cách khá phóng khoáng và hay tò mò, cả thèm chóng chán, thuở mới “lăn” vào đời tôi thường muốn thử nhiều thứ. Ví dụ như khi đã trải qua nụ hôn đầu đời với mối tình đầu, thỉnh thoảng tôi vẫn hay tự hỏi liệu hôn người khác có nhiều khác biệt không.

Rồi dòng đời đưa đẩy, mặc dù mỗi lần đều nghiêm túc với chuyện tình cảm và được đối phương yêu sống yêu chết, nhưng những chuyện tình của tôi đều nối đuôi nhau vỡ tan như bong bóng ngày mưa. Có thể một phần do tôi thiếu hiểu biết về tình yêu, về mối quan hệ đôi lứa, về cảm xúc của bản thân, một phần do tôi lúc còn trẻ vẫn rất thích phiêu lưu trong chuyện tình cảm và không biết sợ gì cả.

Trải qua “bể dâu” cả trong chuyện tình cảm và công việc, tôi đã học hỏi được rất nhiều thứ. Trước đây tôi luôn sống theo phương châm “vui là được”, tức là mỗi lúc không vui thì tôi đều đi tìm niềm vui mới, và cho rằng đó là cách mà một người hạnh phúc phải theo đuổi.

Nhưng giờ đây, ở giai đoạn mà có lẽ bạn bè đồng trang lứa đều ổn định cả về công việc lẫn tình cảm, tôi nhận ra người hạnh phúc chính là người có khả năng biến chuyện không vui trong hôm nay thành chuyện vui vào ngày mai, hoặc một ngày nào đó không quá xa.

Trở lại với ngành tài chính mà tôi rất có duyên nhưng lại không thực sự yêu thích, tôi cảm thấy ổn hơn rất nhiều so với 4 năm về trước ở cùng một kiểu công việc. Vì tôi tìm được niềm vui trong những điều vô cùng nhỏ nhặt mà bạn không tưởng tượng được, ví dụ như mỗi ngày có thể đem một hộp sữa vị khác nhau và cho vào tủ lạnh để thưởng thức, như việc có một bàn làm việc khá rộng đủ để trưng bày mấy con cánh cụt bông yêu thích của mình, để mỗi khi khó kiểm soát cảm xúc trong công việc lại nhìn vẻ đáng yêu của tụi nó mà dịu lại, như việc đơn giản là công ty rất thoải mái trong vấn đề trang phục, giày dép…

Còn về chuyện tình cảm thì dù trong mắt gia đình và bạn bè tôi vẫn là “ca” rất đáng lo ngại, nhưng bản thân tôi cảm nhận mình đã “lớn lên” từng ngày. Không còn cảm giác dễ sa ngã bởi một vài điểm nổi trội ở một anh chàng bâng quơ lướt qua nào đó, không còn cảm giác muốn đạp đổ tất cả những lúc quá khó khăn để về với tự do, không còn suy nghĩ vu vơ kiểu anh chàng này vẫn còn nhiều điểm xấu, ắt hẳn mình nên tìm người phù hợp hoàn hảo dành cho bản thân chăng?

Cô đồng nghiệp của tôi chắc không còn nhiều cơ hội để thử qua những trải nghiệm mà tôi vừa chia sẻ, ở giai đoạn đã ổn định gia đình và sắp phải lo cho con nhỏ. Và có lẽ cô ấy sẽ phải chiến đấu với công việc thường ngày vất vả hơn tôi vì luôn lẩn quẩn trong cái suy nghĩ mà tôi đã từng: “Ngoài kia có bao nhiêu việc, liệu mình chuyển nghề có tốt hơn chăng?”.

Tất nhiên tôi không cổ xúy cho việc thụ động không chịu thay đổi trong công việc, nhưng giá trị mà tôi muốn chia sẻ đó chính là hãy tìm niềm vui dù là nhỏ bé trong việc bạn làm, và cố gắng hiểu bản thân mình cần gì để biết thế nào là đủ.

Thật ra thì đi một vòng trái đất lại quay về chỗ cũ, nhưng tôi không hề cảm thấy hối tiếc. Có thể tôi vẫn làm công việc như 4 năm trước, có thể những đồng nghiệp 4 năm trước của tôi giờ đã ở vị trí cao hơn tôi, nhưng tôi biết những trải nghiệm mình có được tạo nên tôi HÔM NAY, khác với tôi HÔM QUA.

Nếu bạn không ngại tiếng đời dị nghị, ví dụ như bị bạn bè đàm tiếu là “thay bồ như thay áo”, bị cha mẹ rầy la là “sự nghiệp lông bông” thì bạn hoàn toàn có thể thử. Nhưng nếu bạn có thể hiểu được phần nào bài viết của tôi, bạn có thể hạnh phúc hơn mà không cần phải thử quá nhiều thứ và rồi lạc lối giữa những bộn bề cuộc sống như cô “hàng xóm” bàn bên trong công ty tôi.

Vì có lẽ một lúc trong đời, ai cũng từng “đứng núi này trông núi nọ”…

LILA

KHI PHỤ NỮ DỊ TÍNH YÊU PHỤ NỮ ĐỒNG TÍNH

Trong thực hành lâm sàng, mối quan hệ giữa một phụ nữ dị tính và một phụ nữ đồng tính thường mang theo những động lực tâm lý phức tạp, không thể hiểu đơn giản như sự “lệch pha xu hướng tính dục”. Nhiều trường hợp cho thấy đây là những mối quan hệ được hình thành trong...

CẢM GIÁC “MÌNH KHÔNG ĐỦ”

Cảm giác “mình không đủ” không chỉ là một suy nghĩ thoáng qua về năng lực hay giá trị bản thân. Trong nhiều trường hợp, đó là một trạng thái tồn tại dai dẳng, ăn sâu vào cách cá nhân cảm nhận chính mình và thế giới xung quanh. Người mang cảm giác này có thể liên tục...

“MÌNH KHÔNG TIN CÓ NGƯỜI THẬT SỰ THƯƠNG MÌNH”

Trong thực hành lâm sàng, niềm tin “mình không tin có người thật sự thương mình” thường không xuất hiện như một suy nghĩ bề mặt, mà như một kết luận rất sâu được hình thành từ những trải nghiệm gắn bó sớm. Đây không đơn thuần là sự bi quan hay thiếu tự tin, mà là một...

NHỮNG NGƯỜI “GAY” HOÀN HẢO ĐẾN ĐAU LÒNG…

Có một kiểu hoàn hảo rất quen thuộc ở nhiều người gay: hoàn hảo đến mức không cho phép mình được thiếu, được yếu, được sai. Họ chăm chút ngoại hình, kỷ luật cơ thể, để ý từng chi tiết nhỏ trong cách ăn mặc, làm việc, giao tiếp và yêu đương. Từ bên ngoài, họ trông thu...

NGOẠI TÌNH SAU CẬN TỬ Ở NAM GIỚI

  Sau một cơn bạo bệnh, tai biến, hay ca phẫu thuật lớn, không ít nam giới trở về đời sống thường nhật với một trạng thái tâm lý rất khác. Họ sống sót, nhưng không thực sự “trở lại” như trước. Trong bối cảnh này, một số người trở nên bất cần, tìm kiếm cảm giác...

KHI PHỤ NỮ KHÔNG THIẾU LỰA CHỌN LẠI CHỌN ĐÀN ÔNG CÓ VỢ: GẮN BÓ ÁM ẢNH TINH VI

  Có một số phụ nữ thường khiến xã hội bối rối khi quan sát: họ có học thức, có địa vị xã hội, có khả năng tự chủ tài chính và không thiếu lựa chọn trong tình yêu, nhưng lại chọn yêu đàn ông đã có vợ. Họ không tìm kiếm tiền bạc hay chu cấp, thậm chí nhấn mạnh...

SUGAR BABY – MANG CẤU TRÚC SANG CHẤN: NHỮNG CÔ GÁI KHÔNG BAO GIỜ THẤY ĐỦ

Hiện tượng sugar baby thường bị nhìn nhận đơn giản như một lựa chọn thực dụng hoặc lối sống hưởng thụ. Tuy nhiên, trong thực hành lâm sàng, tồn tại một nhóm sugar baby mang cấu trúc sang chấn rõ rệt – những cô gái không bao giờ cảm thấy đủ, dù được chu cấp tài chính,...

KHI ĐỨA TRẺ LỚN LÊN TRONG ÁNH NHÌN DÈ BỈU

TỰ TI, NGOẠI HÌNH VÀ DẤU ẤN TRÊN CƠ THỂ** Có những đứa trẻ không bị đánh đập, nhưng lớn lên trong những lời nhận xét lặp đi lặp lại từ cha mẹ về ngoại hình của mình: “xấu”, “mập”, “đen”, “không ưa nhìn”, “so với người khác thì kém”. Những lời nói ấy thường được ngụy...

CÀNG THƯƠNG CÀNG ĐAU – KHI TÌNH CẢM DÀNH CHO CHA MẸ ĐƯỢC HÌNH THÀNH TRONG BẠO LỰC

Ở những người lớn lên trong gia đình có bạo hành, kiểm soát hoặc bất ổn cảm xúc kéo dài, tình thương dành cho cha mẹ thường không được hình thành trong sự an toàn. Khi cha hoặc mẹ vừa là người chăm sóc, vừa là nguồn gây sợ hãi, đứa trẻ không có lựa chọn rời đi. Để tồn...

SỢ VỀ TẾT – KHI GIA ĐÌNH LÀ NƠI LƯU GIỮ SANG CHẤN

  Những ngày Tết Nguyên đán thường được nhắc đến như thời điểm sum vầy, trở về, đoàn tụ. Nhưng với không ít bạn trẻ, Tết lại là khoảng thời gian nặng nề. Không phải vì họ ghét gia đình, mà vì cơ thể họ không cảm thấy an toàn khi quay về. Dù lý trí hiểu rằng “về...

CHIA TÁCH – ÁM ẢNH – CƯỠNG CHẾ MANG TÍNH SANG CHẤN

  Chia tách (splitting) không phải là dấu hiệu của yếu kém tâm lý, mà là một cơ chế sinh tồn của hệ thần kinh khi con người phải lớn lên trong môi trường quá nguy hiểm, quá mâu thuẫn, hoặc quá xâm nhập để có thể xử lý bằng một bản ngã thống nhất. Khi người chăm...

SEX DOLL HAY ROBOT?

Sex doll và robot tình dục thường bị gộp chung trong các cuộc tranh luận như biểu tượng của sự suy đồi hay lệch lạc trong đời sống thân mật. Tuy nhiên, nếu nhìn dưới góc độ tâm lý và gắn bó, câu hỏi quan trọng không phải là “chúng có đúng hay sai”, mà là: con người...

KHI BẠN YÊU AVATAR

  Yêu một avatar không còn là điều hiếm gặp trong thế giới số. Đó có thể là một nhân vật AI, một hình đại diện được cá nhân hóa, hay một thực thể không có thân thể nhưng luôn hiện diện. Nhiều người trải nghiệm cảm xúc gắn bó sâu sắc, thậm chí đau buồn, ghen...

KHI BẠN THÂN LÀ CHATBOT

Có một khoảnh khắc rất lạ của thời đại này: khi người mà ta trò chuyện nhiều nhất, hiểu ta nhanh nhất, và ở bên ta đều đặn nhất… lại không phải là một con người. Khi “bạn thân” là chatbot, nhiều người vội vàng gọi đó là lệch lạc, trốn tránh đời thực, hay suy thoái...

TẠI SAO CƯỠNG ÉP, BẠO LỰC KHÔNG HIỆU QUẢ VỚI TRẺ

Trước hết, các biện pháp cưỡng ép dựa trên giả định sai lầm rằng trẻ “cố tình hư”, “lười”, “nghiện”, hay “chống đối”. Trong thực tế, nhiều hành vi của trẻ là chiến lược sinh tồn của hệ thần kinh khi phải đối mặt với quá tải, thiếu an toàn hoặc thiếu khả năng tự điều...

KHI GAME TRỞ THÀNH CÁCH ĐIỀU HÒA THẦN KINH Ở TRẺ ADHD VÀ TỰ KỶ

  Trẻ ADHD và Tự kỷ không “dễ hư” hay “khó bảo” hơn, mà các em đang tự tìm cách điều hòa hệ thần kinh trong một thế giới quá tải và không được thiết kế cho não của mình. Game trở thành công cụ mạnh vì nó đáp ứng rất chính xác những nhu cầu sinh học–thần kinh mà...

TỔN THƯƠNG ÂM THẦM Ở TRẺ TRƯỜNG CHUYÊN, LỚP CHỌN

Trong tưởng tượng phổ biến, trẻ học ở trường chuyên, lớp chọn thường được xem là nhóm có năng lực vượt trội, được đầu tư tốt và có nhiều cơ hội phát triển. Các em “hoạt động tốt”, đạt thành tích cao, có vẻ tự tin và kỷ luật. Chính vì vậy, những khó khăn tâm lý của...

ĐỂ TANG LIÊN TỤC CHO MỘT CÁI CHẾT CHƯA XẢY RA

  Để tang liên tục cho một cái chết chưa xảy ra là một trạng thái tâm lý – thần kinh ít được gọi tên, nhưng lại khá phổ biến ở những người lớn lên cùng cha mẹ hoặc người chăm sóc mắc bệnh mãn tính, bệnh nặng, hoặc thường xuyên nói về nỗi đau và mong muốn không...

SANG CHẤN KHI SỐNG VỚI CHA MẸ MẮC BỆNH MÃN TÍNH

  Sang chấn hiện sinh (existential trauma) không xuất phát từ một biến cố bạo lực đơn lẻ, mà hình thành khi con người phải sống lâu dài trong sự đối diện với những câu hỏi cốt lõi của tồn tại: sự sống – cái chết – ý nghĩa – sự mong manh – trách nhiệm sống. Ở...

SANG CHẤN HIỆN SINH

Sang chấn hiện sinh (existential trauma) không hình thành từ một biến cố bạo lực rõ ràng, mà phát triển khi một con người phải sống lâu dài trong sự đối diện với những câu hỏi cốt lõi của tồn tại như sự sống, cái chết, ý nghĩa và tính mong manh của đời người. Với...

KHI PHỤ NỮ DỊ TÍNH YÊU PHỤ NỮ ĐỒNG TÍNH

Trong thực hành lâm sàng, mối quan hệ giữa một phụ nữ dị tính và một phụ nữ đồng tính thường mang theo những động lực tâm lý phức tạp, không thể hiểu đơn giản như sự “lệch pha xu hướng tính dục”. Nhiều trường hợp cho thấy đây là những mối quan hệ được hình thành trong...

CẢM GIÁC “MÌNH KHÔNG ĐỦ”

Cảm giác “mình không đủ” không chỉ là một suy nghĩ thoáng qua về năng lực hay giá trị bản thân. Trong nhiều trường hợp, đó là một trạng thái tồn tại dai dẳng, ăn sâu vào cách cá nhân cảm nhận chính mình và thế giới xung quanh. Người mang cảm giác này có thể liên tục...

“MÌNH KHÔNG TIN CÓ NGƯỜI THẬT SỰ THƯƠNG MÌNH”

Trong thực hành lâm sàng, niềm tin “mình không tin có người thật sự thương mình” thường không xuất hiện như một suy nghĩ bề mặt, mà như một kết luận rất sâu được hình thành từ những trải nghiệm gắn bó sớm. Đây không đơn thuần là sự bi quan hay thiếu tự tin, mà là một...

NHỮNG NGƯỜI “GAY” HOÀN HẢO ĐẾN ĐAU LÒNG…

Có một kiểu hoàn hảo rất quen thuộc ở nhiều người gay: hoàn hảo đến mức không cho phép mình được thiếu, được yếu, được sai. Họ chăm chút ngoại hình, kỷ luật cơ thể, để ý từng chi tiết nhỏ trong cách ăn mặc, làm việc, giao tiếp và yêu đương. Từ bên ngoài, họ trông thu...

NGOẠI TÌNH SAU CẬN TỬ Ở NAM GIỚI

  Sau một cơn bạo bệnh, tai biến, hay ca phẫu thuật lớn, không ít nam giới trở về đời sống thường nhật với một trạng thái tâm lý rất khác. Họ sống sót, nhưng không thực sự “trở lại” như trước. Trong bối cảnh này, một số người trở nên bất cần, tìm kiếm cảm giác...

KHI PHỤ NỮ KHÔNG THIẾU LỰA CHỌN LẠI CHỌN ĐÀN ÔNG CÓ VỢ: GẮN BÓ ÁM ẢNH TINH VI

  Có một số phụ nữ thường khiến xã hội bối rối khi quan sát: họ có học thức, có địa vị xã hội, có khả năng tự chủ tài chính và không thiếu lựa chọn trong tình yêu, nhưng lại chọn yêu đàn ông đã có vợ. Họ không tìm kiếm tiền bạc hay chu cấp, thậm chí nhấn mạnh...

SUGAR BABY – MANG CẤU TRÚC SANG CHẤN: NHỮNG CÔ GÁI KHÔNG BAO GIỜ THẤY ĐỦ

Hiện tượng sugar baby thường bị nhìn nhận đơn giản như một lựa chọn thực dụng hoặc lối sống hưởng thụ. Tuy nhiên, trong thực hành lâm sàng, tồn tại một nhóm sugar baby mang cấu trúc sang chấn rõ rệt – những cô gái không bao giờ cảm thấy đủ, dù được chu cấp tài chính,...

KHI ĐỨA TRẺ LỚN LÊN TRONG ÁNH NHÌN DÈ BỈU

TỰ TI, NGOẠI HÌNH VÀ DẤU ẤN TRÊN CƠ THỂ** Có những đứa trẻ không bị đánh đập, nhưng lớn lên trong những lời nhận xét lặp đi lặp lại từ cha mẹ về ngoại hình của mình: “xấu”, “mập”, “đen”, “không ưa nhìn”, “so với người khác thì kém”. Những lời nói ấy thường được ngụy...

CÀNG THƯƠNG CÀNG ĐAU – KHI TÌNH CẢM DÀNH CHO CHA MẸ ĐƯỢC HÌNH THÀNH TRONG BẠO LỰC

Ở những người lớn lên trong gia đình có bạo hành, kiểm soát hoặc bất ổn cảm xúc kéo dài, tình thương dành cho cha mẹ thường không được hình thành trong sự an toàn. Khi cha hoặc mẹ vừa là người chăm sóc, vừa là nguồn gây sợ hãi, đứa trẻ không có lựa chọn rời đi. Để tồn...

SỢ VỀ TẾT – KHI GIA ĐÌNH LÀ NƠI LƯU GIỮ SANG CHẤN

  Những ngày Tết Nguyên đán thường được nhắc đến như thời điểm sum vầy, trở về, đoàn tụ. Nhưng với không ít bạn trẻ, Tết lại là khoảng thời gian nặng nề. Không phải vì họ ghét gia đình, mà vì cơ thể họ không cảm thấy an toàn khi quay về. Dù lý trí hiểu rằng “về...

CHIA TÁCH – ÁM ẢNH – CƯỠNG CHẾ MANG TÍNH SANG CHẤN

  Chia tách (splitting) không phải là dấu hiệu của yếu kém tâm lý, mà là một cơ chế sinh tồn của hệ thần kinh khi con người phải lớn lên trong môi trường quá nguy hiểm, quá mâu thuẫn, hoặc quá xâm nhập để có thể xử lý bằng một bản ngã thống nhất. Khi người chăm...

SEX DOLL HAY ROBOT?

Sex doll và robot tình dục thường bị gộp chung trong các cuộc tranh luận như biểu tượng của sự suy đồi hay lệch lạc trong đời sống thân mật. Tuy nhiên, nếu nhìn dưới góc độ tâm lý và gắn bó, câu hỏi quan trọng không phải là “chúng có đúng hay sai”, mà là: con người...

KHI BẠN YÊU AVATAR

  Yêu một avatar không còn là điều hiếm gặp trong thế giới số. Đó có thể là một nhân vật AI, một hình đại diện được cá nhân hóa, hay một thực thể không có thân thể nhưng luôn hiện diện. Nhiều người trải nghiệm cảm xúc gắn bó sâu sắc, thậm chí đau buồn, ghen...

KHI BẠN THÂN LÀ CHATBOT

Có một khoảnh khắc rất lạ của thời đại này: khi người mà ta trò chuyện nhiều nhất, hiểu ta nhanh nhất, và ở bên ta đều đặn nhất… lại không phải là một con người. Khi “bạn thân” là chatbot, nhiều người vội vàng gọi đó là lệch lạc, trốn tránh đời thực, hay suy thoái...

TẠI SAO CƯỠNG ÉP, BẠO LỰC KHÔNG HIỆU QUẢ VỚI TRẺ

Trước hết, các biện pháp cưỡng ép dựa trên giả định sai lầm rằng trẻ “cố tình hư”, “lười”, “nghiện”, hay “chống đối”. Trong thực tế, nhiều hành vi của trẻ là chiến lược sinh tồn của hệ thần kinh khi phải đối mặt với quá tải, thiếu an toàn hoặc thiếu khả năng tự điều...

KHI GAME TRỞ THÀNH CÁCH ĐIỀU HÒA THẦN KINH Ở TRẺ ADHD VÀ TỰ KỶ

  Trẻ ADHD và Tự kỷ không “dễ hư” hay “khó bảo” hơn, mà các em đang tự tìm cách điều hòa hệ thần kinh trong một thế giới quá tải và không được thiết kế cho não của mình. Game trở thành công cụ mạnh vì nó đáp ứng rất chính xác những nhu cầu sinh học–thần kinh mà...

TỔN THƯƠNG ÂM THẦM Ở TRẺ TRƯỜNG CHUYÊN, LỚP CHỌN

Trong tưởng tượng phổ biến, trẻ học ở trường chuyên, lớp chọn thường được xem là nhóm có năng lực vượt trội, được đầu tư tốt và có nhiều cơ hội phát triển. Các em “hoạt động tốt”, đạt thành tích cao, có vẻ tự tin và kỷ luật. Chính vì vậy, những khó khăn tâm lý của...

ĐỂ TANG LIÊN TỤC CHO MỘT CÁI CHẾT CHƯA XẢY RA

  Để tang liên tục cho một cái chết chưa xảy ra là một trạng thái tâm lý – thần kinh ít được gọi tên, nhưng lại khá phổ biến ở những người lớn lên cùng cha mẹ hoặc người chăm sóc mắc bệnh mãn tính, bệnh nặng, hoặc thường xuyên nói về nỗi đau và mong muốn không...

SANG CHẤN KHI SỐNG VỚI CHA MẸ MẮC BỆNH MÃN TÍNH

  Sang chấn hiện sinh (existential trauma) không xuất phát từ một biến cố bạo lực đơn lẻ, mà hình thành khi con người phải sống lâu dài trong sự đối diện với những câu hỏi cốt lõi của tồn tại: sự sống – cái chết – ý nghĩa – sự mong manh – trách nhiệm sống. Ở...

SANG CHẤN HIỆN SINH

Sang chấn hiện sinh (existential trauma) không hình thành từ một biến cố bạo lực rõ ràng, mà phát triển khi một con người phải sống lâu dài trong sự đối diện với những câu hỏi cốt lõi của tồn tại như sự sống, cái chết, ý nghĩa và tính mong manh của đời người. Với...